Adhyaya 10

Verse 1

सूत उवाच सतां जितात्मनां साक्षाद् द्विजातीनां द्विजोत्तमाः धर्मज्ञानां च साधूनाम् आचार्याणां शिवात्मनाम्

စူတက ပြော၏— «အို ဒွိဇိုတ္တမတို့၊ စတန်တို့အနက် စိတ်နှင့် အင်္ဂါရပ်တို့ကို အနိုင်ယူထားသူများ၊ ထင်ရှားစွာ ဒွိဇတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးများ၊ ဓမ္မနှင့် ဉာဏ်ကို သိသူ သာဓုများ၊ အတွင်းအတ္တမှာ ရှီဝ၌ တည်နေသော အာචာရျများ»။

Verse 2

दयावतां द्विजश्रेष्ठास् तथा चैव तपस्विनाम् संन्यासिनां विरक्तानां ज्ञानिनां वशगात्मनाम्

အို ဒွိဇရှ္ရေဋ္ဌတို့၊ (ဤသင်ကြားမှု/ကုသိုလ်သည်) ကရုဏာရှိသူများအတွက် ဖြစ်သကဲ့သို့ တပသ္ဝီများအတွက်လည်း ဖြစ်သည်—လောကကို စွန့်လွှတ်သော သံန്യാസီ၊ မကပ်မငြိသော ဝိရက္တ၊ သစ္စာဉာဏ်ရှိသော ဉာဏီ၊ နှင့် အတွင်းအတ္တကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားသူများအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 3

दानिनां चैव दान्तानां त्रयाणां सत्यवादिनाम् अलुब्धानां सयोगानां श्रुतिस्मृतिविदां द्विजाः

ထို့ပြင် ဒါနပေးသူများ၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းသူများ၊ သုံးမျိုးသော သစ္စာပြောသူများ၊ လောဘမရှိသူများ၊ ယောဂကို စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်သူများ၊ နှင့် သြတိ-သမృతိကို သိသော ဒွိဇတို့—ဤသူတို့သည် ဂုဏ်ပြုထိုက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 4

श्रौतस्मार्ताविरुद्धानां प्रसीदति महेश्वरः सदिति ब्रह्मणः शब्दस् तदन्ते ये लभन्त्युत

ရှရောတ (ဝေဒ) နှင့် စမာရ္တ (ဓမ္မရှာစတြ) ညွှန်ကြားချက်များနှင့် မဆန့်ကျင်သော အကျင့်ရှိသူတို့အပေါ် မဟာဒေဝ (မဟေရှွရ) သနားကရုဏာတော် ပြုတော်မူသည်။ ထို့ပြင် «sat» ဟူသော သန့်ရှင်းသံသည် ဘြဟ္မ၏ ဝေါဟာရဖြစ်၍ အဆုံး၌ ထိုသို့ရရှိသူတို့သည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 5

सायुज्यं ब्रह्मणो याति तेन सन्तः प्रचक्षते दशात्मके ये विषये साधने चाष्टलक्षणे

ထိုသို့သော သာဓနာ/စည်းကမ်းကြောင့် ဘြဟ္မန် (အမြင့်ဆုံး) နှင့် «sāyujya» ဟူသော အပြည့်အဝ ပေါင်းစည်းခြင်းသို့ ရောက်သည်။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသူများက ကြေညာကြသည်—ဤသည်မှာ သဘောတရား၏ ဒသမျိုးသော နယ်ပယ်နှင့် လက္ခဏာရှစ်ပါးဖြင့် မှတ်သားရသော သာဓနာ ဖြစ်သည်။

Verse 6

न क्रुध्यन्ति न हृष्यन्ति जितात्मानस्तु ते स्मृताः सामान्येषु च द्रव्येषु तथा वैशेषिकेषु च

မိမိစိတ်ကို အနိုင်ယူထားသူ (jitātmā) ဟု မှတ်ယူကြသည်မှာ—ဒေါသမထွက်၊ အလွန်အမင်း ဝမ်းမြောက်မလွန်၊ သာမန်ပစ္စည်းများနှင့် ထူးခြားသောပစ္စည်းများအပေါ်တွင်လည်း စိတ်ညီမျှတည်ငြိမ်နေသူတို့ ဖြစ်သည်။

Verse 7

ब्रह्मक्षत्रविशो यस्माद् युक्तास्तस्माद्द्विजातयः वर्णाश्रमेषु युक्तस्य स्वर्गादिसुखकारिणः

ဗြာဟ္မဏ၊ က္ရှတ္တရိယ၊ ဝိရှျ တို့သည် သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းများနှင့် သင့်လျော်စွာ ချိတ်ဆက်ထားကြသဖြင့် ထို့ကြောင့် «ဒွိဇ» (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ၏ တာဝန်များ၌ မှန်ကန်စွာ တည်မြဲသူအတွက် ထိုအကျင့်များသည် ကောင်းကင်သုခနှင့် အခြားသုခတို့၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။

