Adhyaya 8

Verse 1

सूत उवाच संक्षेपतः प्रवक्ष्यामि योगस्थानानि साम्प्रतम् कल्पितानि शिवेनैव हिताय जगतां द्विजाः

စူတက ပြောသည်—“ယခု ငါသည် ယောဂ၏ သန့်ရှင်းသော အာသနနေရာများကို အကျဉ်းချုပ် ပြောမည်။ ထိုနေရာများကို လောကတို့၏ အကျိုးအတွက် ရှိဝက ကိုယ်တိုင် စီမံတည်ထောင်ထားသည်၊ အို ဒွိဇ ရှင်တို့။”

Verse 2

गलादधो वितस्त्या यन् नाभेरुपरि चोत्तमम् योगस्थानमधो नाभेर् आवर्तं मध्यमं भ्रुवोः

လည်ချောင်းအောက် တစ်ဗိတတ္သျာအကွာရှိ၍ နာဘီအပေါ်ဘက်တွင် တည်သော အပိုင်းကို အတွင်းသိုက်အမြတ်ဆုံးဟု ကြေညာသည်။ နာဘီအောက်ဘက်မှာ ယောဂတည်ရာ ဖြစ်၏။ နာဘီဝိုင်းသည် အလယ်ချက် ဖြစ်၏။ မျက်ခုံးနှစ်ဖက်ကြားလည်း အတွင်းအာရုံစိုက်ရာ အလယ်တည်ရာဟု ဆိုသည်။

Verse 3

सर्वार्थज्ञाननिष्पत्तिर् आत्मनो योग उच्यते एकाग्रता भवेच्चैव सर्वदा तत्प्रसादतः

ယောဂဟူသည် အတ္တ၏ ရည်မှန်းချက်အလုံးစုံကို ပြည့်စုံစွာ သိမြင်ရခြင်းဟု ကြေညာသည်။ ထိုအရာသည် သခင်ရှီဝ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့်သာ စိတ်တစ်ချက်တည်း မလှုပ်မယှက် အမြဲတမ်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 4

प्रसादस्य स्वरूपं यत् स्वसंवेद्यं द्विजोत्तमाः वक्तुं न शक्यं ब्रह्माद्यैः क्रमशो जायते नृणाम्

အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ (ရှီဝ၏) ပရသာဒ—သန့်ရှင်းသော ကျေးဇူးတော်၏ အမှန်တရားသဘောကို ကိုယ်တိုင်အတွင်းသိမြင်ခြင်းဖြင့်သာ သိနိုင်သည်။ ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတို့တောင် စကားဖြင့် ပြည့်စုံစွာ မဖော်ပြနိုင်ကြ။ လူတို့အတွင်း၌ ထိုကျေးဇူးတော်သည် အဆင့်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 5

योगशब्देन निर्वाणं माहेशं पदमुच्यते तस्य हेतुरृषेर्ज्ञानं ज्ञानं तस्य प्रसादतः

«ယောဂ» ဟူသောစကားဖြင့် မဟေရှဝရ၏ အမြင့်ဆုံးပဒ—နိဗ္ဗာန်ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုအရာကို ရရှိစေသော အကြောင်းရင်းမှာ ရှင်ရသီ၏ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုဉာဏ်သည်လည်း သခင်ရှီဝ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့်သာ ပေါ်ပေါက်သည်။

Verse 6

ज्ञानेन निर्दहेत्पापं निरुध्य विषयान् सदा निरुद्धेन्द्रियवृत्तेस्तु योगसिद्धिर्भविष्यति

လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ဖြင့် အပြစ်ကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖျက်သင့်သည်။ အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့ကို အမြဲတမ်း ထိန်းချုပ်ကာ အင်္ဒြိယတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများ အပြည့်အဝ ရပ်တန့်သော် ယောဂအောင်မြင်မှုသည် မလွဲမသွေ ပေါ်ပေါက်လာမည်—ပာရှုကို ပာရှမှ ခွာကာ ပတိဖြစ်သော သခင်ရှီဝထံသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 7

योगो निरोधो वृत्तेषु चित्तस्य द्विजसत्तमाः साधनान्यष्टधा चास्य कथितानीह सिद्धये

အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ယောဂဟူသည် စိတ်၏ လှုပ်ရှားပြောင်းလဲသော ဝတ္တိများအတွင်း၌ စိတ်ကို တားဆီးထိန်းချုပ်ခြင်း ဖြစ်၏။ ထိုအောင်မြင်မှုရရန် အင်္ဂါရှစ်ပါးသော လေ့ကျင့်မှုများကို ဤနေရာ၌ သင်ကြားထားသည်။

Verse 8

यमस्तु प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नियमस् तथा तृतीयमासनं प्रोक्तं प्राणायामस्ततः परम्

ယမကို ပထမအင်္ဂါဟု ကြေညာထားပြီး၊ နိယမကို ဒုတိယအင်္ဂါဟု ဆို၏။ အာသနကို တတိယဟု သင်ကြားထားပြီး၊ ထို့နောက် ပရာဏာယာမ—အသက်ရှုသက်ဝင် (ပရာဏ) ကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိခြင်း—လာ၏။

Verse 9

प्रत्याहारं पञ्चमो वै धारणा च ततः परा ध्यानं सप्तममित्युक्तं समाधिस्त्वष्टमः स्मृतः

ပရတျာဟာရသည် အမှန်တကယ် ပဉ္စမအင်္ဂါဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဓာရဏာ လာ၏။ ဓျာနကို သတ္တမဟု ဆိုကြပြီး၊ သမာဓိကို အဋ္ဌမဟု မှတ်သားကြသည်—ဤသည်တို့သည် ပာရှုပတ-ယောဂ၏ မြင့်မားသောအဆင့်များဖြစ်၍ ပရှု (ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို ပတိ (အရှင်) ထံသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 10

तपस्युपरमश्चैव यम इत्यभिधीयते अहिंसा प्रथमो हेतुर् यमस्य यमिनां वराः

ယမ (ထိန်းချုပ်ခြင်း) ကို တပသ၏ အထွတ်အထိပ်ဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။ ထိန်းချုပ်မှုဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများအနက်၊ အို ကိုယ်ကိုထိန်းနိုင်သူတို့၏ အမြတ်၊ အဟိံသာ (အကြမ်းမဖက်ခြင်း) သည် အဓိကအကြောင်းရင်းနှင့် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်၏။

Verse 11

सत्यमस्तेयमपरं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ नियमस्यापि वै मूलं यम एव न संशयः

သစ္စာ (စတျယ), မခိုးယူခြင်း (အစတေးယ), မိမိမဟုတ်သည့်အရာကို မယူခြင်း (အပရ), ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော ကာမစည်းကမ်း), နှင့် မပိုင်ဆိုင်စွဲလမ်းခြင်း (အပရိဂ္ရဟ) — ဤတို့သည် အခြေခံများဖြစ်၏။ သံသယမရှိဘဲ နိယမ၏ အမြစ်တောင် ယမပင် ဖြစ်သည်။

Verse 12

आत्मवत् सर्वभूतानां हितायैव प्रवर्तनम् अहिंसैषा समाख्याता या चात्मज्ञानसिद्धिदा

သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိ၏ အတ္တမန်ကဲ့သို့ မြင်၍ သူတို့၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက်သာ လုပ်ဆောင်ခြင်း—ဤတစ်ခုတည်းကို အဟိṃသာ (မထိခိုက်စေခြင်း) ဟု ကြေညာကြသည်။ ထိုအဟိṃသာသည် အတ္တဗောဓ (Self-knowledge) ကို ရရှိစေ၍ ပာရှု (paśu) ကို ပတိ (Pati) ထံသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 13

दृष्टं श्रुतं चानुमितं स्वानुभूतं यथार्थतः कथनं सत्यमित्युक्तं परपीडाविवर्जितम्

အမှန်တရားဟူသည် မြင်သိသောအရာ၊ ကြားသိသောအရာ၊ ခန့်မှန်းသိသောအရာနှင့် ကိုယ်တိုင်တကယ်တည့်တည့်တွေ့သိသောအရာတို့ကို ယഥార్థအတိုင်း ပြောဆိုခြင်း—အဖြစ်မှန်အတိုင်းဆို၍ အခြားသူကို ထိခိုက်နာကျင်စေခြင်းကင်းသော စကားဟု ကြေညာကြသည်။

Verse 14

नाश्लीलं कीर्तयेदेवं ब्राह्मणानामिति श्रुतिः परदोषान् परिज्ञाय न वदेदिति चापरम्

ထို့ကြောင့် Śruti သည် ဗြာဟ္မဏများအတွက် “အရှက်မဲ့၊ မသင့်တော်သောအရာကို မဖော်ပြရ” ဟု ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် အခြားသင်ကြားချက်တစ်ရပ်မှာ “အခြားသူ၏ အပြစ်ကို သိမြင်ပြီးသော်လည်း မပြောဆိုရ” ဟု ဆိုသည်။

Verse 15

अनादानं परस्वानाम् आपद्यपि विचारतः मनसा कर्मणा वाचा तदस्तेयं समासतः

အခြားသူ၏ ပစ္စည်းဥစ္စာကို မယူခြင်း—အကျပ်အတည်းအချိန်၌ပင်—စဉ်းစားချင့်ချိန်၍ စိတ်၊ လုပ်ရပ်၊ စကားတို့ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခြင်းကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အစတေယ (မခိုးယူခြင်း) ဟု ဆိုသည်။

Verse 16

मैथुनस्याप्रवृत्तिर्हि मनोवाक्कायकर्मणा ब्रह्मचर्यमिति प्रोक्तं यतीनां ब्रह्मचारिणाम्

ယတီများနှင့် ဗြဟ္မစာရီ (အပျိုစင်သစ္စာ) ကို ထိန်းသိမ်းသူများအတွက် ဗြဟ္မစာရျ (brahmacarya) ဟူသည် လိင်ဆက်ဆံမှု၌ လုံးဝ မပါဝင်ခြင်း—စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်ကာယလုပ်ရပ်တို့ဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားခြင်း—ဟု ကြေညာသည်။ ထို့ကြောင့် paśu သည် pāśa (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေကာ Pati ဖြစ်သော Śiva ၏ ကရုဏာကို ခံယူရန် သင့်လျော်လာသည်။

Verse 17

इह वैखानसानां च विदाराणां विशेषतः सदाराणां गृहस्थानं तथैव च वदामि वः

ဤနေရာတွင် Vaikhānasas နှင့် Vidāras ဟုခေါ်သော အိမ်ထောင်သည်များအတွက် အိမ်ထောင်သည်ဘဝကျင့်စဉ်ကို အထူးတလည် ဟောကြားပါမည်။ သို့မှသာ ၎င်းတို့၏ gṛhastha-dharma သည် အရှင်သီဝ (Pati) အား ဆည်းကပ်ကိုးကွယ်မှုအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်စေမည် ဖြစ်သည်။

