Adhyaya 66
Purva BhagaAdhyaya 6683 Verses

Adhyaya 66

अध्याय 66: इक्ष्वाकुवंश-ऐलवंशप्रवाहः (त्रिशङ्कु-राम-ययात्यादि-प्रकरणम्)

သုတသည် တြိဓနွာအကြောင်းမှ စ၍ သတ္တဝရတ (တြိရှင်ကူ) ၏ ကျဆုံးခြင်းနှင့် ပြန်လည်မြှောက်တင်ခြင်းကို ဆိုသည်—ဖခင်ကို စွန့်ခြင်း၊ ဝသိဋ္ဌ၏ ဒေါသ၊ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ရာဇာဘိသေက၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ခြင်း။ ထို့နောက် အိක්ෂဝာကူဝంశ၏ ရှည်လျားသော ဆက်စပ်စဉ် (ဟရိශ්ချန္ဒြ၊ စဂရ၊ ဘဂီရထ၊ ဒဿရထ၊ ရာမ၊ ကုရှ-လဝ) ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြပြီး ပာရှုပတဉာဏ်ကို လေ့လာကာ ရှိဝကို ပူဇော်၍ ယဇ္ဉကర్మကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်သဖြင့် ဒေဝလောကသို့ ရောက်ကြသည်ဟု ရှိုင်ဝဓမ္မ၏ အကျိုးဖလကို ချိတ်ဆက်ပြောသည်။ ထို့ပြင် အဲလဝంశတွင် ပုရူရဝါ၊ နဟုရှ၊ ယယာတိ၊ ဒေဝယာနီ-ရှရ္မိဋ္ဌာ၏ သားစဉ်မြေးဆက် ခွဲဝေမှုနှင့် ဇနမေဇယ၏ ဂရ္ဂသပကြောင့် ရထားပျက်ကာ ပရాయశ္စိတ္တနှင့် အရှွမေဓဖြင့် သန့်စင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် ပုရူ၏ ရာဇာဘိသေကအပေါ် ဝဏ္ဏများ၏ ဓမ္မယုတ္တိဝါဒဖြင့် နိဂုံးချုပ်ကာ နောက်လာမည့် ရာဇဓမ္မ-န್ಯಾಯ ဆုံးဖြတ်ချက်များအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे रुद्रसहस्रनामकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः सूत उवाच त्रिधन्वा देवदेवस्य प्रसादात्तण्डिनस् तथा अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य प्रयत्नतः

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ လိင်္ဂ မဟာပုရာဏ» ပူရ္ဝ-ဘာဂ၌ “ရုဒြ၏ နာမတစ်ထောင် ပြောကြားခြင်း” ဟူသော အခန်း ၆၅ ပြီးဆုံး၏။ စူတက ပြောသည်– နတ်တို့၏ နတ်တော်၏ ပရသာဒကြောင့် တြိဓန္ဝာနှင့် တဏ္ဍင်တို့လည်း ကြိုးပမ်းအားထုတ်၍ အရှွမေဓ တစ်ထောင်နှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိခဲ့ကြသည်။

Verse 2

गाणपत्यं दृढं प्राप्तः सर्वदेवनमस्कृतः आसीत्त्रिधन्वनश्चापि विद्वांस्त्रय्यारुणो नृपः

ထိုမင်းသည် ဝေဒသုံးပါးကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သူဖြစ်၍ ဂဏပတျယ သာသနာ၌ တည်ကြည်ခိုင်မာစွာ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ နတ်ဘုရားအပေါင်းတို့က နမස්ကာရပြု၍ ဂုဏ်ပြုကြပြီး၊ ထိုမင်းကို တ్రိဓန္ဝနာ နှင့် တ్రയ്യာရုဏ ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည့် ပညာရှိမင်းဖြစ်သည်။

Verse 3

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः तेन भार्या विदर्भस्य हृता हत्वामितौजसम्

ထိုမင်းမှ မဟာဗလရှိသော မင်းသား စတျယဝြတ (Satyavrata) ဟူ၍ မွေးဖွားလာသည်။ သူသည် အလွန်အမင်းသတ္တိရှိသူကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ဝိဒರ್ಭမင်း၏ မယားကို လုယူသွား하였다—ထိုအဓမ္မကြောင့် ပశု (ကိုယ်ခန္ဓာရှိဝိညာဉ်) ကို ပတိ (အရှင်) ထံမှ ဝေးကွာစေသော ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေ하였다။

Verse 4

पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्ठाम् अप्रापितेष्विह तेनाधर्मेण संयुक्तं राजा त्रय्यारुणो ऽत्यजत्

ပဏိဂ္ရဟဏ (pāṇigrahaṇa) ဟူသော မင်္ဂလာဝေဒမந்திரများ၌ တည်ကြည်မှု မရရှိသေးသဖြင့်၊ မင်း တြယ်ယာရုဏ (Trayyāruṇa) သည် ထိုအဓမ္မထဲ၌ပင် ပိတ်မိကပ်လျက် ဖြစ်လာပြီး၊ ထိုမတရားနှင့် ချည်နှောင်ခံရသကဲ့သို့ ဤလောကဘဝကို စွန့်ခွာသွား하였다။

Verse 5

पितरं सो ऽब्रवीत् त्यक्तः क्व गच्छामीति वै द्विजाः पिता त्वेनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्तय

စွန့်ပစ်ခံရသောသူက မိမိအဖထံ «အို ဒွိဇတို့၊ ကျွန်ုပ် ဘယ်သို့ သွားရမည်နည်း» ဟု မေးလေ၏။ ထိုအခါ အဖက «ရှွပာက (śvapāka) များနှင့်အတူ နေထိုင်လော့၊ အပြင်လူတန်းစား ဒေါ့ဂ်ချက်သူများနှင့် ပေါင်းသင်းလော့» ဟု ပြန်ဆို하였다။

Verse 6

इत्युक्तः स विचक्राम नगराद्वचनात् पितुः स तु सत्यव्रतो धीमाञ् छ्वपाकावसथान्तिके

ထိုသို့ ပြောကြားခံရသဖြင့် သူသည် အဖ၏အမိန့်အတိုင်း မြို့မှ ထွက်ခွာသွား하였다။ သစ္စာ၌ တည်ကြည်၍ ပညာရှိသော စတျယဝြတသည် ရှွပာကတို့၏ နေအိမ်အနီးသို့ သွားရောက်နေထိုင်하였다—လူမှုအကန့်အသတ်ကို ကျော်လွန်စေသော်လည်း ဓမ္မကို မလွှတ်မချော် ဆုပ်ကိုင်ထားလျက်။

Verse 7

पित्रा त्यक्तो ऽवसद्वीरः पिता चास्य वनं ययौ सर्वलोकेषु विख्यातस् त्रिशङ्कुरिति वीर्यवान्