Verse 8

श्रौतस्मार्तस्य धर्मस्य ज्ञानाद्धर्मज्ञ उच्यते विद्यायाः साधनात्साधुब्रह्मचारी गुरोर्हितः

ရှရုတိ (Śruti) နှင့် စမရ္တိ (Smṛti) တို့တွင် သင်ကြားသော ဓမ္မကို သိမြင်နားလည်ခြင်းကြောင့် ဓမ္မသိသူဟု ခေါ်သည်။ သန့်ရှင်းသော ပညာကို စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်ဆည်းပူးခြင်းအားဖြင့် ဗြဟ္မစာရိန်သည် စာဓု—ကောင်းမြတ်သူ—ဖြစ်လာပြီး ဂုရု၏ အကျိုးအတွက် လုပ်ဆောင်သူ ဖြစ်သည်။ ထိုမှန်ကန်သော အကျင့်ကြောင့် ပశု (ပုဂ္ဂိုလ်ဝိညာဉ်) သည် ပတိဖြစ်သော ရှိဝ၏ အနုဂ္ဂဟ (ကရုဏာတော်) ကို ခံယူရန် ပြင်ဆင်ခံရသည်။

Verse 9

क्रियाणां साधनाच्चैव गृहस्थः साधुरुच्यते साधनात्तपसो ऽरण्ये साधुर्वैखानसः स्मृतः

သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာများနှင့် တာဝန်များကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ပြီးမြောက်သဖြင့် အိမ်ထောင်ရှင်ကို «သာဓု» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့အတူ တောအတွင်း၌ တပသ (tapas) ကို စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးပြီးမြောက်သဖြင့် ဝိုင်ခာနသ (Vaikhānasa) တပသီလည်း «သာဓု» ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 10

यतमानो यतिः साधुः स्मृतो योगस्य साधनात् एवमाश्रमधर्माणां साधनात्साधवः स्मृताः

ကြိုးပမ်းအားထုတ်၍ စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်နေသော ယတိ (yati) သည် ယောဂ၏ သာဓနာ (sādhana) ကို ဆောင်ရွက်သဖြင့် «သာဓု» ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုနည်းတူ အာရှရမ (āśrama) များ၏ တာဝန်ဓမ္မများကို မှန်ကန်စွာ ပြုစုပျိုးထောင်သူတို့လည်း ပာရှု (paśu) ကို သန့်စင်ကာ ပတိ (Pati) သီဝ (Śiva) ထံသို့ မျက်နှာမူစေသော ဝိညာဉ်ရေး စည်းကမ်းတည်ကြည်မှုကြောင့် «သာဓု» ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 11

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थो यतिस् तथा धर्माधर्माविह प्रोक्तौ शब्दावेतौ क्रियात्मकौ

ဤနေရာ၌ အိမ်ထောင်ရှင်၊ ဗြဟ္မစာရီ (သီလတည်သော ကျောင်းသား)၊ ဝါနပရသ္ထ (တောနေသူ) နှင့် ယတိ (စွန့်လွှတ်သူ) တို့အားလုံးကို အကျင့်အပြုအမူဖြင့် သတ်မှတ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ ထို့အတူ «ဓမ္မ» နှင့် «အဓမ္မ» ဟူသော စကားနှစ်လုံးကိုလည်း လုပ်ရပ်အပေါ် အခြေခံသော အမှန်တရားများဟု ဆိုထားပြီး—ပာရှု (paśu) ကို ချည်နှောင်သည့် အပြုအမူ သို့မဟုတ် ပတိ (Pati) သီဝ၏ ကရုဏာအတွက် သန့်စင်ပေးသည့် အပြုအမူတို့ဖြင့် သိမြင်ရသည်။

Verse 12

कुशलाकुशलं कर्म धर्माधर्माविति स्मृतौ धारणार्थे महान् ह्य् एष धर्मशब्दः प्रकीर्तितः

စမృతိ (Smṛti) တွင် လုပ်ရပ်များမှာ နှစ်မျိုး—ကောင်းသောနှင့် မကောင်းသော—ဟု သင်ကြားထားပြီး ထို့ကြောင့် «ဓမ္မ» နှင့် «အဓမ္မ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ အမှန်တကယ် «ဓမ္မ» ဟူသော ကြီးမြတ်သည့် စကားလုံးသည် ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းပေးသော အရာဟု ကြေညာထားပြီး၊ ထိုသည် ထောက်တည်မှု၏ သဘောတရား ဖြစ်သည်။

Verse 13

अधारणे महत्त्वे च अधर्म इति चोच्यते अत्रेष्टप्रापको धर्म आचार्यैरुपदिश्यते

မှန်ကန်သော စည်းမျဉ်းကို မထောက်ပံ့နိုင်ဘဲ ကြီးမြတ်မှုကို အယောင်ဆောင်သော အရာကို «အဓမ္မ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤနေရာ၌ အာစာရျ (ācārya) များက «ဓမ္မ» ကို အမှန်တကယ် ထောက်တည်ပေးပြီး ပာရှု (paśu) ကို လိုလားသည့် ကောင်းကျိုးရရှိမှုသို့—နောက်ဆုံးတွင် ပတိ (Pati) သီဝ၏ ကရုဏာသို့—ပို့ဆောင်ပေးသော အရာဟု သင်ကြားကြသည်။