Verse 18

स्वदारे विधिवत्कृत्वा निवृत्तिश्चान्यतः सदा मनसा कर्मणा वाचा ब्रह्मचर्यमिति स्मृतम्

ဗြဟ္မစရိယ (Brahmacarya) ဆိုသည်မှာ မိမိ၏ တရားဝင် ဇနီးမယားနှင့်သာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံပြီး အခြားသူများကို စိတ်၊ ကိုယ်၊ နှုတ်ဖြင့် အစဉ်အမြဲ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 19

मेध्या स्वनारी सम्भोगं कृत्वा स्नानं समाचरेत् एवं गृहस्थो युक्तात्मा ब्रह्मचारी न संशयः

မိမိ၏ ဇနီးနှင့် တရားဝင် ပေါင်းသင်းပြီးနောက် သန့်ရှင်းသော အိမ်ထောင်သည်သည် စနစ်တကျ ရေချိုးသန့်စင်သင့်သည်။ ဤကဲ့သို့ စည်းကမ်းရှိပြီး စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေသော အိမ်ထောင်သည် (gṛhastha) သည် အမှန်စင်စစ် ဗြဟ္မစာရီ (brahmacārin) ဖြစ်ပေသည်၊ ယုံမှားသံသယ ဖြစ်ဖွယ်မရှိပါ။

Verse 20

अहिंसाप्येवमेवैषा द्विजगुर्वग्निपूजने विधिना यादृशी हिंसा सा त्वहिंसा इति स्मृता

ထို့ကြောင့် ဤအရာကို အဟိံသ (အကြမ်းမဖက်ခြင်း) ဟု ခေါ်ဆိုသည် - ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ)၊ ဂုရုဆရာနှင့် မီးနတ်ဘုရားတို့ကို ပူဇော်ရာတွင် ကျမ်းဂန်လာ ထုံးတမ်းစဉ်လာများနှင့်အညီ ပြုလုပ်သော 'အကြမ်းဖက်မှု' မှန်သမျှကို အမှန်တကယ် အကြမ်းမဖက်ခြင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဓမ္မ (Dharma) ဖြင့် ထိန်းကျောင်းထားပြီး အရှင်သခင် (Pati) ထံသို့ ဦးတည်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 21

स्त्रियः सदा परित्याज्याः सङ्गं नैव च कारयेत् कुणपेषु यथा चित्तं तथा कुर्याद्विचक्षणः

အမျိုးသမီးများ (ကာမဂုဏ်အာရုံခံစားမှု၏ အရာဝတ္ထုများအဖြစ်) ကို အစဉ်အမြဲ စွန့်လွှတ်သင့်သည်။ (တပ်မက်မှုကို ဖြစ်စေသော) ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကို မပြုလုပ်သင့်ပါ။ ဉာဏ်ပညာရှိသော ရှာဖွေသူသည် ၎င်းတို့အား အလောင်းကောင်ကဲ့သို့ မှတ်ယူရန် စိတ်ကို လေ့ကျင့်သင့်သည်။ သို့မှသာ တပ်မက်မှု သံယောဇဉ် (pasha) ကို ဖြတ်တောက်ပြီး အရှင်သီဝ (Pati) ထံသို့ တက်လှမ်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

Verse 22

विण्मूत्रोत्सर्गकालेषु बहिर्भूमौ यथा मतिः तथा कार्या रतौ चापि स्वदारे चान्यतः कुतः

အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးကို မြေပြင်အပြင်ဘက်တွင် စွန့်ပစ်ရာတွင် စိတ်ကို ထိန်းသိမ်း၍ သင့်လျော်ရာသို့ မျက်နှာမူသကဲ့သို့၊ ကာမဆက်ဆံရာတွင်လည်း ထိုကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်သည့် စည်းကမ်းကို ထိန်းထားရမည်—ကိုယ်ပိုင် တရားဝင် ဇနီးနှင့်သာ ဖြစ်ရမည်၊ အခြားနေရာ၌ မည်သို့ သင့်လျော်နိုင်မည်နည်း။

Verse 23

अङ्गारसदृशी नारी घृतकुम्भसमः पुमान् तस्मान्नारीषु संसर्गं दूरतः परिवर्जयेत्

မိန်းမသည် မီးခဲကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ယောက်ျားသည် ဂျီ (ghee) ဖြင့် ပြည့်သော အိုးကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဝေးမှပင် မိန်းမတို့နှင့် ရောယှက်ပတ်သက်မှုကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်—ပသု (paśu) သည် ကာမရဂဖြင့် မီးလောင်မခံရစေရန်နှင့် ပါရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှု မတိုးစေရန်။

Verse 24

भोगेन तृप्तिर्नैवास्ति विषयाणां विचारतः तस्माद्विरागः कर्तव्यो मनसा कर्मणा गिरा

အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့၏ သဘောတရားကို စဉ်းစားမြင်သော်၊ ခံစားပျော်ရွှင်ခြင်းဖြင့် အမှန်တကယ် တင်းတိမ်မှု မရနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ဖြင့်လည်း၊ လုပ်ရပ်ဖြင့်လည်း၊ စကားဖြင့်လည်း ဝိရာဂ (မကပ်မငြိ) ကို ပြုစုပျိုးထောင်ရမည်—ပသု (paśu) သည် ပါရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို လျော့ပါးစေ၍ ပတိ (Pati) သခင် ရှီဝ (Śiva) ထံသို့ မျက်နှာမူနိုင်ရန်။

Verse 25

न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते

အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့အပေါ် လိုချင်တပ်မက်မှုသည် ထိုအရာတို့ကို ခံစားသုံးစွဲခြင်းဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ မငြိမ်းနိုင်။ ဟဝစ် (အလှူအပူဇော်) ဖြင့် မီးကို ကျွေးသကဲ့သို့ ပို၍ပင် တောက်လောင်ကြီးထွားလာသည်။

Verse 26

तस्मात्त्यागः सदा कार्यस् त्व् अमृतत्वाय योगिना अविरक्तो यतो मर्त्यो नानायोनिषु वर्तते

ထို့ကြောင့် ယောဂီသည် အမရత్వ (မသေမပျက်) ရရှိရန်အတွက် အမြဲတမ်း စွန့်လွှတ်ခြင်း (tyāga) ကို ကျင့်သုံးရမည်။ ဝိရာဂ မရှိသော မရဏသတ္တဝါသည် အမျိုးမျိုးသော သားအိမ်များတွင် ဆက်လက် လှည့်လည်နေပြီး—ကပ်ငြိမှု၏ ပါရှ (pāśa) များဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသော ပသု (paśu) အဖြစ်—ပတိ (Pati) ရှီဝ (Śiva) ထံသို့ မျက်နှာမူသည့်အချိန်အထိ ဖြစ်သည်။

Verse 27

त्यागेनैवामृतत्वं हि श्रुतिस्मृतिविदां वराः कर्मणा प्रजया नास्ति द्रव्येण द्विजसत्तमाः

အို ဗေဒ (Śruti) နှင့် စမృతి (Smṛti) ကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) များအနက် အထွတ်အမြတ်—အမရတော်မူခြင်းသည် စွန့်လွှတ်ခြင်းဖြင့်သာ ရရှိသည်။ ကర్మပူဇာဖြင့် မဟုတ်၊ သားသမီးဖြင့် မဟုတ်၊ ဥစ္စာဖြင့်လည်း မဟုတ်။ စွန့်လွှတ်ခြင်းတစ်ပါးတည်းက ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို လျော့စေ၍ ပာရှု (paśu) ဖြစ်သော ဝိညာဉ်ကို ပတိ (Pati) သီဝ (Śiva) ထံသို့ လှည့်ပေးကာ မုတ်ခ (mokṣa) ကို ပေးတော်မူသည်။

Verse 28

तस्माद्विरागः कर्तव्यो मनोवाक्कायकर्मणा ऋतौ ऋतौ निवृत्तिस्तु ब्रह्मचर्यमिति स्मृतम्

ထို့ကြောင့် စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်ကာယ၏ လုပ်ရပ်များဖြင့် ဝီရာဂ (virāga) အလိုမတပ်မှုကို ပြုစုပျိုးထောင်ရမည်။ ထို့ပြင် ရာသီတိုင်း၌ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း—ကာမဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုကို အချိန်ကာလလိုက် ထိန်းချုပ်ခြင်း—ကို ဗြဟ္မစရိယ (brahmacarya) ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဤသို့ ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ပာရှု သည် ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို လျော့စေကာ ပတိ သီဝ၏ ကရုဏာကို ခံယူရန် သင့်တော်လာသည်။

Verse 29

यमाः संक्षेपतः प्रोक्ता नियमांश् च वदामि वः शौचमिज्या तपो दानं स्वाध्यायोपस्थनिग्रहः

ယမများကို အကျဉ်းချုပ် ပြောပြီးပြီ။ ယခု သင်တို့အား နိယမများကို ပြောမည်—သန့်ရှင်းမှု (śauca)၊ ပူဇာဝတ်ပြုခြင်း (ijyā)၊ တပ (tapo)၊ ဒါန (dāna)၊ စွာဓျာယ (svādhyāya)၊ နှင့် ဥပသ္ထနိဂ္ရဟ (upastha-nigraha) မျိုးပွားအင်အားကို ထိန်းချုပ်ခြင်း။

Verse 30

व्रतोपवासमौनं च स्नानं च नियमा दश नियमः स्यादनीहा च शौचं तुष्टिस्तपस् तथा

ဝရတ (vrata) သာသနာ့ကတိကဝတ်၊ ဥပဝါသ (upavāsa) အစာရှောင်ခြင်း၊ မೌန (mauna) တိတ်ဆိတ်ခြင်း၊ စ္နာန (snāna) ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ အနီဟာ (anīhā) မလိုချင်မတပ်မက်သော ကျေနပ်မှု၊ သောစ (śauca) သန့်ရှင်းမှု၊ တုဿတိ (tuṣṭi) အတွင်းစိတ်ကျေနပ်မှု၊ နှင့် တပ (tapas) အကျင့်တပ—ဤတို့ကို နိယမ ဆယ်ပါးဟု ဆိုကြသည်။ ဤစည်းကမ်းများသည် ပာရှုကို တည်ငြိမ်စေ၍ ပတိ သီဝအပေါ် ဘက္တိအတွက် သင့်တော်စေသည်။

Verse 31

जपः शिवप्रणीधानं पद्मकाद्यं तथासनम् बाह्यमाभ्यन्तरं प्रोक्तं शौचमाभ्यन्तरं वरम्

ဂျပ (japa) မန္တရားထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် သီဝထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံခြင်း (śiva-praṇidhāna)၊ ထို့ပြင် ပဒ္မက (padmaka) ပဒ္မာသန အစရှိသည့် အာသနများကို သင်ကြားထားသည်။ သန့်စင်ခြင်းမှာ အပြင်ပိုင်းနှင့် အတွင်းပိုင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိကြောင်း ဆိုထားသော်လည်း အတွင်းပိုင်းသန့်စင်မှုသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။

