Shloka 33
Bhīṣma on the Śara-Śayyā: Yudhiṣṭhira and Kṛṣṇa Approach the Eldest for Śānti
योगे सांख्ये च नियता ये च धर्मा: सनातना: । चातुर्वर्ण्यस्य यश्नोक्तो धर्मो न सम विरुध्यते
yoge sāṅkhye ca niyatā ye ca dharmāḥ sanātanāḥ | cāturvarṇyasya yaś cokto dharmo na samavirudhyate ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «ယောဂနှင့် သာင်ခယ၌ သတ်မှတ်ထားသော အနန္တကာလ ဓမ္မများနှင့် စတုဝဏ္ဏအတွက် သင်ကြားထားသော ဓမ္မ—ဤတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မဆန့်ကျင်ကြ။ မှန်ကန်စွာ နားလည်လျှင် အတွင်းသိမြင်မှု၏ စည်းကမ်းနှင့် လူမှု-ကျင့်ဝတ်ဘဝ၏ တာဝန်တို့သည် မကွဲမပြားဘဲ အတူတကွ တည်နိုင်သည်။»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the eternal disciplines taught in Yoga and Sāṅkhya do not conflict with the dharma prescribed for the four varṇas; inner spiritual practice and outward social-ethical duty can be harmonized rather than treated as rival systems.
In Śānti Parva’s instructional setting, Vaiśampāyana continues conveying a doctrinal clarification: different authoritative frameworks for dharma—philosophical/spiritual (Yoga, Sāṅkhya) and socio-ritual (cāturvarṇya duties)—are presented as compatible, guiding conduct after the war toward stability and right living.