Verse 14

अधर्मश्चानिष्टफलो ह्य् आचार्यैरुपदिश्यते वृद्धाश्चालोलुपाश्चैव आत्मवन्तो ह्यदाम्भिकाः

ဆရာအာචာရျများက အဓမ္မသည် မကောင်းသောအကျိုးကို မလွဲမသွေ ပေးတတ်ကြောင်း သင်ကြားကြသည်။ အမှန်တကယ် ရင့်ကျက်သူတို့မှာ လောဘကင်း၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ဟန်ဆောင်မှုကင်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 15

सम्यग्विनीता ऋजवस् तानाचार्यान् प्रचक्षते स्वयमाचरते यस्माद् आचारे स्थापयत्यपि

စည်းကမ်းပြည့်ဝ၍ ဖြောင့်မတ်သူတို့ကို အာချာရျဟု ခေါ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် မှန်ကန်သော အကျင့်ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးပြီး ထိုအကျင့်၌ အခြားသူတို့ကိုလည်း တည်မြဲစေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 16

आचिनोति च शास्त्रार्थान् आचार्यस्तेन चोच्यते विज्ञेयं श्रवणाच्छ्रौतं स्मरणात्स्मार्तमुच्यते

ကျမ်းစာအဓိပ္ပါယ်များကို စုဆောင်း၍ နားလည်သိမ်းဆည်းသူကို ထို့ကြောင့် အာချာရျဟု ခေါ်သည်။ ‘ရှရောတ’ ဟူသည်မှာ ဝေဒဗျာဒိတ်ကို နားထောင်ခြင်း (śravaṇa) အပေါ် အခြေခံသည်ကို သိလော့။ ‘စမာရတ’ ဟူသည်မှာ ထုံးတမ်းကို မှတ်မိခြင်း (smaraṇa) အပေါ် အခြေခံသောကြောင့် ထိုနာမဖြစ်သည်။

Verse 17

इज्या वेदात्मकं श्रौतं स्मार्तं वर्णाश्रमात्मकम् दृष्ट्वानुरूपमर्थं यः पृष्टो नैवापि गूहति

ပူဇော်ခြင်း (ijyā) သည် ဝေဒအရင်းအမြစ်ရှိ၍ ရှရောတ အခမ်းအနားများနှင့် စမာရတ အကျင့်ထုံးများကိုလည်း ပါဝင်ကာ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ အလိုက် စီစဉ်ထားသည်။ အခြေအနေအလိုက် သင့်တော်သည့် အဓိပ္ပါယ်ကို မြင်၍ မေးမြန်းလာသော်လည်း မဖုံးကွယ်ဘဲ ထုတ်ဖော်ပြောသူသည် သီဝဘုရား၏ ပူဇော်ဝတ်ပြုမှု၌ ဓမ္မလမ်းကို အမှန်တကယ် ထိန်းသိမ်းသူ ဖြစ်သည်။

Verse 18

यथादृष्टप्रवादस्तु सत्यं लैङ्गे ऽत्र पठ्यते ब्रह्मचर्यं तथा मौनं निराहारत्वमेव च

မြင်တွေ့လာသည့် ထုံးတမ်းအစဉ်အလာအတိုင်း ဤလိင်္ဂပုရာဏ၌ အမှန်တရားဟု ဖတ်ကြသည်မှာ—ဗြဟ္မစရိယ (brahmacarya) ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ မောန (mouna) အနုတ်တရားဖြစ်သော တိတ်ဆိတ်ခြင်း၊ ထို့ပြင် အစာရှောင်ခြင်း (အာဟာရကန့်သတ်ခြင်း) တို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 19

अहिंसा सर्वतः शान्तिस् तप इत्यभिधीयते आत्मवत् सर्वभूतेषु यो हितायाहिताय च

အဟിംသာသည် အရပ်ရပ်၌ ငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်၍ တပဿ (တပ) အစစ်ဟု ကြေညာထားသည်။ သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိကဲ့သို့ မြင်၍ အကျိုးပြုကာ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့်အရာကို ရှောင်ကြဉ်သူသည် ထိုတပဿကို ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားစေသည်။

Verse 20

वर्तते त्वसकृद्वृत्तिः कृत्स्ना ह्येषा दया स्मृता यद्यदिष्टतमं द्रव्यं न्यायेनैवागतं क्रमात्

သို့ရာတွင် ဤသဘောတရားအတိုင်း အကျင့်အကြံကို မကြာခဏ ဆက်လက်ကျင့်သုံးနေပါက၊ ထိုအရာကို ပြည့်စုံသော ဒယာ (dayā) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ နျာယ (nyāya) အတိုင်း အဆင့်ဆင့် ရရှိလာသော မိမိအနှစ်သက်ဆုံး ဥစ္စာကို သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် သုံးစွဲကာ လိုအပ်မှုနှင့် ဒုက္ခ၏ ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို ဖြေလျော့၍ ပရှု (paśu) ကို ပတိ (Pati) သခင်နှင့် ကိုက်ညီစေသည်။

