
Commencement of the Upari-bhāga: The Sages Request Brahma-vidyā; Vyāsa Recalls the Badarikā Inquiry and Śiva–Viṣṇu Theophany
ယခင် ပူရ္ဝဘ္ဟာဂ အခန်းကို အဆုံးသတ်ပြီးနောက် ကഥာသည် ဥပရိဘ္ဟာဂသို့ ကူးပြောင်းသည်။ စုဝေးသော ရှင်တော်များက စွာယမ္ဘုဝ မနုမှ စတင်သော ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဘြဟ္မာဏ္ဍ၏ ချဲ့ထွင်မှုနှင့် မနွန္တရများကို ရှင်းလင်းပြီးကြောင်း အတည်ပြုကာ သံသရာကို ဖျက်ဆီး၍ ဘြဟ္မန်ကို တိုက်ရိုက် ထင်ရှားစေသော အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မဝိဒ္ယာကို တောင်းခံကြသည်။ စူတက ဗျာသကို ဘြဟ္မန်အခြေပြု သင်ကြားချက်၏ တရားဝင် အဖော်ပြသူဟု ဂုဏ်ပြုသည်; ဗျာသသည် စတြာသို့ ရောက်လာ၍ ကြိုဆိုခံရပြီး ကုရ္မရုပ်ဖြင့် ဗိဿဏုက မိန့်ကြားခဲ့သည့် ဗျာဒ္ဓိကို ဂုရု-ပရမ္ပရာဖြင့် မှတ်မိထားသကဲ့သို့ ပြန်လည် ထုတ်ဖော်မည်ဟု သဘောတူသည်။ ထို့နောက် ဗျာသက ဘဒရိကာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြသည်—သနတ်ကုမာရနှင့် ယောဂအာဏာရှင်များသည် သံသယကြောင့် တပသ် ပြုကာ နရ-နာရာယဏထံ ချဉ်းကပ်ကြသည်။ သူတို့က စကြဝဠာ၏ အကြောင်းရင်း၊ ပြန်လည်မွေးဖွားသည့် သဘောတရား၊ အာတ်မန်၏ အမှန်တရား၊ မောက္ခ၏ သဘောနှင့် သံသရာ၏ မူလကို မေးမြန်းကြသည်။ ထိုအခါ မဟာဒေဝ ပေါ်ထွန်းလာသည့် ပေါင်းစည်းသော သာကာသနာကို မြင်ရပြီး ရှင်တော်များက ရှိဝကို စကြဝဠာအကြောင်းရင်းဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ဗိဿဏုက ရှိဝအား မိမိရှေ့တွင် အာတ်မဝိဒ္ယာကို ထုတ်ဖော်ရန် တောင်းဆိုကာ သင်ကြားချက်၏ အာဏာတည်စေပြီး နောက်အခန်းတွင် ယောဂ၊ အာတ်မန်နှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို စနစ်တကျ ရှင်းလင်းမည့် အခြေခံကို ခင်းကျင်းသည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकपञ्चाशो ऽध्यायः उपरिविभागः ऋषय ऊचुः भवता कथितः सम्यक् सर्गः स्वायंभुवस्ततः / ब्रह्माण्डस्यास्य विस्तारो मन्वन्तरविनिश्चयः
ဤသို့၊ သီရိ ကူර්မပုရာဏ၌၊ ခြောက်ထောင်ရှ్లోကပါသော သံဟိတာအတွင်း၊ ပူရ္ဝဘားဂ၌ အခန်း ၅၁ ပြီးဆုံး၏။ ယခု ဥပရိဘားဂ စတင်၏။ ရှိများက ဆိုကြသည်– “သင်သည် စွာယံဘုဝ မနုမှ စတင်သော စೃဂ္ဂကို မှန်ကန်စွာ ဟောပြပြီး၊ ဤ ဘြဟ္မာဏ္ဍ၏ ဖြန့်ကျက်မှုနှင့် မနွန္တရများ၏ သေချာသော သတ်မှတ်ချက်ကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်”။
Verse 2
तत्रेश्वरेश्वरो देवो वर्णिभिर्धर्मतत्परैः / ज्ञानयोगरतैर्नित्यमाराध्यः कथितस्त्वया
ထိုနေရာ၌ သင်သည် အရှင်တို့၏ အရှင်ဖြစ်သော ဒေဝတော်ကို၊ ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သော (ဝဏ္ဏ) လေးမျိုးတို့နှင့်၊ ဉာဏယောဂ၌ အမြဲတမ်း ရတနာတော်တည်သူတို့က နိစ္စ အာရాధနာပြုရမည်ဟု ဟောကြားခဲ့သည်။
Verse 3
तद्वदाशेषसंसारदुः खनाशमनुत्तमम् / ज्ञानं ब्रह्मैकविषयं येन पश्येम तत्परम्
