
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
ဤအဓ್ಯಾಯသည် လလိတောပာခ္ယာန အစဉ်အလာအတွင်း ဟယဂ္ရီဝ–အဂஸ္တျာ ဆွေးနွေးခန်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ အဂஸ္တျာက “ශ්ရီးပုရ” သည် အဘယ်နည်း၊ ပုံသဏ္ဍာန်၊ အရွယ်အစား၊ အရောင်အဆင်းနှင့် ပထမဦးဆုံး တည်ဆောက်သူ မည်သူနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဟယဂ္ရီဝက လလိတာဒေဝီ၏ လီလာနှင့် အောင်ပွဲများ၊ အထူးသဖြင့် ဘဏ္ဍာသူရ (ဘဏ္ဍာ) ကို အနိုင်ယူ၍ ကမ္ဘာစည်းကမ်း ပြန်လည်တည်ငြိမ်သည့်နောက်၊ ဒေဝတားတို့က လလိတာနှင့် ကာမေශ්ဝရ အတွက် အမြဲတမ်း တင့်တယ်ခမ်းနားသော နေရာတော်—“နಿತ್ಯောပဘောဂ-ဆာဝါရ္ထ မန္ဒိရ” ကို တည်ဆောက်လိုကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဒေဝအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများက ဗိශ්ဝကರ್ಮန်နှင့် မာယာ ဆိုသော မဟာလက်ရာရှင်များကို ခေါ်ယူကာ ရှာස්တရကျွမ်းကျင်မှုနှင့် စိတ်ကူးတင်ရုံဖြင့် အလွန်ကြီးမားသော ဒီဇိုင်းကို ပေါ်ထွန်းစေနိုင်မှုကို ချီးမွမ်းသည်။ သူတို့အား ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသော ශ්ရီးနဂရီ များစွာကို စိုဍသီ (၁၆) သာသနာကွင်း လောဂစ်နှင့် ကိုက်ညီအောင် တည်ဆောက်ရန် အမိန့်ပေးပြီး လလိတာ၏ ၁၆ မျိုးသော တည်ရှိမှုကို ထူထောင်ကာ ကမ္ဘာကို အစဉ်ကာကွယ်စေသည်။ ဤအခန်းသည် အောင်ပွဲကို သန့်ရှင်းသော မြို့ပြတည်ဆောက်မှုနှင့် ပူဇော်ပွဲမြေပြင်သဘောတရားသို့ ပြောင်းလဲဖော်ပြသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने मदनपुनर्भवो नाम त्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच किमिदं श्रीपुरं नाम केन रूपेण वर्तते / केन वानिर्मितं पूर्व तत्सर्वं मे निवदय
ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ အုတ္တရဘဂ၌ ဟယဂရီဝ–အဂஸ္တျ သံဝါဒ၊ လလိတောပాఖ్యာနအတွင်း ‘မဒနပုနರ್ಭဝ’ ဟူသော သုံးဆယ်မြောက် အধ্যာယ။ အဂஸ္တျ မေးလျှောက်သည်— “သီရိပူရဟူသည် အဘယ်နာမည်နည်း၊ မည်သို့သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တည်ရှိသနည်း။ ယခင်က မည်သူက ဆောက်လုပ်ခဲ့သနည်း။ ထိုအရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်အား ပြောကြားပါ။”
Verse 2
कियत्प्रमाणं किं वर्णं कथयस्व मम प्रभो / त्वमेव सर्वसन्देहपङ्कशोषणभास्करः
အို အရှင်၊ ၎င်း၏ အတိုင်းအတာ မည်မျှ၊ အရောင် မည်သို့ရှိသည်ကို ကျွန်ုပ်အား ပြောကြားပါ။ သင်သည် သံသယအပေါင်း၏ ရွံ့ပင်ကို ခြောက်သွေ့စေသော နေရောင်တော်ပင် ဖြစ်ပါသည်။
Verse 3
हयग्रीव उवाच यथा चक्ररथं प्राप्य पूर्वोक्तैर्लक्षणैर्युतम् / महायागानलोत्पन्ना ललिता परमेश्वरी
ဟယဂရီဝ မိန့်သည်— “ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော လက္ခဏာများနှင့် ပြည့်စုံသည့် စက်ကရရထကို ရရှိပြီးနောက်၊ မဟာယာဂ မီးလောင်ရာမှ ပေါ်ထွန်းလာသော လလိတာ ပရမေရှွရီသည်…”
Verse 4
कृत्वा वैवाहिकीं लीलां ब्रह्माद्यैः प्रार्थिता पुनः / व्यजेष्ट भण्डनामानमसुरं लोककण्टकम्
မင်္ဂလာလီလာကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ဗြဟ္မာတို့အစရှိသော देवတော်များက ထပ်မံတောင်းပန်သဖြင့်၊ လောက၏လည်ချောင်းကိုပိတ်ဆို့သော အဆုရ «ဘဏ္ဍ» ကို အနိုင်ယူတော်မူ၏။
Verse 5
तदा देवा महेन्द्राद्याः सन्तोषं बहु भेजिरे / अथ कामेश्वरस्यापि ललितायाश्च शोभनम् / नित्योपभोगसर्वार्थं मन्दिरं कर्तुमुत्सुकाः
ထိုအခါ မဟိန္ဒြာတို့အစရှိသော देवတော်များသည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကျေနပ်ကြ၏။ ထို့နောက် ကာမေရှ్వరနှင့် လလိတာဒေဝီတို့အတွက် အမြဲတမ်းအသုံးအဆောင် အရာအားလုံးပြည့်စုံစေရန် တင့်တယ်သော မန္ဒိရကို ဆောက်လိုကြ၏။
Verse 6
कुमारा ललितादेव्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः / वर्धकिं विश्वकर्माणं सुराणां शिल्पकोविदम्
လလိတာဒေဝီ၏ ကုမာရနှင့် ဗြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ မဟေရှဝရတို့သည် देवတို့၏ လက်ရာအတတ်ပညာကျွမ်းကျင်သည့် မဟာဆောက်လုပ်ရေးသမား ဗိශ්ဝကರ್ಮာကို ခေါ်ယူကြ၏။
Verse 7
सुराणां शिल्पनं च मयं मायाविचक्षणम् / आहूय कृतसत्कारानूचिरे ललिताज्ञया
ထို့ပြင် देवတို့၏ လက်ရာပညာရှင် မယကိုလည်း မာယာ၌ ထက်မြက်သူအဖြစ် ခေါ်ယူကာ ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံပြီး လလိတာ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ပြောကြားကြ၏။
Verse 8
अधिकारिपुरुषा ऊचुः भो विश्वकर्मञ्छिल्पज्ञ भोभो मय महोदय / भवन्तौ सर्वशास्त्रज्ञौ घटनामार्गकोविदौ
အာဏာရှိသူတို့က ပြောကြသည်– “ဟေ့ ဗိශ්ဝကರ್ಮာ၊ လက်ရာပညာကျွမ်းကျင်သူရေ! ဟေ့ မယ မဟာဂုဏ်ရှိသူရေ! သင်တို့နှစ်ဦးသည် သာသနာစာတမ်းအကုန်သိ၍ တည်ဆောက်ပုံနည်းလမ်း၌ ကျွမ်းကျင်ကြသည်။”