Verse 21

तत्तद्गुणवते देयं दातुस्तद्दानलक्षणम् दानं त्रिविधमित्येतत् कनिष्ठज्येष्ठमध्यमम्

သင့်လျော်သော ဂုဏ်သတ္တိရှိသူထံသို့ ဒါနကို ပေးအပ်ရမည်။ ထိုကဲ့သို့ ပေးကမ်းခြင်းသည် ပေးသူ၏ အမှတ်အသားအမှန် ဖြစ်လာသည်။ ဒါနသည် အရည်အသွေးနှင့် ရည်ရွယ်ချက်အလိုက် အနိမ့်၊ အလယ်၊ အမြင့် ဟူ၍ သုံးမျိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 22

कारुण्यात्सर्वभूतेभ्यः संविभागस्तु मध्यमः श्रुतिस्मृतिभ्यां विहितो धर्मो वर्णाश्रमात्मकः

သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာကြောင့် အလယ်လမ်းမှာ မျှတစွာ ခွဲဝေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ သြတိ (Śruti) နှင့် စမృతိ (Smṛti) တို့က သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မဖြစ်ပြီး၊ ဝဏ္ဏ-အာရှရမ (varṇa-āśrama) အခြေခံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုဓမ္မသည် ပရှု (paśu) ကို တဖြည်းဖြည်း သန့်စင်စေကာ ပတိ (Pati) သခင်ထံသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 23

शिष्टाचाराविरुद्धश् च स धर्मः साधुरुच्यते मायाकर्मफलत्यागी शिवात्मा परिकीर्तितः

ပညာရှိတို့၏ အကျင့်အကြံနှင့် မဆန့်ကျင်သော အရာတည်းဟူသော ဓမ္မကိုသာ သာဓု၏ ဓမ္မဟု ခေါ်ကြသည်။ မာယာမှ ပေါက်ဖွားသော ကမ္မ၏ အကျိုးဖလကို စွန့်လွှတ်၍ မိမိအတ္တကို ရှိဝအဖြစ် ထားသူကို စင်ကြယ်သော သံတော် (saint) ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 24

निवृत्तः सर्वसङ्गेभ्यो युक्तो योगी प्रकीर्तितः असक्तो भयतो यस्तु विषयेषु विचार्य च

ချိတ်ဆက်မှုအားလုံးမှ ပြန်လည်နုတ်ထွက်၍ တည်ငြိမ်စွာ ယောဂၤီသည် «ယုက္တ» (မှန်ကန်စွာ ပေါင်းစည်းတည်မြဲသူ) ဟု ကြေညာကြသည်။ အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့ကို စဉ်းစား၍ အန္တရာယ်ကို သိမြင်သဖြင့် မကပ်လှုပ်မရှားနေကာ—ပသု (paśu) ကို ချည်နှောင်သော ပါရှ (pāśa) ကို ဖြေလျော့ပြီး ပတိ—သခင် ရှီဝ (Śiva) ထံသို့ မျက်နှာမူသည်။

Verse 25

अलुब्धः संयमी प्रोक्तः प्रार्थितो ऽपि समन्ततः आत्मार्थं वा परार्थं वा इन्द्रियाणीह यस्य वै

လောဘကင်း၍ စည်းကမ်းတည်မြဲသူကိုသာ အမှန်တကယ် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်သူဟု ဆိုကြသည်။ ဘက်ပေါင်းစုံမှ တောင်းဆိုလာသော်လည်း—ကိုယ့်အကျိုးအတွက်ဖြစ်စေ အခြားသူအကျိုးအတွက်ဖြစ်စေ—ဤနေရာ၌ သူ၏ အာရုံများသည် အပြင်သို့ မပြေးထွက်ဘဲ ထိန်းသိမ်းထားလျက် ရှိသည်။

Verse 26

न मिथ्या सम्प्रवर्तन्ते शमस्यैव तु लक्षणम् अनुद्विग्नो ह्यनिष्टेषु तथेष्टान्नाभिनन्दति

မုသာမပြောခြင်းသည်ပင် «သမ» (အတွင်းငြိမ်းချမ်းမှု) ၏ အဓိကလက္ခဏာဖြစ်သည်။ သမ၌ တည်သူသည် မနှစ်သက်ရာတို့ကြောင့် မလှုပ်ရှားဘဲ၊ နှစ်သက်ရာတို့ကိုလည်း အလွန်အကျွံ မချီးမွမ်းမပျော်ရွှင်—စိတ်တည်ငြိမ်ညီမျှ၍ ပသု (paśu) သည် အသိတည်ကြည်မှုဖြင့် ပတိ (Śiva) ထံသို့ လှည့်မူသော လမ်းကြောင်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။

