Shloka 31
Go-dāna-stuti and Ghṛta-Japa
Praise of cow-gift and ghee-centered recitation
नरपतिरभवत् सदैवताभ्य: प्रयतमनास्त्वभिसंस्तुवंश्ष ता: सम । न च धुरि नृप गामयुक्त भूय- स्तुरगवरैरगमच्च यत्र तत्र
narapatir abhavat sadaivatābhyaḥ prayatamanās tv abhisamstuvanṣ tāḥ samaḥ | na ca dhuri nṛpa gāmayukta-bhūyas turagavarair agamac ca yatra tatra ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏—မင်းသည် နတ်တို့အပေါ် အစဉ်အမြဲ သဒ္ဓါတရားပြည့်ဝလာ၍ စိတ်တည်ငြိမ်ကာ စည်းကမ်းရှိလျက် တည်တံ့သော စိတ်ဖြင့် သင့်လျော်သကဲ့သို့ ချီးမွမ်းပူဇော်하였다။ သူသည် လောကီဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၏ ထမ်းပိုးတန်းတွင် မချည်နှောင်နေတော့ဘဲ၊ အကောင်းဆုံး မြင်းများဖြင့် ဆွဲဆောင်ခံကာ နေရာအနှံ့ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခဲ့သည်—ဂုဏ်ယူမှုမဟုတ်၊ အတင်းအကျပ်မဟုတ်ဘဲ ရိုသေမှုနှင့် ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s excellence is shown by disciplined mind (prayata-manāḥ), devotion to the divine (daivatābhyaḥ), and equanimity (samaḥ). Praise and worship should be performed with steadiness and humility, not driven by ego or restlessness.
Vaiśampāyana describes a king who becomes consistently devout and self-controlled, offering proper praise to the gods. The verse also paints a vivid image of his movement—no longer constrained like a slow, yoked conveyance, he travels about with fine horses, suggesting renewed vigor and purposeful conduct.