ဖခင်က စွန့်ပစ်သဖြင့် ရဲရင့်သော မင်းသားသည် အရှက်တရားအောက်တွင် နေထိုင်ရ၏။ ဖခင်လည်း တောသို့ ထွက်ခွာသွား၏။ သို့ရာတွင် ထိုအင်အားကြီးသူသည် «တရီရှင်ကူ» ဟူသော နာမဖြင့် လောကအပေါင်း၌ ကျော်ကြားလာ၏—ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားသော လောကီမင်းအာဏာသည် ပတိ၊ သီဝ (Śiva) သခင်နှင့် မညီမညာလျှင် မတည်ငြိမ်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 8

वसिष्ठकोपात्पुण्यात्मा राजा सत्यव्रतः पुरा विश्वामित्रो महातेजा वरं दत्त्वा त्रिशङ्कवे

ရှေးကာလတွင် ဝသိဋ္ဌ၏ အမျက်ကြောင့် ပုဏ္ဏသီလရှိသော မင်းကြီး သတ္တျဝရတ (နောက်တွင် တရီရှင်ကူ ဟု ခေါ်ကြ) သည် တေဇောထွန်းလင်းသော ဝိශ්ဝာမိတ္တရ မှ ကောင်းချီးတစ်ပါးကို ရရှိ하였다။

Verse 9

राज्ये ऽभिषिच्य तं पित्र्ये याजयामास तं मुनिः मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः

သူ့ကို မင်းအဖြစ် အဘိသေက ပြု၍ နန်းတင်ပြီးနောက် ကောသိက (ဝိශ්ဝာမိတ္တရ) မုနိသည် သူ့အား ပိတೃယဇ္ဉ (ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ) ကို ဆောင်ရွက်စေ하였다။ ထိုအခါ ဒေဝတားတို့လည်း ကြည့်ရှုနေကြပြီး ဝသိဋ္ဌလည်း သက်သေဖြစ်နေ하였다။

Verse 10

सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयद्विभुः तस्य सत्यव्रता नाम भार्या कैकयवंशजा

ထိုအခါ အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်သော သခင်သည် သူ့ကို ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်သို့ မြှောက်တင်하였다။ သူ၏ မိဖုရား၏ အမည်မှာ သတ္တျဝရတာ ဖြစ်ပြီး ကૈကယ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူ ဖြစ်သည်။

Verse 11

कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम् हरिश्चन्द्रस्य च सुतो रोहितो नाम वीर्यवान्

ကူမာရမှ အပြစ်ကင်းစင်သော ဟရိශ්ချန္ဒရ မွေးဖွားလာ၏။ ဟရိශ්ချန္ဒရ၏ သားမှာ ရဲရင့်အင်အားကြီးသော ရိုဟိတ ဟူသော အမည်ရှိသည်။

Verse 12

हरितो रोहितस्याथ धुन्धुर्हारित उच्यते विजयश् च सुतेजाश् च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः

ထို့နောက် ရိုဟိတမှ ဟရိတ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့ပြင် ဓုန္ဓုကိုလည်း «ဟာရိတ» ဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။ ဓုန္ဓု၏ သားနှစ်ယောက်မှာ ဝိဇယ နှင့် သုတေဇာ တို့ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 13

जेता क्षत्रस्य सर्वत्र विजयस्तेन स स्मृतः रुचकस्तस्य तनयो राजा परमधार्मिकः

သူသည် နေရာအနှံ့ က္ଷတ္တရိယ အမျိုးအစားကို အနိုင်ယူသူဖြစ်သဖြင့် «ဝိဇယ» (အောင်မြင်သူ) ဟု မှတ်တမ်းတင်ကြ၏။ သူ၏သားမှာ ရုစက ဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မကို အလွန်တရာ သစ္စာပြုသော မင်းတစ်ပါး ဖြစ်၏။

Verse 14

रुचकस्य वृकः पुत्रस् तस्माद्बाहुश् च जज्ञिवान् सगरस्तस्य पुत्रो ऽभूद् राजा परमधार्मिकः

ရုစက၏သားမှာ ဝೃက ဖြစ်၍၊ ထိုသူမှ ဘာဟု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့နောက် ဘာဟု၏သား စဂရ သည် ဓမ္မကို အမြင့်ဆုံး ထိန်းသိမ်းသော မင်းတစ်ပါးဖြစ်ကာ၊ ပတိ (အရှင်) အပေါ် ဘက္တိဖြင့် ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်၏။

Verse 15

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा ताभ्यामाराधितः पूर्वम् और्वो ऽग्निः पुत्रकाम्यया

မင်း စဂရတွင်လည်း မယားနှစ်ဦးရှိ၍ ပရဘာ နှင့် ဘာနုမတီ ဟူ၍ ခေါ်ကြ၏။ ယခင်က သားသမီးလိုလားသဖြင့် သူတို့နှစ်ဦးသည် မီးတောက်သကဲ့သို့ တေဇောဓာတ်ရှိသော ဩရဝ မုနိ (ဩရဝ-အဂ္နိ) ကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုကာ သားရရန် ဆုတောင်းခဲ့ကြ၏။

Verse 16

और्वस्तुष्टस्तयोः प्रादाद् यथेष्टं वरमुत्तमम् एका षष्टिसहस्राणि सुतमेकं परा तथा

ဩရဝ မုနိသည် သူတို့နှစ်ဦးအပေါ် ကျေနပ်တော်မူ၍ လိုအင်အတိုင်း အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဆုတောင်းပြည့်ဝရကို ပေးတော်မူ၏။ မယားတစ်ဦးသည် သားခြောက်သောင်းကို ရရှိပြီး၊ အခြားတစ်ဦးသည် သားတစ်ယောက်တည်းကို ရရှိ၏။

Verse 17

अगृह्णाद् वंशकर्तारं प्रभागृह्णात्सुतान्बहून् एकं भानुमतिः पुत्रम् अगृह्णाद् असमञ्जसम्

အမျိုးဆက်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်မည့် မူလတည်ထောင်သူကို မွေးဖွားစေ၏။ ထို့နောက် ပရဘာသည် သားအများကို မွေးဖွား၏။ ဘာနုမတီမှ သားတစ်ပါး—အသမဉ္ဇသ—ကို မွေးဖွား၏။

Verse 18

ततः षष्टिसहस्राणि सुषुवे सा तु वै प्रभा खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुहुङ्कारमार्गणैः

