Shloka 3
जनकस्य मोक्षमार्गप्रश्नः तथा पञ्चशिखोपदेश-प्रस्तावः | Janaka’s Path to Liberation: Prelude to Pañcaśikha’s Instruction
अभिद्रवत्ययस्कान्तमयो निश्चेतनं यथा । स्वभावहेतुजा भावा यद्वदन्यदपीदृशम्
abhidravaty ayaskāntam ayo niścetanaṃ yathā | svabhāva-hetujā bhāvā yadvad anyad apīdṛśam ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်—«သံသည် အာရုံမရှိသောအရာဖြစ်သော်လည်း မက်ဂနက်သို့ ဆွဲငင်သွားသကဲ့သို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ သက်ရှိ၏ သဘာဝဆန်သော စိတ်သဘောထားများနှင့်အတူ မသိမှု (အဝိဒ္ယာ)၊ ဆန္ဒ (ကာမ)၊ အတိတ်က ကမ္မ၏ အရှိန်အဟုန် စသည်တို့သည် ထိုကိုယ်ခန္ဓာသို့ ဆွဲငင်လာကာ ကပ်လျက်နေကြသည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that bondage is not random: when embodiment occurs, innate tendencies (svabhāva/samskāra) and afflictions like ignorance and desire naturally ‘attach’ themselves, propelled by causal forces such as karma—much like iron is compelled toward a magnet.
In the Śānti Parva’s instruction on liberation-oriented ethics and self-knowledge, Bhīṣma explains to the listener how psychological and karmic forces arise with embodiment, using a vivid physical analogy (iron and magnet) to clarify inevitability and causation.