Verse 9
संकल्पमात्रेण महाशिल्पकल्पविशारदौ / युवाभ्यां ललितादेव्या नित्यज्ञानमहोदधेः
စိတ်ကူးတစ်ချက်သာဖြင့် မဟာလက်ရာဖန်တီးမှု၌ ကျွမ်းကျင်သော လူငယ်နှစ်ပါးသည် နိစ္စဉ်ဉာဏ်ပင်လယ်ကြီးဖြစ်သော လလိတာဒေဝီကို ဆောင်ရွက်ကြ၏။
Verse 10
षोडशीक्षेत्रमध्येषु तत्क्षेत्रसमसंख्यया / कर्तव्या श्रीनगर्यो हि नानारत्नैरलङ्कृताः
ဒေသပူဇော်ရာ ဆယ့်ခြောက်ခရိုင်အလယ်၌ ထိုခရိုင်အရေအတွက်နှင့်တူညီသည့် သီရိမြို့တော်များကို အမျိုးမျိုးသော ရတနာများဖြင့် အလှဆင်ကာ တည်ဆောက်ရမည်။
Verse 11
यत्र षोडशधा भिन्ना ललिता परमेश्वरी / विश्वत्राणाय सततं निवासं रचयिष्यति
ထိုနေရာ၌ ဆယ့်ခြောက်ပုံစံအဖြစ် ခွဲထွက်တော်မူသော အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်မ လလိတာပရမေရှွရီသည် ကမ္ဘာလောကကို ကယ်တင်ရန် အမြဲတမ်း နေထိုင်ရာကို တည်ဆောက်တော်မူမည်။
Verse 12
अस्माकं हि प्रियमिदं मरुतामपिच प्रियम् / सर्वलोकप्रियं चैतत्तन्नाम्नैव विरच्यताम्
ဤအရာသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သကဲ့သို့ မာရုတ်တော်များအတွက်လည်း ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်၏။ လောကအားလုံးအတွက်လည်း ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သဖြင့် ထိုနာမတော်ဖြင့်ပင် စီမံဖန်တီးစေကြပါစေ။
Verse 13
इति कारणदेवानां वचनं सुनिशम्य तौ / विश्वकर्ममयौ नत्वा व्यभाषेतां तथास्त्विति
ဤသို့ ကာရဏဒေဝတော်များ၏ စကားကို ကောင်းစွာနားထောင်ပြီးနောက်၊ ဗိသ္ဝကမ္မ၏ အင်အားဖြင့် ဖြစ်သော လူငယ်နှစ်ပါးသည် ဦးညွှတ်ကာ “ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပါစေ” ဟု ပြန်လည်ဆိုကြ၏။
Verse 14
पुनर्नत्वा पृष्टवन्तौ तौ तान्कारण पूरुषान् / केषु क्षेत्रेषु कर्तव्याः श्रीनगर्यो महोदयाः
ထို့နောက် သူတို့သည် ထပ်မံဦးချကန်တော့၍ ကာရဏပုရုရှတို့ကို မေးလျက်— «ဘယ်ဘုရားကွင်းများ၌ သီရိနဂရများ၊ မဟောဒယအောင်မြင်မြင့်မြတ်သော မြို့တော်များကို တည်ဆောက်သင့်သနည်း» ဟု မေးကြ၏။
Verse 15
ब्रह्माद्याः परिपृष्टास्ते प्रोचुस्तौ शिल्पिनौ पुनः / क्षेत्राणां प्रविभागं तु कल्पयन्तौ यथोचितम्
ထိုမေးမြန်းခြင်းကို ဘြဟ္မာတို့အစရှိသူတို့က လေးစားစွာခံယူပြီး၊ ထိုသိပ္ပံပညာရှင် စိလ္ပင်နှစ်ဦးအား ထပ်မံဟောကြားကာ၊ ကွင်းမြေ(kṣetra) များကို သင့်တော်သလို ခွဲဝေစီမံစေ၏။
Verse 16
कारणपुरुषा ऊचुः प्रथमं मेरुपृष्ठे तु निषधे च महीधरे / हेमकूटे हिमगिरौ पञ्चमे गन्धमादने
ကာရဏပုရုရှတို့က မိန့်ကြားသည်— «ပထမဦးစွာ မေရုပြင်ပေါ်၌၊ ထို့ပြင် နိṣဓ မဟီဓရပေါ်၌; ဟေမကူṭ ပေါ်၌၊ ဟိမဂိရိပေါ်၌; ပဉ္စမမှာ ဂန္ဓမာဒနပေါ်၌» ဟု။
Verse 17
नीले मेषे च शृङ्गारे महेन्द्रे च महागिरौ / क्षेत्राणि हि नवैतानि भौमानि विदितान्यथ
နီလ၊ မေṣ၊ ရှೃင်္ဂာရ၊ မဟေန္ဒြ၊ နှင့် မဟာဂိရိ မဟာတောင်တို့ပေါ်၌လည်း— ဤတို့သည် မြေပြင်ဘောမ ကṣetra ကိုးခုဟူ၍ ထင်ရှားသိရှိကြ၏။
Verse 18
औदकानि तु सप्तैव प्रोक्तान्यखिल सिन्धुषु / लवणो ऽब्धीक्षुसाराब्धिः सुराब्धिर्घृतसागरः
ရေသဘောကṣetra ခုနစ်ခုကိုလည်း သင်္ဓုအလုံးစုံ၌ ဟောကြားထားသည်— လဝဏသမုဒ္ဒရ (ဆားရေသမုဒ္ဒရ)၊ အိက္ṣuသာရအဗ္ဓိ (ကြံရည်သမုဒ္ဒရ)၊ စုရာအဗ္ဓိ (သုရာသမုဒ္ဒရ)၊ နှင့် ဂှృతသာဂရ (ဂီ/ဃృతသမုဒ္ဒရ) တို့ဖြစ်သည်။
Verse 19
दधिसिन्धुः क्षीरसिन्धुर्जलसिन्धुश्च सप्तमः / पूर्वोक्ता नव शैलेन्द्राः पश्चात्सप्त च सिन्धवः
ဒဓိသင်္ဓု (ယိုဂတ်ပင်လယ်)၊ ခ္ရှီရသင်္ဓု (နို့ပင်လယ်) နှင့် ဇလသင်္ဓု (ရေပင်လယ်) တို့သည် ခုနစ်မြောက်ဖြစ်၏။ အရင်က တောင်မင်းကိုးပါးကို ဆိုပြီးနောက် သင်္ဓု ခုနစ်ပါးကို ထပ်ဆို၏။
Verse 20
आत्दृत्य षोडश क्षेत्राण्यंबाश्रीपुरकॢप्तये / येषु दिव्यानि वेश्मानि ललिताया महौजसः / सृजतं दिव्यघटनापण्डितौ शिल्पिनौ युवाम्
အမ္ဘာ-သရီပူရ (အမိတော်၏ သီရိမြို့) ကို တည်ဆောက်ရန် အလေးအနက်ထား၍ သန့်ရှင်းရာ က္ရှೇತ್ರ ၁၆ ခုကို စီမံကြလော့။ ထိုနေရာများ၌ မဟာဩဇာရှိသော လလိတာဒေဝီအတွက် ဒိဗ္ဗဗိမာန်များကို၊ ဒိဗ္ဗတည်ဆောက်မှု၌ ကျွမ်းကျင်သော လူငယ်သိပ္ပံပညာရှင် စိလ္ပင်နှစ်ဦးဖြစ်သော သင်တို့က ဖန်တီးကြလော့။
Verse 21
येषु क्षेत्रेषु कॢप्तानि घ्नन्त्या देव्या महासुरान् / नामानि नित्यानाम्नैव प्रथितानि न संशयः
ထိုက္ရှೇತ್ರများ၌ ဒေဝီသည် မဟာအဆုရတို့ကို သတ်နှိမ်နင်းစဉ် စီမံတည်ထားသော အမည်များသည် «နိတျယာ» ဟူသော နိတျယနာမဖြင့်ပင် ထင်ရှားလာသည်မှာ သံသယမရှိ။
Verse 22
सा हि नित्यास्वरूपेण कालव्याप्तिकरी परा / सर्वं कलयते देवी कलनाङ्कतया जगत्
ထိုဒေဝီသည် နိတျယာသဘာဝဖြင့် အမြင့်မြတ်သူ၊ ကာလကို လွှမ်းမိုးပျံ့နှံ့စေသူ ဖြစ်၏။ ဒေဝီသည် ကလနာ (တိုင်းတာခြင်း/တွက်ချက်ခြင်း) ၏ အမှတ်အသားဖြင့် လောကတစ်ခုလုံးကို အကုန်လုံး စိစစ်တိုင်းတာတော်မူ၏။
