Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
परम ऋषियोंने ब्रह्मचर्यके पालनसे ही उत्तम लोकोंपर विजय पायी है; अतः मन-ही- मन अपने कल्याणकी इच्छा रखकर पहले ब्रह्मचर्यका पालन करे ।।
vyāsa uvāca | paramarṣibhir brahmacaryapālanenaiva uttamalokānāṃ vijayo labdhaḥ; ataḥ manasā svakalyāṇecchayā pūrvaṃ brahmacaryaṃ pālayet || vane mūlaphalāśī ca tapyan suviphulaṃ tapaḥ | puṇyāyatanacārī ca bhūtānām avihiṃsakaḥ ||
ဗျာသက မိန့်ကြားသည်— အမြင့်မြတ်ဆုံး ရှင်ရသီတို့သည် «ဗြဟ္မစရိယ» ကို တိတိကျကျ စောင့်ထိန်းခြင်းကြောင့်ပင် အမြင့်ဆုံးသော လောကများကို အနိုင်ရခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိအကျိုးချမ်းသာကို စိတ်ထဲ၌ ရည်ရွယ်ကာ အရင်ဆုံး ဗြဟ္မစရိယကို စောင့်ထိန်းရမည်။ ထို့နောက် တောနေထိုင်သူ၏ သီလဝတ္တရားကို အားကိုး၍ တောထဲတွင် အမြစ်နှင့် အသီးတို့ဖြင့် အသက်မွေးကာ တပသ်ကြီးကို အားထုတ်၍ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများသို့ လှည့်လည်ကာ မိမိ၏ လုပ်ရပ်ကြောင့် သတ္တဝါတစ်ပါးတစ်ယောက်မျှ မထိခိုက်စေရန် စောင့်ရှောက်ရမည်။
व्यास उवाच
Spiritual attainment is grounded in disciplined self-restraint: brahmacarya is presented as the primary foundation, followed by forest-dwelling austerity, pilgrimage to holy places, and unwavering non-violence toward all beings.
In Vyāsa’s instruction within the Śānti Parva’s dharma discourse, he outlines an ascetic progression: first the observance of brahmacarya, then adopting vānaprastha-like practices—subsisting on forest produce, undertaking intense tapas, visiting sacred sites, and maintaining ahiṃsā.