ထို့နောက် ပရဘာသည် အမှန်တကယ် သားခြောက်သောင်းကို မွေးဖွား၏။ သူတို့ မြေကြီးကို တူးဖော်စဉ် ဗိဿဏု၏ ဟုင်ကာရ (သန့်ရှင်းသော ဟောက်သံ) အားကဲ့သို့ မစ်ဆိုင်လ်တန်ခိုးကြောင့် လောင်ကျွမ်းပျက်စီးခဲ့ကြ၏—ပာရှု (ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါ) မခံနိုင်သော တန်ခိုးတည်း။

Verse 19

असमञ्जस्य तनयः सो ऽंशुमान्नाम विश्रुतः तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात्तु भगीरथः

အသမဉ္ဇသ၏ သားမှာ အံရှုမာန်ဟု အမည်ကြီးလူသိများ၏။ သူ၏ သားမှာ ဒိလီပ ဖြစ်ပြီး၊ ဒိလီပမှ ဘဂီရထ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 20

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह

သူ၏ တပဿ (တပစ်) အကြမ်းမဲ့သော်လည်း တင်းကျပ်သော အကျင့်ကြောင့် ဘာဂီရထီ ဂင်္ဂါကို လောကသို့ ဆင်းသက်စေခဲ့၏။ ထို့ပြင် ဘဂီရထ၏ သားလည်း “ရှုတ” ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာ၏။

Verse 21

नाभागस्तस्य दायादो भवभक्तः प्रतापवान् अंबरीषः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस् ततो ऽभवत्

သူမှ အမွေဆက်ခံသူ နာဘာဂ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ နာဘာဂ၏ သားမှာ အင်အားကြီး အမ်ဘာရီရှ ဖြစ်ပြီး၊ ဘဝ (ရှီဝ) ကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်သူတည်း။ အမ်ဘာရီရှမှ စင်ဓုဒွီပ ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 22

नाभागेनांबरीषेण भुजाभ्यां परिपालिता बभूव वसुधात्यर्थं तापत्रयविवर्जिता

နာဘာဂနှင့် အမ္ဗရီရှာတို့၏ အင်အားကြီးသော လက်မောင်းများဖြင့် ကမ္ဘာမြေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သဖြင့် မြေပြင်သည် အလွန်လုံခြုံသက်သာကာ၊ ကိုယ်မှ ဖြစ်သောဒုက္ခ၊ အခြားသတ္တဝါများမှ ဖြစ်သောဒုက္ခ၊ လောကဓာတ်အင်အားများမှ ဖြစ်သောဒုက္ခ ဟူသော သုံးမျိုးဒုက္ခမှ ကင်းလွတ်နေ하였다။

Verse 23

अयुतायुः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस्य वीर्यवान् पुत्रो ऽयुतायुषो धीमान् ऋतुपर्णो महायशाः

စင်ဓုဒွီပမှ သတ္တိပြင်းထန်သော အယုတာယု မွေးဖွားလာ하였다။ ထို့နောက် အယုတာယုမှ ပညာရှိ၍ ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဠတုပရဏ (Ṛtuparṇa) မွေးဖွားလာ하였다။

Verse 24

दिव्याक्षहृदयज्ञो वै राजा नलसखो बली नलौ द्वावेव विख्यातौ पुराणेषु दृढव्रतौ

အမှန်တကယ် အင်အားကြီးသော ဘုရင်—နလ၏ မိတ်ဆွေ—သည် “ဒိဗ္ဗမျက်စိရှိသော” (ရှီဝ) ၏ အတွင်းသဘောကို သိမြင်သူ ဖြစ်하였다။ ထို့ကြောင့် ပုရာဏများတွင် နလ နှစ်ဦးသာ တင်းကျပ်သော ဝရတကို တည်ကြည်စွာ စောင့်ထိန်းသူများအဖြစ် ထင်ရှားကြသည်။

Verse 25

वीरसेनसुतश्चान्यो यश्चेक्ष्वाकुकुलोद्भवः ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत् सार्वभौमः प्रजेश्वरः

ဝီရစေနမှ ဆက်နွယ်သည့် အခြားမျိုးဆက်တစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အိက္ရှဝါကူ မင်းဆက်မှ မွေးဖွားသူ ဖြစ်하였다။ ထိုသူသည် ဠတုပရဏ၏ သားဖြစ်လာကာ၊ မင်းများအပေါ် အထက်ဆုံး အာဏာရှင်ဘုရင် စာဝ္ဗဘောမ (Sārvabhauma) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 26

सुदासस्तस्य तनयो राजा त्विन्द्रसमो ऽभवत् सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः

သူ၏ သားမှာ စုဒါသ ဖြစ်ပြီး၊ အင်ဒြာနှင့် တူညီသည့် စွမ်းအားရှိသော ဘုရင်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် စုဒါသ၏ သားကို စော်ဒါသ (Saudāsa) ဟု ခေါ်သော အုပ်စိုးရှင်ဘုရင် ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

Verse 27

ख्यातः कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहश् च सः वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके

ထိုမင်းသည် ကလ္မာရှပာဒ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မိတ္တရသဟ ဟူသောနာမဖြင့်လည်းကောင်း ကျော်ကြားလာ၏။ ထို့ပြင် တေဇဓမ္မတောက်ပသော မဟာရိရှိ ဝသိဋ္ဌသည် ကလ္မာရှပာဒက ဟူသော သန့်ရှင်းသောဒေသ၌ တည်ရှိနေ၏။

Verse 28

अश्मकं जनयामास इक्ष्वाकुकुलवर्धनम् अश्मकस्योत्तरायां तु मूलकस्तु सुतो ऽभवत्

ထိုသူသည် အိက္ခ္ဝာကု မျိုးဆက်ကို တိုးတက်စေသော အရှ္မက (Aśmaka) ကို မွေးဖွားစေ၏။ ထို့နောက် အရှ္မက၏ နောက်ပိုင်းဇနီးမှ မူလက (Mūlaka) ဟူသော သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၏။

Verse 29

स हि रामभयाद्राजा स्त्रीभिः परिवृतो वने बिभर्ति त्राणमिच्छन्वै नारीकवचमुत्तमम्

အမှန်တကယ် ထိုမင်းသည် ရာမ (Rāma) ကို ကြောက်ရွံ့၍ မိန်းမများဝိုင်းရံလျက် တောအတွင်း၌ နေထိုင်၏။ ကာကွယ်ခြင်းကို လိုလားသဖြင့် «မိန်းမကာဝတ်» ဟူသော အကောင်းဆုံးကာကွယ်အင်္ကျီကို ဒိုင်းကာအဖြစ် ဝတ်ဆင်၏။

Verse 30

मूलकस्यापि धर्मात्मा राजा शतरथः सुतः तस्माच्छतरथाज्जज्ञे राजा त्विलविलो बली

မူလက (Mūlaka) မှ သာသနာဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းသော မင်း ရှတရထ (Śataratha) မွေးဖွားလာ၏။ ထို့နောက် ရှတရထမှ အင်အားကြီးသော မင်း အီလဝီလ (Ilavila) မွေးဖွားလာ၏။

