Shloka 5
Rajo-guṇa-nirdeśa — Brahmā’s Enumeration of Rajasic Dispositions
उग्र॑ं दारुणमाक्रोश: परच्छिद्रानुशासनम् । लोकचिन्तानुचिन्ता च मत्सर: परिभावन:
ugraṁ dāruṇam ākrośaḥ parachidrānuśāsanam | lokacintānucintā ca matsaraḥ paribhāvanaḥ ||
ဝါယုက မိန့်တော်မူသည်— «ကြမ်းတမ်း၍ ရက်စက်သော ဆဲဆိုခြင်း၊ အခြားသူ၏ အပြစ်အနာကို စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်လိုသော အလေ့အထ၊ လောကရေးရာကို စိုးရိမ်ပူပန်၍ အတွေးအခေါ်တွင် မပြတ်မလပ် လှည့်ပတ်နေခြင်း၊ မနာလိုခြင်း၊ နှင့် အခြားသူကို လျော့ချသေးငယ်စေလိုသော သဘော—ဤအရာတို့သည် လူ၏ သဘောသဘာဝကို ချေးတက်စေ၍ ဓမ္မနှင့် တရားသော အကျင့်ကို အားနည်းစေသည်»။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse warns against inner vices expressed through speech and attitude—harsh reviling, fault-finding, worldly brooding, jealousy, and contempt—because they erode one’s moral life (dharma) and damage relationships.
Vāyudeva is speaking in a didactic mode, listing negative traits to be avoided, functioning as moral instruction within the Ashvamedhika Parva’s broader post-war ethical reflections.