Shloka 54
Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)
धर्मार्थकामज्ञमुपेत्य पृच्छेद् युक्तो गुरु ब्राह्मणमुत्तरार्थम् । निष्ठा कृता तेन यदा सहः स्यात् त॑ मन्त्रमार्ग प्रणयेदसक्त:
dharmārthakāmajñam upetya pṛcched yukto guru-brāhmaṇam uttarārtham | niṣṭhā kṛtā tena yadā sahaḥ syāt taṁ mantramārgaṁ praṇayed asaktaḥ ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်။ မင်းသည် သတိရှိ၍ ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ကာ၊ ဓမ္မ၊ အတ္ထ၊ ကာမတို့ကို သိမြင်ကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏဂုရုထံ ချဉ်းကပ်၍ အဆုံးအဖြတ်ရသော အဖြေကို ရယူရန် မေးမြန်းရမည်။ ထိုဆရာက ကိစ္စကို ချမှတ်ဆုံးဖြတ်ပြီး၊ အကြံပေးအဖွဲ့ကလည်း တညီတညွတ်တည်း အတည်ပြုသည့် ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက် ရလာသောအခါ၊ မင်းသည် အခြားအတွေးလမ်းကြောင်းများသို့ မလှည့်လည်ရ; မကပ်ငြိဘဲ ထိုအကြံပေးလမ်းစဉ်ကိုပင် မူဝါဒနှင့် လုပ်ရပ်အဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should seek guidance from a qualified, ethically grounded teacher skilled in dharma, artha, and kāma; once a sound consensus decision is reached, the ruler should implement it steadily, without being swayed by competing opinions or personal attachment.
In Bhishma’s instruction on rājadharma in the Śānti Parva, he outlines a practical protocol for kingship: approach a learned Brahmin preceptor, ask for a clear ruling, confirm a settled conclusion with collective agreement, and then execute that counsel as state policy.