Shloka 10
तमोगुण-निरूपण
Analysis of Tamas and its Marks
प्रकाशं सर्वभूतेषु लाघवं श्रद्दधधानता । सात्त्विकं रूपमेवं तु लाघवं साधुसम्मितम्,सब भूतोंमें प्रकाश, लघुता (गर्वहीनता) और श्रद्धा--यह सत्तवगुणका रूप है। गर्वहीनताकी श्रेष्ठ पुरुषोंने प्रशंसा की है
prakāśaṁ sarvabhūteṣu lāghavaṁ śraddadhānatā | sāttvikaṁ rūpam evaṁ tu lāghavaṁ sādhusammitam ||
ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– «သတ္တဝါအပေါင်းတို့အတွင်း အလင်းရောင်ကဲ့သို့ ထွန်းလင်းခြင်း၊ အတ္တမာန်ကို လျော့ချသော နှိမ့်ချမှု (အတ္တပေါ့ပါးမှု) နှင့် မယိမ်းမယိုင် ယုံကြည်သဒ္ဓါ—ဤတို့သည် စတ္တဝဂုဏ်၏ ရုပ်သဘောဖြစ်သည်။ ထိုနှိမ့်ချမှုကို သီလဝါဒင်တို့က အကောင်းဆုံး၏ အမှတ်အသားဟု အတည်ပြုချီးမွမ်းကြသည်»။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse defines sattva through three ethical-spiritual markers: (1) prakāśa—clarity and beneficent illumination that extends toward all beings, (2) lāghava—humility or freedom from pride, and (3) śraddhā—steady faith. It especially elevates humility as a virtue praised by the wise.
Vāyudeva is speaking and instructing the listener by characterizing the nature of sattva-guṇa. The statement functions as moral teaching within the Ashvamedhika Parva’s broader didactic setting, emphasizing inner qualities rather than external power.