Verse 31

आसीत् त्वैलविलिः श्रीमान् वृद्धशर्मा प्रतापवान् पुत्रो विश्वसहस्तस्य पितृकन्या व्यजीजनत्

ထိုအခါ ဂုဏ်သရေရှိ၍ အာနုဘော်ကြီးသော ဝృద్ధရှရ္မန် (Vṛddhaśarman) ဟူသောသူ ရှိ၏။ သူသည် ဝိශ්ဝသဟသ္ရ (Viśvasahasra) ၏ သားဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ပိတೃ (Pitṛs) များ၏ သမီးက သူ့ကို မွေးဖွားပေး၍ «တွိုင်လဝီလိ» (Tvailavili) ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြ၏။

Verse 32

दिलीपस्तस्य पुत्रो ऽभूत् खट्वाङ्ग इति विश्रुतः येन स्वर्गाद् इहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम्

သူ၏သားမှာ ဒိလီပါ ဖြစ်၏။ ဒိလီပါ၏သားသည် ခတ်ဝါင်္ဂ ဟူ၍ နာမကြီးလှ၏။ သူသည် ကောင်းကင်ဘုံမှ ဤလောကသို့ ပြန်လာပြီးနောက် အသက်ကျန်ချိန်ကို မုဟူရ္တ တစ်ခဏသာ ရရှိခဲ့၏။

Verse 33

त्रयो ऽग्नयस्त्रयो लोका बुद्ध्या सत्येन वै जिताः दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत

ပညာဉာဏ်နှင့် မလှုပ်မယှက်သော သစ္စာတရားဖြင့် သန့်ရှင်းသော မီးသုံးပါးနှင့် လောကသုံးပါးကို အနိုင်ယူခဲ့၏။ ထိုသူ၏သားမှာ ဒီဃ္ဃဗာဟု ဖြစ်ပြီး၊ ဒီဃ္ဃဗာဟုမှ ရဃု ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 34

अजः पुत्रो रघोश्चापि तस्माज्जज्ञे च वीर्यवान् राजा दशरथस्तस्माच् छ्रीमानिक्ष्वाकुवंशकृत्

အဇ သည်လည်း ရဃု၏သား ဖြစ်၏။ ထိုအဇမှ သတ္တိပြင်းသော ဘုရင် ဒသရထ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုအလင်းရောင်တောက်ပသော မဟာဘုရင်ကြောင့် အိက္ခဝါကူ မျိုးရိုးသည် ထပ်မံတည်ထောင်၍ ထင်ရှားတောက်ပလာ၏။

Verse 35

रामो दशरथाद्वीरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश् च महाबलः

ဒသရထ၏ သားသူရဲကောင်း ရာမသည် ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ လောကတွင် ထင်ရှားသူ ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ဘရတ၊ လက္ခမဏ နှင့် အင်အားကြီးသော သတ်ရုဃ္န တို့လည်း တောက်ပသော စံနမူနာများအဖြစ် မှတ်ရအပ်၏။

Verse 36

तेषां श्रेष्ठो महातेजा रामः परमवीर्यवान् रावणं समरे हत्वा यज्ञैरिष्ट्वा च धर्मवित्

သူတို့အနက် အထူးမြတ်ဆုံးမှာ တေဇောကြီး၍ သတ္တိအလွန်ပြင်းသော ရာမ ဖြစ်၏။ စစ်မြေ၌ ရာဝဏကို သတ်ပြီးနောက် ဝေဒယဇ္ဈများကို ပြုလုပ်ကာ၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူအဖြစ် တရားသဘောစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏—ဤသည်မှာ ပသု (ကိုယ်ခန္ဓာရှိ ဝိညာဉ်) သည် စည်းကမ်းတကျသော ကర్మကို ပတိ အမြတ်ဆုံးသခင် ရှိဝအား အပ်နှံပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို သန့်စင်နိုင်ကြောင်းကို ပြသသော နမူနာတည်း။

Verse 37

दशवर्षसहस्राणि रामो राज्यं चकार सः रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यभिविश्रुतः

နှစ်တစ်သောင်းကြာ ပရဘုရား ရာမသည် နိုင်ငံကို အုပ်စိုးတော်မူ၏။ ရာမ၏ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၍ «ကူရှ» ဟူသော နာမဖြင့် ကျော်ကြား၏။

Verse 38

लवश् च सुमहाभागः सत्यवान् अभवत् सुधीः अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

လဝလည်း အလွန်ကံကောင်းသူဖြစ်၍ သစ္စာရှိကာ ပညာရှိတော်မူ၏။ ကူရှမှ အတိသီ မွေးဖွားလာပြီး၊ နိသဓသည် ထိုသူ၏ သားဖြစ်၏။

Verse 39

नलस्तु निषधाज्जातो नभस्तस्मादजायत नभसः पुण्डरीकाख्यः क्षेमधन्वा ततः स्मृतः

နိသဓမှ နလ မွေးဖွားလာ၍၊ ထိုနလမှ နဘသ မွေးဖွား၏။ နဘသမှ ပုဏ္ဍရိက အမည်ရှိသူ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထို့နောက် က္ရှေမဓန္ဝာ ဟူ၍ မျိုးရိုး၌ မှတ်သားထားသည်။

Verse 40

तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरो देवानीकः प्रतापवान् अहीनरः सुतस् तस्य सहस्राश्वस्ततः परः

ထိုသူမှ သတ္တိရှင် သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၍ တန်ခိုးကြီးသော ဒေဝါနီက ဟူ၏။ ထိုသူ၏ သားမှာ အဟီနရ ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် သဟသ္ရာရှွ ဟူသူ ဆက်လာ၏။

Verse 41

शुभश्चन्द्रावलोकश् च तारापीडस्ततो ऽभवत् तस्यात्मजश्चन्द्रगिरिर् भानुचन्द्रस् ततो ऽभवत्

ထိုသူမှ သုဘ နှင့် စန္ဒြာဝလောက မွေးဖွားလာပြီး၊ ထို့နောက် တာရာပီဍ ပေါ်ထွန်း၏။ ထိုသူ၏ သားမှာ စန္ဒြဂိရိ ဖြစ်၍၊ ထိုမှ ဘာနုစန္ဒြ မွေးဖွား၏။