Verse 23
नित्यानाच महाराज्ञी नित्या यत्र न तद्भिदा / अतस्तदीयनाम्ना तु सनामा प्रथिता पुरा
နိတျယာတို့အနက် မဟာရာဇ္ဍ္ဍနီဖြစ်သော နိတျယာသည် ရှိရာနေရာ၌ ခွဲခြားမှုမရှိ။ ထို့ကြောင့် ရှေးကတည်းက သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်နာမဖြင့်ပင် အမည်မှန်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့၏။
Verse 24
कामेश्वरीपुरी चैव भगमालापुरी तथा / नित्यक्लिन्नापुरीत्यादिनामानि प्रथितान्यलम्
ကာမေရှွရီပူရီလည်းကောင်း၊ ဘဂမாலာပူရီလည်းကောင်း၊ နಿತ್ಯကလိန္နာပူရီ စသည့် အမည်များသည် အလွန်ကျော်ကြားလှ၏။
Verse 25
अतो नामानि वर्णेन योग्ये पुण्यतमे दिने / महाशिल्पप्रकारेण पुरीं रचयतां शुभाम्
ထို့ကြောင့် အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်၍ သင့်လျော်သောနေ့၌၊ ထိုအမည်များကို အက္ခရာအလိုက် သတ်မှတ်ကာ မဟာသိလ္ပနည်းဖြင့် မင်္ဂလာပူရီကို တည်ဆောက်ကြစေ။
Verse 26
इति कारणकृत्येन्द्रैर्ब्रह्मविष्णुमहेश्वरैः / प्रोक्तौ तौ श्रीपुरीस्थेषु तेषु क्षेत्रेषु चक्रतुः
ဤသို့ အကြောင်းကိစ္စတို့၏ အရှင်များဖြစ်သော ဗြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ မဟေရှ္ဝရတို့က ထိုနှစ်ပါးကို ကြေညာတော်မူပြီး၊ သြရီပူရီရှိ သန့်ရှင်းသောကွင်းများနှင့် ထိုက்ஷೇತ್ರများ၌ အမှုကို ဆောင်ရွက်တော်မူကြ၏။
Verse 27
अथ श्रीपुरविस्तारं पुराधिष्ठातृदेवताः / कथयाम्यहमाधार्य लोपामुद्रापते शृणु
ထို့နောက် သြရီပူရ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် မြို့ကို အုပ်စိုးသော အဓိဋ္ဌာတೃဒေဝတားတို့ကို အခြေခံ၍ ငါပြောမည်။ လောပာမုဒြာ၏ အရှင်၊ နားထောင်ပါ။
Verse 28
यो मेरुरखिलाधारस्तुङ्गश्चानन्तयोजनः / चतुर्दशजगच्चक्रसंप्रोतनिजविग्रहः
မေရုတောင်သည် လောကအလုံးစုံ၏ အခြေခံအထောက်အထားဖြစ်၍ အလွန်မြင့်မားကာ အနန္တယောဇနအထိ ရှည်လျား၏။ ၎င်း၏ ကိုယ်ရုပ်သည် လောကဆယ့်လေးပါး၏ စက်ဝိုင်းနှင့် ချည်နှောင်တစ်ဆက်တည်း ဖြစ်၏။
Verse 29
तस्य चत्वारि शृङ्गाणि शक्रनैरृतवायुषु / मध्यस्थलेषु जातानि प्रोच्छ्रायस्तेषु कथ्यते
ထိုအရာ၌ ချိုလေးချောင်းရှိ၍ အင်ဒြာ၊ နိရృత၊ ဝါယု တို့၏ဦးတည်ရာများ၌ ပေါက်ဖွားကြသည်။ အလယ်နေရာတို့၌ ထိုချိုတို့၏ အမြင့်ကို ဆိုကြ၏။
Verse 30
पूर्वोक्तशृङ्गत्रितयं शतयोजनमुन्नतम् / शतयोजनविस्तारं तेषु लोकास्त्रयो मताः
အရင်ကဆိုခဲ့သော ချိုသုံးချောင်းသည် ယောဇနာတစ်ရာမြင့်၍ ယောဇနာတစ်ရာကျယ်သည်။ ထိုချိုတို့ပေါ်တွင် လောကသုံးပါးရှိသည်ဟု ယူဆကြ၏။
Verse 31
ब्रह्मलोको विष्णुलोकः शिवलोकस्तथैव च / एतेषां गृहविन्यासान्वक्ष्याम्यवसरान्तरे
ဘြဟ္မာလောက၊ ဗိဿဏုလောက၊ ရှိဝလောကတို့လည်းရှိ၏။ ထိုတို့၏ နေရာအိမ်ရာစီမံကိန်းကို နောက်အခါ အခွင့်အရေးရသော် ပြောမည်။
Verse 32
मध्ये स्थितस्य शृङ्गस्य विस्तारं चोच्छ्रयं शृणु / चतुःशतं योजनानामुच्छ्रितं विस्तृतं तथा
အလယ်၌တည်သော ချို၏ အကျယ်နှင့် အမြင့်ကို နားထောင်လော့။ ယောဇနာလေးရာမြင့်၍ အကျယ်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။
Verse 33
तत्रैव शृङ्गे महति शिल्पिभ्यां श्रीपुरं कृतम् / चतुःशतं योजनानां विस्तृत कुम्भसंभव
ထိုကြီးမားသော ချိုပေါ်၌ လက်ရာရှင်နှစ်ဦးက သီရိပုရကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ယောဇနာလေးရာကျယ်ဝန်း၏၊ အို ကုမ္ဘသမ္ဘဝ (အဂස්တျ) ရေ။
Verse 34
तत्रायं प्रविभागस्ते प्रविविच्य प्रदर्श्यते / प्राकारः प्रथमः प्रोक्तः कालायसविनिर्मितः
ထိုနေရာ၌ ဤခွဲခြားချက်ကို စိစစ်၍ ရှင်းလင်းပြသမည်။ ပထမအကာအရံတံတိုင်းကို ကာလအာယသ (သံမည်း) ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်ဟု ဆို၏။
Verse 35
षट्दशाधिकसाहस्रयोजनायतवेष्टनः / चतुर्दिक्षु द्वार्युतश्च चतुर्योजनमुच्छ्रितः
၎င်း၏ ပတ်လည်အလျားသည် ယောဇနာ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်နှင့် ထပ်လွန်၏။ လေးမျက်နှာတစ်လျှောက် တံခါးများရှိပြီး အမြင့်မှာ ယောဇနာ လေး ဖြစ်၏။
Verse 36
शालमूलपरीणाहो योजनायुतमब्धिप / शालाग्रस्य तु गव्यूतेर्नद्धवातायनं पृथक्
အို သမုဒ္ဒရာ၏ အရှင်၊ ရှာလပင်၏ အမြစ်အဝန်းအကျယ်သည် ယောဇနာ တစ်သောင်း ဖြစ်၏။ ရှာလထိပ်၌မူ တံခါးပေါက်ပြတင်းများကို သီးခြားစီ ဂဗျူတိ တစ်ခုအတိုင်း ချည်နှောင်တပ်ဆင်ထား၏။
Verse 37
शालद्वारस्य चौन्नत्यमेकयोजनमाश्रितम् / द्वारेद्वारे कपाटे द्वे गव्यूत्यर्धप्रविस्तरे
ရှာလတံခါး၏ အမြင့်သည် ယောဇနာ တစ်ခု ဖြစ်၏။ တံခါးတိုင်းတွင် တံခါးရွက် နှစ်ရွက်ရှိပြီး တစ်ရွက်ချင်း၏ အကျယ်မှာ ဂဗျူတိ တစ်ဝက် ဖြစ်၏။
Verse 38
एकयोजनमुन्नद्धे कालायस विनिर्मिते / उभयोरर्गला चेत्थमर्धक्रोशसमायता