ထို့အတူ၊ သံသရာ၏ ဒုက္ခအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသော အထွတ်အမြတ် ဉာဏ်ကို သင်ကြားပေးပါ—ဗြဟ္မန်တည်းဟူသော တစ်ခုတည်းကိုသာ အာရုံပြုသော ဉာဏ်ဖြစ်၍၊ ထိုဉာဏ်အားဖြင့် အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားကို တိုက်ရိုက် မြင်တွေ့နိုင်စေရန်။
Verse 4
त्वं हि नारायणात्साक्षात् कृष्णद्वैपायनात् प्रभो / अवाप्ताखिलविज्ञानस्तत्त्वां पृच्छामहे पुनः
အရှင်ဘုရား၊ သင်သည် နာရာယဏနှင့် ကృష్ణဒွైပာယန (ဗျာသ) ထံမှ တိုက်ရိုက် ဆက်ခံသူဖြစ်၏။ အလုံးစုံသော ဗဟုသုတကို ရရှိပြီးဖြစ်သဖြင့်၊ အမြင့်ဆုံး တတ္တဝါအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ ထပ်မံ မေးမြန်းပါသည်။
Verse 5
श्रुत्वा मुनीनां तद् वाक्यं कृष्णद्वैपायनं प्रभुम् / सूतः पौराणिकः स्मृत्वा भाषितुं ह्युपचक्रमे
ရှင်များ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ပုရာဏကထာပြောသူ စူတသည် အမြတ်တန်ခိုးရှိသော ကృష్ణဒွဲပာယန (ဗျာသ) ကို သတိရကာ၊ ထို့နောက် ဟောပြောရန် စတင်လေသည်။
Verse 6
अथास्मिन्नन्तरे व्यासः कृष्णद्वैपायनः स्वयम् / आजगाम मुनिश्रेष्ठा यत्र सत्रं समासते
ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ဗျာသ—ကృష్ణဒွိပာယန ကိုယ်တိုင်—အို မုနိမြတ်တို့၊ ရှင်တော်များ စတြ (ရှည်လျားသော ယဇ္ဈပွဲ) တွင် စုဝေးနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 7
तं दृष्ट्वा वेदविद्वांसं कालमेघसमद्युतिम् / व्यासं कमलपत्राक्षं प्रणेमुर्द्विजपुङ्गवाः
ဝေဒကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်၍ မိုးတိမ်မည်းကဲ့သို့ တောက်ပကာ ကြာရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသော ဗျာသကို မြင်လျှင်၊ ဒွိဇအထွဋ်အမြတ်တို့သည် လေးမြတ်စွာ ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다။
Verse 8
पपात दण्डवद् भूमौ दृष्ट्वासौ रोमहर्षणः / प्रदक्षिणीकृत्य गुरुं प्राञ्जलिः पार्श्वगो ऽभवत्
သူ့ကို မြင်လျှင် ရောမဟರ್ಷဏ သည် တုတ်တန်းကဲ့သို့ မြေပြင်ပေါ်သို့ အပြည့်အဝ ပရဏာမပြု၍ လဲကျ하였다။ ဂုရုကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ အနားတွင် ရပ်နေ하였다။
Verse 9
पृष्टास्ते ऽनामयं विप्राः शौनकाद्या महामुनिम् / समाश्वास्यासनं तस्मै तद्योग्यं समकल्पयन्
ထိုဗြာဟ္မဏ မုနိများ—ရှောနက စသည်တို့—သည် မဟာမုနိ၏ ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်းကြပြီး၊ ထို့နောက် သူ့ကို သက်သာစေကာ သင့်တော်သော အာသနကို စီစဉ်ပေး하였다။
Verse 10
अथैतानब्रवीद् वाक्यं पराशरसुतः प्रभुः / कच्चिन्न तपसो हानिः स्वाध्यायस्य श्रुतस्य च
ထို့နောက် ပရာရှရ၏ သားတော် အရှင် ဗျာသက သူတို့အား ဤစကားကို မိန့်ကြား하였다—“သင်တို့၏ တပသ (အာစီတပ)၊ စွာဓျာယ (ဝေဒကို ကိုယ်တိုင်လေ့လာခြင်း) နှင့် ကြားနာရရှိသော သုတ (သင်ယူထားသော သာသနာဗဟုသုတ) တို့ မလျော့နည်းသေးပါသလော?”
