Shloka 7
तुलाधार-उपदेशः
Tulādhāra’s Instruction to Jājali on Ahiṃsā and Abhaya-dāna
आकाश स्य गुण: शब्दो व्यापित्वं च्छिद्रतापि च | अनाश्रयमनालम्बमव्यक्तमविकारिता
ākāśasya guṇaḥ śabdo vyāpitvaṃ cchidratāpi ca | anāśrayam anālambam avyaktaṃ avikāritā ||
ဘိဿမက အာကာသ (အီသာ/အာကာသ) ၏ သတ်မှတ်ဂုဏ်သတ္တိများကို ရှင်းပြသည်။ ၎င်း၏ ထူးခြားသော ဂုဏ်သည် “အသံ” ဖြစ်၏။ အရာရာကို လွှမ်းမိုးပျံ့နှံ့၍ အပေါက်အဟောင်းရှိသကဲ့သို့ “နေရာလွတ်” ကို ပေး၏။ မည်သည့် ထူထဲသော အထောက်အထားပေါ်မှ မမှီခို၊ အခြားအခြေခံတစ်ခုအပေါ်လည်း မတင်တက်။ သာမန်အာရုံဖြင့် မထင်ရှားသေးသော အမူအရာဖြစ်ပြီး၊ အနှစ်သာရအားဖြင့် မပြောင်းလဲ။ ဤသို့ဖြင့် သန္တိပရဝ၌ အကြီးငါးပါး၏ ဂုဏ်များကို စနစ်တကျ ရေတွက်ဖော်ပြကာ အမှန်တရားကို နားလည်၍ ခွဲခြားသိမြင်မှုကို မွေးမြူရန် ညွှန်ပြသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a Sāṅkhya-style discernment of reality by defining ākāśa through its characteristic qualities—especially sound and pervasiveness—so that one can distinguish subtle principles from gross, changing phenomena and thereby cultivate clarity in dharma-oriented living.
In the Shanti Parva’s post-war instruction, Bhishma is teaching Yudhishthira philosophical foundations. Here he continues the structured listing of the mahābhūtas (great elements) and their properties, focusing on the attributes of ākāśa.