Shloka 139
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्टवा रक्ता: स्मेति यदब्रुवन् । ततो राजेति नामास्यथ अनुरागादजायत
pṛthuṃ vainyaṃ prajā dṛṣṭvā raktāḥ sme iti yad abruvan | tato rājeti nāmāsyātha anurāgād ajāyata ||
ဗေန၏သား ပೃထု ဝိုင်နျကို ပြည်သူတို့ မြင်ကြသောအခါ “ကျွန်ုပ်တို့သည် သူ့ကို ချစ်ခင်ကပ်လှမ်းနေကြသည်” ဟု တစ်သံတည်း ပြောကြသည်။ ထိုချစ်ခင်မှု (anurāga) ကြောင့်လည်း၊ ပြည်သူတို့ကို ပျော်ရွှင်စေ၍ စိတ်ကို ဆွဲယူနိုင်သောကြောင့်လည်း “ရာဇာ” (ဘုရင်) ဟူသော အမည်သည် သူ့အတွက် ပေါ်ပေါက်လာ하였다။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy is grounded in winning and sustaining the people’s goodwill through protection and welfare; ‘rājā’ is presented as one who delights/holds the subjects through righteous governance rather than mere power.
Vāyu explains that when the subjects saw Pṛthu (Vena’s son), they felt immediate attachment and voiced it; from this collective affection and his capacity to please and secure the people, he came to be called ‘Rājā’ (king).