Verse 32

बाह्यशौचेन युक्तः संस् तथा चाभ्यन्तरं चरेत् आग्नेयं वारुणं ब्राह्मं कर्तव्यं शिवपूजकैः

အပြင်ပိုင်းသန့်ရှင်းမှုရှိသူသည် အတွင်းပိုင်းသန့်ရှင်းမှုကိုလည်း ပြုစုပျိုးထောင်ရမည်။ ထို့ကြောင့် သီဝဘုရားကို ပူဇော်သူတို့သည် မီးနှင့်ဆိုင်သော သန့်စင်မှု၊ ရေနှင့်ဆိုင်သော သန့်စင်မှု၊ ဗေဒ/ဗြဟ္မသဘောတရားနှင့်ဆိုင်သော သန့်စင်မှုတို့ကို စည်းကမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 33

स्नानं विधानतः सम्यक् पश्चाद् आभ्यन्तरं चरेत् आ देहान्तं मृदालिप्य तीर्थतोयेषु सर्वदा

စည်းကမ်းအတိုင်း ရေချိုးခြင်းကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ပြီးနောက် အတွင်းပိုင်းသန့်စင်မှုကို ဆက်လက်ကျင့်ရမည်။ ခေါင်းမှ ခြေထိ ကိုယ်တစ်လျှောက် သန့်စင်မြေကို လိမ်းကာ၊ အမြဲတမ်း တီရ္ထရေ (သန့်ရှင်းသော ဘုရားဖူးရေ) တွင် ရေချိုးရမည်။ ထိုသို့ဖြင့် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် ပတိ—သီဝဘုရားကို ပူဇော်ရန် သင့်လျော်လာသည်။

Verse 34

अवगाह्यापि मलिनो ह्य् अन्तः शौचविवर्जितः शैवला झषका मत्स्याः सत्त्वा मत्स्योपजीविनः

ရေထဲသို့ မြုပ်နှံချိုးငုံသော်လည်း အတွင်းသန့်ရှင်းမှု (śauca) မရှိလျှင် အတွင်းပိုင်းမှာ မသန့်ရှင်းသေးသည်။ ရေထဲတွင် အယ်လ်ဂျီ၊ ငါးနှင့် ရေသတ္တဝါများ နေထိုင်ကြသော်လည်း ရေထဲနေခြင်းသာဖြင့် သန့်ရှင်းမလာကြ။ ထိုနည်းတူ အပြင်ရေချိုးခြင်းသာဖြင့် အတွင်းသန့်စင်မှုမရှိလျှင် ပာရှုကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ မလွတ်စေ; ပတိ—သီဝဘုရားအပေါ် ဘက္တိနှင့်ညီသော အတွင်း śauca သာလျှင် သန့်စင်စေသည်။

Verse 35

सदावगाह्य सलिले विशुद्धाः किं द्विजोत्तमाः तस्मादाभ्यन्तरं शौचं सदा कार्यं विधानतः

အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့၊ ရေထဲတွင် အကြိမ်ကြိမ် ရေချိုးသော်လည်း အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းနိုင်မည်လား။ ထို့ကြောင့် စည်းကမ်းအတိုင်း အတွင်းသန့်ရှင်းမှုကို အမြဲပြုလုပ်ရမည်၊ ထိုသို့ဖြင့် ပာရှုသည် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေကာ ပတိ—သီဝဘုရားသို့ မျက်နှာမူနိုင်သည်။

Verse 36

आत्मज्ञानाम्भसि स्नात्वा सकृदालिप्य भावतः सुवैराग्यमृदा शुद्धः शौचमेवं प्रकीर्तितम्

အတ္တမသိ (Self-knowledge) ရေထဲတွင် ရေချိုးကာ၊ စိတ်ရင်းမှန်သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အတွင်းပိုင်းကို တစ်ကြိမ် လိမ်းသုတ်သကဲ့သို့ ပြုလျှင်၊ မြင့်မြတ်သော ဝိုင်ရာဂျျ (ကင်းလွတ်မောဟ) မြေဖြင့် သန့်စင်လာသည်။ ဤသို့သောအရာကိုသာ śauca (သန့်ရှင်းမှု) ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 37

शुद्धस्य सिद्धयो दृष्टा नैवाशुद्धस्य सिद्धयः न्यायेनागतया वृत्त्या संतुष्टो यस्तु सुव्रतः

သန့်ရှင်းသူအတွက်သာ စိဒ္ဓိတို့ ပေါ်ထွန်းသည်ဟု မြင်ရ၏; မသန့်ရှင်းသူအတွက် စိဒ္ဓိတို့ မပေါ်ထွန်းနိုင်။ သို့ရာတွင် သီလဝတ္တကောင်း၍ တရားနည်းလမ်းဖြင့် ရရှိသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ကျေနပ်နေသူသည် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို ပတိ (သီဝ) ထံသို့ ခေါ်ဆောင်သည့် ရှိုင်ဝမဂ္ဂ၌ သင့်တော်လာ၏။

Verse 38

संतोषस्तस्य सततम् अतीतार्थस्य चास्मृतिः चान्द्रायणादिनिपुणस् तपांसि सुशुभानि च

သူ့အတွက် အမြဲတမ်း ကျေနပ်မှုရှိ၍ အတိတ်အရာများကို ပြန်လည်စိတ်ပူစွာ မမှတ်မိတော့။ သူသည် ချန္ဒြာယဏာ စသည့် ဝတ္တများတွင် ကျွမ်းကျင်ပြီး၊ စည်းကမ်းလှပသည့် မင်္ဂလာတပသ်တို့ကို ပတိ (သီဝ) ထံ အပ်နှံကာ ပာရှု (ဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်သော ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေသည်။

Verse 39

स्वाध्यायस्तु जपः प्रोक्तः प्रणवस्य त्रिधा स्मृतः वाचिकश्चाधमो मुख्य उपांशुश्चोत्तमोत्तमः

စွဝါဓျာယကို ဂျပ် (japa) ဟု ဆိုကြ၏။ ပရဏဝ (အိုမ်) ၏ ဂျပ်ကို သုံးမျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။ အသံထွက်ရွတ်ဆိုခြင်း (ဝါစိက) သည် အနိမ့်ဆုံး; စိတ်တွင်းရွတ်ဆိုခြင်းသည် အဓိက; နှုတ်ခမ်းလှုပ်သော်လည်း အသံမထွက်သည့် တိတ်တဆိတ်ရွတ်ဆိုခြင်း (ဥပံရှု) သည် အကောင်းဆုံးထဲက အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။

Verse 40

मानसो विस्तरेणैव कल्पे पञ्चाक्षरे स्मृतः तथा शिवप्रणीधानं मनोवाक्कायकर्मणा

သတ်မှတ်ထားသော ကလ္ပ (ပူဇာအစီအစဉ်) အရ၊ အတွင်းစိတ်ပူဇာကို ပဉ္စာက္ရှရ (Pañcākṣara) မှတစ်ဆင့် ပြည့်စုံစွာ သင်ကြားထားသည်။ ထို့အတူ စိတ်၊ နှုတ်၊ ကိုယ်ကာယ လုပ်ရပ်တို့ဖြင့် သီဝထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံတည်ကြည်ရမည်။

Verse 41

शिवज्ञानं गुरोर्भक्तिर् अचला सुप्रतिष्ठिता निग्रहो ह्यपहृत्याशु प्रसक्तानीन्द्रियाणि च

သီဝအကြောင်း သိမြင်မှုကို တည်ငြိမ်စွာ ထားရှိခြင်းနှင့်၊ ဂုရုအပေါ် မလှုပ်မယှက် ခိုင်မြဲစွာ တည်ထောင်ထားသော ဘက္တိ—ထို့ပြင် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်၍ အာရုံခံအင်္ဂါများက မိမိတို့ အာရုံဝတ္ထုများသို့ အလျင်အမြန် ပြေးလွှားသွားခြင်းကို ချက်ချင်း ပြန်လည်ဆုတ်ခွာစေခြင်း—ဤသည်ပင် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို ပတိ (သီဝ) ထံသို့ ခေါ်ဆောင်သော စည်းကမ်းဖြစ်သည်။

Verse 42

विषयेषु समासेन प्रत्याहारः प्रकीर्तितः चित्तस्य धारणा प्रोक्ता स्थानबन्धः समासतः

အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အာရုံခံအရာဝတ္ထုများမှ စိတ်ကိုပြန်လှန်ဆုတ်ခွာခြင်းကို «ပရတျယာဟာရ» ဟုကြေညာသည်။ ထို့ပြင် «ဓာရဏာ» ဟူသည် စိတ်ကိုတည်မြဲစွာချုပ်နှောင်၍—အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် တစ်နေရာတည်း၌ စိတ်ကိုချည်နှောင်ထားခြင်းဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 43

तस्याः स्वास्थ्येन ध्यानं च समाधिश् च विचारतः तत्रैकचित्तता ध्यानं प्रत्ययान्तरवर्जितम्

ထိုသင်တန်း၏ တည်ငြိမ်မှု (svāsthya) မှာပင် ဓျာနနှင့် သမာဓိကို ခွဲခြားသိမြင်ရမည်။ ထိုနေရာ၌ ဓျာနဟူသည် တစ်ချက်တည်းသို့ စိတ်တည်ခြင်း—အခြားအတွေးအမြင်များ မဝင်ရောက်အနှောင့်အယှက်မရှိဘဲ—တစ်ပါးတည်းသော သတ္တဝါအမှန်တရား၊ ပတိဖြစ်သော ရှီဝပေါ်၌ အနားယူခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 44

चिद्भासमर्थमात्रस्य देहशून्यमिव स्थितम् समाधिः सर्वहेतुश् च प्राणायाम इति स्मृतः

«ပရာဏာယာမ» ဟုမှတ်ယူသည်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာမရှိသကဲ့သို့ နေထိုင်၍—အသိဉာဏ်၏ တောက်ပမှုအင်အားတည်းပေါ်၌သာ အနားယူခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအရာသည် သမာဓိကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပြီး ယောဂအောင်မြင်မှုအားလုံးအတွက် စကြဝဠာအကြောင်းရင်း၊ အဓိကနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

Verse 45

प्राणः स्वदेहजो वायुर् यमस्तस्य निरोधनम् त्रिधा द्विजैर्यमः प्रोक्तो मन्दो मध्योत्तमस् तथा

ပရာဏဟူသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှ မွေးဖွားလာသော အသက်ရှင်လေဖြစ်သည်။ ယမဟူသည် ထိုပရာဏကို ထိန်းချုပ်တားဆီးခြင်းဖြစ်သည်။ ဒွိဇများက ဤယမကို သုံးမျိုး—ပျော့၊ အလယ်အလတ်၊ အမြင့်ဆုံး—ဟု ယောဂသင်တန်း၌ လေ့ကျင့်သူ၏ စွမ်းရည်အလိုက် သင်ကြားထားသည်။

