Shloka 55

Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)

Devanagari script

एवं सदा मन्त्रयितव्यमाहु- यें मन्त्रतत्त्वार्थविनिश्चयज्ञा: | तस्मात्‌ तमेवं प्रणयेत्‌ सदैव मन्त्र प्रजासंग्रहणे समर्थम्‌

Transliteration

evaṁ sadā mantrayitavyam āhur ye mantratattvārthaviniścayajñāḥ | tasmāt tam evaṁ praṇayet sadaiva mantraṁ prajāsaṅgrahaṇe samartham ||

Translation

ဘီရှ္မက ပြောသည်။ အကြံပေးမှု၏ သဘောတရားနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို အဆုံးအဖြတ်သိမြင်သော ပညာရှိတို့က “အမြဲတမ်း ဤနည်းဖြင့်ပင် ဆွေးနွေးရမည်” ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် လူထုကို မိမိဘက်သို့ ဆွဲဆောင်ကာ စည်းလုံးညီညွတ်အောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်း အထက်ဆုံးရှိသော အကြံပေးမှုနှင့် ထိုကဲ့သို့သော အကြံပေးသူကို အစဉ်မပြတ် အသုံးချရမည်။ အကြောင်းမှာ နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်မှုသည် မှန်ကန်သော ဆွေးနွေးမှုနှင့် ပြည်သူတို့၏ သစ္စာနှင့် စည်းလုံးမှုကို အာမခံနိုင်သော လမ်းညွှန်မှုအပေါ် မူတည်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Word by Word

• {'evaṁ': 'thus, in this manner', 'sadā': 'always, continually', 'mantrayitavyam': 'should be deliberated

• counsel ought to be taken (gerundive of √mantr)', 'āhuḥ': 'they say, they declare', 'ye': 'those who', 'mantra': 'counsel

• statecraft advice', 'tattva': 'principle

• essential truth', 'artha': 'purpose

• practical aim', 'viniścaya': 'ascertainment

• firm determination', 'jñāḥ': 'knowers

• experts', 'tasmāt': 'therefore', 'tam': 'him

• that person (the counsellor)', 'praṇayet': 'one should employ/engage

• one should lead/bring into use (optative/vidhi sense)', 'sadaiva': 'always indeed

• at all times', 'prajā': 'subjects

• the people', 'saṅgrahaṇa': 'gathering, unifying, securing allegiance

• maintaining cohesion', 'samartham': 'capable, competent, powerful (in accomplishing the task)'}

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma

Educational Q&A

What is the core teaching?

A ruler should consistently deliberate according to sound principles of counsel and rely on advisers whose guidance can effectively secure the unity, loyalty, and welfare of the people; good governance depends on both wise deliberation and the ability to consolidate the subjects.

What is happening in the narrative?

In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma continues advising Yudhishthira on rajadharma, emphasizing the proper method of consultation and the practical criterion for choosing counsel—its effectiveness in maintaining public cohesion and support.