Verse 42

श्रुतायुरभवत्तस्माद् बृहद्बल इति स्मृतः भारते यो महातेजाः सौभद्रेण निपातितः

ထိုသူမှ သြရုတာယု မွေးဖွားလာသဖြင့်၊ ထိုသူကို «ဗြဟဒ္ဗလ» ဟု မှတ်တမ်းတင်ကြသည်။ ဘာရတ စစ်ပွဲတွင် ထိုတောက်ပကြီးမြတ်သူသည် စောဘဒြ (အဘိမန်ယူ) ၏ လက်ဖြင့် ကျဆုံးခဲ့သည်။

Verse 43

एते इक्ष्वाकुदायादा राजानः प्रायशः स्मृताः वंशे प्रधाना एतस्मिन् प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

ဤတို့သည် အိက္ရှ္ဝာကု မျိုးဆက်မှ ဆင်းသက်လာသော မင်းများဖြစ်၍ ယေဘုယျအားဖြင့် မှတ်မိကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤမင်းဆက်အတွင်း အထင်ကရအဓိကသူများဖြစ်သဖြင့် ထိုအထူးအရေးပါမှုအတိုင်း ဤနေရာတွင် ကြေညာဖော်ပြထားသည်။

Verse 44

सर्वे पाशुपते ज्ञानम् अधीत्य परमेश्वरम् समभ्यर्च्य यथाज्ञानम् इष्ट्वा यज्ञैर्यथाविधि

သူတို့အားလုံးသည် ပါရှုပတ ဉာဏ်ပညာကို လေ့လာသင်ယူပြီး၊ မိမိတို့ သိမြင်သလောက်အတိုင်း ပရမေရှ္ဝရ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ကန်တော့ကြသည်။ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ယဇ္ဉများကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ကာ၊ ချည်နှောင်မှု (ပာရှ) မှ သတ္တဝါ (ပရှု) ကို လွတ်မြောက်စေသော ပတိ—သခင်ရှီဝထံ အပ်နှံအနုမောဒနာပြုကြသည်။

Verse 45

दिवं गता महात्मानः केचिन्मुक्तात्मयोगिनः नृगो ब्राह्मणशापेन कृकलासत्वम् आगतः

အချို့သော မဟာသတ္တဝါများ—အတွင်းစိတ် လွတ်မြောက်ပြီးသော ယောဂီများ—သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြသည်။ သို့သော် မင်း နೃဂ (Nṛga) သည် ဗြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာကြောင့် ပုတ်သင်ညိုအဖြစ်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ သန့်ရှင်းသောဓမ္မကို ချိုးဖောက်လျှင် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ပေါ်ပေါက်ကြောင်း ပြသသည်။

Verse 46

धृष्टश् च धृष्टकेतुश् च यमबालश् च वीर्यवान् रणधृष्टश् च ते पुत्रास् त्रयः परमधार्मिकाः

ထို့ပြင် သတ္တိရှိသော ဓೃષ્ટ (Dhṛṣṭa)၊ ဓೃષ્ટကေတု (Dhṛṣṭaketu) နှင့် ယမဗာလ (Yama-bāla) တို့ရှိပြီး၊ ရဏဓೃષ્ટ (Raṇadhṛṣṭa) လည်း ရှိသည်။ ဤတို့သည် သူ၏ သားသုံးယောက်ဖြစ်ကာ၊ ပတိ (ရှီဝ) ထိန်းသိမ်းထားသော သတ်မှတ်အမိန့်အတွင်း၌ အလွန်ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 47

आनर्तो नाम शर्यातेः सुकन्या नाम दारिका आनर्तस्याभवत् पुत्रो रोचमानः प्रतापवान्

ရှာရျာတီမှ အာနရတ အမည်ရှိ သားတစ်ဦးနှင့် စုကန်ယာ အမည်ရှိ သမီးတစ်ဦး မွေးဖွားလာ၏။ အာနရတထံမှ ရောစမာန အမည်ရှိ သားတစ်ဦး မွေးဖွားပြီး အလင်းရောင်တောက်ပမှုနှင့် သူရဲကောင်းအင်အားကြောင့် ထင်ရှားလေ၏။

Verse 48

रोचमानस्य रेवो ऽभूद् रेवाद् रैवत एव च ककुद्मी चापरो ज्येष्ठपुत्रः पुत्रशतस्य तु

ရောစမာနမှ ရေဝ (Reva) မွေးဖွားလာပြီး၊ ရေဝမှ ရိုင်ဝတ (Raivata) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သားတစ်ရာ၏ မူလဘိုးဘွားထဲတွင် ကကုဒ္မီ (Kakudmī) သည် အကြီးဆုံးသားဖြစ်ကြောင်း ဤသို့ မျိုးရိုးကို မှတ်သားကြသည်။

Verse 49

रेवती यस्य सा कन्या पत्नी रामस्य विश्रुता नरिष्यन्तस्य पुत्रो ऽभूज् जितात्मा तु महाबली

သူထံမှ ရေဝတီ (Revatī) အမည်ရှိ သမီးတစ်ဦး မွေးဖွားလာပြီး ရာမ (Rāma) ၏ ဇနီးအဖြစ် ထင်ရှားလေ၏။ ထို့ပြင် နရိရှျန္တ (Nariṣyanta) ထံတွင် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်၍ အလွန်အင်အားကြီးသော သားတစ်ဦး မွေးဖွားလာ၏။

Verse 50

नाभागादंबरीषस्तु विष्णुभक्तः प्रतापवान् ऋतस्तस्य सुतः श्रीमान् सर्वधर्मविदांवरः

နာဘာဂ (Nābhāga) မှ အမ္ဗရီရှ (Ambarīṣa) မွေးဖွားလာပြီး အင်အားကြီး၍ ထင်ရှားသော ဗိဿ္ဏု (Viṣṇu) ဘက္တိဖြစ်၏။ သူ၏သားမှာ ရ္တ (Ṛta) ဖြစ်၍ ကံကောင်းသီရိနှင့် ပြည့်စုံကာ ဓမ္မအားလုံးကို သိမြင်သူတို့အနက် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သည်—ဤသို့ ဓမ္မစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းကာ နောက်ဆုံးတွင် ဝိနယရှိသော ဘက္တိဖြင့် ပရှု (ဝိညာဉ်) ကို ပတိ (အရှင်) ထံသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 51

कृतस्तस्य सुधर्माभूत् पृषितो नाम विश्रुतः करूषस्य तु कारूषाः सर्वे प्रख्यातकीर्तयः

သူထံမှ စုဓမ္မာ (Sudharmā) မွေးဖွားလာပြီး၊ (စုဓမ္မာမှ) ပೃṣိတ (Pṛṣita) ဟု အမည်ရသူ ထင်ရှားကျော်ကြားလာ၏။ ကရူෂ (Karūṣa) မှ ကာရူෂများ (Kārūṣas) အားလုံး ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အားလုံးလည်း ကျော်ကြားသော ဂုဏ်သတင်းဖြင့် ထင်ရှားကြသည်။