Verse 46

प्राणापाननिरोधस्तु प्राणायामः प्रकीर्तितः प्राणायामस्य मानं तु मात्राद्वादशकं स्मृतम्

ပရာဏနှင့် အပာနကို ထိန်းချုပ်တားဆီးခြင်းကို «ပရာဏာယာမ» ဟုကြေညာသည်။ ပရာဏာယာမ၏ အတိုင်းအတာစံနှုန်းကို အချိန်ယူနစ် «မာထရာ» ဆယ့်နှစ်ပါးဟု မှတ်ယူထားသည်။

Verse 47

नीचो द्वादशमात्रस्तु उद्धातो द्वादशः स्मृतः मध्यमस् तु द्विरुद्धातश् चतुर्विंशतिमात्रकः

‘နိမ့်’ (တို) လိင်္ဂသည် မာထရာ ၁၂ ဖြစ်သည်။ ‘မြှောက်တင်’ (မြင့်) လိင်္ဂလည်း မာထရာ ၁၂ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ‘အလယ်’ အမျိုးအစားမှာ မြှောက်တင်အတိုင်းအတာ၏ နှစ်ဆ ဖြစ်၍ မာထရာ ၂၄ ဖြစ်ကာ၊ စနစ်တကျ ပူဇော်ဝတ်ပြုရန် သင့်တော်ပြီး ပာရှု (ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို တည်ငြိမ်စေကာ ပတိ (သီဝ) ထံသို့ လှည့်ပို့စေသည်။

Verse 48

मुख्यस्तु यस्त्रिरुद्धातः षट्त्रिंशन्मात्र उच्यते प्रस्वेदकम्पनोत्थानजनकश्च यथाक्रमम्

သို့ရာတွင် ‘မုခ္ယ’ (အဓိက ဝါယု) ကို အပေါ်သို့ သုံးကြိမ် မြှောက်တင်လှုံ့ဆော်လျှင် မာထရာ ၃၆ ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် အစဉ်လိုက်အားဖြင့် ချွေးထွက်ခြင်း၊ တုန်ခါခြင်းနှင့် ထတက်လာခြင်း (ကိုယ်/စွမ်းအင်) တို့၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။

Verse 49

आनन्दोद्भवयोगार्थं निद्राघूर्णिस्तथैव च रोमाञ्चध्वनिसंविद्धस्वाङ्गमोटनकम्पनम्

အာနန္ဒမှ ပေါက်ဖွားသော ယောဂပေါင်းစည်းမှုအတွက် အိပ်ငိုက်သလို လှုပ်ယမ်းခြင်း ပေါ်လာသည်။ ထို့ပြင် ရောမဉ္စ (အမွှေးထောင်ထ) နှင့် အသံထွက်သံတုန်တို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် တုန်လှုပ်ကာ လိမ်ကွေ့၍ တုန်ခါလာသည်—ဤတို့သည် ပတိ (သီဝ) ထဲသို့ ယောဂသမాధိ ဝင်ရောက်ရာတွင် တွဲဖက်ပေါ်ထွန်းသော ကိုယ်ခန္ဓာလက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 50

भ्रमणं स्वेदजन्या सा संविन्मूर्छा भवेद्यदा तदोत्तमोत्तमः प्रोक्तः प्राणायामः सुशोभनः

အလေ့အကျင့်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မူးဝေခြင်းနှင့် ချွေးထွက်ခြင်းတို့နှင့်အတူ သတိဉာဏ်၏ မူးမောကျသွားမှု (စံဝိန်မူးချာ) ပေါ်လာသောအခါ၊ ထို ပရాణာယာမကို ‘အကောင်းဆုံးထဲမှ အကောင်းဆုံး’ ဟု ကြေညာကြပြီး အောင်မြင်မှုဖြင့် တောက်ပလှသည်။

Verse 51

सगर्भो ऽगर्भ इत्युक्तः सजपो विजपः क्रमात् इभो वा शरभो वापि दुराधर्षो ऽथ केसरी

သူသည် ‘စဂರ್ಭ’ နှင့် ‘အဂರ್ಭ’ ဟု ခေါ်ကြသည်—ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော်လည်း ဝမ်းအတွင်းကန့်သတ်မှုအားလုံးကို ကျော်လွန်သူ။ အစဉ်လိုက်အားဖြင့် သူသည် ‘စဇပ’ နှင့် ‘ဝိဇပ’ ဖြစ်၍၊ အသံထွက်၍ ရွတ်ဆိုသော မန္တရနှင့် အတွင်း၌ မရွတ်ဆိုဘဲ တုန်လှုပ်သံယောင်ဖြစ်နေသော မန္တရတို့၏ အရှင်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူသည် ဆင်လည်းဖြစ်၊ ရှရဘ္ဟလည်းဖြစ်—မအနိုင်ယူနိုင်၊ မထိန်းချုပ်နိုင်—နှင့် ခြင်္သေ့လည်းဖြစ်ကာ၊ ပာရှု၏ ချုပ်နှောင်မှုအားလုံးကို အနိုင်ယူသော ပတိ၊ အမြင့်ဆုံး ကာကွယ်ရှင် ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 52

गृहीतो दम्यमानस्तु यथास्वस्थस्तु जायते तथा समीरणो ऽस्वस्थो दुराधर्षश् च योगिनाम्

ထိန်းယူ၍ လေ့ကျင့်သင်ကြားလျှင် တည်ငြိမ်၍ ခိုင်မာလာသည်။ ထိုနည်းတူ၊ အသက်လေ (ပရာဏ) မထိန်းချုပ်လျှင် မတည်ငြိမ်ဘဲ ယောဂီတို့အတွက် အလွန်ခက်ခဲစွာ အနိုင်ယူရသည်။

Verse 53

न्यायतः सेव्यमानस्तु स एवं स्वस्थतां व्रजेत् यथैव मृगराङ्नागः शरभो वापि दुर्मदः

တရားနှင့် အကျင့်မှန်အတိုင်း ပြုစုထိန်းသိမ်းလျှင် ထိုသူသည် တည်ငြိမ်ခြင်းနှင့် ကောင်းကျိုးသို့ ပြန်ရောက်သည်။ ဒါဟာ မူးယစ်ရမ်းကားသော တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်—ရမ်းကားသော ဆင်ဖြစ်စေ၊ ကြမ်းတမ်းသော ရှရဘ (śarabha) ဖြစ်စေ—ကိုတောင် ထိန်းချုပ်နိုင်သကဲ့သို့ပင်။

Verse 54

कालान्तरवशाद्योगाद् दम्यते परमादरात् तथा परिचयात्स्वास्थ्यं समत्वं चाधिगच्छति

အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆက်လက်လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် အမြင့်ဆုံးသော ရိုသေမှုဖြင့် ယောဂကို ကျင့်သုံးခြင်းကြောင့် စိတ်သည် ထိန်းချုပ်ခံရသည်။ ထိုစည်းကမ်းနှင့် အကျင့်ကို မကြာခဏ ရင်းနှီးလာသဖြင့် အတွင်းတည်ငြိမ်မှုနှင့် မြင်ကွင်းညီမျှမှုကို ရရှိကာ၊ ပတိ (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာအောက်တွင် ပာရှု (ဝိညာဉ်) သည် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြေလျော့နိုင်ရန် သင့်တော်လာသည်။

Verse 55

योगादभ्यसते यस्तु व्यसनं नैव जायते एवमभ्यस्यमानस्तु मुनेः प्राणो विनिर्दहेत्

ယောဂကို လေ့ကျင့်သူအတွက် ဘေးအန္တရာယ် သို့မဟုတ် စွဲလမ်းမှုကြောင့် ကျဆုံးခြင်း မဖြစ်ပေါ်။ ထိုသို့ လေ့ကျင့်လျှင် မုနိ၏ အသက်လေ (ပရာဏ) သည် စည်းကမ်းဖြင့် သန့်စင်ကာ ပာရှု (ဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်ထားသော အညစ်အကြေးများကို လောင်ကျွမ်းဖျက်ဆီးသည်။

Verse 56

मनोवाक्कायजान् दोषान् कर्तुर्देहं च रक्षति संयुक्तस्य तथा सम्यक् प्राणायामेन धीमतः

ယောဂတွင် မှန်ကန်စွာ ပေါင်းစည်းထားသော ဉာဏ်ရှိသူအတွက် မှန်ကန်သော ပရာဏာယာမသည် စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်ကာယမှ ဖြစ်သော အပြစ်အနာများကို ကာကွယ်ပေးသကဲ့သို့ လေ့ကျင့်သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကိုလည်း ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သည်။ ထိုကြောင့် ပာရှု (ဝိညာဉ်) သည် ပတိ (ရှီဝ) ထံသို့ စည်းကမ်းတကျ ချဉ်းကပ်ရာတွင် အထောက်အကူရသည်။

Verse 57

दोषात्तस्माच्च नश्यन्ति निश्वासस्तेन जीर्यते प्राणायामेन सिध्यन्ति दिव्याः शान्त्यादयः क्रमात्

ထို့ကြောင့် အပြစ်အနာအဆာတို့ ပျက်ကွယ်သွားပြီး ထွက်သက်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကာ အသက်ဓာတ်သည် သန့်စင်နူးညံ့လာသည်။ ပရာဏာယာမအားဖြင့် သာမန်မဟုတ်သော သတ္တိများ—စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုမှ စ၍—အစဉ်လိုက် တဖြည်းဖြည်း ပြည့်စုံလာသည်။

Verse 58

शान्तिः प्रशान्तिर्दीप्तिश् च प्रसादश् च तथा क्रमात् आदौ चतुष्टयस्येह प्रोक्ता शान्तिरिह द्विजाः

ငြိမ်းချမ်းမှု (śānti)၊ အလွန်တည်ငြိမ်သော ငြိမ်းချမ်းမှု (praśānti)၊ တောက်ပရောင်ခြည် (dīpti) နှင့် ကရုဏာအနုဂ्रह (prasāda) တို့ကို ဤနေရာတွင် အစဉ်လိုက် သင်ကြားထားသည်။ ဤလေးပါးအစုအဝေးတွင်၊ ဒွိဇပညာရှိတို့၊ ငြိမ်းချမ်းမှု (śānti) ကို ပထမဦးစွာ ကြေညာထားသည်။

Verse 59

सहजागन्तुकानां च पापानां शान्तिर् उच्यते प्रशान्तिः संयमः सम्यग् वचसामिति संस्मृता

သဘာဝအရ ပေါ်လာသော (sahaja) အပြစ်များနှင့် ပြင်ပအကြောင်းကြောင့် ဝင်လာသော (āgantuka) အပြစ်များအတွက် သက်သာစေ၍ ငြိမ်းစေသော နည်းလမ်းကို ကြေညာထားသည်။ အမှန်တကယ် ငြိမ်းသက်ခြင်းဟူသည် ကိုယ်ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ခြင်း (saṃyama) နှင့် စကားကို စည်းကမ်းတကျ၊ သစ္စာရှိစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 60

