Adhyaya 5

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे प्रथमे प्रक्रियापदे लोककल्पनं नाम चतुर्थो ऽध्यायः श्रीसूत उवाच आपो ऽग्रे सर्वगा आसन्नेनसिमन्पृथिवीतले / शान्तवातैः प्रलीने ऽस्मिन्न प्राज्ञायत किञ्चन

ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမိန့်ကြားသော ပူရ္ဝဘားဂ၏ ပထမ ပရကရိယာပဒတွင် ‘လောကကလ္ပန’ အမည်ရှိ စတုတ္ထအခန်း။ သီရိစူတက မိန့်သည်—အစဦး၌ ရေသည် အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့နေ၍ မြေပြင်၌ အကန့်အသတ်မရှိ။ ငြိမ်သက်သော လေထဲ၌ အရာအားလုံး လီနသဖြင့် ထိုအခါ မည်သည့်အရာမျှ မသိမြင်နိုင်ခဲ့။

Verse 2

एकार्णवे तदा तस्मिन्नष्टे स्थावरजङ्गमे / विभुर्भवति स ब्रह्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्

တစ်ခုတည်းသော မဟာရေကန်၌ တည်ငြိမ်သတ္တဝါနှင့် လှုပ်ရှားသတ္တဝါတို့ ပျက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော ဘြဟ္မာသည် မျက်စိတစ်ထောင်၊ ခြေတစ်ထောင်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 3

सहस्रशीर्षा पुरुषो रुक्मवर्णो ह्यतीन्द्रियः / ब्रह्म नारायणाख्यस्तु सुष्वाप सलिले तदा

ခေါင်းတစ်ထောင်ရှိသော ပုရုရှ၊ ရွှေရောင်တောက်ပ၍ အင်္ဒြိယတို့ကို ကျော်လွန်သူ—နာရာယဏဟု ခေါ်သော ဘြဟ္မာ—အချိန်นั้น ရေထဲ၌ အိပ်စက်နေ၏။

Verse 4

सत्त्वोद्रेकान्निषिद्धस्तु शून्यं लोकमवैक्षत / इमं चोदाहरन्त्यत्रर् श्लोकं नारायणं प्रति

သတ္တဝါဂုဏ် (sattva) တိုးပွားမှုကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရ၍ သူသည် အလွတ်လောကကို ကြည့်မြင်၏။ ဤနေရာတွင် နာရာယဏကို ရည်ညွှန်းသော ဤရှ్లోကကို ကိုးကားကြသည်။

Verse 5

आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः / अयन तस्य ताःप्रोक्तास्तेन नारायणः स्मृतः

ရေကို ‘နာရာ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ရေသည် နရ၏ သားသမီးများဟု ဆိုကြသည်။ ထိုရေတို့သည် သူ၏ ‘အယန’ (နေရာတည်ရာ) ဖြစ်သဖြင့် သူကို ‘နာရာယဏ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 6

तुल्य युगसहस्रस्य वसन्कालमुपास्यतः / स्वर्णपत्रेप्रकुरुते ब्रह्मत्वादर्शकारणात्

ယုဂတစ်ထောင်နှင့် တူညီသော ကာလတစ်လျှောက် နေထိုင်၍ ဥပသနာပြုကာ၊ ဘြဟ္မဖြစ်မှုကို မြင်သိရခြင်းကြောင့် ရွှေစာရွက်ပေါ်တွင် (ဖန်ဆင်းမှု၏) စီမံချက်ကို ချမှတ်သည်။

Verse 7

ब्रह्म तु सलिले तस्मिन्नवाग् भूत्वा तदा चरन् / निशायामिव खद्योतः प्रापृट्काले ततस्ततः

ထိုအခါ ဘြဟ္မာသည် ထိုရေထဲတွင် အောက်ဘက်သို့ ငုံ့ကာ လှုပ်ရှားသွားလာ၏။ ညအခါ မီးပိုးကဲ့သို့ ဟိုဒီတောက်ပသကဲ့သို့ ပရလယကာလ၌လည်း အရပ်ရပ် လှည့်လည်နေ၏။