Verse 11
ततः स सूतः स्वगुरुं प्रणम्याह महामुनिम् / ज्ञानं तद् ब्रह्मविषयं मुनीनां वक्तुमर्हसि
ထို့နောက် စူတသည် မိမိ၏ဂုရု မဟာမုနိအား ဦးချကန်တော့၍ ပြောသည်— «ဗြဟ္မန်ကို အာရုံပြုသော ဉာဏ်ကို မုနိတို့အား ဟောကြားရန် သင်သည် ထိုက်တန်ပါသည်»။
Verse 12
इमे हि मुनयः शान्तास्तापसा धर्मतत्पराः / शुश्रूषा जायते चैषां वक्तुमर्हसि तत्त्वतः
ဤမုနိတို့သည် အမှန်တကယ် ငြိမ်းချမ်း၍ တပသဖြင့် တည်ကြည်ကာ ဓမ္မ၌ အလေးထားသူများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် သူတို့တွင် နားထောင်လိုခြင်းနှင့် ဝတ်ပြုကူညီလိုခြင်း စိတ်ရင်းမှန်က ပေါ်ပေါက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် သင်သည် အမှန်တရားကို တကယ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဟောကြားသင့်သည်။
Verse 13
ज्ञानं विमुक्तिदं दिव्यं यन्मे साक्षात् त्वयोदितम् / मुनीनां व्याहृतं पूर्वं विष्णुना कूर्मरूपिणा
လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးသော ဒိဗ္ဗဉာဏ်တော်—သင်က ငါ့အား တိုက်ရိုက် ဟောကြားခဲ့သည့် ထိုဉာဏ်—အရင်က မုနိတို့အား ဗိဿဏုသည် ကူර්မ (လိပ်) ရုပ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် ကြေညာခဲ့ဖူးသည်။
Verse 14
श्रुत्वा सूतस्य वचनं मुनिः सत्यवतीसुतः / प्रणम्य शिरसा रुद्रं वचः प्राह सुखावहम्
စူတ၏စကားကို ကြားသော် စတျဝတီ၏သား မုနိသည် ရုဒြအား ခေါင်းချကန်တော့ပြီးနောက် စိတ်ချမ်းသာစေသော စကားတော်ကို ပြောကြား하였다။
Verse 15
व्यास उवाच वक्ष्ये देवो महादेवः पृष्टो योगीश्वरैः पुरा / सनत्कुमारप्रमुखैः स्वयं यत्समभाषत
ဗျာသက ပြောသည်— «ယောဂီရှဝရတို့၊ စနတ်ကုမာရတို့ စသည့်သူများက အတိတ်ကာလ၌ မေးမြန်းခဲ့သော် မဟာဒေဝ အရှင်တော်က ကိုယ်တိုင် ပြောကြားခဲ့သမျှကို ငါဟောကြားမည်»။
Verse 16
सनत्कुमारः सनकस्तथैव च सनन्दनः / अङ्गिरा रुद्रसहितो भृगुः परमधर्मवित्
သနတ်ကုမာရ၊ သနက၊ ထို့အတူ သနန္ဒန; အင်္ဂိရသသည် ရုဒ္ရနှင့်အတူ; ထို့ပြင် ဘൃဂု—အမြင့်ဆုံး ဓမ္မကို သိမြင်သူ—လည်း ရှိနေ하였다။
Verse 17
कणादः कपिलो योगी वामदेवो महामुनिः / शुक्रो वसिष्ठो भगवान् सर्वे संयतमानसाः
ကဏာဒ၊ ယောဂီ ကပိလ၊ မဟာမုနိ ဝာမဒေဝ; သုကြနှင့် ဘဂဝန် ဝသိဋ္ဌ—သူတို့အားလုံး—စိတ်ကို ထိန်းချုပ်၍ သမာဓိပြည့်ဝသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 18
परस्परं विचार्यैते संशयाविष्टचेतसः / तप्तवन्तस्तपो घोरं पुण्ये बदरिकाश्रमे
သူတို့သည် အချင်းချင်း ဆွေးနွေးစဉ်းစားကြ၍ သံသယက စိတ်ကို ဖမ်းဆီးနေသဖြင့်၊ ပုဏ္ဏ ဘဒရိကာ အာရှရမ်၌ ကြမ်းတမ်းသော တပဿကို ကျင့်ဆောင်ကြသည်။
Verse 19
अपश्यंस्ते महायोगमृषिं धर्मसुतं शुचिम् / नारायणमनाद्यन्तं नरेण सहितं तदा