प्रकाशो दीप्तिरित्युक्तः सर्वतः सर्वदा द्विजाः सर्वेन्द्रियप्रसादस्तु बुद्धेर्वै मरुतामपि

သူကို ‘Prakāśa’ (အရာအားလုံးကို ထင်ရှားစေသော အလင်း) နှင့် ‘Dīpti’ (တောက်ပမှု) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဒွိဇတို့၊ သူသည် အရာရာ၌ အချိန်တိုင်း နေရာတိုင်းရှိ၏။ ထို့ပြင် အာရုံခံအင်္ဂါအားလုံး၏ ကြည်လင်သန့်ရှင်းမှုနှင့် ကရုဏာတည်ငြိမ်မှုသည် သူတစ်ပါးတည်းဖြစ်ပြီး၊ မရုတ် (Maruts) တို့၏ ဉာဏ်အလင်းတောင်ပါဝင်သည့် ဉာဏ်စွမ်းအား၏ ကြည်လင်မှုလည်း သူတစ်ပါးတည်းဖြစ်သည်။

Verse 61

प्रसाद इति सम्प्रोक्तः स्वान्ते त्विह चतुष्टये प्राणो ऽपानः समानश् च उदानो व्यान एव च

ဤအရာကို ကိုယ်၏အတွင်းစိတ်၌ရှိသော ‘prasāda’ (အတွင်းပိုင်း ကြည်လင်မှုနှင့် ကရုဏာ) ဟု ကြေညာသည်။ ဤအစုအဝေးတွင် အသက်လှုပ်ရှားမှု ငါးပါး—prāṇa, apāna, samāna, udāna, vyāna—တို့ ပါဝင်သည်။

Verse 62

नागः कूर्मस्तु कृकलो देवदत्तो धनंजयः एतेषां यः प्रसादस्तु मरुतामिति संस्मृतः

Nāga၊ Kūrma၊ Kṛkala၊ Devadatta နှင့် Dhanaṃjaya—ဤတို့သည် ကိုယ်တွင်းအသက်လေများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို တည်ငြိမ်စေ၍ ထိန်းညှိပေးသော သဟဇာတကျေးဇူး (prasāda) ကို «Maruts» ဟု အောက်မေ့ကြသည်။

Verse 63

प्रयाणं कुरुते तस्माद् वायुः प्राण इति स्मृतः अपानयत्यपानस्तु आहारादीन् क्रमेण च

ရှေ့သို့ရွေ့လျားစေသောကြောင့် ထိုအသက်လေကို Prāṇa ဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် Apāna သည် အစဉ်လိုက် အောက်သို့ဆင်းစေ၍ အစာနှင့် အခြားအရာတို့ကို ထုတ်ပယ်ကာ၊ ပာရှု (paśu) ကို ပာရှ (pāśa) အတွင်း ထိန်းထားပြီး ပတိ (Pati) သီဝ (Śiva) ထံသို့ မျက်နှာမူလာသည်အထိ ထောက်ပံ့သည်။

Verse 64

व्यानो व्यानामयत्यङ्गं व्याध्यादीनां प्रकोपकः उद्वेजयति मर्माणि उदानो ऽयं प्रकीर्तितः

Vyāna သည် ကိုယ်အင်္ဂါများကို ပျံ့နှံ့၍ လှုပ်ရှားစေကာ ရောဂါနှင့် အနှောင့်အယှက်တို့ကို လှုံ့ဆော်သူ ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းသည် မာမ (marmas) ဟုခေါ်သော အရေးကြီးနေရာများကိုလည်း တုန်လှုပ်စေသည်။ ဤအရာကို ထင်ရှားသော လှုပ်ရှားသဘောဖြင့် Udāna ဟု ကြေညာသည်။

Verse 65

समं नयति गात्राणि समानः पञ्च वायवः उद्गारे नाग आख्यातः कूर्म उन्मीलने तु सः

အသက်လေငါးပါးအနက် Samāna သည် ကိုယ်အင်္ဂါများကို ညီမျှသဟဇာတ ဖြစ်စေသည်။ အော်ဂါး (လေတက်) အခါ၌ Nāga ဟု ခေါ်ကြပြီး မျက်စိဖွင့်ရာ၌ Kūrma ဟု ခေါ်သည်။

Verse 66

कृकलः क्षुतकायैव देवदत्तो विजृम्भणे धनंजयो महाघोषः सर्वगः स मृते ऽपि हि

သေပြီးနောက်တောင် အသက်လေစီးကြောင်းများသည် လုပ်ဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။ Kṛkala သည် နှာချေခြင်း၏ အင်အားဖြစ်ပြီး Kṣutakāya သည် ဆာလောင်ခြင်း၏ သဘောတရားဖြစ်သည်။ Devadatta သည် ဟားယားခြင်းကို ထိန်းကွပ်ပြီး Dhanañjaya သည် အသံကြီးသော လေဖြစ်၍ ကိုယ်တစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့နေသည်။

Verse 67

इति यो दशवायूनां प्राणायामेन सिध्यति प्रसादो ऽस्य तुरीया तु संज्ञा विप्राश्चतुष्टये

ဤသို့ ပရాణာယာမ (အသက်ရှုထိန်းချုပ်ခြင်း) ဖြင့် အသက်ဓာတ်လေ (ဝါယု) ဆယ်ပါးကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းနိုင်လာသောအခါ၊ သူ၏အတွင်း၌ ကရုဏာတရား၏ ကျေးဇူးတော် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ပညာရှိတို့ သင်ကြားသော အခြေအနေ လေးပါးအနက် ဤသည်ကို «တူရိယ» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 68

विस्वरस्तु महान् प्रज्ञो मनो ब्रह्मा चितिः स्मृतिः ख्यातिः संवित्ततः पश्चाद् ईश्वरो मतिरेव च

ဗိဿဝရ (Viśvaras) ဟူသော စကြဝဠာတည်ရှိမှုမှ မဟာန် (Mahān) အကြီးမားဆုံး သဘောတရားနှင့် ပရဉ္ဉာ (Prajñā) အလင်းရောင်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် မနස් (Manas) စိတ်နှင့် ဘြဟ္မာ (Brahmā) ဖန်ဆင်းရေးအမိန့်တော် ဖြစ်လာပြီး၊ ထို့နောက် စိတိ (Citi) သိမြင်မှု၊ စ္မృతိ (Smṛti) မှတ်ဉာဏ်၊ ချျာတိ (Khyāti) အသိအမှတ်ပြုမှု၊ နှင့် သံဝိတ္တိ (Saṃvitti) ပေါင်းစည်းသိမြင်မှုတို့ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် အီရှ္ဝရ (Īśvara) အရှင်သဘောတရား၊ နောက်ဆုံးတွင် မတိ (Mati) ဆုံးဖြတ်ဉာဏ်လည်း ရှိသည်။

Verse 69

बुद्धेरेताः द्विजाः संज्ञा महतः परिकीर्तिताः अस्या बुद्धेः प्रसादस्तु प्राणायामेन सिध्यति

ဤအရာများကို ပုဋ္ဌိ (buddhi) ၏ «ဒွိဇ» သားတော်များဟု ကြေညာထားပြီး၊ မဟာပုဂ္ဂိုလ်တို့က ချီးမွမ်းထားသော မြင့်မြတ်သဘောတရားများ ဖြစ်သည်။ ဤပုဋ္ဌိ၏ တည်ငြိမ်သန့်ရှင်းမှုသည် ပရాణာယာမ ဖြင့်သာ ပြည့်စုံလာပြီး၊ ထိုကြောင့် ပရှု (paśu) သတ္တဝါသည် ပတိ (Pati) အရှင်အတွက် သင့်တော်လာသည်။

Verse 70

विस्वरो विस्वरीभावो द्वंद्वानां मुनिसत्तमाः अग्रजः सर्वतत्त्वानां महान्यः परिमाणतः

အို မုနိအထွတ်အမြတ်တို့၊ သူသည် စကြဝဠာ၏ အရှင်ဖြစ်ပြီး စကြဝဠာဖြစ်လာခြင်း၏ ကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်သည်။ ဆန့်ကျင်မှုအတွဲအဖက် (ဒွန္ဒ) အားလုံးကို ကျော်လွန်၍၊ တတ္တဝါ အားလုံးမတိုင်မီ ပထမဦးဆုံး ပေါ်ထွန်းသူ ဖြစ်သည်။ တိုင်းတာမရသော်လည်း တိုင်းတာမှုအားလုံး၏ အခြေခံတိုင်းတာချက်ဖြစ်သော «မဟာန်» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 71

यत्प्रमाणगुहा प्रज्ञा मनस्तु मनुते यतः बृहत्त्वाद् बृंहणत्वाच्च ब्रह्मा ब्रह्मविदांवराः

ဗြဟ္မကို သိမြင်သူတို့အနက် အထွတ်အမြတ် ပညာရှိများက သူ့ကို «ဘြဟ္မာ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ သူ၏အတွင်း၌ သိမြင်မှုအားလုံး၏ လျှို့ဝှက်တိုင်းတာချက် (pramāṇa) တည်ရှိပြီး၊ စိတ်သည်လည်း သူ၏အခြေခံပေါ်တွင်သာ တွေးခေါ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထို့ပြင် သူသည် ကျယ်ဝန်းကြီးမား (bṛhat)၍ တိုးပွားချဲ့ထွင်စေသော (bṛṃhaṇa) အရှင်ဖြစ်၍ အရှိတရားနှင့် ဉာဏ်ပညာကို ချဲ့ထွင်ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 72

सर्वकर्माणि भोगार्थं यच्चिनोति चितिः स्मृता स्मरते यत्स्मृतिः सर्वं संविद्वै विन्दते यतः

အတွေ့အကြုံအတွက် လုပ်ရပ်အားလုံးကို စုစည်းပေါင်းကာ ထိန်းသိမ်းထားသော အရာကို «စိတိ» (citi) ဟု ခေါ်သည်—စုဆောင်းသော ဉာဏ်။ မှတ်မိစေသော အရာကို «စမృతိ» (smṛti) ဟု ခေါ်သည်—မှတ်ဉာဏ်။ ထို့ပြင် အရာအားလုံးကို အမှန်တကယ် သိမြင်အတည်ပြုစေသော အမြစ်အရင်းမှာ «သံဝိဒ်» (saṁvid) ဖြစ်သည်—အတွင်းအလင်းတော်၊ ပာရှု (paśu) သည် ပာရှ (pāśa) ဖြင့် ချည်နှောင်နေသော်လည်း မိမိအတွေ့အကြုံကို သိမြင်စေသော သတိတော်။

Verse 73

ख्यायते यत्त्विति ख्यातिर् ज्ञानादिभिर् अनेकशः सर्वतत्त्वाधिपः सर्वं विजानाति यदीश्वरः