Verse 52

पृषितो हिंसयित्वा गां गुरोः प्राप सुकल्मषम् शापाच्छूद्रत्वम् आपन्नश् च्यवनस्येति विश्रुतः

ဆရာ၏ နွားကို ထိခိုက်စေသဖြင့် ပೃṣita သည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ခံယူရ၏။ ကျိန်စာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူသည် Śūdra အဆင့်သို့ ကျရောက်ကာ ထိုကျဆုံးမှုကြောင့် «Cyavana ၏သူ» ဟု ကျယ်ပြန့်စွာ သိကြားလေ၏။

Verse 53

दिष्टपुत्रस्तु नाभागस् तस्मादपि भलन्दनः भलन्दनस्य विक्रान्तो राजासीद् अजवाहनः

Nābhāga သည် Diṣṭa ၏သားဖြစ်၍၊ ထိုသူမှ Bhalandana မွေးဖွားလာ၏။ Bhalandana မှ ထက်မြက်သတ္တိရှိသော မင်း Ajavāhana ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဤမင်းဆက်ကို သခင် (Pati) ၏ စီစဉ်ထားသော ဖန်ဆင်းမှုအလျားအလာအဖြစ် မှတ်မိကြပြီး၊ သက်ရှိများ (paśu) သည် ကမ္မအဆက်ဆက်အတိုင်း လှုပ်ရှားသွားလာကြ၏။

Verse 54

एते समासतः प्रोक्ता मनुपुत्रा महाभुजाः इक्ष्वाकोः पुत्रपौत्राद्या एलस्याथ वदामि वः

ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် မနု၏ လက်မောင်းကြီးသော သားတော်များကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ ယခုမှစ၍ Ikṣvāku ၏ သားနှင့် မြေးများကို Ela မှ စတင်ကာ သင်တို့အား ပြောကြားမည်။

Verse 55

सूत उवाच ऐलः पुरूरवा नाम रुद्रभक्तः प्रतापवान् चक्रे त्वकण्टकं राज्यं देशे पुण्यतमे द्विजाः

Sūta က ပြောသည်—အို ဒွိဇ မုနိတို့၊ Aila ဟူသည် Purūravas ဟု အမည်ရပြီး ရုဒြ (Rudra) ကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်သူ၊ တန်ခိုးတောက်ပသူ ဖြစ်၏။ အလွန်သန့်ရှင်းသော ထိုပြည်တွင် ဆူးမရှိသကဲ့သို့ အနှောင့်အယှက်နှင့် ဖိနှိပ်မှုကင်းသော နိုင်ငံကို တည်ထောင်လေ၏။

Verse 56

उत्तरे यमुनातीरे प्रयागे मुनिसेविते प्रतिष्ठानाधिपः श्रीमान् प्रतिष्ठाने प्रतिष्ठितः

ယမုနာမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင်၊ မုနိတို့က ဆည်းကပ်အမှုထမ်းသော ပရယာဂ (Prayāga) တွင်၊ ပရတိဋ္ဌာန (Pratiṣṭhāna) ၏ ဂုဏ်ရောင်တောက်ပသော အရှင်သည် ပရတိဋ္ဌာန၌ တည်ကြည်စွာ တည်ရှိလေ၏။

Verse 57

तस्य पुत्राः सप्त भवन् सर्वे वितततेजसः गन्धर्वलोकविदिता भवभक्ता महाबलाः

သူ၌ သားတော် ခုနစ်ပါး ရှိ၍ အားလုံးသည် တေဇောအလင်းရောင် ကျယ်ပြန့်စွာ ထွန်းလင်းကြသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗလောက၌ နာမည်ကြီး၍ အင်အားကြီးမားကာ ဘဝ (သီဝ) ပတိ—ပာရှု (ချုပ်နှောင်သောဝိညာဉ်) ကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ လွတ်မြောက်စေသော အရှင်—ထံသို့ ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ကြသည်။

Verse 58

आयुर् मायुर् अमायुश् च विश्वायुश्चैव वीर्यवान् श्रुतायुश् च शतायुश् च दिव्याश्चैवोर्वशीसुताः

အာယု၊ မာယု၊ အမာယု၊ ဝိශ්ဝာယု—ထို့အပြင် အင်အားကြီးသော ဝီရျဝန်; ထို့တင်မက သြုတာယု၊ သတာယု နှင့် ဒိဗျ—ဤတို့သည် ဥရဝသီမှ မွေးဖွားသော သားတော်များ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 59

आयुषस्तनया वीराः पञ्चैवासन्महौजसः स्वर्भानुतनयायां ते प्रभायां जज्ञिरे नृपाः

အာယုရှမှ သားရဲရင့် ငါးပါး မွေးဖွား၍ တေဇောအင်အား ကြီးမားကြသည်။ ထိုမင်းတို့သည် စွဗ္ဘာနု၏ သမီး ပ္ရဘာမှ မွေးဖွားလာကြသည်။

Verse 60

नहुषः प्रथमस्तेषां धर्मज्ञो लोकविश्रुतः नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः

သူတို့အနက် နဟုရှသည် အဓိကဆုံးဖြစ်၍ ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ လောကများတွင် နာမည်ကြီးသူ ဖြစ်သည်။ နဟုရှ၏ အမွေဆက်ခံသူများမှာ ခြောက်ပါးရှိပြီး အင်ဒြာနှင့်တူသော တေဇောဖြင့် ထွန်းလင်းကာ ပတိ (သီဝ) အောက်၌ စကြဝဠာစည်းကမ်းကို ထောက်တည်ရန် တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှုကို ထမ်းဆောင်နိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 61

उत्पन्नाः पितृकन्यायां विरजायां महौजसः यतिर्ययातिः संयातिर् आयातिः पञ्चमो ऽन्धकः

ပိတೃတို့၏ သမီး ဝိရာဇာမှ တေဇောကြီးမားသော သားတော်များ မွေးဖွားလာကြသည်—ယတိ၊ ယယာတိ၊ သံယာတိ၊ အာယာတိ၊ နှင့် ပဉ္စမအဖြစ် အန္ဓက။

Verse 62

विजातिश्चेति षडिमे सर्वे प्रख्यातकीर्तयः यतिर्ज्येष्ठश् च तेषां वै ययातिस्तु ततो ऽवरः

“ဝိဇာတိ” နှင့် အခြားသူတို့—ဤခြောက်ဦးလုံးသည် ကုသိုလ်ကံနှင့် လုပ်ရပ်အလွန်ထင်ရှား၍ နာမည်ကျော်ကြားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသူတို့အနက် ယတိသည် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ယယာတိသည် ထိုသူထက် ငယ်သည်။