ထို့နောက် သူတို့သည် မဟာယောဂီ ရှင်ရသီ၊ ဓမ္မ၏ သားတော် သန့်ရှင်းသူကို မြင်တွေ့ကြသည်—အစမရှိ အဆုံးမရှိ နာရာယဏ—နရနှင့်အတူ ထိုအခါ။
Verse 20
संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः सर्वे वेदसमुद्भवैः / प्रणेमुर्भक्तिसंयुक्ता योगिनो योगवित्तमम्
ဝေဒမှ ပေါ်ထွန်းသော စတုတ္တရ မျိုးစုံဖြင့် ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ ဘက္တိဖြင့် ပြည့်ဝသော ယောဂီတို့သည် ယောဂကို အမြတ်ဆုံး သိမြင်သူထံ ဦးချကြသည်။
Verse 21
विज्ञाय वाञ्छितं तेषां भगवानपि सर्ववित् / प्राह गम्भीरया वाचा किमर्थं तप्यते तपः
သူတို့၏အလိုဆန္ဒကို သိမြင်တော်မူသော အရာအားလုံးကို သိတော်မူသည့် ဘုရားသခင်သည် အသံနက်ရှိုင်းစွာ မေးတော်မူ၏— «ဤတပဿာကို မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်အတွက် ဆောင်ရွက်နေသနည်း?»
Verse 22
अब्रुवन् हृष्टमनसो विश्वात्मानं सनातनम् / साक्षान्नारायणं देवमागतं सिद्धिसूचकम्
စိတ်နှလုံးရွှင်လန်းမြောက်မား၍ သူတို့သည် စကြဝဠာ၏ အနန္တအတ္တ—သက်တမ်းမကုန်သော ဝိශ්ဝအတ္တ—ကို တိုက်ရိုက် မိန့်ကြားလျက်၊ အောင်မြင်ခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် ရောက်လာသော နာရာယဏ ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်း၍ ပြောကြ၏။
Verse 23
वयं संशयमापन्नाः सर्वे वै ब्रह्मवादिनः / भवन्तमेकं शरणं प्रपन्नाः पुरुषोत्तमम्
ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် ဗြဟ္မကို ဟောကြားသူများဖြစ်သော်လည်း သံသယထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့ကြပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပုရုရှောတ္တမ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှာတော်၊ သင်တော်တစ်ပါးတည်းကိုသာ အားကိုး၍ ခိုလှုံလာကြပါသည်။
Verse 24
त्वं हि तद् वेत्थ परमं सर्वज्ञो भगवानृषिः / नारायणः स्वयं साक्षात् पुराणो ऽव्यक्तपूरुषः
အမြင့်မြတ်ဆုံး သတ္တဝါတရားကို သင်တော်မူသည် အမှန်ပင် သိတော်မူ၏၊ အရာအားလုံးကို သိတော်မူသည့် ဘုရားသခင် ရှိတော်မူသော ရှင်ရသီဖြစ်သောကြောင့်။ သင်သည် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းသော နာရာယဏ ကိုယ်တိုင်—အရင်းအမြစ်ပုရాణ၊ မမြင်နိုင်သော ပုရုရှာ—ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 25
नह्यन्यो विद्यते वेत्ता त्वामृते परमेश्वर / शुश्रूषास्माकमखिलं संशयं छेत्तुमर्हसि
ပရမေရှ္ဝရ၊ သင်တော်မူခြင်းမှလွဲ၍ အမှန်တကယ် သိမြင်သူ အခြားမရှိပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် နားထောင်၍ ဝတ်ပြုလိုစိတ်ရှိသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ သံသယအားလုံးကို အပြည့်အဝ ဖြတ်တောက်ပေးတော်မူပါ။
Verse 26