အရာအားလုံးကို သိမြင်စေသောကြောင့် သူ့ကို «ချျာတိ» (Khyāti) ဟု ခေါ်သည်။ ဉာဏ်နှင့် အခြားသော သဘောတရားများအားဖြင့် အမျိုးမျိုးသောနည်းလမ်းဖြင့် ထင်ရှားပေါ်လွင်တော်မူသည်။ တတ္တဝ (tattva) အားလုံး၏ အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်သော အီရှဝရ (Īśvara) သခင်တော်သည် အရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ သိတော်မူ၏။

Verse 74

मनुते मन्यते यस्मान् मतिर्मतिमतांवराः अर्थं बोधयते यच्च बुध्यते बुद्धिरुच्यते

အတွေးအခေါ်ရှိသူတို့အနက် အကောင်းဆုံးရေ—စဉ်းစားဆင်ခြင်၍ အယူအဆများ ဖွဲ့စည်းစေသော အရာကို «မတိ» (mati) ဟု ခေါ်သည်။ အဓိပ္ပါယ်ကို ထင်ရှားစေပြီး အမှန်တကယ် နားလည်သိမြင်စေသော အရာကို «ဗုဒ္ဓိ» (buddhi) ဟု ခေါ်သည်—ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်။

Verse 75

अस्या बुद्धेः प्रसादस्तु प्राणायामेन सिध्यति दोषान्विनिर्दहेत्सर्वान् प्राणायामादसौ यमी

ဤဗုဒ္ဓိ၏ ကြည်လင်ငြိမ်းချမ်းမှုသည် «ပရာဏာယာမ» (prāṇāyāma) ဖြင့် ပြည့်စုံလာသည်။ ပရာဏာယာမအားဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ယောဂီသည် ချို့ယွင်းချက်အားလုံးကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးကာ ထိန်းချုပ်မှု (yama) တွင် တည်မြဲသော အမှန်တကယ်သော ယမ-လိုက်နာသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 76

पातकं धारणाभिस्तु प्रत्याहारेण निर्दहेत् विषयान्विषवद्ध्यात्वा ध्यानेनानीश्वरान् गुणान्

«ဓာရဏာ» (dhāraṇā) အာရုံစိုက်ခြင်းတို့ဖြင့် အပြစ်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ «ပရတျာဟာရ» (pratyāhāra) အာရုံများကို ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခြင်းဖြင့် ထိုအပြစ်ကို အဆုံးတိုင် လောင်ကျွမ်းစေသည်။ အာရုံခံအရာဝတ္ထုများကို အဆိပ်ကဲ့သို့ မြင်ကာ «ဓျာန» (dhyāna) သမาธိဖြင့် ပရကృతိ (prakṛti) ၏ အုပ်စိုးမဟုတ်သော ဂုဏ်များကို ကျော်လွန်သော်၊ ပာရှု (paśu) သည် ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်ကင်း၍ ပတိ (Pati) သခင်—ရှီဝ (Śiva) ထံသို့ ဦးတည်စေခံရသည်။

Verse 77

समाधिना यतिश्रेष्ठाः प्रज्ञावृद्धिं विवर्धयेत् स्थानं लब्ध्वैव कुर्वीत योगाष्टाङ्गानि वै क्रमात्

သမာဓိဖြင့် အထက်မြတ်သော ရဟန်းယတိတို့သည် စစ်မှန်သော विवेक ပညာ၏ တိုးပွားမှုကို မြှင့်တင်ရမည်။ သင့်လျော်သော နေရာနှင့် အာသနကို ရရှိပြီးနောက် ယောဂ၏ အင်္ဂါရှစ်ပါးကို အစဉ်လိုက် တဖြည်းဖြည်း လေ့ကျင့်ရမည်။

Verse 78

लब्ध्वासनानि विधिवद् योगसिद्ध्यर्थम् आत्मवित् आदेशकाले योगस्य दर्शनं हि न विद्यते

ယောဂစိဒ္ဓိ ရရှိရန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော အာသနများကို စည်းကမ်းတကျ ရယူတည်မြဲစေပြီးနောက်၊ အတ္တမဝိဒ် (ကိုယ်တိုင်သိမြင်သူ) သည် သင်ကြားချက်သာရှိသည့် အချိန်၌ ယောဂကို တိုက်ရိုက်မြင်သိခြင်း မရသေးကြောင်း နားလည်သည်။

Verse 79

अग्न्यभ्यासे जले वापि शुष्कपर्णचये तथा जन्तुव्याप्ते श्मशाने च जीर्णगोष्ठे चतुष्पथे

မီးလေ့ကျင့်ရာအနီး၊ ရေထဲ၌၊ ခြောက်သွေ့သော ရွက်ပုံပေါ်၌၊ သတ္တဝါများပြည့်နှက်သော သင်္ချိုင်းမြေ၌၊ စွန့်ပစ်ထားသော နွားတဲဟောင်း၌၊ လမ်းလေးခွဆုံ၌—ဤနေရာများသည် သီဝ၏ သာသနာဝင် စည်းကမ်းကျင့်စဉ်ကို တည်ငြိမ်စွာ ဆောင်ရွက်ရန် မသင့်ဟု ဆိုထားသည်။ စိတ်တည်ငြိမ်မှုနှင့် ပူဇော်ရေး၊ ယောဂအတွက် လိုအပ်သော သန့်ရှင်းမှုကို ခ扰လှုပ်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 80

सशब्दे सभये वापि चैत्यवल्मीकसंचये अशुभे दुर्जनाक्रान्ते मशकादिसमन्विते

အသံဆူညံသောနေရာ၊ သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့စရာနေရာ; ဘုရားကျောင်းအနီး သို့မဟုတ် ပုရွက်ဆိတ်တောင်ပုံအနီးရှိ အမှိုက်ပုံ; မင်္ဂလာမကောင်းသောနေရာ; လူဆိုးလူမိုက်များ လွှမ်းမိုးထားသောနေရာ; သို့မဟုတ် ခြင်စသည်တို့ ပေါများသောနေရာ—ထိုနေရာများတွင် ပူဇော်ခြင်း မပြုသင့်။

Verse 81

नाचरेद्देहबाधायां दौर्मनस्यादिसम्भवे सुगुप्ते तु शुभे रम्ये गुहायां पर्वतस्य तु

ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိခိုက်စေသောနေရာ၊ သို့မဟုတ် စိတ်ညစ်ညူးခြင်းနှင့် အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပေါ်စေသောနေရာတွင် တပသ် သို့မဟုတ် သာသနာကျင့်စဉ်ကို မစတင်သင့်။ ထိုအစား လုံခြုံစွာ ဖုံးကွယ်ထားသော၊ မင်္ဂလာရှိ၍ သာယာလှပသော တောင်ဂူအတွင်း၌ လေ့ကျင့်သင့်သည်—ပတိ (သီဝ) ကို တည်ငြိမ်စွာ သမားဓိပြုရန်နှင့် ပာရှု (ဝိညာဉ်) ၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြေလျော့ရန် သင့်တော်သောနေရာဖြစ်သည်။

Verse 82

भवक्षेत्रे सुगुप्ते वा भवारामे वने ऽपि वा गृहे तु सुशुभे देशे विजने जन्तुवर्जिते

ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ကာကွယ်ကောင်းသော သန့်ရှင်းရာဝန်းကျင်၌ဖြစ်စေ၊ ဘဝ၏ ဥယျာဉ်၌ဖြစ်စေ၊ သစ်တော၌ပင်ဖြစ်စေ—သို့မဟုတ် မိမိအိမ်အတွင်း၌ဖြစ်စေ—အလွန်မင်္ဂလာရှိသော နေရာတစ်ခုကို ရွေးချယ်ရမည်။ ထိုနေရာသည် တိတ်ဆိတ်၍ သီးသန့်ကာ အနှောင့်အယှက်ပေးသော သတ္တဝါများကင်းရမည်။ ထိုတွင် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ စိတ်ကို ဆုတ်ခွာစေပြီး ပရှု (တစ်ကိုယ်ရည်ဝိညာဉ်) သည် စည်းကမ်းတကျ လင်္ဂပူဇာဖြင့် ပတိ (ရှီဝဘုရား) ထံ ချဉ်းကပ်နိုင်သည်။

Verse 83

अत्यन्तनिर्मले सम्यक् सुप्रलिप्ते विचित्रिते दर्पणोदरसंकाशे कृष्णागरुसुधूपिते

အလွန်သန့်ရှင်းစွာ ပြုလုပ်ထားပြီး ကောင်းစွာ လိမ်းသုတ်ကာ လှပစွာ အလှဆင်ထား၍ မှန်အတွင်းဘက်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်ကာ၊ အနက်ရောင် အဂရု၏ မွှေးကြိုင်သော သုတ်ပင်အမွှေးအကြိုင်ဖြင့် နံ့သာထုံနေသော နေရာ၌ လင်္ဂပူဇာကို စီစဉ်ရမည်။

Verse 84

नानापुष्पसमाकीर्णे वितानोपरि शोभिते फलपल्लवमूलाढ्ये कुशपुष्पसमन्विते

အပေါ်မဏ္ဍပကို တင့်တယ်စွာ အလှဆင်၍ ပန်းမျိုးစုံဖြင့် ဖြန့်ကျက်ထားပြီး—အသီးများ၊ နုနယ်သော အရွက်ပေါက်များနှင့် အမြစ်များဖြင့် ပြည့်ဝကာ—ကူရှမြက်နှင့် ပန်းများလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပတိ (ရှီဝ) ၏ သင်္ကေတဖြစ်သော လင်္ဂကို ပူဇော်ရန် သန့်ရှင်းရာနေရာကို ပြင်ဆင်ပြီး၊ ပရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ ကျော်လွန်စေသည်။

Verse 85

समासनस्थो योगाङ्गान्य् अभ्यसेद्धृषितः स्वयम् प्रणिपत्य गुरुं पश्चाद् भवं देवीं विनायकम्

တည်ငြိမ်သော အာသန၌ ထိုင်နေပြီး အလိုတော်ပြင်းပြစွာဖြင့် ယောဂ၏ အင်္ဂါများကို ကိုယ်တိုင် လေ့ကျင့်ရမည်။ အရင်ဆုံး ဂုရုကို ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် ဘဝ (ရှီဝ)၊ ဒေဝီ (ရှက္တိ) နှင့် ဝိနာယကကို ကြည်ညိုစွာ ပူဇော်ရမည်—ထို့ကြောင့် ပရှု (တစ်ကိုယ်ရည်ဝိညာဉ်) သည် ပတိ (အရှင်) ၏ ကရုဏာနှင့် ကိုက်ညီလာကာ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) များ လျော့ပါးသွားသည်။

Verse 86

योगीश्वरान् सशिष्यांश् च योगं युञ्जीत योगवित् आसनं स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्ममर्धासनं तु वा

