Mahabharata — Ashvamedhika Parva, Shloka 12
Abhimanyunidhana-prakāśaḥ — Vasudeva–Kṛṣṇa–Subhadrā–Kuntī śoka-saṃvāda
Disclosure and Consolation
अकरोत् स ततः काल॑ शरतल्पगतो मुनि: । अयनं दक्षिण हित्वा सम्प्राप्ते चोत्तरायणे
akarot sa tataḥ kālaṁ śaratālpagato muniḥ | ayanaṁ dakṣiṇaṁ hitvā samprāpte cottarāyaṇe ||
ဝါသုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက် မြားခင်းပေါ်၌ လဲလျောင်းနေသော မုနိသည် မိမိကွယ်လွန်မည့် အချိန်ကို ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်하였다။ နေ၏ လမ်းကြောင်းသည် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသက်သည့် ဒက္ခိဏာယန ကာလအတွင်း၌ မထွက်ခွာဘဲ၊ ထိုကာလကုန်ဆုံး၍ မြောက်ဘက်သို့ တက်သည့် ဥတ္တရာယန ရောက်လာမှသာ မရဏကို လက်ခံ하였다—အချိန်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သော သီလဝင့်ကျင့်မှုနှင့် စစ်ပြီးနောက်တောင် မပြတ်မလျော့ ထိန်းသိမ်းသော ဝရတ၏ တည်ကြည်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined self-governance: even in extreme suffering, one can uphold vows and choose the proper time for one’s final act, aligning personal conduct with a larger moral and cosmic order.
Kṛṣṇa (Vāsudeva) explains that Bhīṣma, lying on the arrow-bed, did not relinquish life during dakṣiṇāyana; he waited until uttarāyaṇa arrived and then deliberately accepted death.