
ग्रहाद्यधिपत्याभिषेकः (Cosmic Consecrations of Lords of Planets and Domains)
ရိရှီတို့က စူတကို မေးကြသည်—ဖန်ဆင်းခြင်းကာလ၌ ဘြဟ္မာ ပ္ရဇာပတိသည် ဒေဝနှင့် ဒೈတျတို့၏ မျက်နှာဆောင်များကို “အဓိပတိ” အဖြစ် မည်သို့ အဘိသေက ခန့်အပ်ခဲ့သနည်း။ စူတက အာဏာပိုင်နယ်ပယ်များကို စာရင်းပြု၍ ဖြေသည်—နေမင်းသည် ဂြိုဟ်အဓိပတိ၊ လမင်းသည် နက္ခတ်နှင့် ဆေးပင်တို့၏ အဓိပတိ၊ ဝရုဏသည် ရေ၏ အဓိပတိ၊ ယက္ခရှေဋ္ဌသည် ဓန၏ အဓိပတိ၊ ဗိෂ္ဏုသည် အာဒိတျတို့၏ အဓိပတိ၊ ပာဝက(အဂ္နိ)သည် ဝသုတို့၏ အဓိပတိ၊ ဒက္ခသည် ပ္ရဇာပတိတို့၏ အဓိပတိ၊ သက္က(အိန္ဒြ)သည် မရုတ်တို့၏ အဓိပတိ၊ ပ္ရဟ္လာဒသည် ဒိုင်တျ-ဒါနဝတို့၏ အဓိပတိ၊ ဓမ္မသည် ပိတೃတို့၏ အဓိပတိ၊ နိရృతိသည် အသားစားတို့၏ အဓိပတိ၊ ရုဒြသည် တိရစ္ဆာန်နှင့် ဘူတတို့၏ အဓိပတိ၊ နန္ဒီသည် ဂဏနာယက၊ ဝီရဘဒြသည် ဝီရတို့၏ အဓိပတိ၊ ခာမုဏ္ဍာသည် မာတೃတို့၏ အဓိပတိ၊ နီလလောဟိတသည် ရုဒြများ၏ အဓိပတိ၊ ဝိနာယကသည် ဝိဃ္နတို့၏ အဓိပတိ၊ ဥမာသည် မိန်းမတို့၏ အဓိပတိ၊ စရஸဝတီသည် ဝါစ(စကား)၏ အဓိပတိ၊ ဟိမဝန်သည် တောင်တန်းတို့၏ အဓိပတိ၊ ဂျာဟ္နဝီသည် မြစ်တို့၏ အဓိပတိ၊ သမုဒ္ဒရသည် ရေ၏ خزန်၊ အရှွတ္ထ-ပလက္ခသည် သစ်ပင်တို့တွင် ထူးမြတ်၊ စိတ္တရထသည် ဂန္ဓဗ္ဗတို့၏ အဓိပတိ၊ ဝာသုကိ-တက္ခကသည် နာဂ-မြွေတို့၏ အဓိပတိ၊ အဲရာဝတသည် ဒိဂ္ဂဇတို့၏ အဓိပတိ၊ ဂရုဍသည် ပျံသန်းသူတို့၏ အဓိပတိ၊ ဥစ္စೈရှ္ရဝါသည် မြင်းဘုရင်၊ စိင်္ဟသည် တိရစ္ဆာန်တို့၏ အဓိပတိ၊ ဝೃಷဘသည် နွားတို့၏ အဓိပတိ၊ ရှရဘသည် မೃဂအဓိပတိတို့၏ အဓိပတိ၊ ဂုဟသည် စေနာအဓိပတိ၊ လကုလီရှသည် ရှရုတိ-စ್ಮૃતિ၏ အဓိပတိ။ နောက်ဆုံးတွင် မြေပြင်၌ ပೃထုနှင့် အားလုံးအပေါ် မဟేశ್ವರ ရှင်ကရ—ဝೃಷဘဓွဇ၊ စတုರ್ಮূર્તိ၌ စರ್ವজ্ঞ—သည် အဘိသေကအစဉ်အားလုံး၏ အခြေခံဖြစ်ပြီး အရာအားလုံးသည် ရှိဝ၏ ကရုဏာပေါ် မူတည်ကြောင်း သတ်မှတ်ပြသည်။
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ज्योतिश्चक्रे ग्रहचारकथनं नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अभ्यषिञ्चत्कथं ब्रह्मा चाधिपत्ये प्रजापतिः देवदैत्यमुखान् सर्वान् सर्वात्मा वद सांप्रतम्
ဤသို့ပင်၊ သီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ၏ ပူရ္ဝဘဂ၌၊ ဂျ्योတိရှ္စက္ကရ အခန်းကဏ္ဍအတွင်း «ဂြဟတို့၏ လှုပ်ရှားမှုကို ဆိုပြခြင်း» ဟူသော အခန်း (၅၇) ဖြစ်၏။ ရှင်ရသေ့တို့က မေးလျှောက်ကြသည်— «ပရဇာပတိ ဘြဟ္မာသည် ဒေဝနှင့် ဒိုင်တျတို့ကိုအစပြု၍ သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိမိမိ အုပ်စိုးရာအာဏာ၌ မည်သို့ အဘိသိက္ခာပေးခဲ့သနည်း။ အလုံးစုံ၌ ပြန့်နှံ့သော အတ္တမန်၊ ယခု ကျွန်ုပ်တို့အား မိန့်ကြားတော်မူပါ»။
Verse 2
सूत उवाच ग्रहाधिपत्ये भगवान् अभ्यषिञ्चद्दिवाकरम् ऋक्षाणामोषधीनां च सोमं ब्रह्मा प्रजापतिः