Verse 27

प्रीतितापविषादेभ्यो विनिवृत्तिर्विरक्तता संन्यासः कर्मणां न्यासः कृतानामकृतैः सह

«ဝိရက္တိ» (မကပ်လှုပ်မရှားမှု) သည် ပျော်ရွှင်မှု၊ နာကျင်မှု၊ စိတ်ပျက်မှုတို့မှ ပြန်လည်လှည့်ထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ «သံန്യാസ» သည် ကర్మတို့ကို ချထားခြင်း—ပြီးခဲ့သမျှနှင့် မပြီးသေးသမျှကိုပါ စွန့်လွှတ်ခြင်း—ဖြစ်၍ ပသု (paśu) သည် ပါရှ (pāśa) ကို ဖြေလျော့ကာ ပတိ သခင် ရှီဝ (Śiva) ထံသို့ လှည့်မူနိုင်စေသည်။

Verse 28

कुशलाकुशलानां तु प्रहाणं न्यास उच्यते अव्यक्ताद्यविशेषान्ते विकारे ऽस्मिन्नचेतने

ကောင်းမှုနှင့် မကောင်းမှု နှစ်မျိုးလုံးကို စွန့်လွှတ်ခြင်းကို «န്യാസ» (အမှန်တကယ် ချထားခြင်း) ဟု ခေါ်သည်။ အဗျက္တ (avyakta) မှ စ၍ အဝိသေသ (aviśeṣa) အဆုံးသို့ ရောက်သော ပရကృతိ၏ အသိမဲ့ ပြောင်းလဲမှုအတွင်း၌ «ငါက ပြုလုပ်သူ» ဟူသော အပြောအဆိုအားလုံးကို ချထားကာ၊ ချည်နှောင်မှုများအလွန်ရှိသော သခင် (ပတိ) ထံ၌ အနားယူရမည်။

Verse 29

चेतनाचेतनान्यत्वविज्ञानं ज्ञानमुच्यते एवं तु ज्ञानयुक्तस्य श्रद्धायुक्तस्य शङ्करः

စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဟူသည်မှာ စိတ်ရှိသော အတ္တ (ပရှု) နှင့် စိတ်မရှိသော ချည်နှောင်မှု (ပာရှ) တို့၏ ကွာခြားမှုကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ပညာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုဉာဏ်နှင့် တည်ကြည်သော သဒ္ဓါတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသူအတွက် သင်္ကရ (ပတိ၊ သခင် ရှီဝ) သည် ရောက်နိုင်ရာ ဖြစ်၍ ကရုဏာဖြင့် နီးကပ်တည်ရှိတော်မူသည်။

Verse 30

प्रसीदति न संदेहो धर्मश्चायं द्विजोत्तमाः किं तु गुह्यतमं वक्ष्ये सर्वत्र परमेश्वरे

ဤဓမ္မသည် ကရုဏာတော်ကို မလွဲမသွေ ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်—သံသယမရှိ၊ အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့။ သို့သော် ယခု ငါသည် အလွန်လျှို့ဝှက်သော သင်ကြားချက်ကို ပြောမည်—နေရာတိုင်း၊ အခြေအနေတိုင်း၌ အမြင့်ဆုံးသခင် ပရမေရှွရ (ရှီဝ) တော်တစ်ပါးတည်းသာ အတွင်းနေ အမှန်တရား (ပတိ) ဖြစ်၍ ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အားကိုးရာ ဖြစ်သည်။

Verse 31

भवे भक्तिर्न संदेहस् तया युक्तो विमुच्यते अयोग्यस्यापि भगवान् भक्तस्य परमेश्वरः

သံသရာဘဝ၌ ဘက္တိသာ အမှန်တကယ် ယုံကြည်ရသောအရာ—သံသယမရှိ။ ထိုဘက္တိနှင့် ပြည့်စုံသူသည် လွတ်မြောက်သည်။ အခြားအရာများအရ မသင့်တော်သူတောင်မှ စစ်မှန်သော ဘက္တဖြစ်လျှင် ဘဂဝန် ပရမေရှွရကို ရောက်နိုင်သည်။

Verse 32

प्रसीदति न संदेहो निगृह्य विविधं तमः ज्ञानमध्यापनं होमो ध्यानं यज्ञस्तपः श्रुतम्

သံသယမရှိ—အမျိုးမျိုးသော အမှောင် (tamas) ကို ထိန်းချုပ်၍ အနိုင်ယူသောအခါ သခင်သည် ကရုဏာတော် ပြုတော်မူသည်။ ထိုအရာသည် ဉာဏ်ပညာ၊ သာသနာဉာဏ် သင်ကြားခြင်း၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်)၊ ဓျာန၊ ယဇ္ဈ၊ တပစ်၊ နှင့် သြတ္တံ (သမ္မတ) ကို နားထောင်လေ့လာခြင်းတို့ဖြင့် ဖြစ်သည်။