Verse 8

ततस्तु सलिले तस्मिन् विज्ञायान्तर्गते महत् / अनुमानादसंमूढो भूमेरद्धरणं प्रति

ထို့နောက် ထိုရေထဲတွင် အတွင်းကျနေသော မဟတ်တတ္တဝကို သိမြင်ပြီး၊ ခန့်မှန်းသဘောဖြင့် မမောဟသော ဘြဟ္မာသည် မြေကြီးကို ထုတ်မြှောက်ရန်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ하였다။

Verse 9

ओङ्काराषृतनुं त्वन्यां कल्पादिषु यथा पुरा / ततो महात्मा मनसा दिव्यरूपम चिन्तयत्

အရင်က ကလ္ပအစများတွင် အိုံကာရကို အခြေခံသော အခြားကိုယ်တန်ကို ယူခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုအခါ မဟာတ္မာသည် စိတ်တွင် ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ဆင်ခြင်တော်မူ၏။

Verse 10

सलिले ऽवप्लुतां भूमिं दृष्ट्वा स समचिन्तयत् / किं तु रूपमहं कृत्वा सलिलादुद्धरे महीम्

ရေထဲတွင် မြေကြီးနစ်မြုပ်နေသည်ကို မြင်၍ သူသည် စဉ်းစား၏—“ငါသည် မည်သည့်ရုပ်ကို ခံယူ၍ ဤမြေကို ရေထဲမှ ထုတ်မြှောက်မည်နည်း?”

Verse 11

जलक्रीडासमुचितं वाराहं रूपमस्मरत् / उदृश्यं सर्वभूतानां वाङ्मयं ब्रह्मसंज्ञितम्

ထို့နောက် ရေကစားရန် သင့်တော်သော ဝရာဟ ရုပ်ကို သတိရ၏—အရာရှိသတ္တဝါအားလုံး မြင်နိုင်သော၊ ဝါက်မယ (စကားသဘော) ဖြစ်သော၊ ‘ဘြဟ္မ’ ဟု ခေါ်ဝေါ်သည့် အရာဖြစ်သည်။

Verse 12

दशयोजनविस्तीर्णमायतंशतयोजनम् / नीलमेघप्रतीकाशं मेघस्तनितनिःस्वनम्

အကျယ် ယောဇနာ ဆယ်၊ အလျား ယောဇနာ တစ်ရာရှိ၍ အပြာရောင် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ တောက်ပကာ မိုးကြိုးမိုးတိမ် ဂর্জနာသံကဲ့သို့ မြည်ဟည်းသည်။

Verse 13

महापर्वतवर्ष्माणं श्वेततीक्ष्णोग्रदंष्ट्रिणाम् / विद्युदग्निप्रतिकाशमादित्यसमतेजसम्

မဟာတောင်တန်းကဲ့သို့ ကြီးမားသောကိုယ်ခန္ဓာ၊ ဖြူစင်၍ ထက်မြက်ကာ ကြမ်းတမ်းသော အစွယ်များရှိသည်။ မိုးလျှပ်နှင့် မီးကဲ့သို့ တောက်ပ၍ နေမင်းတူ တေဇောရှိသည်။

Verse 14

पीनवृत्तायतस्कन्धं विष्णुविक्रमगामि च / पीनोन्नतकटीदेशं वृषलक्षणपूजितम्

ပုခုံးများ ထူထဲဝိုင်းဝန်း၍ ရှည်လျားကာ၊ ဗိဿနု၏ ဝိက్రమကဲ့သို့ ခြေလှမ်းကြီးဖြင့် သွားလာသည်။ ခါးပိုင်း မြင့်မားခိုင်မာ၍ ဝೃಷလက္ခဏာဖြင့် ပူဇော်ခံရသည်။

Verse 15

आस्थाय रूपमतुलं वाराहममितं हरिः / पृथिव्युद्धरणार्थाय प्रविवेश रसातलम्

ဟရီသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အကန့်အသတ်မရှိသော ဝရာဟရုပ်ကို ခံယူ၍ မြေကြီးကို ကယ်တင်မြှောက်တင်ရန် ရသာတလသို့ ဝင်ရောက်하였다။