Verse 63

ज्येष्ठस्तु यतिर्मोक्षार्थो ब्रह्मभूतो ऽभवत्प्रभुः तेषां ययातिः पञ्चानां महाबलपराक्रमः

ထိုသူတို့အနက် အကြီးဆုံး ယတိသည် မောက္ခကို ရည်ရွယ်၍ ဘြဟ္မန်၌ တည်မြဲကာ ဘြဟ္မဘူတ ဖြစ်သွားပြီး ဝိညာဉ်ရေးအာဏာတော်ကို ရရှိ하였다။ ထိုငါးဦးအနက် ယယာတိသည် အင်အားကြီးမား၍ သူရဲကောင်းသတ္တိဖြင့် ထင်ရှား하였다။

Verse 64

ययाति देवयानीमुशनसः सुतां भार्यामवाप सः शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः

ဘုရင် ယယာတိသည် ဥသနသ (ရှုကရ) ၏ သမီး ဒေဝယာနီကို မဟာမိဖုရားအဖြစ် လက်ထပ်ယူခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဝೃષပರ್ವန်၏ သမီး အဆုရမိန်းကလေး ရှර්မိဿ္ဌာကိုလည်း ယူခဲ့သည်။

Verse 65

यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत तावुभौ शुभकर्माणौ स्तुतौ विद्याविशारदौ

ဒေဝယာနီသည် ယဒုနှင့် တုర్వಸುတို့ကို မွေးဖွား하였다။ ထိုနှစ်ဦးလုံးသည် ကုသိုလ်ကံကောင်းသော အကျင့်ရှိ၍ လူတိုင်းက ချီးမွမ်းကြပြီး သာသနာရေး ဗေဒပညာ၌ ကျွမ်းကျင်ကြသည်။

Verse 66

द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ययातये रथं तस्मै ददौ शुक्रः प्रतापवान्

ဝૃષပರ್ವန်၏ သမီး ရှර්မိဿ္ဌာသည် ယယာတိအား ဒြုဟျု၊ အနု၊ ပူရု ဟူသော သားသုံးဦးကို မွေးဖွားပေး하였다။ ထို့နောက် တေဇောဓာတ်ပြင်းသော ရှုကရသည် သူ့အား ရထားတစ်စီးကို ပေးအပ်하였다။ ဤမင်းဆက်၌ ပတိဖြစ်သော အရှင်သည် ကံ၏လမ်းကြောင်းကို တိတ်တဆိတ် ဦးဆောင်ကာ၊ ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းသည့်အခါ ပశုဖြစ်သော ဝိညာဉ်အတွက် ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို ဖြေလျော့ပေးတော်မူသည်။

Verse 67

तोषितस्तेन विप्रेन्द्रः प्रीतः परमभास्वरम् सुसंगं काञ्चनं दिव्यम् अक्षये च महेषुधी

ဤသို့ သူ့ကြောင့် စိတ်ကျေနပ်သဖြင့် ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်သည် ဝမ်းမြောက်တောက်ပကာ အလှတန်ဆာဆင်ထားသော သာသနာတော်မူသော ရွှေအလှူတော်အမြတ်ကို ပေးအပ်၍ မကုန်ခန်းသော ထောက်ပံ့မှုနှင့်တကွ ချီးမြှင့်하였다။ ဗိပရအား ရိုသေစွာ လှူဒါန်းပြီး ပတိ မဟာဒေဝအား အပ်နှံသော ဒါန၏ အာနုဘော်သည် ထိုသို့ ကြီးမား၏။

Verse 68

युक्तं मनोजवैर् अश्वैर् येन कन्यां समुद्वहन् स तेन रथमुख्येन षण्मासेनाजयन्महीम्

သူသည် မိန်းကလေးကို ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သော အထွဋ်အမြတ် ရထားတော်သို့ စိတ်မြန်သကဲ့သို့ မြန်သော မြင်းများကို ချိတ်ဆက်ကာ ထိုရထားတော်တည်းဖြင့် ခြောက်လအတွင်း မြေပြင်တစ်လောကကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။

Verse 69

ययातिर्युधि दुर्धर्षो देवदानवमानुषैः भवभक्तस्तु पुण्यात्मा धर्मनिष्ठः समञ्जसः

ယယာတိသည် စစ်မြေပြင်၌ ဒေဝ၊ ဒာနဝနှင့် လူတို့ကပင် မလွယ်ကူစွာ မနိုင်နိုင်သူဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် သူသည် ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ဘက္တိရှိသူ၊ ပုဏ္ဏာတ္မ၊ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်၍ အပြုအမူညီမျှသမာဓိရှိသူဖြစ်သည်။

Verse 70

यज्ञयाजी जितक्रोधः सर्वभूतानुकम्पनः कौरवाणां च सर्वेषां स भवद्रथ उत्तमः

ဘဝဒြထသည် ယဇ္ဉပြုသူ၊ အမျက်ကို အနိုင်ယူသူ၊ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာရှိသူဖြစ်၏။ ကောရဝအပေါင်းတို့အနက် သူသည် အထူးမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 71

यावन्नरेन्द्रप्रवरः कौरवो जनमेजयः पूरोर्वंशस्य राज्ञस्तु राज्ञः पारिक्षितस्य तु

ကောရုဝంశ၏ မင်းအထွဋ်အမြတ် ဇနမေဇယ—ပူရုမင်းဆက်အတွင်း အုပ်စိုးသော မင်းပါရိက္ခစ်၏ သားတော်—၏ ဂုဏ်သတင်းနှင့် အာဏာတော် တည်မြဲနေသမျှ၊ ထိုမင်းဆက်သည် ထိန်းသိမ်းတည်တံ့ခဲ့သည်ဟု မှတ်မိကြလိမ့်မည်။

Verse 72

जगाम स रथो नाशं शापाद्गर्गस्य धीमतः गर्गस्य हि सुतं बालं स राजा जनमेजयः

ပညာရှိ ရှင်ဂါရ္ဂ၏ ကျိန်စာကြောင့် ထိုရထားသည် ပျက်စီးသွား၏။ အမှန်တကယ်မှာ ဘုရင် ဇနမေဇယသည် ဂါရ္ဂ၏ ကလေးငယ်သားကို ထိခိုက်စော်ကားခဲ့သဖြင့် ထိုအပျက်အဆုံးသည် သူ့ထံသို့ ကျရောက်လာ၏။

Verse 73

अक्रूरं हिंसयामास ब्रह्महत्यामवाप सः स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः

အကရူရာကို ထိခိုက်စော်ကားသဖြင့် သူသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာ အပြစ်ကို ခံယူရ၏။ သံနံ့ကဲ့သို့ နံ့ထွက်နေသော ထိုရာဇရ္ရှိသည် အပြစ်ကြီး၏ ပာရှာချည်နှောင်မှုကြောင့် ဒီမှာဟိုမှာ ပြေးလွှားနေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ရှီဝ၏ ကရုဏာဖြင့်သာ သန့်စင်နိုင်၏။