किं कारणमिदं कृत्स्नं को ऽनुसंसरते सदा / कश्चिदात्मा च का मुक्तिः संसारः किंनिमित्तकः
ဤစကြဝဠာအလုံးစုံ၏ အကြောင်းရင်းသည် အဘယ်နည်း။ အမြဲတမ်း မွေးသေပြန်လည်လှည့်လည်နေသူသည် မည်သူနည်း။ အတ္တမန် (Ātman) ဟူသည် တကယ်ရှိသလော။ မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သည် အဘယ်နည်း။ သံသရာသည် အဘယ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သနည်း။
Verse 27
कः संसारयतीशानः को वा सर्वं प्रपश्यति / किं तत् परतरं ब्रह्म सर्वं नो वक्तुमर्हसि
သံသရာ၏ လှည့်ပတ်မှုထဲသို့ သတ္တဝါတို့ကို ထည့်သွင်းစေသော ဣရှာန (Īśāna) သည် မည်သူနည်း။ အရာအားလုံးကို မြင်သိကြည့်ရှုသူသည် မည်သူနည်း။ ထိုထက်မြင့်မားသည့်အရာ မရှိသော ပရဘြဟ္မန် (Brahman) သည် အဘယ်နည်း။ အားလုံးကို ကျွန်ုပ်တို့အား မိန့်ကြားတော်မူပါ။
Verse 28
एवमुक्ते तु मुनयः प्रापश्यन् पुरुषोत्तमम् / विहाय तापसं रूपं संस्थितं स्वेन तेजसा
ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် မုနိတို့သည် ပုရုရှောတ္တမ (အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှ) ကို မြင်တွေ့ကြ၏။ သူသည် တပသီ၏ အဝတ်အစားပုံစံကို စွန့်လွှတ်၍ မိမိ၏ တေဇော (အလင်းရောင်) ဖြင့် ထင်ရှားစွာ တည်နေတော်မူ၏။
Verse 29
विभ्राजमानं विमलं प्रभामण्डलमण्डितम् / श्रीवत्सवक्षसं देवं तप्तजाम्बूनदप्रभम्
သူသည် တောက်ပလင်းလက်၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ကာ အလင်းဝိုင်းဖြင့် အလှဆင်ထား၏။ ရင်ဘတ်၌ သြီဝတ္ဆ (Śrīvatsa) အမှတ်တံဆိပ်ကို ဆောင်ထားသော ဒေဝတော်သည် ပူလောင်နေသော ဂျာမ္ဘူနဒ (Jāmbūnada) ရွှေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၏။
Verse 30
शङ्खचक्रगदापाणिं शार्ङ्गहस्तं श्रियावृतम् / न दृष्टस्तत्क्षणादेव नरस्तस्यैव तेजसा
သူ၏ လက်များတွင် သင်္ခ (conch)၊ စက္က (discus) နှင့် ဂဒါ (mace) ကို ကိုင်ဆောင်၍၊ ရှာရင်္ဂ (Śārṅga) မြားလက်နက်ကိုလည်း ကိုင်ထားကာ၊ သြီ (လက္ခ္မီ) ၏ အလှတရားဖြင့် ဝန်းရံခံရ၏။ လူသည် သူ့ကို မမြင်နိုင်ခဲ့၊ ထိုခဏချင်းပင် ထိုသခင်တော်၏ တေဇောအလင်းကြောင့် လုံးဝ လွှမ်းမိုးခံရ၏။
Verse 31
तदन्तरे महादेवः शशाङ्काङ्कितशेखरः / प्रसादाभिमुखो रुद्रः प्रादुरासीन्महेश्वरः
ထိုအချိန်တွင် မဟာဒေဝ၊ ရုဒ္ဒရ မဟေရှွရ၊ လမင်းအမှတ်ပါသော ခေါင်းမောင်းတော်ရှိသူသည် ကရုဏာပြည့်ဝစွာ မျက်နှာမူ၍ ပေါ်ထွန်းလာတော်မူ၏။
Verse 32
निरीक्ष्य ते जगन्नाथं त्रिनेत्रं चन्द्रभूषणम् / तुष्टुवुर्हृष्टमनसो भक्त्या तं परमेश्वरम्
သူတို့သည် ကမ္ဘာလောက၏အရှင်၊ မျက်စိသုံးပါးရှိ၍ လမင်းကို အလှဆင်ထားသော ထိုဘုရားကို မြင်ကြသဖြင့် စိတ်ပျော်ရွှင်ကာ ပရမေရှွရကို ဘက်တိဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 33
जयेश्वर महादेव जय भूतपते शिव / जयाशेषमुनीशान तपसाभिप्रपूजित