Verse 16

दीक्षासमाप्तीष्टिदंष्ट्रःक्रतुदन्तो जुहूसुखः / अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः

ဒိက္ခာအဆုံးသတ် အိဿတိသည် အစွယ်ဖြစ်၍၊ ကရတုများသည် သွားဖြစ်ကာ၊ ဇုဟူ ပူဇော်ဇွန်းဖြင့် ပျော်မြူးသူ။ လျှာသည် အဂ္နိ၊ အမွှေးသည် ဒರ್ಭမြက်၊ ခေါင်းသည် ဗြဟ္မာ—ထိုမဟာတပသီ ဖြစ်သည်။

Verse 17

वेदस्कन्धो हविर्गन्धिर्हव्यकव्यादिवेगवान् / प्राग्वंशकायो द्युतिमान् नानादीक्षाभिरन्वितः

ထိုအရှင်သည် ဝေဒ၏တံခွန်တိုင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ဟဝိစ်၏အနံ့သင်းနှင့် ပြည့်စုံကာ ဟဗျ-ကဗျ အစရှိသည့် အင်အားဖြင့် တန်ခိုးကြီးသည်။ ရှေးဟောင်းမျိုးရိုးကာယရှိ၍ တောက်ပကာ မျိုးစုံသော ဒိက္ခာများဖြင့် ပြည့်ဝသည်။

Verse 18

दक्षिणा त्दृदयो योगी श्रद्धासत्त्वमयो विभुः / उपाकर्मरुचिश्चैव प्रवर्ग्यावर्तभूषणः

ထိုအရှင်သည် ဒက္ခိဏာကြောင့် နှလုံးသားခိုင်မာသော ယောဂီဖြစ်၍ ရှရဒ္ဓာနှင့် သတ္တဝဖြင့် ပြည့်စုံသော အထွဋ်အမြတ်တန်ခိုးရှင် ဖြစ်သည်။ ဥပါကမ္မ၌ နှစ်သက်၍ ပရဝဂ္ဂျာအဝတ်ဖြင့် တင့်တယ်သည်။

Verse 19

नानाछन्दोगतिपथो गुह्योपनिषदासनः / मायापत्नीसहायो वै गिरिशृङ्गमिवोच्छ्रयः

ထိုအရှင်သည် ချန်ဒသ်မျိုးစုံ၏ လှုပ်ရှားရာလမ်းကို ကိုင်ဆောင်၍ လျှို့ဝှက်သော ဥပနိရှဒ်တို့ကို အာသနအဖြစ် ထားရှိသည်။ မာယာကို ဇနီးအဖြစ် အထောက်အကူပြု၍ တောင်ထိပ်ကဲ့သို့ မြင့်မားသည်။

Verse 20

अहोरात्रेक्षणाधरो वेदाङ्गश्रुतिभूषणः / आज्यगन्धः स्रुवस्तुण्डः सामघोषस्वनो महान्

ထိုအရှင်သည် နေ့နှင့်ညကို မျက်စိ၏ အခြေခံအဖြစ် ကိုင်ဆောင်၍ ဝေဒಾಂಗနှင့် ရှရုတိတို့ဖြင့် တင့်တယ်သည်။ အာဇျ၏ အနံ့သင်းရှိ၍ စရုဝကဲ့သို့ တုဏ်းရှိကာ စာမဂိုးရှ်၏ မဟာသံတော်ဖြစ်သည်။

Verse 21

सत्यधर्ममयः श्रीमान् कर्मविक्रमसत्कृतः / प्रायश्चित्तनखो घोरः पशुजानुर्महामखः

ထိုအရှင်သည် သစ္စာနှင့် ဓမ္မဖြင့် ပြည့်စုံသော သရဖူတော်ရှင်ဖြစ်၍ ကမ္မဝိက్రమကြောင့် ချီးမြှောက်ခံရသည်။ ပရాయရှ္စိတ္တသည် သူ၏ လက်သည်းကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ကြောက်မက်ဖွယ် ဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ပသုများသည် သူ၏ ဒူးကဲ့သို့—သူသည် မဟာမခ၊ မဟာယဇ္ဉ၏ ရုပ်သဘောတည်း။