တံခါးရွက်များကို ယောဇနာ တစ်ခုအထိ ခိုင်ခံ့အောင် တပ်ဆင်ထားပြီး ကာလအာယသ (သံမည်း) ဖြင့် ပြုလုပ်ထား၏။ နှစ်ဖက်လုံး၏ အာဂ္ဂလာ (တံခါးတံ) သည် အာဓခရိုးရှ (ကရိုးရှ တစ်ဝက်) အလျားရှိ၏။
Verse 39
एवं चतुर्षु द्वारेषु सदृशं परिकीर्तितम् / गोपुरस्य तु संस्थानं कथये कुंभसंभव
ဤသို့ တံခါးလေးပေါက်၌ အလားတူပင် ဟောကြားထား၏။ ယခု ငါသည် ဂိုပုရ (gopura) ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြောမည်၊ အို ကုಂಭသမ္ဘဝ။
Verse 40
पूर्वोक्तस्य तु शालस्य मूले योजनसंमिते / पार्श्वद्वये योजने द्वे द्वे समादाय निर्मिते
အရင်က ဟောထားသော သာလာ၏ အောက်ခြေသည် ယောဇနတစ်ခုအတိုင်း ဖြစ်၏။ ဘေးနှစ်ဖက်တွင် ယောဇနနှစ်ခုစီကို ယူ၍ တည်ဆောက်ထား၏။
Verse 41
विस्तारमपि तावन्तं संप्राप्तं द्वारगर्भितम् / पार्श्वद्वयं योजने द्वे मध्ये शालस्य योजनम्
အကျယ်လည်း ထိုမျှတူ၍ တံခါးပါဝင်နေ၏။ ဘေးနှစ်ဖက်တွင် ယောဇနနှစ်ခုစီရှိပြီး အလယ်၌ သာလာ၏ ယောဇနတစ်ခုရှိ၏။
Verse 42
मेलयित्वा पञ्च मुने योजनानि प्रमाणतः / पार्श्वद्वयेन सार्धेन क्रोशयुग्मेन संयुतम्
အို မုနိ၊ အတိုင်းအတာအရ ယောဇနငါးခုကို ပေါင်းစည်း၍၊ ဘေးနှစ်ဖက်နှင့် တစ်ဝက်ပါဝင်သကဲ့သို့၊ ထို့ပြင် ကရိုးရှနှစ်ခု (krośa-yugma) နှင့်လည်း ပေါင်းစပ်ထား၏။
Verse 43
मेलयित्वा पञ्चसंख्यायोजनान्यायतस्तथा / एवं प्राकारतस्तत्र गोपुरं रचितं मुने
အလျားတစ်လျှောက်လည်း ယောဇနငါးခုကို ထိုနည်းတူ ပေါင်းစည်း၍၊ ထိုသို့ပင် အို မုနိ၊ ထိုနေရာ၌ ပရాకာရ (နံရံကာရံ) အတိုင်း ဂိုပုရကို တည်ဆောက်ထား၏။
Verse 44
तस्माद्गोपुरमूलस्य वेष्टो विंशतियोजनः / उपर्युपरि वेष्टस्य ह्रास एव प्रकीर्त्यते
ထို့ကြောင့် ဂိုပုရ၏ အခြေခံမှ ဝန်းရံတံတိုင်း၏ အလျားမှာ ယောဇနာ ၂၀ ဖြစ်၏။ အပေါ်အပေါ်သို့ ဝန်းရံသည့်အခါ အကျယ်အဝန်းသည် လျော့နည်းသွားသည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 45
गोपुरस्योन्नतिः प्रोक्तापञ्चविंशतियोजना / योजनेयोजने द्वारं सकपाटं मनोहरम्
ဂိုပုရ၏ အမြင့်ကို ယောဇနာ ၂၅ ဟု ဆိုထား၏။ ယောဇနာတစ်ခုစီတိုင်းတွင် တံခါးတစ်ပေါက်ရှိ၍ တံခါးရွက်ပါသည့် လှပဖွယ် တံခါးဖြစ်၏။
Verse 46
भूमिकाश्चापि तावन्त्यो यथोर्ध्वं ह्राससंयुताः / गोपुराग्रस्य निस्तारो योजनं हि समाश्रितः
အထပ်များလည်း ထိုမျှတူညီ၍ အပေါ်သို့တက်သလို အကျယ်အဝန်းလျော့နည်းလာ၏။ ဂိုပုရ၏ ထိပ်ပိုင်းအကျယ်မှာ ယောဇနာတစ်ခုဟု မှီတည်ထား၏။
Verse 47
आयामो ऽपि च तावान्वै तत्र त्रिमुकुटं स्मृतम् / मुकुटस्य तु विस्तारः क्रोशमानो घटोद्भव
အလျားလည်း ထိုမျှတူညီပြီး ထိုနေရာတွင် မကူဋသုံးဆောင် (သုံးမကူဋ) ရှိသည်ဟု မှတ်ယူကြ၏။ အို ဂဋမှ မွေးဖွားသူ၊ မကူဋ၏ အကျယ်မှာ ကရိုးရှ် တစ်ခုဖြစ်၏။
Verse 48
क्रोशद्वयं समुन्नद्धं ह्रासं गोपुरवन्मुने / मुकुटस्यान्तरे क्षोणी क्रोशार्धेन च संमिता
အို မုနိ၊ မကူဋကို ကရိုးရှ် နှစ်ခုအထိ မြင့်တင်ထားပြီး ဂိုပုရကဲ့သို့ပင် လျော့နည်းသွားခြင်းရှိ၏။ မကူဋအတွင်းရှိ မြေပြင်အကျယ်မှာ ကရိုးရှ် တစ်ဝက်ဖြင့် တိုင်းတာထား၏။
Verse 49
मुकुटं पश्चिमे प्राच्यां दक्षिणे द्वारगोपुरे / दक्षोत्तरस्तु मुकुटाः पश्चिमद्वारगोपुरे
အနောက်နှင့် အရှေ့ဘက်၌၊ တောင်ဘက်တံခါး၏ ဂိုပုရပေါ်တွင် မုကုဋ်ကို တင်ထား၏။ ထို့ပြင် အနောက်ဘက်တံခါး ဂိုပုရပေါ်တွင် တောင်နှင့် မြောက်ဘက်သို့ မုကုဋ်များကို တင်ထား၏။
Verse 50
दक्षिणद्वारवत्प्रोक्ता उत्तरद्वाःकिरीटिकाः / पश्चिमद्वारवत्पूर्वद्वारे मुकुटकल्पना
မြောက်ဘက်တံခါး၏ ကီရီဋများကို တောင်ဘက်တံခါးကဲ့သို့ဟု ဆိုထား၏။ ထို့အပြင် အရှေ့ဘက်တံခါး၌ မုကုဋ်တင်ပုံကို အနောက်ဘက်တံခါးကဲ့သို့ စီမံထား၏။
Verse 51
कालायसाख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / अन्तरे कांस्यशालस्य पूर्ववद्गोपुरो ऽन्वितः
ကာလာယသဟု ခေါ်သော သံမည်းခန်းမအတွင်း၌ လေယောဇနတစ်ယောဇနအကွာရှိ၏။ ထို့ပြင် ကံစျခန်းမအတွင်း၌လည်း ယခင်ကဲ့သို့ ဂိုပုရပါဝင်၍ တင့်တယ်စွာ တည်၏။
Verse 52
शालमूलप्रमाणं च पूर्ववत्परिकीर्तितम् / कांस्यशालो ऽपि पूर्वादिदिक्षु द्वारसमन्विन्तः
ခန်းမ၏ အမြစ်အတိုင်းအတာကိုလည်း ယခင်ကဲ့သို့ ကြေညာထား၏။ ကံစျခန်းမသည်လည်း အရှေ့ဘက်စသည့် အရပ်များတွင် တံခါးများဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ပါဝင်၏။
Verse 53
द्वारेद्वारे गोपुराणि पर्वलक्षणभाञ्जि च / कालायसस्य कांस्यस्य योंऽतर्देशः समन्ततः
တံခါးတိုင်းတံခါးတိုင်း၌ အဆင့်အတန်းလက္ခဏာများပါသော ဂိုပုရများ ရှိ၏။ ကာလာယသနှင့် ကံစျတို့၏ အတွင်းပိုင်းဒေသသည် အရပ်ပတ်လုံး ဝန်းရံလျက် ရှိ၏။
Verse 54
नानावृक्षमहोद्यानं तत्प्रोक्तं कुम्भसंभव / उद्भिज्जाद्यं यावदस्ति तत्सर्वं तत्र वर्तते