Verse 33

दानमध्ययनं सर्वं भवभक्त्यै न संशयः चान्द्रायणसहस्रैश् च प्राजापत्यशतैस् तथा

ဒါနအားလုံးနှင့် သာသနာစာပေ လေ့လာမှုအားလုံးသည် သံသယမရှိ—ဘဝ (ရှီဝ) အပေါ် ဘက္တိကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ထိုဘက္တိသည် ချန်ဒြာယဏ အကျင့်များ ထောင်ပေါင်းများနှင့် ပရာဇာပတျယ ပရాయရှ္စိတ္တ ဝတ်များ ရာပေါင်းများထက်ပင် ချီးမွမ်းခံရသည်။

Verse 34

मासोपवासैश्चान्यैर्वा भक्तिर्मुनिवरोत्तमाः अभक्ता भगवत्यस्मिंल् लोके गिरिगुहाशये

အို မုနိမြတ်တို့၊ လတစ်လစာ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) သို့မဟုတ် အခြား ဝတ္တရားများဖြင့်လည်း ဘက္တိ ပေါ်ပေါက်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ဤလောက၌ တောင်နှင့်ဂူများ၌ နေထိုင်သော ဘဂဝန် ရှိဝအား ဘက္တိမရှိသူတို့သည် ဘက္တိအမှန်ကို မရရှိကြ။

Verse 35

पतन्ति चात्मभोगार्थं भक्तो भावेन मुच्यते भक्तानां दर्शनादेव नृणां स्वर्गादयो द्विजाः

ကိုယ်ပျော်ရွှင်ရေးအတွက် လောကရေးရာများထဲသို့ ကျဆင်းသူတို့သည် ချည်နှောင်ခံရသည်။ သို့သော် ဘက္တိရှိသူသည် စိတ်အတွင်းမှန်ကန်သော ဘာဝ (bhāva) ကြောင့် လွတ်မြောက်သည်။ အို ဒွိဇတို့၊ ရှိဝ၏ ဘက္တများကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် လူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် အခြား မင်္ဂလာအခြေအနေများကို ရရှိကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ဘက္တိသည် ပာရှ (pāśa) ကို လျော့ပျော့စေ၍ ပရှု (paśu) ကို ပတိ (Pati) ထံသို့ လှည့်ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 36

न दुर्लभा न सन्देहो भक्तानां किं पुनस् तथा ब्रह्मविष्णुसुरेन्द्राणां तथान्येषामपि स्थितिः

ဘက္တများအတွက် သူ၏ ကရုဏာသည် ရယူရန် မခက်ခဲသကဲ့သို့ သံသယလည်း မရှိ။ ထို့ထက်ပို၍ ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ အိန္ဒြာတို့အတွက်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်၊ အခြားသူတို့ ရောက်ရှိသည့် အဆင့်အတန်းများလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။

Verse 37

भक्त्या एव मुनीनां च बलसौभाग्यमेव च भवेन च तथा प्रोक्तं सम्प्रेक्ष्योमां पिनाकिना

ဘက္တိတစ်ခုတည်းကြောင့်ပင် မုနိတို့သည် အင်အားနှင့် ကံကောင်းမင်္ဂလာကို ရရှိကြသည်။ ထိုသို့ပင် ဘာဝ (ရှီဝ) သည် ဥမာကို ကြည့်မြင်ပြီးနောက် ကြေညာခဲ့သည်ဟု ဆိုကြ၏—ပိနာကင် (မြားလက်နက်ကိုင်သူ) သည် ဤစကားများကို ပြောခဲ့သည်။

Verse 38

देव्यै देवेन मधुरं वाराणस्यां पुरा द्विजाः अविमुक्ते समासीना रुद्रेण परमात्मना

အို ဒွိဇ မုနိတို့၊ ရှေးကာလတုန်းက ဝါရာဏသီမြို့၌၊ အဝိမုတ္တ (Avimukta) အတွင်းတွင် ထိုင်နေစဉ်၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (Paramātman) ဖြစ်သော ရုဒြာဘုရားသည် ဒေဝီအား ချိုမြိန်၍ သန့်ရှင်းသော သာသနာတော်ကို ဟောကြားခဲ့သည်။

Verse 39

रुद्राणी रुद्रमाहेदं लब्ध्वा वाराणसीं पुरीम् श्रीदेव्युवाच केन वश्यो महादेव पूज्यो दृश्यस्त्वमीश्वरः

သန့်ရှင်းသော ဝါရာဏသီ မြို့တော်သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ရုဒြာဏီက ရုဒြာအား မေးလျက်— «မဟာဒေဝ၊ အဘယ်နည်းဖြင့် သင်၏ကရုဏာကို ရရှိကာ နီးကပ်လွယ်ကူသနည်း။ အရှင်ကို မည်သို့ ပူဇော်ရမည်နည်း၊ ထို့ပြင် အရှင်ကို တိုက်ရိုက် မည်သို့ မြင်တွေ့နိုင်သနည်း» ဟု ဆို၏။

Verse 40

तपसा विद्यया वापि योगेनेह वद प्रभो सूत उवाच निशम्य वचनं तस्यास् तथा ह्यालोक्य पार्वतीम्

