Shanti Parva Adhyaya 239 Shloka 9 - Mahabharata | Burmese | Vedapath

Vyasa

←Previous VerseNext Verse→

Shloka 9

अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः

Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas

Devanagari script

कर्णो त्वक्‌ चक्षुषी जिह्नला नासिका चैव पञठचमी । दर्शनीयेन्द्रियोक्तानि द्वाराण्याहारसिद्धये,दोनों कान, त्वचा, दोनों नेत्र, जिह्ला और पाँचवीं नासिका--ये पाँच ज्ञानेन्द्रियाँ हैं। इन्हें विषयानुभवका द्वार बतलाया गया है

Transliteration

karṇau tvak cakṣuṣī jihvā nāsikā caiva pañcamī | darśanīyendriyoktāni dvārāṇy āhārasiddhaye ||

Translation

ဗျာသက ဆိုသည်— «နားနှစ်ဖက်၊ အရေပြား၊ မျက်စိနှစ်လုံး၊ လျှာ၊ နှင့် ပဉ္စမအဖြစ် နှာခေါင်း—ဤတို့သည် သိမြင်ခြင်းအင်္ဂါ (ဉာဏအင်္ဒြိယ) ငါးပါး ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထုတို့၏ အတွေ့အကြုံသည် ဤတံခါးများမှ ဝင်ရောက်လာသည်ဟု ကြေညာထားပြီး၊ သတ္တဝါသည် လောကနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်စေကာ ‘အာဟာရ’ ဟူသော အကျယ်အဝန်းရှိ အရာကို ရယူနိုင်စေသည်»။

Word by Word

कर्णौthe two ears

तुbut/indeed

त्वक्skin (touch-organ)

चक्षुषीthe two eyes

जिह्वाtongue

नासिकाnose

चand

एवindeed/just

पञ्चमीthe fifth

दर्शनीयobjects to be perceived (perceptible things)

इन्द्रिय-उक्तानिsaid (to be) the sense-organs / termed as sense-organs

द्वाराणिdoors/gates

आहार-सिद्धयेfor the accomplishment of intake/experience (of objects)

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Vyāsa

karṇau (ears)

tvak (skin)

cakṣuṣī (eyes)

jihvā (tongue)

nāsikā (nose)

indriyāṇi (sense faculties)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes