Shloka 17
Keśava-tattva-kathana
On the Principle of Keśava: Cosmogony and Divine Epithets
प्राणापानौ तथोदानं समान व्यानमेव च । एवं तौ मनसि स्थाप्य दधतु: प्राणयोर्मन:
prāṇāpānau tathodānaṃ samānaṃ vyānam eva ca | evaṃ tau manasi sthāpya dadhatuḥ prāṇayor manaḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်သည်—«သူတို့သည် အသက်ရှင်စေသော လေစီးကြောင်းငါးပါး—ပရာဏ၊ အပါဏ၊ ဥဒါဏ၊ သမာဏ၊ ဗျာဏ—တို့ကို စိတ်အတွင်း၌ တည်စေ하였다။ ထိုသို့ အတွင်း၌ စီမံတည်ထားပြီးနောက်၊ အဓိကအသက်ရှုနှစ်ပါးဖြစ်သော ပရာဏနှင့် အပါဏတို့နှင့် စိတ်ကို ယိုက်ချည်ပေါင်းစည်း하였다»။
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches yogic interiorization: gathering the five vital currents and then linking the mind to regulated prāṇa and apāna, so attention becomes steady and fit for higher concentration and liberation-oriented practice.
Bhīṣma describes a disciplined meditative procedure performed by two practitioners: they mentally establish the five vāyus (vital functions) and then unite the mind with prāṇa and apāna as a preparatory step for focused contemplation.