Shloka 16
Rajo-guṇa-nirdeśa — Brahmā’s Enumeration of Rajasic Dispositions
कामतृत्ता: प्रमोदन्ते सर्वकामसमृद्धिभि: । अर्वाक्स्रोतस इत्येते मनुष्या रजसा वृता:
kāmatṛptāḥ pramodante sarvakāmasamṛddhibhiḥ | arvāksrotasa ity ete manuṣyā rajasā vṛtāḥ ||
ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်— «ဆန္ဒလိုအင်ဖြင့်သာ ကျေနပ်သူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော အာရုံပျော်ရွှင်မှု အပြည့်အစုံကြောင့် ပျော်မြူးကြသည်။ ထိုသို့သော လူတို့သည် ရာဇသ (rajas) ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် ‘အရ္ဝာက္-စရောတသ’ (arvāk-srotas) ဟု ခေါ်ကြသည်—သူတို့၏ စီးကြောင်းသည် အောက်သို့၊ လောကီအရာဝတ္ထုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုများဘက်သို့ စီးဆင်းသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်»။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A life driven by kāma (desire) and delighting in the plenty of enjoyments is characterized as rājasic: energetic and restless, but ethically and spiritually downward-leaning. The verse warns that such desire-satiation is not true fulfillment; it marks a consciousness oriented toward external gratification rather than inner clarity and higher aims.
Vāyudeva is describing a category of human disposition. He identifies people who revel in sense-pleasures and worldly abundance as being covered by rajas and labels them ‘arvāksrotas,’ indicating their tendency to flow toward lower, outward pursuits.