အရှင်ဣရှွရ မဟာဒေဝတော်၊ အောင်မြင်ပါစေ။ သတ္တဝါအားလုံး၏အရှင် ရှိဝတော်၊ အောင်မြင်ပါစေ။ မုနိတို့၏အထွဋ်အမြတ်အရှင်၊ တပစ်ဖြင့် ပူဇော်ခံရသူ၊ အောင်မြင်ပါစေ။
Verse 34
सहस्रमूर्ते विश्वात्मन् जगद्यन्त्रप्रवर्तक / जयानन्त जगज्जन्मत्राणसंहारकारण
အရုပ်ပေါင်းတစ်ထောင်ရှိသောအရှင်၊ စကြဝဠာ၏ဝိညာဉ်တော်၊ လောက၏ယန္တရားကို လှုပ်ရှားစေသူ၊ အဆုံးမရှိသောအရှင်—လောက၏ မွေးဖွားခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ပျက်သိမ်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူသော သင့်အား အောင်မြင်ပါစေ။
Verse 35
सहस्रचरणेशान शंभो योगीन्द्रवन्दित / जयाम्बिकापते देव नमस्ते परमेश्वर
ခြေတစ်ထောင်ရှိသောအရှင်၊ ဣရှာန၊ ရှမ္ဘု၊ ယောဂီအထွဋ်အမြတ်တို့က ဦးညွှတ်ဝတ်ပြုသောအရှင်၊ ဂျယာအမ္ဘိကာ၏အရှင်တော် ဘုရားသခင်—ပရမေရှွရတော်အား နမസ്കာရပါ၏။
Verse 36
संस्तुतो भगवानीशस्त्र्यम्बको भक्तवत्सलः / समालिङ्ग्य हृषीकेशं प्राह गम्भीरया गिरा
ထိုသို့ ချီးမွမ်းခံရသော ဘဂဝန် ဣရှဝရ—မျက်စိသုံးလုံး တြျမ္ဗက၊ ဘက္တဝတ္စလ—ဟရိရှီကေရှကို ဖက်လှုပ်ကာ အသံနက်ရှိုင်းသော ဝါစဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။
Verse 37
किमर्थं पुण्डरीकाक्ष मुनीन्द्रा ब्रह्मवादिनः / इमं समागता देशं किं वा कार्यं मयाच्युत
အို ပုဏ္ဍရီကာක්ෂ (ကြာပန်းမျက်စိ) ရှင်၊ ဗြဟ္မဝါဒင် မုနိဣန္ဒြာ အထွတ်အမြတ်တို့သည် အဘယ်ကြောင့် ဤနေရာသို့ ရောက်လာကြသနည်း။ အို အချျုတ၊ ငါ့အားဖြင့် ပြီးမြောက်စေရမည့် ကိစ္စသည် အဘယ်နည်း။
Verse 38
आकर्ण्य भगवद्वाक्यं देवदेवो जनार्दनः / प्राह देवो महादेवं प्रसादाभिमुखं स्थितम्
ဘဂဝန်၏ ဝါစကို ကြားနာပြီးနောက်၊ ဒေဝဒေဝ ဂျနာရ္ဒနသည် ကရုဏာပြည့်ဝ၍ မျက်နှာချိုသာစွာ ရပ်နေသော မဟာဒေဝအား မိန့်ကြား၏။
Verse 39
इमे हि मुनयो देव तापसाः क्षीणकल्मषाः / अभ्यागता मां शरणं सम्यग्दर्शनकाङ्क्षिणः
အို ဘုရားရှင်၊ ဤမုနိတို့သည် တာပသ၊ အညစ်အကြေး ကုန်ခမ်းသူများဖြစ်၍ သမ္မာဒർശနကို လိုလားကာ ငါ့ထံသို့ အားကိုးရာအဖြစ် လာရောက်ကြပါသည်။
Verse 40
यदि प्रसन्नो भगवान् मुनीनां भावितात्मनाम् / सन्निधौ मम तज्ज्ञानं दिव्यं वक्तुमिहार्हसि
မုနိတို့၏ စိတ်ဝိညာဉ် သန့်စင်၍ စည်းကမ်းရှိသူများအပေါ် ဘဂဝန် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ပါက၊ ငါ့ရှေ့တော်၌ပင် ဤနေရာတွင် ထိုဒိဗ္ဗ ဉာဏ်ကို မိန့်ကြားရန် သင့်တော်ပါသည်။
Verse 41
त्वं हि वेत्थ स्वमात्मानं न ह्यन्यो विद्यते शिव / ततस्त्वमात्मनात्मानं मुनीन्द्रेभ्यः प्रदर्शय
အို ရှိဝ၊ မိမိ၏ အတ္တကို အမှန်တကယ် သိသူမှာ သင်တစ်ဦးတည်းသာ ဖြစ်၏၊ အခြားသူ မရှိ။ ထို့ကြောင့် သင်၏ အတ္တဖြင့်ပင် မဟာမုနိတို့အား အတ္တကို ဖော်ပြပါ။
Verse 42