စူတက မိန့်ကြားသည်— ပရဇာပတိ ဘြဟ္မာ ကောင်းမြတ်တော်မူသောသူသည် ဒိဝါကရ (နေမင်း) ကို ဂြဟတို့၏ အုပ်စိုးရှင်အဖြစ် အဘိသိက္ခာပေးတော်မူ၏။ ထို့ပြင် သောမ (လမင်း) ကိုလည်း နက္ခတ်တန်းများနှင့် ဆေးဖက်ဝင် အပင်တို့၏ အုပ်စိုးရှင်အဖြစ် တင်မြှောက်တော်မူ၏။
Verse 3
अपां च वरुणं देवं धनानां यक्षपुङ्गवम् आदित्यानां तथा विष्णुं वसूनां पावकं तथा
ရေတို့အတွက် ဗရုဏာဒေဝကို ခန့်အပ်တော်မူ၏။ ဥစ္စာဓနအတွက် ယက္ခတို့၏ အထွဋ်အမြတ်ကို ခန့်အပ်၏။ အာဒိတျများအတွက် ဗိဿဏုကို၊ ဝသုများအတွက်လည်း ပာဝက (အဂ္နိ) ကို ခန့်အပ်တော်မူ၏။
Verse 4
प्रजापतीनां दक्षं च मरुतां शक्रमेव च दैत्यानां दानवानां च प्रह्लादं दैत्यपुङ्गवम्
ပရာဇာပတိတို့အနက် (ကျွန်ုပ်ပူဇော်ဖိတ်ခေါ်သည်) ဒက္ခကို၊ မရုတ်တို့အနက် အိန္ဒြကို၊ ဒိုင်တျနှင့် ဒာနဝတို့အနက် (ကျွန်ုပ်ပူဇော်ဖိတ်ခေါ်သည်) ဒိုင်တျတို့၏ အထွဋ်အမြတ် ပရဟ္လာဒကို ဖြစ်၏။
Verse 5
धर्मं पितॄणाम् अधिपं निरृतिं पिशिताशिनाम् रुद्रं पशूनां भूतानां नन्दिनं गणनायकम्
ပိတೃတို့အနက် အရှင်သည် ဓမ္မဖြစ်၍ အုပ်စိုးရှင်တော်မူ၏။ အသားစားသတ္တဝါတို့အနက် နိရృతိဖြစ်၏။ ပရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်နှင့် သတ္တဝါများ) အနက် ရုဒြဖြစ်၏။ ဘူတတို့အနက် ဂဏနာယက နန္ဒိန်ဖြစ်၏။
Verse 6
वीराणां वीरभद्रं च पिशाचानां भयंकरम् मातॄणां चैव चामुण्डां सर्वदेवनमस्कृताम्
သူရဲကောင်းအဖွဲ့တို့အနက် (ကျွန်ုပ်ပူဇော်ဖိတ်ခေါ်သည်) ဝီရဘဒ္ဒရကို။ ပိသာချာတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် အကြမ်းတရားဖြစ်၍ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်စေသော အရှင်ကို။ မာတೃများအနက် (ကျွန်ုပ်ပူဇော်ဖိတ်ခေါ်သည်) ဒေဝအားလုံးက ဦးညွှတ်ပူဇော်သော ချာမုဏ္ဍာကို။
Verse 7
रुद्राणां देवदेवेशं नीललोहितमीश्वरम् विघ्नानां व्योमजं देवं गजास्यं तु विनायकम्
ရုဒြတို့၏ အရှင်၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ—ဣဿဝရ၊ နီလလောဟိတကို ကျွန်ုပ်ပူဇော်၏။ ထို့ပြင် မိုးကောင်းကင်မှ ပေါ်ထွန်းသော ဒေဝ၊ ဆင်မျက်နှာရှိ၍ အတားအဆီးတို့ကို အုပ်စိုးဖယ်ရှားသော ဝိနာယကကိုလည်း ကျွန်ုပ်ပူဇော်၏။
Verse 8
स्त्रीणां देवीमुमां देवीं वचसां च सरस्वतीम् विष्णुं मायाविनां चैव स्वात्मानं जगतां तथा
မိန်းမတို့အနက်၌ သခင်ကို ဒေဝီ ဥမာအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ စကားသံတို့အနက်၌ ဒေဝီ စရஸဝတီအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မာယာကိုင်ဆောင်သူတို့အနက်၌ ဗိဿနုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် လောကရှိ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် မိမိတို့၏ အတွင်းအတ္တအဖြစ်လည်းကောင်း—သခင်သည် တစ်ခုတည်းသော သစ္စာတရားက အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသည်ဟု သတိရကြသည်။