အမျိုးမျိုးသော သစ်ပင်များဖြင့် ပြည့်စုံသော ဥယျာဉ်ကြီးကို «ကుంభသံဘဝ» ဟု ခေါ်ကြ၏။ မြေမှပေါက်ဖွားသမျှ အပင်အရာအားလုံးသည် ထိုနေရာ၌ အကုန်လုံး တည်ရှိနေ၏။
Verse 55
परंसहस्रास्तरवः सदापुष्पाः सदाफलाः / सदापल्लवशोभाढ्याः सदा सौरभसंकुलाः
သစ်ပင်များသည် ထောင်ပေါင်းများစွာထက်လွန်၍ အမြဲပန်းပွင့်၊ အမြဲအသီးရှိ၏။ အမြဲရွက်နု၏ အလှဖြင့် ပြည့်စုံကာ အမြဲအနံ့သင်းသင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးနေ၏။
Verse 56
चूताः कङ्कोलका लोध्रा बकुलाः कर्णिकारकाः / शिंशपाश्च शिरीषाश्च देवदारुनमेरवः
ချူတာ (သရက်)၊ ကင်္ကောလက၊ လောဓြ၊ ဘကူလ၊ ကဏ္ဏိကာရက၊ ထို့ပြင် ရှိံရှပာနှင့် ရှိရီෂာ၊ ဒေဝဒါရုနှင့် နမေရု သစ်ပင်တို့လည်း ရှိ၏။
Verse 57
पुन्नागा नागभद्राश्च मुचुकुन्दाश्च कट्फलाः / एलालवङ्गास्तक्कोलास्तथा कर्पूरशाखिनः
ပုန္နာဂ၊ နာဂဘဒြ၊ မုချုကွန်ဒ၊ ကဋ္ဖလ၊ အဲလာနှင့် လဝင်္ဂ (လေးဖ်)၊ တက္ကောလ၊ ထို့ပြင် ကರ್ಪူရ အနံ့ရှိသော အကိုင်းအခက်ပင်များလည်း ရှိ၏။
Verse 58
पीलवः काकतुण्ड्यश्च शालकाश्चासनास्तथा / काञ्चनाराश्च लकुचाः पनसा हिङ्गुलास्तथा
ပီလဝ၊ ကာကတုဏ္ဍျ၊ ရှာလကနှင့် အာသန၊ ထို့ပြင် ကာဉ္ଚနာရနှင့် လကူချ၊ ပနသ (ဂျက်ဖရုတ်) နှင့် ဟိင်္ဂုလ သစ်ပင်တို့လည်း ရှိ၏။
Verse 59
पाटलाश्च फलिन्यश्च जटिल्यो जघनेफलाः / गणिकाश्च कुरण्टाश्च बन्धुजीवाश्च दाडिमाः
ပာတလာပင်များနှင့် အသီးပင်များ၊ အမြစ်ထူထပ်သော ပင်များနှင့် အောက်ပိုင်းတွင် အသီးထွက်သော ပင်များ၊ ဂဏိကာပန်း၊ ကုရဏ္ဍပန်း၊ ဘန္ဓုဇီဝပန်းနှင့် ဒါဍိမ (သလဲ) ပင်တို့ရှိ၏။
Verse 60
अश्वकर्णा हस्तिकर्णाश्चांपेयाः कनकद्रुमाः / यूथिकास्तालपर्ण्यश्च तुलस्यश्च सदाफलाः
အશ્વကဏ္ဏပင်၊ ဟတ္တိကဏ္ဏပင်တို့နှင့်အတူ၊ စာံပေယပင်နှင့် ကနကဒြုမ (ရွှေပင်) တို့ရှိ၏။ ယူသိကာပန်း၊ တာလပဏ္ဏီပင်၊ တုလသီ (သန့်ရှင်းသော) ပင်နှင့် အမြဲအသီးထွက်သော စဒါဖလာပင်တို့လည်းရှိ၏။
Verse 61
तालास्तमालहिन्तालखर्जूराः शरबर्बुराः / इक्षवः क्षीरिणश्चैव श्लेष्मान्तकविभीतकाः
တာလပင်၊ တမာလပင်၊ ဟိန္တာလပင်၊ ခရ္ဇူရ (ခရမ်းသီးမဟုတ်၊ ချိုင့်သီး/ဒိတ်) ပင်တို့၊ ရှရနှင့် ဘရ္ဘုရပင်တို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် အိက္ခဝ (ကြံ) နှင့် နို့ရည်ထွက်သော က္ṣီရိဏ ပင်များ၊ သလိပ်ကိုဖယ်ရှားသော Śleṣmāntaka နှင့် ဝိဘီတက ပင်တို့လည်းရှိ၏။
Verse 62
हरीत्क्यस्त्ववाक्पुष्प्यो घोण्टाल्यः स्वर्गपुष्पिकाः / भल्लातकाश्च खदिराः शाखोटाश्चन्दनद्रुमाः
ဟရိတ္ကီပင်နှင့် အဝာက္ပုṣ္ပျ ပင်တို့၊ ဂိုဏ္ဍာလီပင်နှင့် စွရ္ဂပုṣ္ပိကာပင်တို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် ဘလ္လာတကပင်၊ ခဒိရပင်၊ ရှာခိုဋပင်နှင့် စန္ဒန (စန္ဒကူး) ပင်တို့လည်းရှိ၏။
Verse 63
कालागुरुद्रुमाः कालस्कन्धाश्चिञ्चा वदास्तथा / उदुंबरार्जुनाश्वत्थाः शमीवृक्षा ध्रुवाद्रुमाः
ကာလာဂုရု (အဂရု) ပင်များနှင့် ကာလစ్కန္ဓ ပင်များ၊ ချိဉ္စာ (တမာရင်) နှင့် ဝဒ (ဗဋ) ပင်တို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် ဥဒုမ္ဗရ၊ အర్జုန၊ အશ્વတ္ထ ပင်များ၊ ရှမီပင်နှင့် တည်ကြည်မပြောင်းသော ဓြုဝဒြုမ ပင်တို့လည်းရှိ၏။
Verse 64
रुचकाः कुटजाः सप्तपर्णाश्च कृतमालकाः / कपित्थास्तिन्तिणी चैवेत्येवमाध्याः सहस्रशः
ရုစကာ၊ ကုဋဇာ၊ စပ္တပရ္ဏာ၊ ကෘတမာလကာ၊ ကပိတ္ထာနှင့် တိန္တိဏီတို့ကဲ့သို့ သစ်ပင်မြတ်များကို ထောင်ပေါင်းများစွာ အစဉ်လိုက် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 65
नानाऋतुसमाविष्टा देव्याः शृङ्गारहेतवः / नानावृक्षमहोत्सेधा वर्तन्ते वरशाखिनः
အို ဒေဝီ၊ ရာသီအမျိုးမျိုး၏ အာနုභာဝဖြင့် ပြည့်ဝ၍ အလှအပကို ဖြစ်စေသော သစ်ပင်များသည် မျိုးစုံကွဲပြားကာ အမြင့်ကြီး၍ အကိုင်းအခက်မြတ်စွာ ပွင့်ပေါက်နေကြသည်။
Verse 66
कांस्यशालस्यान्तरोले सप्तयोजनदूरतः / चतुरस्रस्ताम्रशालः सिंधुयोजनमुन्नतः
ကံသျသလ၏ အတွင်းအလယ်၌ ယောဇနာ ခုနစ်အကွာတွင်၊ စတုရန်းပုံ တာမ္ရသလ (ကြေးနီမဏ္ဍပ) တစ်ခု ရှိ၍ စင်ဓုမြစ်တစ်ယောဇနာအမြင့်သို့ မြင့်တက်နေသည်။
Verse 67
अनयोरन्तरक्षोणी प्रोक्ता कल्पकवाटिका / कर्पूरगन्धिभिश्चारुरत्नबीजसमन्वितैः
ထိုနှစ်ခု၏ အကြားမြေကို ‘ကల్పကဝာဋိကာ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ကပ္ပူရအနံ့မွှေးသင်း၍ လှပသော ရတနာမျိုးစေ့များဖြင့် ပြည့်စုံနေသည်။
Verse 68
काञ्चनत्वक्सुरुचिरैः फलैस्तैः फलिता द्रुमाः / पीतांबराणि दिव्यानि प्रवालान्येव शाखिषु
ထိုသစ်ပင်များသည် ရွှေရောင်အခွံဖြင့် တင့်တယ်၍ လှပသော အသီးများဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ သီးပွင့်နေကြသည်။ အကိုင်းများပေါ်တွင် နတ်ဘုံ၏ အဝတ်ဝါရောင်များနှင့် ပရဝါလ်ကဲ့သို့ နီမြန်းသော ပုလဲသန္တာတို့လည်း ရှိသည်။
Verse 69
