Shloka 86
Gṛdhra–Jambuka Saṃvāda (Dialogue of the Vulture and the Jackal) — On Grief, Kāla, and Resolve
पतिहीना तु का नारी सती जीवितुमुत्सहेत् । “नाथ! अब तुम्हारे बिना यहाँ इस जीवनसे भी क्या प्रयोजन है? ऐसी कौन सी पतिव्रता स्त्री होगी, जो पतिके बिना जीवित रह सकेगी?
patihīnā tu kā nārī satī jīvitum utsahet |
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «ခင်ပွန်းမရှိတော့သော သီလရှိသည့် မိန်းမတစ်ယောက်သည် ဘယ်လိုလုပ်ပြီး အသက်ရှင်နေထိုင်နိုင်မည်နည်း။ “ပတိဝ္ရတာ” သစ္စာဓမ္မအရ ခင်ပွန်းသည် မိန်းမ၏ အဓိကအထောက်အပံ့နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သဖြင့် မုဆိုးမဖြစ်ခြင်းသည် ဓမ္မနှင့် စိတ်နှလုံးအတွက် အကြပ်အတည်းကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်သည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse voices a classical dharma-ideal in which a wife’s fidelity and life-orientation are centered on her husband; it portrays the loss of the husband as so decisive that a ‘satī’ is imagined as scarcely able to continue living, highlighting the intensity of conjugal devotion as a moral-emotional norm in the text’s discourse.
In Bhīṣma’s instruction within the Śānti Parva, he makes a pointed rhetorical statement about the condition of a husbandless woman, using the figure of the ‘satī’ to emphasize how grievous and destabilizing widowhood is considered under the prevailing social-ethical framework being discussed.