Verse 9
हिमवन्तं गिरीणां तु नदीनां चैव जाह्नवीम् समुद्राणां च सर्वेषाम् अधिपं पयसां निधिम्
တောင်တန်းတို့အနက်၌ ဟိမဝန်တောင်ကို (အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု) ချီးမွမ်း၏။ မြစ်တို့အနက်၌ ဂျာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) ကိုလည်းကောင်း၊ သမုဒ္ဒရာအားလုံးအနက်၌ အုပ်စိုးရှင်—ရေတို့၏ خزانہကြီးကိုလည်းကောင်း (အမြတ်တန်ဆုံးဟု) ဆို၏။
Verse 10
वृक्षाणां चैव चाश्वत्थं प्लक्षं च प्रपितामहः
သစ်ပင်တို့အနက်၌ အရှွတ္ထ (Aśvattha) နှင့် ပလက္ခ (Plakṣa) ကို အထွတ်အမြတ်ဟု ကြေညာ၏။ ထို့ပြင် ပရာပိတာမဟ—ပထမအဘိုးကြီး ဘြဟ္မာသည် စကြဝဠာစည်းကမ်းအတွင်း၌ ၎င်းတို့၏ အုပ်စိုးသဘောတရားအဖြစ် တည်ရှိ၏။
Verse 11
गन्धर्वविद्याधरकिन्नराणाम् ईशं पुनश् चित्ररथं चकार नागाधिपं वासुकिमुग्रवीर्यं सर्पाधिपं तक्षकमुग्रवीर्यम्
ထို့နောက် သခင်သည် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ဝိဒ္ယာဓရ၊ ကိန္နရတို့၏ အရှင်အဖြစ် စိတ္တရထကို ထပ်မံ ခန့်အပ်၏။ ထို့ပြင် အင်အားပြင်းထန်သော ဝါစုကိကို နာဂတို့၏ အုပ်စိုးရှင်အဖြစ်၊ အင်အားပြင်းထန်သော တက္ခကကို မြွေတို့၏ အုပ်စိုးရှင်အဖြစ် ခန့်ထားတော်မူ၏။
Verse 12
दिग्वारणानामधिपं चकार गजेन्द्रम् ऐरावतम् उग्रवीर्यम् /* सुपर्णमीशं पततामथाश्वराजानमुच्चैःश्रवसं चकार
သခင်သည် အင်အားကြီးသော အဲရာဝတ ဂဇေန္ဒြကို ဒိဂ္ဝါရဏ (အရပ်လေးမျက်နှာ) ဆင်တို့၏ အုပ်စိုးရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ) ကို ငှက်တို့၏ အရှင်အဖြစ်၊ အုစ္စೈঃश्रဝသ ကို မြင်းတို့၏ ဘုရင်အဖြစ် တည်ထောင်တော်မူ၏။ ထိုသို့ ပတိဖြစ်သော သခင်သည် မိမိအမိန့်တော်ဖြင့် ဖန်ဆင်းခြင်းအတွင်း အဆင့်အတန်းနှင့် အာဏာကို ချမှတ်ကာ၊ ကမ္မနှင့် ဓမ္မစည်းကမ်း (ပာရှ) အရ သတ္တဝါ (ပရှု) တို့ကို မိမိတို့၏ တာဝန်သတ်မှတ်ချက်နှင့် ချည်နှောင်တော်မူ၏။
Verse 13
सिंहं मृगाणां वृषभं गवां च मृगाधिपानां शरभं चकार सेनाधिपानां गुहमप्रमेयं श्रुतिस्मृतीनां लकुलीशमीशम्
သတ္တဝါတို့အနက် သားရဲတို့၏အရှင်အဖြစ် ခြင်္သေ့ကို ခန့်အပ်၍၊ နွားမျိုးတို့အနက် နွားထီး (ဝೃಷဘ) ကို အရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူ၏။ တိရစ္ဆာန်အုပ်စိုးသူတို့အနက် Śarabha ကို ပြုတော်မူ၍၊ စစ်တပ်အုပ်ချုပ်သူတို့အနက် မတိုင်းတာနိုင်သော Guha ကို တည်ထောင်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် Śruti နှင့် Smṛti အပေါ်တွင် Lakulīśa ကို—အရှင် Īśa ကိုယ်တော်တိုင်—အုပ်စိုးအဖြစ် ထားတော်မူ၏။
Verse 14