Verse 74

पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित् ततः स दुःखसंतप्तो न लेभे संविदं क्वचित्

မြို့သူမြို့သားနှင့် ကျေးလက်ပြည်သူတို့က စွန့်ပစ်သဖြင့် သူသည် မည်သည့်အခါမျှ ငြိမ်းချမ်းမှု မရခဲ့။ ထို့နောက် ဒုက္ခကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မှန်ကန်သော အကြံဉာဏ်နှင့် နားလည်မှု မရနိုင်ခဲ့။

Verse 75

जगाम शौनकमृषिं शरण्यं व्यथितस्तदा इन्द्रेतिर् नाम विख्यातो यो ऽसौ मुनिरुदारधीः

ထိုအခါ စိတ်ပင်ပန်းနာကျင်နေသော ဉာဏ်မြင့်မုနိ—“အိန္ဒရေတိ” ဟု နာမည်ကျော်—သည် အားကိုးရာ ရှောင်နက ရ္ရှိထံသို့ သွားကာ ခိုလှုံရာကို တောင်းခံ၏။

Verse 76

याजयामास चेन्द्रेतिस् तं नृपं जनमेजयम् अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः

ထို့နောက် အိန္ဒရေတိသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒွိဇတို့နှင့်အတူ ဘုရင် ဇနမေဇယအား သန့်စင်ခြင်းအတွက် အရှ္ဝမေဓ ယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်စေ하였다။ ထိုပူဇာယဇ္ဉအားဖြင့် ဘုရင်သည် ဓမ္မ၌ တည်မြဲကာ ပတိ (ရှီဝ) ၏ မမြင်ရသော အုပ်စိုးမှုအောက်၌ သန့်စင်တည်ထောင်ခံရ၏။

Verse 77

स लोहगन्धान्निर्मुक्त एनसा च महायशाः यज्ञस्यावभृथे मध्ये यातो दिव्यो रथः शुभः

သံနံ့ဆိုးမှ လွတ်ကင်း၍ အပြစ်မှလည်း ကင်းစင်သွားသော ဂုဏ်သတင်းကြီးသူသည် ယဇ္ဈ၏ အဝဘ္ဟෘထ (အဆုံးသန့်စင်ရေချိုး) အလယ်တည့်တည့်၌ တောက်ပ၍ မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝရထားဖြင့် ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 78

तस्माद्वंशात्परिभ्रष्टो वसोश्चेदिपतेः पुनः दत्तः शक्रेण तुष्टेन लेभे तस्माद् बृहद्रथः

ထိုမျိုးနွယ်မှ လွဲချော်သွားသော စေဒီပြည်၏ မင်း ဝသုသည် နောက်တဖန် စက္က (အိန္ဒြ) သဘောကျနှစ်သက်၍ ပြန်လည်ပေးအပ်ကာ ပြန်လည်တည်မြဲစေခဲ့သည်။ ထိုဝသုမှပင် ဘృဟဒ္ရထ သည် ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 79

ततो हत्वा जरासंधं भीमस्तं रथमुत्तमम् प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः

ထို့နောက် ကုရုဝంశ၏ အားရစရာ ဘီမသည် ဇရာသန္ဓကို သတ်ပြီးနောက်၊ ထိုအထူးမြတ်သော ရထားကို ဝါစုဒေဝအား ပျော်ရွှင်စွာ လှူဒါန်းပေးအပ်하였다။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ အဓမ္မကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ပြုသော ဓမ္မတရားနှင့်ညီသည့် ဒါနသည် သန့်စင်မှုဖြစ်၍ ပရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) အတွက် ပါရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လျော့ပါးစေကာ ပတိ (အရှင်) ၏ အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီစေသည်။

Verse 80

सूत उवाच अभ्यषिञ्चत्पुरुं पुत्रं ययातिर्नाहुषः प्रभुः कृतोपकारस्तेनैव पुरुणा द्विजसत्तमाः

စူတက ပြောသည်—အို ဒွိဇတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးတို့၊ နဟုရှ၏ အင်အားကြီးသော သား ယယာတိမင်းသည် မိမိ၏ သား ပုရုကို အမွေဆက်ခံမင်းအဖြစ် အဘိသိက္ခ (ဘိသိက္ခ) ဖြင့် တင်မြှောက်하였다။ ထိုပုရု၏ ကြီးမားသော ကူညီပံ့ပိုးမှုကြောင့် မင်းသည် ထိုသူအား ကျေးဇူးကြွေးရှိနေသဖြင့်ပင်။

Verse 81

अभिषेक्तुकामं च नृपं पुरुं पुत्रं कनीयसम् ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन्

ပုရုဟူသော အငယ်သားကို မင်းအဖြစ် အဘိသိက္ခလုပ်၍ တင်မြှောက်လိုသောအခါ၊ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဦးဆောင်သော ဝဏ္ဏများက ဤစကားကို ပြောကြား၍ အကြံပေး하였다။

Verse 82

कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति

အရှင်ဘုရား၊ သုက္ကရ၏ မြေး၊ ဒေဝယာနီ၏ သားဖြစ်သော အကြီးဆုံး ယဒုကို ကျော်လွန်၍ အငယ်ကို ဘုရင်အဖြစ် ထိုက်တန်သည်ဟု မည်သို့ သတ်မှတ်နိုင်ပါသနည်း။

Verse 83

एते संबोधयामस्त्वां धर्मं च अनुपालय

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်အား သတိပေး၏—တာဝန်ကို နိုးကြား၍ ဓမ္မကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းပါ၊ ထိုသို့မှသာ ချည်နှောင်ခံရသော ပသု (paśu) သည် မှန်ကန်သော အကျင့်အားဖြင့် ပတိ (Pati) အရှင်နှင့် ကိုက်ညီနေမည်။

Frequently Asked Questions

As a dharma-tension narrative: despite paternal rejection and Vasistha’s displeasure, Vishvamitra’s tapas and resolve secure an extraordinary result (sasharira svargarohana), illustrating the potency of ascetic power and the complex interplay of rishi-authority, royal conduct, and destiny.

That exemplary kingship is inseparable from Shiva-oriented discipline—Pashupata-jnana, proper worship (samarchana), and yajna performed with dharmic intent—culminating in higher worlds and, for some, yogic liberation.

To foreground karma, shapa (curse), and prayashchitta: wrongdoing leads to social and inner collapse, while Vedic expiation (Ashvamedha under a competent rishi) restores purity—supporting the Purana’s ethical-ritual framework around dharma.