अमृतं स्यान्मधुरसः पुष्पाणि च विभूषणम् / ईदृशा वहवस्तत्र कल्पवृक्षाः प्रकीर्तिताः
ထိုနေရာ၌ ကလ္ပဝೃက္ခ များစွာရှိကြောင်း ဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့၏ရည်သည် အမృతဖြစ်၍ ချိုမြိန်ကာ ပန်းများသည် အလှဆင်အဖြစ် ဖြစ်၏။
Verse 70
एषा कक्षा द्वितीया स्यान्कल्पवापीति नामतः / ताम्रशालस्यान्तराले नागशालः प्रकीर्तिताः
ဤဒုတိယကက္ခာကို “ကလ္ပဝာပီ” ဟု အမည်ပေးကြသည်။ တာမ်ရရှာလနှင့် နာဂရှာလတို့သည် အကြား၌ ရှိကြောင်း ဆိုကြ၏။
Verse 71
अनयोरुभयोस्तिर्यगदेशः स्यात्सप्तयोजनः / तत्र संतानवाटी स्यान्कल्पवापीसमाकृतिः
ထိုနှစ်ခုအကြား အလျားလိုက်အကျယ်သည် ယောဇန ခုနစ်ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ကလ္ပဝာပီနှင့် ဆင်တူသော “သန္တာနဝာဋီ” ရှိ၏။
Verse 72
तयोर्मध्ये मही प्रोक्ता हरिचन्दनवाटिका / कल्पवाटीसमाकारा फलपुष्पसमाकुला
ထိုနှစ်ခုအလယ်၌ “ဟရိချန္ဒနဝာဋိကာ” ဟု ခေါ်သော မြေပြင်ရှိ၏။ ၎င်းသည် ကလ္ပဝာဋီကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး သစ်သီးပန်းများဖြင့် ပြည့်နှက်၏။
Verse 73
एषु सर्वेषु शालेषु पूर्ववद्द्वारकल्पनम् / पूर्ववद्गोपुराणां च मुकुटानां च कल्पनम्
ဤရှာလအားလုံးတွင် တံခါးစီမံကိန်းကို ယခင်ကဲ့သို့ ပြုလုပ်၏။ ထို့အတူ ဂိုပုရနှင့် မကူဋ (ခေါင်းမိုးမုကွတ်) တို့၏ စီမံကိန်းလည်း ယခင်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။
Verse 74
गोपुरद्वारकॢप्तं च द्वारे द्वारे च संमितिः / आरकूटस्यान्तराले सप्तयोजनदूरतः
ဂိုပုရတံခါးများကို စီမံတည်ဆောက်ထား၍ တံခါးတိုင်းတွင် အတိုင်းအတာညီမျှသည်။ အာရကူဋ၏ အကြား၌ ယောဇန ခုနှစ်အကွာရှိသည်။
Verse 75
पञ्चलोहमयः शालः पूर्वशालसमाकृतिः / तयोर्मध्ये मही प्रोक्ता मन्दारद्रुमवाटिका
သတ္တုငါးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော သာလာတစ်ဆောင်ရှိ၍ အရှေ့ဘက်သာလာ၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့်တူသည်။ ထိုနှစ်ခုကြား၌ မန္ဒာရပင်ဥယျာဉ်ဟု ခေါ်သော မြေပြင်ရှိသည်။
Verse 76
पञ्चलोहस्यान्तराले सप्तयोजनदूरतः / रौप्यशालस्तु संप्रोक्तः पूर्वोक्तैर्लक्षणैर्युतः
သတ္တုငါးမျိုးသာလာ၏ အကြား၌ ယောဇန ခုနှစ်အကွာတွင် ငွေသာလာကို ဆိုထားပြီး၊ အရင်ဖော်ပြခဲ့သည့် လက္ခဏာများနှင့် ပြည့်စုံသည်။
Verse 77
तयोर्मध्यमही प्रोक्ता पारिजातद्रुवाटिका / दिव्यामोदसुसंपूर्णा फलपुष्पभरोज्ज्वला
ထိုနှစ်ခုကြားရှိ အလယ်မြေကို ပါရိဇာတပင်ဥယျာဉ်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒေဝီအနံ့သင်းဖြင့် ပြည့်နှက်၍ အသီးပန်းအလေးအနက်ကြောင့် တောက်ပလှသည်။
Verse 78
रौप्यशालस्यान्तराले सप्तयोजनविस्तरः / हेमशालः प्रकथितः पूर्ववद्द्वारशोभितः
ငွေသာလာ၏ အကြား၌ အကျယ် ယောဇန ခုနှစ်ရှိရာတွင် ရွှေသာလာကို ဖော်ပြထားပြီး၊ အရင်ကဲ့သို့ တံခါးများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 79
तयोर्मध्ये महीप्रोक्ता कदम्बतरुवाटिका / तत्र दिव्या नीपवृक्षा योजनद्वयमुन्नताः
ထိုနှစ်ခုအကြား၌ “ကဒမ္ဗသစ်ပင်ဥယျာဉ်” ဟုခေါ်သော မြေရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားဆန်သော နီပသစ်ပင်များသည် ယောဇနနှစ်ခုမြင့်တက်နေ၏။
Verse 80
सदैव मदिरास्पन्दा मेदुरप्रसवोज्ज्वलाः / येभ्यः कादंबरी नाम योगिनी भोगदायिनी
ထိုသစ်ပင်တို့သည် အမြဲတမ်း မဒိရာ၏ လှုပ်ရှားသင်းပျံ့မှုရှိ၍ ပန်းပွင့်များ ထူထပ်တောက်ပ၏။ ထိုတို့မှ “ကာဒမ္ဗရီ” ဟုခေါ်သော ယောဂိနီ ပေါ်ထွန်း၍ ဘောဂသုခကို ပေးတတ်၏။
Verse 81
विशिष्टा मदिरोद्याना मन्त्रिण्याः सततं प्रिया / ते नीपवृक्षाः सुच्छायाः पत्रलाः पल्लवाकुलाः / आमोदलोलभृङ्गालीझङ्कारैः पूरितोदराः
ဤမဒိရာဥယျာဉ်သည် မန္တရိဏီအတွက် အထူးသဖြင့် အမြဲချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်၏။ ထိုနီပသစ်ပင်တို့သည် အရိပ်ကောင်း၍ ရွက်ထူ၊ ပင်ပေါက်များပြည့်နှက်ကာ၊ သင်းရနံ့ကိုလိုက်၍ လှုပ်ရှားသော ပျားအုပ်တို့၏ ဇံကာသံဖြင့် အတွင်းတစ်လျှောက် ပြည့်နှက်နေ၏။
Verse 82
तत्रैव मन्त्रिणीनाथाया मन्दिरं सुमनोहरम् / कदंबवनवाट्यास्तु विदिक्षुज्वलनादितः
ထိုနေရာ၌ပင် မန္တရိဏီ၏ နာထာအတွက် အလွန်လှပသော မန္ဒိရတစ်ဆောင်ရှိ၏။ ကဒမ္ဗတောဥယျာဉ်သည်လည်း အရပ်အနှံ့၌ မီးတောက်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေ၏။
Verse 83
चत्वारि मन्दिराण्युच्चैः कल्पितान्यादिशिल्पिना / एकैकस्य तु गे७स्य विस्तारः पञ्चयोजनः
အစဉ်အလာရှိသော အဓိသိလ္ပိန်က မြင့်မားသော မန္ဒိရလေးဆောင်ကို တည်ဆောက်ထား၏။ မန္ဒိရတစ်ဆောင်စီ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ယောဇနငါးဖြစ်၏။
Verse 84
पञ्चयोजनमायामः सप्तावरणतः स्थितिः / एवमन्यविदिक्षु स्युस्सर्वत्र प्रियकद्रुमाः / निवासनगरी सेयं श्यामायाः परिकीर्तिता