«အရှင်၊ ဤနေရာတွင် ပြောပါ—တပသ (အတင်းအကျပ်သီလကျင့်ခြင်း) ဖြင့်လား၊ သာသနာဗိဒ္ဓာ (သန့်ရှင်းသော ဗေဒပညာ) ဖြင့်လား၊ သို့မဟုတ် ယောဂဖြင့်လား အမြင့်ဆုံးကို ရောက်နိုင်သနည်း» ဟု မေး၏။ စူတက ဆိုသည်—သူမ၏စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ထိုသို့ပင် ပါရဝတီကို ကြည့်ရှုကာ (အရှင်သည်) ပြန်လည်ဖြေကြားရန် ပြင်ဆင်လေ၏။

Verse 41

आह बालेन्दुतिलकः पूर्णेन्दुवदनां हसन् स्मृत्वाथ मेनया पत्न्या गिरेर्गां कथितां पुरा

ထို့နောက် လယ်လယ်ပေါ်တွင် လဆန်းတံဆိပ် တင်ဆင်ထားသော အရှင်သည်၊ လပြည့်ကဲ့သို့ တောက်ပသော သူမ၏မျက်နှာကို ပြုံးလျက် ကြည့်ပြီး ပြောတော်မူ၏—တောင်၏ဇနီး မေနာက အတိတ်က သူမ၏သမီးအား ပြောခဲ့သော စကားကို သတိရလျက်။

Verse 42

चिरकालस्थितिं प्रेक्ष्य गिरौ देव्या महात्मनः देवि लब्धा पुरी रम्या त्वया यत्प्रष्टुमर्हसि

တောင်ပေါ်၌ အချိန်ကြာမြင့်စွာ တည်နေသော မဟာစိတ်ရှိသည့် ဒေဝီကို ကြည့်မြင်ပြီးနောက်၊ (အရှင်က) «ဒေဝီ၊ ယခု သာယာလှပသော မြို့တော်ကို ရရှိပြီ။ သင်မေးလိုသမျှ၊ သင့်အတွက် သင့်တော်သည်ဟု ထင်သမျှကို ယခု မေးလော့» ဟု ဆို၏။

Verse 43

स्थानार्थं कथितं मात्रा विस्मृतेह विलासिनि पुरा पितामहेनापि पृष्टः प्रश्नवतां वरे

«အလှပျော်ရွှင်သူမ၊ ဤနေရာတွင် သင်မေ့သွားသဖြင့်၊ သန့်ရှင်းသော ‘နေရာ’ (သ္ထာန) ၏ အမှန်တကယ် ရည်ရွယ်ချက်ကို ငါ ထပ်မံ ပြောမည်—ယခင်က မေးခွန်းမေးသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) တောင် မေးခဲ့သကဲ့သို့ပင်» ဟု ဆို၏။

Verse 44

यथा त्वयाद्य वै पृष्टो द्रष्टुं ब्रह्मात्मकं त्वहम् श्वेते श्वेतेन वर्णेन दृष्ट्वा कल्पे तु मां शुभे

အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ယနေ့ သင်မေးမြန်းသကဲ့သို့ ငါကို ဗြဟ္မ၏ အတ္တမဖြစ်သော အဖြစ်တော်ဖြင့် မြင်လိုသည်ဟု—အတိတ်က ကလ္ပတစ်ခေတ်၌ သင်သည် Śveta ကလ္ပတွင် ငါကို ဖြူဝင်းတောက်ပသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် မြင်ခဲ့ပြီးသား ဖြစ်သည်။

Verse 45

सद्योजातं तथा रक्ते रक्तं वामं पितामहः पीते तत्पुरुषं पीतम् अघोरे कृष्णमीश्वरम्

ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) က ကြေညာသည်—အနီရောင်၌ စဒျယောဇာတ သည် အနီရောင်အလင်းဖြင့် ရှိ၏; ဘယ်ဘက်၌ ဝါမ ရှိ၏။ အဝါရောင်၌ တတ္ပုရုရှ သည် အဝါရောင်ဖြင့် ရှိ၏; အဃောရ၌မူ အရှင်သည် အနက်ရောင်—ဤသို့ အီရှ္ဝရ၏ ရုပ်ပုံများကို အရောင်အလိုက် ခွဲခြားထားသည်။

Verse 46

ईशानं विश्वरूपाख्यो विश्वरूपं तदाह माम्

ထို့နောက် “ဗိဿဝရူပ” ဟု ခေါ်သောသူက ငါ့အား မိန့်ကြား၍ “အီရှာန (ရှီဝ) သည် အလုံးစုံသော စကြဝဠာရုပ် (ဗိဿဝရူပ) တော်တည်း” ဟု ကြေညာ하였다။

Verse 47

पितामह उवाच वाम तत्पुरुषाघोर सद्योजात महेश्वर दृष्टो मया त्वं गायत्र्या देवदेव महेश्वर केन वश्यो महादेव ध्येयः कुत्र घृणानिधे

ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) မိန့်တော်မူသည်—“အို မဟေရှ္ဝရ၊ ဝါမ၊ တတ္ပုရုရှ၊ အဃောရ၊ စဒျယောဇာတ အဖြစ်တော်တို့ရေ၊ ဒေဝဒေဝ မဟေရှ္ဝရရေ။ ဂါယတြီ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သင့်ကို ငါမြင်ရပြီ။ အို မဟာဒေဝ၊ မည်သို့သော နည်းလမ်းဖြင့် သင်သည် ကြင်နာ၍ နီးကပ်လွယ်ကူလာသနည်း။ ကရုဏာ၏ خزانہ ရေ၊ မည်သည့်နေရာ၌ သင့်ကို သမาธိဖြင့် ဓ్యာနပြုရမည်နည်း။”

Verse 48

दृश्यः पूज्यस् तथा देव्या वक्तुमर्हसि शङ्कर श्रीभगवानुवाच अवोचं श्रद्धयैवेति वश्यो वारिजसंभव

“အို ရှင်ကရာ၊ ဒေဝီအတွက် အရှင်ကို မည်သို့ မြင်ရ၍ မည်သို့ ပူဇော်ရမည်ကို ပြောကြားသင့်သည်” ဟု ဆို၏။ ဘဂဝန်က ပြန်လည်မိန့်တော်မူသည်—“ငါသည် ‘ယုံကြည်ခြင်း (śraddhā) တစ်ခုတည်းဖြင့်’ ဟု အရင်ကပင် ပြောပြီးသား။ ထိုယုံကြည်ခြင်းကြောင့်ပင် ကြာပန်းမွေး (ဗြဟ္မာ) သည်လည်း ငါ့အပေါ် သဘောတူနာခံလာနိုင်သည်” ဟု။

Verse 49

ध्येयो लिङ्गे त्वया दृष्टे विष्णुना पयसां निधौ पूज्यः पञ्चास्यरूपेण पवित्रैः पञ्चभिर्द्विजैः

သင်သည် လိင်္ဂကို မြင်တွေ့ပြီးနောက်—ရေဘဏ္ဍာတိုက်ဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာ၌ ဗိဿနုမြင်ခဲ့သကဲ့သို့—ထိုလိင်္ဂကို စိတ်ဓာတ်ဖြင့် သတိတရားကပ်ကာ ငါးမျက်နှာရှင်အဖြစ် သန့်ရှင်းသော အဘိသေကခံ ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏ ငါးဦး၏ ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 50

भव भक्त्याद्य दृष्टो ऽहं त्वयाण्डज जगद्गुरो सो ऽपि मामाह भावार्थं दत्तं तस्मै मया पुरा

အို ဘဝ (ရှီဝ)၊ ဘက္တိကြောင့် ယခု သင်ကို ငါမြင်တွေ့ရပြီ။ အို အဏ္ဍဇ (ဗြဟ္မာ)၊ ကမ္ဘာ့ဂုရု—သူလည်း ငါ့အား ပြောခဲ့သည်– «အတွင်းအဓိပ္ပါယ် (ဘဟာဝါර්ထ) ကို ငါက အရင်က သူ့ထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်» ဟု။

Verse 51

भावं भावेन देवेशि दृष्टवान्मां हृदीश्वरम् तस्मात्तु श्रद्धया वश्यो दृश्यः श्रेष्ठगिरेः सुते

အို ဒေဝီ၊ စိတ်အတွင်းအနေအထားကို စိတ်အတွင်းအနေအထားဖြင့် တုံ့ပြန်၍ သင်သည် ငါ့ကို—နှလုံးထဲ၌ တည်နေသော အရှင်—မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အမြတ်ဆုံးတောင်၏ သမီးတော်၊ ယုံကြည် श्रद्धာ ဖြင့် ငါသည် ရောက်နိုင်သူဖြစ်လာပြီး ဘက္တိရှိသူတို့က အမှန်တကယ် မြင်နိုင်သည်။

Verse 52

पूज्यो लिङ्गे न संदेहः सर्वदा श्रद्धया द्विजैः श्रद्धा धर्मः परः सूक्ष्मः श्रद्धा ज्ञानं हुतं तपः

သံသယမရှိပါ—လိင်္ဂကို ဒွိဇတို့က အမြဲတမ်း श्रद्धာ ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ श्रद्धာ ကိုယ်တိုင်သည် အမြင့်ဆုံး သေးမွှားသော ဓမ္မဖြစ်၏; श्रद्धာ ကိုယ်တိုင်သည် အမှန်တရား ဉာဏ်၊ ဟုတ (ယဇ္ဉပူဇာ) နှင့် တပ (အာစကတိ) ဖြစ်၏။

Verse 53

श्रद्धा स्वर्गश् च मोक्षश् च दृश्यो ऽहं श्रद्धया सदा

श्रद्धာ သည် ကောင်းကင်ဘုံလည်းဖြစ်၊ မောက္ခလည်းဖြစ်၏; श्रद्धာ တစ်ခုတည်းဖြင့်သာ ငါသည် အမြဲတမ်း တိုက်ရိုက် မြင်နိုင်သည်။