Previous Verse
Next Verse

Shloka 443

Kapālamocana-tīrtha (Auśanasa) and Balarāma’s Sarasvatī Pilgrimage

तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम । “धर्मज्ञ ब्राह्मण! आप किसलिये नृत्य कर रहे हैं? मुने! आपके लिये अधिक हर्षका कौन-सा कारण उपस्थित हो गया है? द्विजश्रेष्ठू आप तो तपस्वी हैं

tapasvino dharmapathe sthitasya dvijasattama | “dharmajña brāhmaṇa! āpa kisaliye nṛtya kara rahe haiṃ? mune! āpake liye adhika harṣakā kaun-sā kāraṇa upasthita ho gayā hai? dvijaśreṣṭha! āpa to tapasvī haiṃ, sadā dharmake mārgapar sthita rahate haiṃ, phira āpa kyoṃ harṣase unmatt ho rahe haiṃ?”

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူ (ဒွိဇ)၊ သင်သည် ဓမ္မလမ်းပေါ်တွင် တည်နေသော တပသီဖြစ်၏။ ဓမ္မသိသော ဗြာဟ္မဏ၊ အဘယ်ကြောင့် ကပြနေသနည်း။ မုနိ၊ သင့်အတွက် ထူးကဲသော ပျော်ရွှင်မှု၏ အကြောင်းရင်း မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ သင်သည် တပသ (အကျင့်တရား) ကို ဆောင်ရွက်၍ အမြဲတမ်း တရားမှန်ကန်မှု၌ တည်နေသူဖြစ်ရာ၊ အဘယ်ကြောင့် ပျော်ရွှင်မှုကြောင့် မူးယစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသနည်း»။

तपस्विनःof the ascetic
तपस्विनः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Genitive, Singular
धर्मपथेon the path of dharma
धर्मपथे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्मपथ
FormMasculine, Locative, Singular
स्थितस्यof (one) who is standing/abiding
स्थितस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित
FormMasculine, Genitive, Singular
द्विजसत्तमO best of the twice-born
द्विजसत्तम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootद्विजसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
A
a dharma-knowing brāhmaṇa (unnamed)
M
muni (sage)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical expectation that a tapasvī and dharma-jña brāhmaṇa remains steady and self-controlled; sudden exuberant behavior invites scrutiny, implying that even joy should be aligned with dharma and inner discipline.

Vaiśaṃpāyana describes someone addressing an ascetic brāhmaṇa-sage who is unexpectedly dancing in great joy, asking what remarkable event has caused such delight despite his usual dharmic steadiness.