Verse 22

उद्गातात्रो होमलिङ्गः फलबीजमहोषधीः / वाद्यन्तरात्मसत्रस्य नास्मिकासो मशोणितः

ထိုနေရာ၌ ဥဒ္ဂါတာသည် ဟိုးမ၏ လင်္ဂသင်္ကေတဖြစ်၍ သစ်သီး၊ မျိုးစေ့နှင့် မဟာဆေးပင်တို့သည် ပူဇော်ပစ္စည်းဖြစ်ကြ၏။ အတွင်းအတ္တမ ယဇ္ဉသတ္တရ၌ တူရိယသံမြည်၍ နှာခေါင်းမှ စီးဆင်းမှုသည် ခြင်သွေးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 23

भक्ता यज्ञवराहान्ताश्चापः संप्राविशत्पुनः / अग्निसंछादितां भूमिं समामिच्छन्प्रजापतिम्

ဘက္တများသည် ယဇ္ဉ-ဝရာဟ၏ အဆုံးသို့ ရောက်ပြီးနောက် ထပ်မံ ရေထဲသို့ ဝင်ကြ၏။ မီးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော မြေပြင်၌ ပ္ရဇာပတိကို မှန်ကန်စွာ ရှာဖွေကြ၏။

Verse 24

उपगम्या जुहावैता मद्यश्चाद्यसमन्यसत् / मामुद्राश्च समुद्रेषु नादेयाश्च नदीषु च / पृथक् तास्तु समीकृत्य पृथिव्यां सो ऽचिनोद्गिरीन्

နီးကပ်၍ သူတို့သည် အာဟုတိကို ပူဇော်ကာ မဒ္ယနှင့် အာဟာရကိုလည်း တည်ထား၏။ ‘မာ-မုဒြာ’ ကို သမုဒ္ဒရာများတွင်၊ ‘နာ-ဒေယာ’ ကို မြစ်များတွင် ထားပြီးနောက်၊ ထိုအရာတို့ကို သီးသန့်စီ စုစည်းကာ မြေပြင်ပေါ်၌ တောင်တန်းများကို စုပုံဖန်ဆင်း하였다။

Verse 25

प्राक्सर्गे दह्यमानास्तु तदा संवर्तकाग्निना / देनाग्निना विलीनास्ते पर्वता भुवि सर्वशः

အရင်စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှု၌ ထိုတောင်များသည် ထိုအခါ သံဝတ္တကမီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေကြ၏။ ထိုမီးတည်းဟူသော မီးကြောင့်ပင် မြေပြင်အနှံ့ လုံးဝ လျော်ဝင်သွားကြ၏။

Verse 26

सत्यादेकार्णवे तस्मिन् वायुना यत्तु संहिताः / निषिक्ता यत्रयत्रासंस्तत्रतत्राचलो ऽभवत्

‘သတ္တျ’ ဟုခေါ်သော တစ်ခုတည်းသော မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ လေကြောင့် စုစည်းထားသမျှသည် မည်သည့်နေရာမဆို ချထားသည့်နေရာတိုင်း၌ အချလ—တောင်တန်းအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Verse 27

ततस्तेषु प्रकीर्णेषु लोकोदधिगिरींस्तथा / विश्वकर्मा विभजते कल्पादिषु पुनः पुनः

ထို့နောက် အရာအားလုံး ပြန့်ကျဲသွားသောအခါ ဝိශ්ဝကර්မာသည် ကလ္ပအစများတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ လောကများ၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် တောင်တန်းများကို ခွဲဝေစီမံသည်။

Verse 28

ससमुद्रामिमां पृथ्वीं सप्तद्वीपां सपर्वताम् / भूराद्यांश्चतुरो लोकान्पुनःपुनरकल्पयत्

သူသည် သမုဒ္ဒရာများပါဝင်သော ဤမြေကြီးကို၊ ဒွီပ ၇ ခုနှင့် တောင်တန်းများပါဝင်စေ၍၊ ထို့ပြင် ဘ္ဟူရ်မှစ၍ လောက ၄ ပါးကိုလည်း ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 29

लाकान्प्रकल्पयित्वा च प्रजासर्ग ससर्ज ह / ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवाम् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः

လောကများကို စီမံတည်ဆောက်ပြီးနောက် သူသည် ပ္ရဇာ-ဆර්ဂကို ဖန်ဆင်း하였다။ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဘဂဝန် ဘြဟ္မာသည် မျိုးစုံသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းလိုခဲ့သည်။

Verse 30

ससर्ज सृष्टं तद्रूपं कल्पादिषु यथा पुरा / तस्याभिध्यायतः सर्गं तदा वै बुद्धिपूर्वकम्

ကလ္ပအစများတွင် ယခင်ကကဲ့သို့ ထိုပုံသဏ္ဍာန်တူသော ဖန်ဆင်းမှုကို သူသည် ပြန်လည်ဖန်ဆင်း하였다။ စရ္ဂကို စိတ်တွင်တည်၍ ထိုအခါ ဉာဏ်ပညာဖြင့် စီမံဆောင်ရွက်하였다။

Verse 31

प्रधानसमकाले च प्रादुर्भूतस्तमो मयः / तमो मोहो महामोहस्तामिस्रो ह्यन्धसंज्ञितः

ပရဓာနနှင့် တပြိုင်နက် တမောမယ တတ္တဝါ ပေါ်ထွန်းလာသည်—တမസ്၊ မောဟ၊ မဟာမောဟ၊ တာမိစ္ရ နှင့် ‘အန္ဓ’ ဟု ခေါ်သောအရာ။

Verse 32

अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः / पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायत साभिमानिनः

အပိုင်းငါးပါသော အဝိဇ္ဇာသည် မဟာအတ္တမန်မှ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ စೃષ્ટိသည် ငါးမျိုးဖြင့် တည်ရှိ၍ အဟင်ကာရရှိသူတို့က ထိုအရာကို ဓ്യာန်ပြုကြစေ။

Verse 33

सर्वतस्तमसा चैव बीजकुंभलतावृताः / बहिरन्तश्चाप्रकाशस्तथानिःसंज्ञ एव च

သူတို့သည် အရပ်ရပ်မှ အမှောင်တမတ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မျိုးစေ့၊ အိုးနှင့် နွယ်ပင်တို့၏ အဖုံးအကာဖြင့်လည်းကောင်း ဖုံးလွှမ်းခံရ၏။ အပြင်အတွင်း အလင်းမရှိ၊ သတိမဲ့သူများဖြစ်၏။

Verse 34

यस्मात्तेषां कृता बुद्धिर् दुःखानि करणानि च / तस्माच्च संवृतात्मानो नगा मुख्याः प्रकीर्तिताः

သူတို့အတွက် ဘုဒ္ဓိ၊ ဒုက္ခများနှင့် အင်ဒြိယ-ကရဏများကို ဖန်ဆင်းထားသောကြောင့်၊ အတ္တမန်ပိတ်ကွယ်နေသော ‘နဂ’ များ၊ ‘မုခ്യ’ များဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 35

मुख्यसर्गे तदोद्भूतं दृष्ट्वा ब्रह्मात्मसंभवः / अप्रती तमनाः सोथ तदोत्पत्तिममन्यत

မုခ്യစೃષ્ટိတွင် ထိုအခါ ပေါ်ထွန်းလာသည့်အရာကို မြင်သောအခါ၊ အတ္တမန်မှ မွေးဖွားသော ဘြဟ္မာ၏ စိတ်မတော်တဆန်ခဲ့။ ထို့ကြောင့် ထိုပေါ်ထွန်းမှုကို မသင့်တော်ဟု ထင်မြင်하였다။

Verse 36

तस्याभिध्यायतश्चान्यस्तिर्यक्स्रोतो ऽभ्यवर्तत / यस्मात्तिर्यग्विवर्त्तेत तिर्यकस्रोतस्ततः स्मृतः

သူ ဓ്യာန်ပြုနေစဉ် ‘တိရျက်-စရောတ’ ဟုခေါ်သော အခြားစೃષ્ટိတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ၎င်းသည် အလျားလိုက် (တိရျက်) အနေဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးသဖြင့် ‘တိရျက်-စရောတ’ ဟု မှတ်သားကြ၏။

