Shloka 5
कालनिर्देशः शोकनिवारणं च
Instruction on Kāla and the Removal of Grief
अवकीर्णी भवेद् यश्नव द्विजातिवधकस्तथा । अतीर्थ ब्राह्मणस्त्यागी तीर्थे चाप्रतिपादक:
avakīrṇī bhaved yaśnava dvijātivadhakas tathā | atīrtha brāhmaṇastyāgī tīrthe cāpratipādakaḥ ||
ဗျာသ မဟာရသီက မိန့်တော်မူသည်– «ဗြဟ္မစရိယာဝတ်ကို ချိုးဖောက်၍ ဝတ်ပျက်သွားသော ဗြဟ္မစာရင် (avakīrṇin)၊ ဒွိဇ (dvija) — နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူကို သတ်သူ၊ ထောက်ပံ့သင့်သော ဗြာဟ္မဏကို စွန့်ပစ်လျစ်လျူရှုသူ၊ ထီးရ္ထ (tīrtha) သန့်မြတ်ရာနေရာ၌ ထိုက်သင့်သည့် ပူဇော်သက္ကာ/ဒါနကို မပေးသူတို့သည် အပြစ်ကြီးသူဟု မှတ်ယူရမည်။ ဝတ်ကတိဖျက်ခြင်း၊ ပညာရှိတို့အပေါ် အကြမ်းဖက်ခြင်း၊ ထိုက်သင့်သည့် ပေးကမ်းမှုကို မပြုခြင်း၊ သန့်မြတ်သည့် အခါအခွင့်ကို မလေးစားခြင်းတို့သည် ဓမ္မကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်၍ ပရాయရှ္စိတ္တ ပြုရမည်»။
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse classifies certain acts as grave breaches of dharma—breaking the brahmacarya vow, killing a dvija, neglecting a deserving brāhmaṇa, and failing to make due offerings at a tīrtha—implying that such wrongs require moral accountability and prāyaścitta (expiation).
In Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, Vyāsa enumerates categories of serious sinners while advising Kuntī’s son (Arjuna in the broader context) about ethical transgressions and the need for expiatory discipline.