ဤနိဝာသနဂရီသည် အလျား ယောဇနာငါးရှိ၍ အဝရဏ ခုနစ်ထပ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ အခြားအရပ်ဒေသများတွင်လည်း နေရာတိုင်း၌ ပရိယကဒြုမ သစ်ပင်များ ပေါများ၏။ ဤမြို့ကို ရှျာမာဒေဝီ၏ နိဝာသနဂရီဟု ချီးမွမ်းဖော်ပြကြသည်။
Verse 85
सेनार्थं नगरी त्वन्या महापद्माटवीस्थले / यदत्रैव गृह तस्या बहुयोजनदूरतः
စစ်တပ်အတွက် အခြားနဂရီတစ်မြို့ကို မဟာပဒ္မာ အတဝီဒေသ၌ တည်ထား၏။ ထိုနေရာ၌ပင် သူမ၏ အိမ်တော်သည် ယောဇနာများစွာ အကွာအဝေးတွင် ရှိနေသည်။
Verse 86
श्रीदेव्या नित्यसेवा तु मत्रिण्या न घटिष्यते / अतश्चितामणिगृहोपान्ते ऽपि भवनं कृतम् / तस्याः श्रीमन्त्रनाथायाः सुरत्वष्ट्रा मयेन च
မဟာသရီဒေဝီအား နေ့စဉ်ပူဇော်ဝန်ဆောင်မှုကို မတ်ရိဏီက မပျက်မကွက် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ကြောင့် စိတாமဏိဂೃಹအနီး၌ပင် အိမ်တော်တစ်ခု ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ထိုအိမ်တော်ကို သူမ၏ သရီမန်ထရနာထာအတွက် စုရတဝဿ္ဍရနှင့် မယက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
Verse 87
श्रीपुरे मन्त्रेणी देव्या मन्दिरस्य गुणान्बहुन् / वर्णयिष्यति को नाम यो द्विजिह्वासहस्रवान्
သရီပုရ၌ မတ်ရိဏီသည် ဒေဝီ၏ မန္ဒိရ၏ အင်္ဂါရပ်ကောင်းများစွာကို ဖော်ပြမည်။ အမည်မည်သူက ထိုအရာကို ဖော်ပြနိုင်မည်နည်း—နှစ်လျှာ တစ်ထောင်ရှိသူပင်လျှင်?
Verse 88
कादंबरीमदाताम्रनयनाः कलवीणया / गायन्त्यस्तत्र खेलन्ति मान्यमातङ्गकन्यकाः
ထိုနေရာ၌ ဂုဏ်သရေရှိသော မာတင်္ဂကနျကာတို့သည် ကာဒမ္ဗရီရည်၏ မူးယစ်မှုကြောင့် မျက်လုံးများ နီညိုတောက်ပနေကြ၏။ သူတို့သည် သာယာသော ဝီဏာသံနှင့် သီချင်းဆိုကာ ထိုနေရာ၌ ကစားပျော်မြူးကြသည်။
Verse 89
अगस्त्य उवाच मातङ्गो नाम कःप्रोक्तस्तस्य कन्याः कथं च ताः / सेवन्ते मन्त्रिणीनाथां सदा मधुमदालसाः
အဂஸ္တျက ပြော၏— “မတင်္ဂဟု ခေါ်သောသူသည် မည်သူနည်း။ သူ၏ သမီးများသည် မည်သို့ရှိသနည်း။ အဘယ်ကြောင့် သူတို့သည် မန္တရီနီ မိခင်နတ်မကို အမြဲတမ်း ပျားရည်မူး၍ ပျင်းနွမ်းလျက် ဆည်းကပ်နေကြသနည်း”
Verse 90
हयग्रीव उवाच मतङ्गो नाम तपसामेकराशिस्तपोधनः / महाप्रभावसंपन्नो जगत्सर्जनलंपटः
ဟယဂ္ရీవက ပြော၏— “မတင်္ဂဟူသည် တပသ၏ အစုတစ်စုတည်းကဲ့သို့သော တပဓန၊ တပသကြွယ်ဝသူ ဖြစ်၏။ မဟာအာနုဘော် ပြည့်စုံ၍ လောကကို ဖန်ဆင်းရာ၌ စိတ်အားထက်သန်သူ ဖြစ်၏”
Verse 91
तपः शक्त्यात्तधिया च सर्वत्राज्ञाप्रवर्त्तकः / तस्य पुत्रस्तु मातङ्गो मुद्रिणीं मन्त्रिनायिकाम्
တပသ၏ အင်အားနှင့် ထိုဉာဏ်ကြောင့် အမိန့်တော်တို့ကို အရပ်ရပ်၌ လည်ပတ်စေသူ ဖြစ်၏။ ထိုသူ၏ သားမှာ မာတင်္ဂ ဖြစ်၍ မုဒ္ရိဏီ မန္တရီနာယိကာကို ဆည်းကပ်ခဲ့၏။
Verse 92
। घोरैस्तपोभिरत्यर्थं पूरयामास धीरधीः / मतङ्गमुनिपुत्रेण सुचिरं समुपासिता
ကြောက်မက်ဖွယ် တပသတို့ဖြင့် အလွန်အကျွံ ပြည့်စုံစေခဲ့သည်၊ ဉာဏ်တည်ကြည်သူသည်။ မတင်္ဂမုနိ၏ သားက မန္တရီနီကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆည်းကပ်ခဲ့၏။
Verse 93
मन्त्रिणी कृतसान्निध्या वृणीष्व वरमित्यशात् / सो ऽपिसर्वमुनिश्रेष्ठो मातङ्गस्तपसां निधिः / उवाच तां पुरो दत्तसान्निध्यां श्यामलांबिकाम्
အနီးကပ်တည်ရှိမှုကို ပြုစေသော မန္တရီနီက “အလိုရှိရာ ဗရကို ရွေးချယ်ပါ” ဟု မိန့်၏။ မုနိတို့အထဲ အမြတ်ဆုံး၊ တပသ၏ خز خزနာ ဖြစ်သော မာတင်္ဂက မိမိရှေ့၌ အနီးကပ်တည်ရှိမှု ပေးထားသော ရှျာမလာမ္ဗိကာကို ပြော၏။
Verse 94
मातङ्गमहामुनिरुवाच देवी त्वत्स्मृतिमात्रेण सर्वाश्च मम सिद्धयः / जाता एवाणिमाद्यास्ताः सर्वाश्चान्या विभूतयः
မာတင်္ဂ မဟာမုနိက မိန့်တော်မူသည်—အို ဒေဝီ၊ သင်ကို သတိရခြင်းတစ်ခုပင်ဖြင့် ငါ၏ စိဒ္ဓိအားလုံး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အဏိမာ စသည့် စိဒ္ဓိများနှင့် အခြား ဝိဘူတိများလည်း အကုန်လုံး ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
Verse 95
प्रापणीयन्न मे किञ्चिदस्त्यंबभुवनत्रये / सर्वतः प्राप्तकालस्य भवत्याश्चरितस्मृतेः
အို အမ္ဗာ၊ သုံးလောကအတွင်း ငါ့အတွက် ရယူရမည့်အရာ မရှိတော့ပါ။ အရာရာအချိန်ကာလ ပြည့်စုံလာသူအတွက် သင်၏ အံ့ဩဖွယ် သတိတရမှုကြောင့် အရာအားလုံး ရောက်ရှိပြီးသား ဖြစ်၏။
Verse 96
अथापि तव सांनिध्यमिदं नो निष्फलं भवेत् / एवं परं प्रार्थये ऽहं तं वरं पूरयांबिके
သို့သော်လည်း သင်၏ နီးကပ်တော်မူခြင်းသည် အကျိုးမဲ့ မဖြစ်သင့်ပါ။ ထို့ကြောင့် အို အမ္ဗိကာ၊ ငါသည် အထက်မြတ်ဆုံး ဆုတောင်းကို တောင်းလျှောက်၏—ထိုဗရကို ဖြည့်ဆည်းပေးပါ။
Verse 97
पूर्वं हिमवता सार्थं सौहार्दं परिहासवान् / क्रीडामत्तेन चावाच्यैस्तत्र तेन प्रगल्भितम्