Verse 37

तमोबहुत्वात्ते सर्वे ह्यज्ञानबहुलाः स्मृताः / उत्पाद्यग्राहिमश्चैव ते ऽज्ञाने ज्ञानमानिनः

တမစ်၏အလွန်အကျွံကြောင့် သူတို့အားလုံးကို အဝိဇ္ဇာများပြားသူများဟု ဆိုကြသည်။ သူတို့သည် ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ကပ်လျက်ဖမ်းဆီးတတ်ကာ အဝိဇ္ဇာထဲတွင်ပင် မိမိကိုယ်ကို ဉာဏ်ရှိသူဟု ထင်မြင်ကြသည်။

Verse 38

अहङ्कृता अहंमाना अष्टाविंशद्द्विधात्मिकाः / एकादशन्द्रियविधा नवधात्मादयस्तथा

သူတို့သည် အဟင်္ကာရမှ ဖြစ်ပေါ်၍ “ငါ” ဟူသော မာနပြည့်ဝကာ၊ နှစ်မျိုးသဘောတရားဖြင့် ၂၈ မျိုးရှိသည်။ အင်ဒြိယ ၁၁ မျိုးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အာတ္မာ ၉ မျိုးစသည်တို့အဖြစ်လည်းကောင်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။

Verse 39

अष्टौ तु तारकाद्याश्च तेषां शक्तिवधाः स्मृताः / अन्तः प्रकाशास्ते सर्वे आवृताश्च बहिः पुनः

တားရက စသည်ဖြင့် ၈ မျိုးဟု ဆိုကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ သက္တိကွဲပြားမှုကို စမృతိတွင် မှတ်သားထားသည်။ အားလုံးသည် အတွင်း၌ တောက်ပသော်လည်း အပြင်ဘက်၌ ပြန်လည် ဖုံးကွယ်ထားသည်။

Verse 40

तिर्यक् स्रोतस उच्यन्ते वश्यात्मानस्त्रिसंज्ञकाः

သူတို့ကို ‘တိရျက်-စရောတစ်’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူတို့သည် ထိန်းချုပ်လွယ်သော စိတ်သဘောရှိပြီး ‘သုံး’ ဟူသော အမည်ဖြင့်လည်း သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 41

तिर्यक् स्रोतस्तु सृष्ट्वा वै द्वितीयं विश्वमीश्वरः / अभिप्रायमथोद्भूतं दृष्ट्वा सर्गं तथाविधम्

ဣဿဝရသည် တိရျက်-စရောတစ်ကို ဖန်ဆင်းပြီး ဒုတိယ ကမ္ဘာလောကကို တည်ဆောက်하였다။ ထို့နောက် ထိုသဘောတူ ဖြစ်ပေါ်လာသော စೃષ્ટိနှင့် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မြင်၍ (ဆက်လက် ဖန်ဆင်းမှုသို့) ရွေ့လျား하였다။

Verse 42

तस्याभिध्यायतो योन्त्यः सात्त्विकः समजायत / ऊर्द्धस्रोतस्तृतीयस्तु तद्वै चोर्द्धं व्यवस्थितम्

သူ၏ သမาธိဓာတ်ဖြင့် စတ္တဝိက ယောနိ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ တတိယသည် ‘ဦර්ဓဝသရောတ’ ဟုခေါ်၍ အထက်သို့ တည်ရှိသည်။

Verse 43

यस्मादूर्द्धं न्यवर्तन्त तदूर्द्धस्रोतसंज्ञकम् / ताः सुखं प्रीतिबहुला बहिरन्तश्च वावृताः

အထက်သို့ လှည့်ပြန်ကြသဖြင့် ‘ဦර්ဓဝသရောတ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူတို့သည် သုခရှိ၍ ပီတိပြည့်ဝကာ အပြင်အတွင်း နှစ်ဖက်လုံးကာကွယ်ခံရသည်။

Verse 44

प्रकाशा बहिरन्तश्च ऊर्द्धस्रोतःप्रजाः स्मृताः / नवधातादयस्ते वै तुष्टात्मानो बुधाः स्मृताः