ယောဂကို သိကျွမ်းသူသည် ယောဂီအရှင်များနှင့် သူတို့၏ တပည့်များနှင့်အတူ ယောဂ၌ ကိုယ်ကို ချိတ်ဆက်၍ လေ့ကျင့်ရမည်။ ထို့နောက် တည်ငြိမ်သော အာသနကို ခံယူကာ—စွဝတ်စတိက အာသနကို ချည်နှောင်၍ဖြစ်စေ၊ ပဒ္မ အာသနဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အာသနတစ်ဝက်ဖြစ်စေ—စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ကို စတင်ရမည်။

Verse 87

समजानुस् तथा धीमान् एकजानुरथापिवा समं दृढासनो भूत्वा संहृत्य चरणावुभौ

ပညာရှိသော साधक သည် ဒူးနှစ်ဖက်ညီညွတ်စွာ ထိုင်နိုင်သကဲ့သို့ ဒူးတစ်ဖက်ကို မြှောက်၍လည်း ထိုင်နိုင်၏။ တည်ငြိမ်၍ ခိုင်မာညီညာသော အာသန၌ နေပြီး ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို ဆွဲသိမ်းကာ စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိလေ—ဤသည်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာထိန်းချုပ်မှုကို တည်ဆောက်၍ သီဝဘက်တိနှင့် သီဝသမాధိအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။

Verse 88

संवृतास्योपबद्धाक्ष उरो विष्टभ्य चाग्रतः पार्ष्णिभ्यां वृषणौ रक्षंस् तथा प्रजननं पुनः

ပါးစပ်ကို ပိတ်၍ မျက်စိကို ထိန်းချုပ်ကာ ရင်ဘတ်ကို အရှေ့သို့ တည်ငြိမ်စွာ ထောက်ထားလေ။ ခြေခလယ်နှစ်ဖက်ဖြင့် အဏ္ဍကို ကာကွယ်၍ ထို့အတူ မျိုးပွားအင်္ဂါကိုလည်း ထပ်မံကာကွယ်လေ—ဤသို့ဖြင့် ပရాణအားကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။

Verse 89

किंचिदुन्नामितशिर दन्तैर्दन्तान्न संस्पृशेत् सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्

ခေါင်းကို အနည်းငယ် မြှောက်ထား၍ သွားနှင့်သွား မထိစေပါနှင့်။ မိမိနှာခေါင်းအဖျားကိုသာ စိုက်ကြည့်ကာ အရပ်အနှံ့ မလှည့်ကြည့်ဘဲ နေပါ—ဤသို့ဖြင့် အာရုံများကို တည်ငြိမ်စေ၍ ပတိဖြစ်သော သီဝကို ရှိုက်ဝါသနာဖြင့် သမాధိပြုရန် ဖြစ်သည်။

Verse 90

तमः प्रच्छाद्य रजसा रजः सत्त्वेन छादयेत् ततः सत्त्वस्थितो भूत्वा शिवध्यानं समभ्यसेत्

တမတ်ကို ရဇတ်ဖြင့် ဖုံးကွယ်၍၊ ထို့နောက် ရဇတ်ကို စတ္တဝဖြင့် ထပ်မံဖုံးကွယ်လေ။ ထို့ကြောင့် စတ္တဝ၌ တည်မြဲလာပြီးနောက်၊ ပာရှုကို ပာရှမှ လွတ်မြောက်စေသော ပတိ—သီဝကို သေချာစွာ သမాధိပြုလေ။

Verse 91

ओंकारवाच्यं परमं शुद्धं दीपशिखाकृतिम् ध्यायेद्वै पुण्डरीकस्य कर्णिकायां समाहितः

စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍၊ «အိုမ်» ဟူသော အက္ခရာဖြင့် ညွှန်ပြသော အလွန်မြင့်မြတ်သန့်ရှင်းသည့် တတ္တဝကို သမాధိပြုလေ။ မီးလျှံထိပ်သဏ္ဍာန်အဖြစ် မြင်ယောင်ကာ ပဒုမ၏ အလယ်ကဏ္ဏိကာ၌ တည်စေပါ။

Verse 92

नाभेरधस्ताद्वा विद्वान् ध्यात्वा कमलमुत्तमम् त्र्यङ्गुले चाष्टकोणं वा पञ्चकोणमथापि वा

ပညာရှိသော साधक သည် ချက်အောက်ရှိ အမြင့်မြတ်သော ကြာပန်းကို ဓ్యာနပြု၍ ထိုနေရာ၌ ယန္တရပုံသဏ္ဌာန်ကို စိတ်တွင်တည်စေရာ အရှစ်ထောင့် သို့မဟုတ် ငါးထောင့်ကို သုံးလက်ချောင်းအကျယ်ဖြင့် တိုင်းတာ၍ စဉ်းစားရမည်။

Verse 93

त्रिकोणं च तथाग्नेयं सौम्यं सौरं स्वशक्तिभिः सौरं सौम्य तथाग्नेयम् अथ वानुक्रमेण तु

ထို့ပြင် တြိကောဏ (ယောနိ) ပုံကိုလည်း ဖန်တီးရမည်။ ထို့နောက် ကိုယ်တိုင်ဖိတ်ခေါ်ထားသော သက္တိများ၏ အားဖြင့် အဂ္နေယ (မီး)၊ သောမ്യ (လ) နှင့် သောရ (နေ) အင်အားများကို သင့်လျော်သော အစဉ်အတိုင်း တည်စေပြီး၊ ထပ်မံ၍ သောရ–သောမ്യ–အဂ္နေယ ကိုလည်း မှန်ကန်သော အစဉ်ဖြင့် စီစဉ်ရမည်။

Verse 94

आग्नेयं च ततः सौरं सौम्यमेवं विधानतः अग्नेरधः प्रकल्प्यैवं धर्मादीनां चतुष्टयम्

ထို့နောက် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း အဂ္နေယ (မီး) အပိုင်းကို စီမံတည်စေပြီး၊ ထို့နောက် သောရ (နေ) နှင့် သောမ്യ (လ) အပိုင်းများကို ထိုနည်းတူ စီစဉ်ရမည်။ အဂ္နိ၏ အောက်တွင်လည်း ဓမ္မ စသည့် လေးပါးအစုကို ထိုသို့ပင် တည်ထောင်၍၊ ပတိ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ရန် လင်္ဂ-မဏ္ဍလကို အစဉ်တကျ သန့်ရှင်းသိက္ခာဖြင့် ပြည့်စုံစေရမည်။

Verse 95

गुणत्रयं क्रमेणैव मण्डलोपरि भावयेत् सत्त्वस्थं चिन्तयेद्रुद्रं स्वशक्त्या परिमण्डितम्

မဏ္ဍလာအပေါ်တွင် ဂုဏ်သုံးပါးကို အစဉ်လိုက် စိတ်တွင်တည်စေရာ။ ထို့နောက် စတ္တဝ၌ တည်နေသော ရုဒ္ဒရကို ဓ్యာနပြု၍၊ မိမိ၏ သက္တိဖြင့် ဝိုင်းဝန်းတန်ဆာဆင်ထားသော (ဂုဏ်သုံးပါးကို အုပ်စိုးသော အမြင့်မြတ် ပတိ) ဟူ၍ စိတ်ကူးရမည်။

Verse 96

नाभौ वाथ गले वापि भ्रूमध्ये वा यथाविधि ललाटफलिकायां वा मूर्ध्नि ध्यानं समाचरेत्

သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ရှီဝကို ဓ്യာနပြုရာ၌ စိတ်တည်ရာကို ချက်၌ဖြစ်စေ၊ လည်ချောင်း၌ဖြစ်စေ၊ မျက်ခုံးကြား၌ဖြစ်စေ ထားရမည်။ သို့မဟုတ် နဖူးအပေါ်ပိုင်း (ခေါင်းခွံရှေ့ဘက်) ၌ဖြစ်စေ၊ ခေါင်းထိပ်၌ဖြစ်စေ ဓ്യာနကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 97

द्विदले षोडशारे वा द्वादशारे क्रमेण तु दशारे वा षडस्रे वा चतुरस्रे स्मरेच्छिवम्

ပန်းကြာနှစ်ရွက်၌ဖြစ်စေ၊ အလှည့်တံ ၁၆ ချောင်းရှိသော စက်ဝိုင်း၌ဖြစ်စေ၊ အစဉ်အတိုင်း ၁၂ ချောင်းရှိသော စက်ဝိုင်း၌ဖြစ်စေ၊ ထို့ပြင် ၁၀ ချောင်း၊ ၆ ထောင့်၊ ၄ ထောင့် မဏ္ဍလ၌ဖြစ်စေ—အဲဒီနေရာ၌ ပတိဖြစ်သော သခင်ရှီဝကို သတိတရားဖြင့် စိတ်ကူးသုံးသပ်ရမည်၊ ပသုကိုချည်နှောင်သော ပါရှာကို ဖြေလျော့ပေးတော်မူသောအရှင်။

Verse 98

कनकाभे तथागारसंनिभे सुसिते ऽपि वा द्वादशादित्यसंकाशे चन्द्रबिम्बसमे ऽपि वा

အရောင်သည် ရွှေရောင်ဖြစ်စေ၊ တောက်ပသော ကြည်လင်သည့် မဏိအိမ်တော်ကဲ့သို့ဖြစ်စေ၊ အလွန်ဖြူစင်ဖြစ်စေ၊ နေတစ်ဆယ်နှစ်လုံး၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းတောက်ပစေ၊ သို့မဟုတ် လမင်းဝိုင်းကဲ့သို့ အေးမြငြိမ်သက်စေ။

Verse 99

विद्युत्कोटिनिभे स्थाने चिन्तयेत्परमेश्वरम् अग्निवर्णे ऽथवा विद्युद् वलयाभे समाहितः

စိတ်ကို အပြည့်အဝ စုစည်းထား၍ မိုးကြိုးတစ်ကုဋိတောက်ပသကဲ့သို့ လောင်လက်နေသော နေရာ၌ ပရမေရှွရကို သတိတရားဖြင့် စိတ်ကူးသုံးသပ်ရမည်—မီးရောင်သဏ္ဍာန်ဖြစ်စေ၊ မိုးကြိုးကွင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော ဝိုင်းဝန်းရောင်ခြည်ဖြစ်စေ။

Verse 100

वज्रकोटिप्रभे स्थाने पद्मरागनिभे ऽपि वा नीललोहितबिम्बे वा योगी ध्यानं समभ्यसेत्

ယောဂီသည် သေချာတည်ငြိမ်စွာ သမาธိကို လေ့ကျင့်ရမည်—ဗဇ္ရ မီလျံများ၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ လင်းလက်နေသော နေရာ၌ဖြစ်စေ၊ ပဒ္မရာဂ (ရူဘီ) ရောင်ခြည်ကဲ့သို့သော အာကာသ၌ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် နီလလောဟိတ၏ ရုပ်ပုံဘိမ္ဗ၌ဖြစ်စေ—ပာရှာအားလုံးကို ကျော်လွန်သော ပတိသခင်ထံသို့ ပသု၏ စိတ်ကို အတွင်းသို့ ပြန်လှည့်စေရန်။