एवमुक्त्वा हृषीकेशः प्रोवाच मुनिपुङ्गवान् / प्रदर्शयन् योगसिद्धिं निरीक्ष्य वृषभध्वजम्
ဤသို့ မိန့်ဆိုပြီးနောက် ဟೃṣīကေရှ (အင်္ဂါရုံ၏ အရှင်) သည် မုနိအထွဋ်အမြတ်အား မိန့်ကြား၏။ ထို့နောက် နွားတံခွန်ဆောင် ဝೃṣabhadhvaja (ရှိဝ) ကို ကြည့်ရှုလျက် ယောဂစိဒ္ဓိ၏ အောင်မြင်သော အာနုဘော်ကို ဖော်ပြတော်မူ၏။
Verse 43
संदर्शनान्महेशस्य शङ्करस्याथ शूलिनः / कृतार्थं स्वयमात्मानं ज्ञातुमर्हथ तत्त्वतः
မဟေရှ (သင်္ကရ၊ သုံးခွံဆောင်) ကို မြင်တွေ့ခြင်းသာဖြင့်ပင် သင်တို့သည် ကိစ္စပြီးမြောက်သူ ဖြစ်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် မိမိ၏ အတ္တကို တတ္တဝတၳုအတိုင်း အမှန်တကယ် သိမြင်သင့်၏။
Verse 44
प्रष्टुमर्हथ विश्वेशं प्रत्यक्षं पुरतः स्थितम् / ममैव सन्निधावेष यथावद् वक्तुमीश्वरः
ရှေ့တော်၌ ထင်ရှားစွာ ရပ်တည်နေသော ကမ္ဘာလောက၏ အရှင် ဝိශ්ဝေရှ ကို မေးမြန်းရန် သင်တို့သည် သင့်တော်ကြ၏။ ငါ၏ ရှေ့မှောက်၌ပင် ဤ အီရှ್ವರ သည် သင်တို့အား သင့်လျော်သကဲ့သို့ အစဉ်အတိုင်း ပြောကြားနိုင်၏။
Verse 45
निशम्य विष्णुवचनं प्रणम्य वृषभध्वजम् / सनत्कुमारप्रमुखाः पृच्छन्ति स्म महेश्वरम्
ဗိષ્ણု၏ မိန့်တော်ကို ကြားနာပြီး နွားတံခွန်ဆောင် ဝೃṣabhadhvaja (ရှိဝ) ကို ဦးချ၍၊ စနတ်ကူမာရ အစရှိသော မဟာမုနိတို့သည် မဟေရှဝရကို မေးမြန်းကြ၏။
Verse 46
अथास्मिन्नन्तरे दिव्यमासनं विमलं शिवम् / किमप्यचिन्त्यं गगनादीश्वरार्हं समुद्बभौ
ထိုအချိန်အတွင်း၌ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၍ မင်္ဂလာတရားပြည့်ဝသည့် သီဝသန့်ရှင်းမှုပါသော ဒေဝီယာအာသနတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ မစဉ်းစားနိုင်လောက်အောင် အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၍ ကောင်းကင်၏ အရှင်အတွက် သင့်တော်ကာ တောက်ပစွာ ထွက်ပေါ်လာသည်။
Verse 47
तत्राससाद योगात्मा विष्णुना सह विश्वकृत् / तेजसा पूरयन् विश्वं भाति देवो महेश्वरः
ထိုနေရာ၌ ယောဂ၏အတ္တဝိညာဉ်ဖြစ်သော မဟေရှ္ဝရ—ကမ္ဘာကိုဖန်ဆင်းသူ—သည် ဗိဿနုနှင့်အတူ ထိုင်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မိမိ၏ တေဇ (ရောင်ခြည်) ဖြင့် စကြဝဠာကို ပြည့်စုံစေကာ ဘုရားသခင်သည် တောက်ပစွာ ထင်ရှားလာသည်။
Verse 48
तं ते देवादिदेवेशं शङ्करं ब्रह्मवादिनः / विभ्राजमानं विमले तस्मिन् ददृशुरासने
ထို့နောက် ဗြဟ္မတရားကို ဟောကြားသူတို့သည် ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝဖြစ်သော သင်္ကရကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သော အာသနပေါ်၌ တောက်ပလင်းလက်စွာ ထိုင်တော်မူသည်ကို မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 49
यं प्रपश्यन्तियोगस्थाः स्वात्मन्यात्मानमीश्वरमा / अनन्यतेजसं शान्तं शिवं ददृशिरे किल