ယခင်က ဟိမဝတ်နှင့် မိတ်သဟာယဖြစ်ကာ ဟာသပျော်ရွှင်စွာ ဆက်ဆံခဲ့၏။ ကစားပျော်မူးမှုကြောင့် မပြောသင့်သော စကားများကိုလည်း ပြောမိပြီး ထိုနေရာ၌ သူသည် အလွန်ရဲတင်းကာ မာန်တက်သွား၏။
Verse 98
अहङ्गौरीगुरुरिति श्लाघामात्मनि तेनिवान् / तद्वाक्यं मम नैवाभूद्यतस्तत्राधिको गुणः
သူက “ငါသည် ဂေါရီ၏ ဂုရု” ဟု မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်အော်ဟစ်ခဲ့၏။ သို့သော် ထိုစကားသည် ငါ့နှလုံးသို့ မဝင်ရောက်ခဲ့၊ အကြောင်းမှာ ထိုနေရာ၌ သင်၏ ဂုဏ်တော်သည် အလွန်မြင့်မားလှ၏။
Verse 99
उभयोर्गुणसाम्ये तु मित्रयोरधिके गुणे / एकस्य कारणाज्जाते तत्रान्यस्य स्पृहा भवेत्
မိတ်ဆွေ နှစ်ဦး၏ ဂုဏ်ရည်တူညီသော်လည်းကောင်း၊ မိတ်တစ်ဦး၏ ဂုဏ်ရည်ပိုမိုသော်လည်းကောင်း၊ တစ်ဦး၏ အကြောင်းကြောင့် ဂုဏ်ရည်ပေါ်ထွန်းလာလျှင် အခြားတစ်ဦး၌လည်း လိုလားတမ်းတမှု ဖြစ်ပေါ်လာမည်။
Verse 100
गौरीगुरुत्वश्लाघार्थं प्राप्तकामो ऽप्यहं तपः / कृतवान्मन्त्रिणीनाथे तत्त्वंमत्तनया भव
ကျွန်ုပ်သည် ဆန္ဒပြည့်စုံပြီးသားဖြစ်သော်လည်း၊ ဂေါရီဒေဝီ၏ ဂုဏ်ဂရုတန်ခိုးကို ချီးမွမ်းရန်အတွက် တပဿာကို ပြုခဲ့၏။ အို မန္တရိဏီတို့၏ အရှင်၊ သစ္စာတရားအတိုင်း ငါ၏ သမီးအဖြစ် ဖြစ်လာပါ။
Verse 101
यतो मन्नामविख्याता भविष्यसि न संशयः / इत्युक्तं वचनं श्रुत्वा मातङ्गस्य महामुनेः / तथास्त्विति तिरोघत् स च प्रीतो ऽभवन्मुनिः
“ငါ၏နာမဖြင့် သင်သည် ထင်ရှားကျော်ကြားလာမည်၊ သံသယမရှိ” ဟူသော မဟာမုနိ မာတင်္ဂ၏ စကားကို ကြားသော် “ထိုသို့ဖြစ်ပါစေ” ဟု ဆိုကာ သူသည် ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထိုမုနိလည်း ပီတိဖြစ်လေ၏။
Verse 102
मातङ्गस्य महर्षेस्तु तस्य स्वप्ने तदा मुदा / तापिच्छमञ्जरीमेकां ददौ कर्णावतंसतः
ထိုအခါ မဟာရိသိ မာတင်္ဂသည် အိပ်မက်အတွင်း ပီတိဖြင့် နားအလှဆင်အဖြစ် တာပိစ္ဆ ပန်းခက်တစ်ခက်ကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 103
तत्स्वप्नस्य प्रभावेण मातङ्गस्य सधर्मिणी / नाम्ना सिद्धिमती गर्भे लघुश्यामामधारयत्
ထိုအိပ်မက်၏ အာနုဘော်ကြောင့် မာတင်္ဂ၏ သာသနာတူဇနီး စိဒ္ဓိမတီသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာ အနည်းငယ်ညိုမဲသော သမီးတစ်ဦးကို ဗိုက်ထဲတွင် ထိန်းထားလေ၏။
Verse 104
तत एव समुत्पन्ना मातङ्गी तेन कीर्तिताः / लघुश्यामेति सा प्रोक्त श्यामा यन्मूलकन्दभूः
ထိုမှပင် မာတင်ဂီသည် ပေါ်ပေါက်လာ၍ ထို့ကြောင့် ထင်ရှားစွာ ချီးမွမ်းကြ၏။ သူမကို «လဃုရှျာမာ» ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ သူမသည် ရှျာမာဖြစ်၍ အမြစ်မုလကန္ဒမှ ပေါက်ဖွားလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 105
मातङ्गकन्यका हृद्याः कोटीनामपि कोटिशः / लघुश्यामा महाश्यामामातङ्गी वृन्दसंयुताः / अङ्गशक्तित्वमापन्नाः सेवन्ते प्रियकप्रियाम्
မာတင်ဂ၏ သမီးများသည် စိတ်နှလုံးကို နှစ်သက်စေသူများ ဖြစ်၍ ကုဋိပေါင်း ကုဋိများစွာ ရှိကြ၏။ လဃုရှျာမာ၊ မဟာရှျာမာ မာတင်ဂီတို့သည် အဖွဲ့အစုနှင့်တကွ အင်္ဂ-ရှက္တိ (aṅga-śakti) အဖြစ်သို့ ရောက်ကာ «ပရိယက-ပရိယာ» ကို ဆည်းကပ်ဝတ်ပြုကြ၏။
Verse 106
इति मातङ्गकन्यानामुत्पत्तिः कुंभसंभव / कथिताः सप्तकक्षाश्च शाला लोहादिनिर्मिताः
အို ကုမ္ဘသမ္ဘဝ (kumbhasaṃbhava) ရေ၊ ဤသို့ မာတင်ဂသမီးများ၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်းကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ ထို့ပြင် အခန်းခုနစ်ခန်းနှင့် သံစသည်တို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ဆာလာများကိုလည်း ဆိုခဲ့၏။
The sampled portion is not a vaṃśa-catalogue chapter; its organizing data is spatial-theological rather than dynastic—focusing on the authorization of Śrīpura/Śrīnagarī and the divine artisan lineage of function (Viśvakarman/Maya) rather than royal descent lists.
The passage foregrounds architectural and kṣetra-based mapping (ṣoḍaśīkṣetra and corresponding Śrīnagarīs) and includes Agastya’s request for measurements (pramāṇa) and color (varṇa); detailed numeric measures are implied as part of the full chapter’s descriptive agenda, even if not present in the excerpted verses.
The key esoteric motif here is not a single named yantra but the ṣoḍaśī framework: Lalitā’s “sixteenfold” differentiation is mapped onto sixteen kṣetras and cities, expressing Śākta emanation theology as a spatial grid—divine protection becomes a distributed sacred topology (abodes/cities) rather than only a battlefield victory over Bhaṇḍa.