Mahabharata — Ashvamedhika Parva, Shloka 446
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
एवं षड्विधविस्तारो रसो वारिमय: स्मृत: । मीठा, खट्टा, कड्आ, तीता, कसैला और नमकीन--इस प्रकार छ: भेदोंमें जलमय रसका विस्तार बताया गया है
evaṁ ṣaḍvidha-vistāro raso vāri-mayaḥ smṛtaḥ |
ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– «ထို့ကြောင့် ရေဓာတ်အခြေပြု ‘အရသာ’ သည် ခြောက်မျိုးအဖြစ် ပွားကျယ်သည်ဟု မှတ်ယူရသည်။ ချို၊ ချဉ်၊ စပ်၊ ခါး၊ ချွဲ/ကဆေး (astringent) နှင့် ဆား—ဤသို့ ခြောက်မျိုးဖြစ်သည်»။ အကြောင်းအရာအရ ဤသင်ခန်းစာသည် အာရုံခံအတွေ့အကြုံ—အထူးသဖြင့် အရသာ—ကို စနစ်တကျ သိနိုင်သော နယ်ပယ်အဖြစ် ချမှတ်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အာရုံခံမှုကို စည်းကမ်းရှိစွာ နားလည်စေပြီး အလိုလိုက်မောဟမှုကို မဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
That taste (rasa), understood as a water-based sensory quality, is systematically classified into six kinds; this supports mindful regulation of sense-experience through clear knowledge rather than impulse.
Vāyudeva is delivering an instructive explanation, defining and classifying ‘rasa’ as part of a broader discourse on bodily constituents and sensory functions.