अभ्यषिञ्चत्सुधर्माणं तथा शङ्खपदं दिशाम् केतुमन्तं क्रमेणैव हेमरोमाणमेव च
ထို့နောက် သုဓမ္မာ (Sudharmā) ကိုလည်းကောင်း၊ သင်္ခပဒ (Śaṅkhapada) ကိုလည်းကောင်း၊ အရပ်လေးမျက်နှာတို့၏ ကာကွယ်သူအဖြစ် စနစ်တကျ အဘိသေကပြုတော်မူ၏။ ထို့အပြင် အစဉ်အလာအတိုင်း ကေတုမာန် (Ketumān) နှင့် ဟေမရောမာ (Hemaromā) ကိုလည်း သီးသန့် သာသနာတော်အဖြစ် သက္ကရာဇ်တင်တော်မူ၏။ ဤသို့ ပတိ (Pati) သည် စကြဝဠာအုပ်ချုပ်မှုကို တည်ထောင်ကာ လောကတို့ကို ဓမ္မအတွင်း ချည်နှောင်၍ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော ပရှု (paśu) များ လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ သတ်မှတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုက်နိုင်စေတော်မူ၏။
Verse 15
पृथिव्यां पृथुमीशानं सर्वेषां तु महेश्वरम् चतुर्मूर्तिषु सर्वज्ञं शङ्करं वृषभध्वजम्
မြေပြင်၌ (ပृथിവီတတ္တဝ) အဖြစ် သာသနာတော်၏ အကျယ်အဝန်းကြီးသော အရှင် ဣရှာန (Īśāna) သည် မဟာဒေဝ (Mahādeva) ဖြစ်၍ အရာအားလုံး၏ မဟာအုပ်စိုးရှင် မဟေရှ్వర (Maheśvara) ဖြစ်တော်မူ၏။ မူရတိလေးပါး၌ အလုံးစုံသိမြင်သော သဗ္ဗညု ဖြစ်ပြီး၊ နွားတံဆိပ်တော်ကို ထမ်းသော သင်္ကရ (Śaṅkara) ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 16
प्रसादाद्भगवाञ्छम्भोश् चाभ्यषिञ्चद्यथाक्रमम् पुराभिषिच्य पुण्यात्मा रराज भुवनेश्वरः
ကောင်းမြတ်သော ဘဂဝန် ရှမ္ဘု (Śambhu) ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် သူသည် အစဉ်အလာအတိုင်း အဘိသေကခံရ၏။ ယခင်ကတည်းက သက္ကရာဇ်တင်ထားပြီးသော ထိုပုဏ္ဏာတော်ရှိသူသည် လောကအရှင်အဖြစ် တောက်ပစွာ ထင်ရှားလာ၏။
Verse 17
एतद्वो विस्तरेणैव कथितं मुनिपुङ्गवाः अभिषिक्तास्ततस्त्वेते विशिष्टा विश्वयोनिना
အို မုနိတို့အနက် အထွတ်အမြတ်တို့၊ ဤအကြောင်းကို သင်တို့အား အသေးစိတ် ပြောကြားပြီးပြီ။ ထို့နောက် ဤသူတို့သည် အဘိသေကခံရကြပြီး၊ အလုံးစုံ၏ မူလအရင်းဖြစ်သော ဝိශ්ဝယောနိ (Viśvayoni) — ပတိ (Pati) — ကြောင့် ထူးခြားစွာ ဂုဏ်ထူးရကြ၏။
Divākara (Sun) is consecrated as grahādhipati, while Soma (Moon) is appointed over ṛkṣas (constellations) and oṣadhīs (herbs), indicating a cosmological linkage between luminaries and life-sustaining rhythms.
Prahlāda represents the ideal of devotion and dharma even within asuric lineages; his appointment signals that governance is anchored in merit and divine order, not merely birth or power.
It culminates by affirming Śaṅkara (Maheshvara, Vṛṣabhadhvaja) as the supreme Lord over all, implying that all delegated authorities function under Shiva’s overarching sovereignty and grace.