Verse 101

महेश्वरं हृदि ध्यायेन् नाभिपद्मे सदाशिवम् चन्द्रचूडं ललाटे तु भ्रूमध्ये शंकरं स्वयम्

သာဓကသည် နှလုံး၌ မဟေရှွရကို သမาธိဖြင့် တွေးတောရမည်၊ နာဘိပဒ္မ (ဗိုက်ခေါင်းပန်းကြာ) ၌ စဒါရှီဝကို၊ နဖူးပေါ်၌ စန္ဒြချူဍကို၊ မျက်ခုံးနှစ်ခုကြား၌ ရှင်ကရကို ကိုယ်တိုင်—ပတိဖြစ်သော အတွင်းသခင်၊ ပသုကို ချည်နှောင်သော ပါရှာကို ဖြေလျော့တော်မူသောအရှင်။

Verse 102

दिव्ये च शाश्वतस्थाने शिवध्यानं समभ्यसेत् निर्मलं निष्कलं ब्रह्म सुशान्तं ज्ञानरूपिणम्

နတ်မြတ်၍ အမြဲတည်သော သန့်ရှင်းရာဌာန၌ သီဝကို အလေးအနက် စိတ်တည်သမားတော်မူရမည်—အညစ်အကြေးကင်းသော၊ အစိတ်အပိုင်းမရှိသော (နိစ္ကလ) ဗြဟ္မ၊ အလွန်ငြိမ်းချမ်း၍ ဉာဏ်သဘောတရားဖြစ်သော အရှင်ကို။

Verse 103

अलक्षणमनिर्देश्यम् अणोरल्पतरं शुभम् निरालम्बम् अतर्क्यं च विनाशोत्पत्तिवर्जितम्

မင်္ဂလာရှိသော သီဝသည် လက္ခဏာသတ်မှတ်ချက်မရှိ၊ စကားဖြင့် မညွှန်ပြနိုင်; အဏုထက်ပင် ပိုသေးသိမ်၍ အားထားရာမရှိ၊ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် မရောက်နိုင်၊ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ပျက်စီးခြင်းတို့မှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏။

Verse 104

कैवल्यं चैव निर्वाणं निःश्रेयसम् अनुत्तमम् अमृतं चाक्षरं ब्रह्म ह्य् अपुनर्भवम् अद्भुतम्

အဲဒါပင် ကైవလျ—နိဗ္ဗာန်၊ အလွန်မြင့်မားသော အကျိုးတရား (နိရှ္ရေယသ) ဖြစ်၏။ သေမရသော၊ မပျက်မယွင်းသော ဗြဟ္မ—ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မရှိသော အံ့ဩဖွယ် အခြေအနေတော်မူ၏။

Verse 105

महानन्दं परानन्दं योगानन्दमनामयम् हेयोपादेयरहितं सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरं शिवम्

အရှင်သည် သီဝတော်မူ၏—မဟာအာနန္ဒ၊ ပရအာနန္ဒ၊ ယောဂဖြင့် သိမြင်ရသော အာနန္ဒ; ဝေဒနာကင်း၍၊ ပယ်ချခြင်းနှင့် လက်ခံခြင်းတို့ကို ကျော်လွန်ကာ၊ အလွန်သေးသိမ်သောအရာထက်ပင် ပိုသေးသိမ်တော်မူ၏။

Verse 106

स्वयंवेद्यमवेद्यं तच् छिवं ज्ञानमयं परम् अतीन्द्रियम् अनाभासं परं तत्त्वं परात्परम्

ထိုသီဝသည် ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားသော်လည်း သာမန်နည်းဖြင့် သိယူရသော အရာမဟုတ်; အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်သဘောတရားအပြည့်အစုံဖြစ်၍ အာရုံငါးပါးကို ကျော်လွန်ကာ၊ လောကီအရိပ်အယောင်မရှိ၊ အမြင့်ဆုံး တတ္တဝဖြစ်ပြီး အမြင့်ထက်ပင် အမြင့်တော်မူ၏။

Verse 107

सर्वोपाधिविनिर्मुक्तं ध्यानगम्यं विचारतः अद्वयं तमसश्चैव परस्तात्संस्थितं परम्

အထွတ်အမြတ်သော တတ္တဝါသည် ဥပာဓိ အကန့်အသတ်များအားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ သမาธိနှင့် ဝိဝေကဖြင့် သိမြင်ရနိုင်သည်။ အဒွယ ဖြစ်ကာ တမသ်ကို ကျော်လွန်၍ အထက်တန်းအမြတ်ဆုံးအဖြစ် တည်ရှိသည်—ပသုကို ပါရှမှ လွတ်မြောက်စေသော ပတိ၊ သီဝ။

Verse 108

मनस्येवं महादेवं हृत्पद्मे वापि चिन्तयेत् नाभौ सदाशिवं चापि सर्वदेवात्मकं विभुम्

ထို့ကြောင့် မဟာဒေဝကို စိတ်အတွင်း၌ သတိပြုစဉ်းစားရမည်၊ သို့မဟုတ် နှလုံးပဒ္မ၌ ထိုင်သမาธိဖြင့် တရားထိုင်ရမည်။ ထို့အတူ နာဗီ၌ စဒါသီဝကိုလည်း စဉ်းစားရမည်—ဒေဝအားလုံး၏ အတ္တသဘောကို ကိုယ်စားပြုသော အလုံးစုံပြန့်နှံ့သခင် ဗိဘု။

Verse 109

देहमध्ये शिवं देवं शुद्धज्ञानमयं विभुम् कन्यसेनैव मार्गेण चोद्घातेनापि शंकरम्

ကိုယ်ခန္ဓာအလယ်၌ သီဝကို သိမြင်ရမည်—သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်တရားသဘောဖြစ်သော အလုံးစုံပြန့်နှံ့သခင် ဒေဝ။ အလွန်သိမ်မွေ့သော အတွင်းလမ်း (ကနျသ) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ နိုးထစေသော နည်းလမ်း (ဥဒ္ဃာတ) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရှင်ကရကို ရောက်ရှိနိုင်သည်။

Verse 110

क्रमशः कन्यसेनैव मध्यमेनापि सुव्रतः उत्तमेनापि वै विद्वान् कुम्भकेन समभ्यसेत्

သန့်ရှင်းသော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူ ဉာဏ်ရှိသူသည် ကုမ္ဘက (အသက်ရှုတားဆီးခြင်း) ကို အဆင့်လိုက် လေ့ကျင့်ရမည်—ပထမ အနိမ့်အတိုင်းအတာ၊ ထို့နောက် အလယ်အတိုင်းအတာ၊ ထို့နောက် အမြင့်ဆုံးအတိုင်းအတာဖြင့် စည်းကမ်းတကျ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်စေ။

Verse 111

द्वात्रिंशद् रेचयेद्धीमान् हृदि नाभौ समाहितः रेचकं पूरकं त्यक्त्वा कुम्भकं च द्विजोत्तमाः

အို ဒွိဇအထူးမြတ်တို့၊ ဉာဏ်ရှိသူသည် နှလုံးနှင့် နာဗီ၌ သတိကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍ ရေချက (အသက်ရှုထုတ်ခြင်း) ကို သုံးဆယ့်နှစ်ကြိမ် ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ရေချကနှင့် ပူရက (အသက်ရှုသွင်းခြင်း) နှစ်မျိုးလုံးကို ချန်ထားကာ ကုမ္ဘက (အသက်ရှုတားဆီးခြင်း) တွင် တည်နေစေ။

Verse 112

साक्षात्समरसेनैव देहमध्ये स्मरेच्छिवम् एकीभावं समेत्यैवं तत्र यद्रससम्भवम्

မခွဲမပြား တစ်ရသာ (samarasa) ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းရှိ သီဝကို တိုက်ရိုက် သတိရပါ။ ဤသို့ တစ်ဖြစ်တည်း (ekībhāva) သို့ ဝင်ရောက်လျှင် ထိုနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းလာသော ရသာ-အနှစ် (bliss-essence) ကို သီဝ-သတိ (Śiva-consciousness) ပေါ်ထွန်းခြင်းဟု သိပါ။ ထိုအခါ ပာရှု (ဝိညာဉ်) သည် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) များကို လျော့ချကာ ပတိ (အရှင်) ထံသို့ ရွေ့လျားသည်။

Verse 113

आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् साक्षात्समरसे स्थितः धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादश धारणम्

တစ်ရသာ မနှစ်မျိုး (non-dual) အနှစ်တွင် တိုက်ရိုက် တည်နေသော ပညာရှိသည် ဘြဟ္မန်၏ အာနန္ဒကို သိမြင်သည်။ ဓာရဏာ (အာရုံတည်ခြင်း) သည် ယာမ ၁၂ ချိန် ကြာသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ဓျာန (တရားစူးစိုက်) သည် ဓာရဏာ ၁၂ ကြိမ်၏ စုစည်းမှုဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 114

ध्यानं द्वादशकं यावत् समाधिर् अभिधीयते अथवा ज्ञानिनां विप्राः सम्पर्कादेव जायते

ဓျာနကို ဆယ့်နှစ်ဆ အတိုင်းအတာအထိ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခြင်းကို စမာဓိဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့မဟုတ်လည်း၊ အို ဘြာဟ္မဏတို့၊ သစ္စာတရားကို သိမြင်သူများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းသာဖြင့်ပင် စမာဓိ ပေါ်ထွန်းနိုင်သည်—သူတို့သည် ပာရှု၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) များကို ကျော်လွန်၍ ပတိအဖြစ် သီဝ၌ တည်နေသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 115

प्रयत्नाद्वा तयोस्तुल्यं चिराद्वा ह्यचिराद्द्विजाः योगान्तरायास् तस्याथ जायन्ते युञ्जतः पुनः

အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရဟန်းပညာရှိတို့၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကြာရှည်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် တူညီသော အရည်အချင်း (လေ့ကျင့်နိုင်စွမ်း) ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကြာကြာနောက်ကျမှဖြစ်စေ မြန်မြန်ဖြစ်စေ—ယောဂကျင့်စဉ်ကို ပြန်လည်ယူဆောင်လေ့ကျင့်သောအခါ ထိုကျင့်သူအတွက် ယောဂအတားအဆီးများ ပေါ်လာတတ်သည်။

Verse 116

नश्यन्त्य् अभ्यासतस् ते ऽपि प्रणिधानेन वै गुरोः

ထိုအတားအဆီးများနှင့် ချို့ယွင်းချက်များပင် လေ့ကျင့်မှုတည်ကြည်ခြင်းဖြင့် ပျက်စီးသွားသည်—အမှန်တကယ်မှာ ဂုရုအပေါ် သဒ္ဓါဖြင့် အပ်နှံခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ အားကိုးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။