Shloka 61

Varṣa-Parvata-Nivāsinām Varnanam

Description of Regions, Mountains, and Their Inhabitants

Devanagari script

ध्वजिन्युत्सवसंकेतास्त्रिगर्ता: शाल्वसेनय: । व्यूका: कोकबका: प्रोष्ठा: समवेगवशास्तथा

Transliteration

dhvajinyutsavasaṅketās trigartāḥ śālvasenayaḥ | vyūḍhāḥ kokabakāḥ proṣṭhāḥ samavegavaśās tathā ||

Translation

သဉ္ဇယက ဆက်လက်ပြောသည်– «ဓွဇိနီ (Dhvajinī) များ၊ ဥတ္စဝ-သင်္ကေတ (Utsava-saṅketa) များ၊ တြိဂရ္တ (Trigarta) များနှင့် ရှာလွဗစေနီ (Śālva-senī) တပ်များရှိ၏။ ထို့အတူ ဗျူက (Vyūka) များ၊ ကိုကဘက (Kokabaka) များ၊ ပရောṣ္ဌ (Proṣṭha) များနှင့် သမဝေဂဝသ (Samavegavaśa) ဟုခေါ်သောသူတို့လည်း ရှိ၏» ဟု။ ဤကဗျာသည် စစ်အင်အားနှင့် လူမျိုးတို့၏ အမည်စာရင်းကြီးထဲမှ တစ်ပိုဒ်ဖြစ်ပြီး ကုရုက္ခေတ္တရာသို့ ဆွဲငင်လာသော မျက်နှာစုံသမဂ္ဂကြီး၏ အကျယ်အဝန်းကို ထင်ဟပ်စေသည်—စစ်၏အကျိုးဆက်သည် အဓိကပြိုင်ဘက်များကိုသာ မက၊ ဒေသနှင့် အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးကို ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ၏ စစ်မြေပြင်သို့ ဆွဲခေါ်သွားကြောင်း သတိပေးသည်။

Word by Word

• ध्वजिन्युत्सवसंकेताः: the Dhvajinī, Utsava, and Saṅketa (peoples/tribes)
• ध्वजिन्युत्सवसंकेताः: Karta
• Type: Noun
• Root: ध्वजिनी-उत्सव-संकेत
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• त्रिगर्ताः: the Trigartas
• त्रिगर्ताः: Karta
• Type: Noun
• Root: त्रिगर्त
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• शाल्वसेनयः: the Śālva armies/forces
• शाल्वसेनयः: Karta
• Type: Noun
• Root: शाल्वसेन
• Form: Feminine, Nominative, Plural

• व्यूकाः: the Vyūkas (a people/tribe name)
• व्यूकाः: Karta
• Type: Noun
• Root: व्यूक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• कोकबकाः: the Kokabakas (a people/tribe name)
• कोकबकाः: Karta
• Type: Noun
• Root: कोकबक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• प्रोष्ठाः: the Proṣṭhas (a people/tribe name)
• प्रोष्ठाः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्रोष्ठ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• समवेगवशाः: the Samavegavaśas (a people/tribe name)
• समवेगवशाः: Karta
• Type: Noun
• Root: समवेगवश
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• तथा: and also/likewise
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhvajinī
• Utsava-saṅketa
• Trigarta
• Śālva (Śālvāḥ)
• Vyūḍha/Vyūka
• Kokabaka
• Proṣṭha
• Samavegavaśa

Educational Q&A

What is the core teaching?

By enumerating many peoples and contingents, the text highlights the expansive social reach of war: decisions of rulers and warriors implicate entire communities, intensifying the moral weight of choosing dharma over adharma.

What is happening in the narrative?

Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra, continuing a systematic roll-call of regions, tribes, and military groups present or aligned in the Kurukṣetra conflict, emphasizing the scale and diversity of the assembled forces.