ယောဂ၌ တည်မြဲနေသူတို့သည် မိမိတို့၏ အတ္တအတွင်း၌ အရှင်ဖြစ်သော အတ္တကို မြင်ကြ၏—မတူညီနိုင်သော တေဇရှိ၍ ငြိမ်းချမ်းကာ မင်္ဂလာတရားပြည့်ဝသည်။ အမှန်တကယ် သူတို့သည် ထိုအရှင်ကို သီဝအဖြစ် မြင်တွေ့ကြသည်။
Verse 50
यतः प्रसूतिर्भूतानां यत्रैतत् प्रविलीयते / तमासनस्थं भूतानामीशं ददृशिरे किल
သတ္တဝါအားလုံး၏ မွေးဖွားမှုသည် ထိုအရှင်ထံမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ ဤစကြဝဠာသည် ထိုအရှင်အတွင်းသို့ ပြန်လည်လျော်ဝင်သွားသည်။ ထိုသတ္တဝါတို့၏ အရှင်ကို ယောဂအာသန၌ ထိုင်တော်မူသည်ကို သူတို့ အမှန်တကယ် မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 51
यदन्तरा सर्वमेतद् यतो ऽभिन्नमिदं जगत् / स वासुदेवमासीनं तमीशं ददृशुः किल
ဤအရာအားလုံးသည် အတွင်း၌ တည်ရှိရာ၊ ဤလောကသည် ထိုအရှင်မှ မခွဲမပြားသော—ထိုအရှင်ကိုပင် သူတို့က မြင်တွေ့ကြ၏။ ထိုင်နေသော ဝါစုဒေဝ၊ ထိုဣရှဝရကိုပင်။
Verse 52
प्रोवाच पृष्टो भगवान् मुनीनां परमेश्वरः / निरीक्ष्य पुण्डरीकाक्षं स्वात्मयोगमनुत्तमम्
မုနိတို့၏ အမြင့်ဆုံးအရှင်၊ ဘဂဝန် ပရမေဣရှဝရသည် မေးမြန်းခံရသော်၊ ကြာမျက်တော်ရှိသော အရှင်ကို စူးစမ်းတော်မူ၍ အတ္တမ-ယောဂ အထွတ်အထိပ်ကို ဆင်ခြင်ကာ မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 53
तच्छृणुध्वं यथान्यायमुच्यमानं मयानघाः / प्रशान्तमानसाः सर्वे ज्ञानमीश्वरभाषितम्
ထို့ကြောင့် အပြစ်ကင်းသူတို့၊ ငါပြောကြားနေသည့် သဒ္ဓမ္မကို နည်းလမ်းမှန်ကန်စွာ နားထောင်ကြလော့။ စိတ်ငြိမ်းချမ်းစွာဖြင့် အရှင်ဣရှဝရ မိန့်ကြားသော ဉာဏ်ပညာကို အားလုံးနားထောင်ကြလော့။
Jñāna is presented as ‘unsurpassed knowledge’ whose sole object is Brahman and which destroys the sufferings of saṃsāra, culminating in direct vision (sākṣātkāra) of the Supreme Reality rather than merely ritual or cosmographic understanding.
The sages’ questions assume a real problem of transmigration and bondage, while the theophany and the instruction-to-come imply that liberation arises through realizing Ātman in its true nature as non-separate from the Supreme—expressed through the vision of the Lord ‘within the Self’ and the Śiva/Vāsudeva identification, consistent with a Vedāntic-yogic synthesis framed by devotion.
Viṣṇu explicitly states that Śiva alone truly knows his own Self and thus is uniquely fit to reveal Self-knowledge; teaching in Viṣṇu’s presence functions as textual authorization and a deliberate samanvaya device, harmonizing Vaiṣṇava devotion with Śaiva revelation.