ဦර්ဓဝသရောတ ပရဇာတို့သည် အပြင်အတွင်း တောက်ပသူများဟု ဆိုကြသည်။ သူတို့သည် နဝဓာတာတို့ကဲ့သို့၊ စိတ်ကျေနပ်၍ ပညာရှိများဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 45

ऊर्द्धस्रोत स्तुतीयो यः स्मृतः सर्वः सदैविकः / ऊर्द्धस्रोतःसु सृष्टेषु देवेषु स तदा प्रभुः

တတိယဟု မှတ်ယူသော ‘ဦර්ဓဝသရောတ’ သည် အပြည့်အဝ ဒေဝိက ဖြစ်သည်။ ဦර්ဓဝသရောတ ဒေဝများ ဖန်ဆင်းရာတွင် ထိုအခါ သူသည် အရှင်ဖြစ်သည်။

Verse 46

प्रीतिमानभवद्ब्रह्मा ततो ऽन्यं नाभिमन्यत / सर्गमन्यं सिमृक्षुस्तं साधकं पुनरीश्वरः

ထိုအခါ ဘြဟ္မာသည် ပီတိပြည့်ဝ၍ အခြားကို မစဉ်းစားတော့။ ထို့နောက် အရှင်ဣශ්ဝရသည် အခြားသော စೃષ્ટိကို ပြုလိုသဖြင့် ထိုဆာဓကကို ထပ်မံ လှုံ့ဆော်하였다။

Verse 47

तस्याभिध्यायतः सर्गं सत्याभिध्यायिनस्तदा / प्रादुर्बभौ भौतसर्गः सोर्वाक् स्रोतस्तु साधकः

သစ္စာကို စိတ်တည်၍ စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်းကို ဉာဏ်ဖြင့်သတိပြုသည့်အခါ၊ ထိုအချိန်တွင် ရုပ်ဝတ္ထုဆာဂ္ဂ ပေါ်ထွန်းလာသည်; အထက်သို့စီးသော စီးကြောင်းကို ‘သာဓက’ ဟုခေါ်သည်။

Verse 48

यस्मात्तेर्वाक्प्रवर्तन्ते ततोर्वाकूस्रोतसस्तु ते / ते च प्रकाशबहुलास्तमस्पृष्टरजोधिकाः

အထက်သို့ ဦးတည်၍ လှုပ်ရှားကြသဖြင့် သူတို့ကို ‘ဦර්ဓဝာကူ-စရောတစ်’ ဟု ခေါ်ကြသည်; သူတို့သည် အလင်းရောင်များပြား၍ တမတ်မထိ၊ ရဇိုဂုဏ် ပိုမိုလွှမ်းမိုးသည်။

Verse 49

तस्मात्ते दुःखबहुला भूयोभूयश्च कारिमः / प्रकाशा बहिरन्तश्च मनुष्याः साधकाश्च ते

ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဒုက္ခများပြား၍ ကမ္မကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြုလုပ်သူများဖြစ်သည်; အပြင်အတွင်း တောက်ပသော ထိုလူသားတို့ကို ‘သာဓက’ ဟုလည်း ခေါ်သည်။

Verse 50

लक्षणैर्नारकाद्यैस्तैरष्टधा च व्यवस्थिताः / सिद्धात्मानो मनुष्यास्ते गन्धर्वैः सह धर्मिणः

နာရက စသည့် လက္ခဏာများအလိုက် သူတို့ကို အမျိုးအစား ၈ မျိုးအဖြစ် စီစဉ်ထားသည်; စိဒ္ဓအာတ္မာရှိသော လူသားတို့သည် ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့်အတူ ဓမ္မကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသူများဖြစ်သည်။

Verse 51

पञ्चमो ऽनुग्रहः सर्गश्चतुर्द्धा स व्यवस्थितः / विपर्ययेण शक्त्या च सिद्ध मुख्यास्तथैव च

ပဉ္စမ ‘အနုဂ္ရဟ-ဆာဂ္ဂ’ သည် လေးမျိုးဖြင့် စီစဉ်ထားသည်—ဝိပရျယ၊ ရှက္တိ၊ စိဒ္ဓိ၊ ထို့အပြင် မုခ္ယ (အဓိက) လည်း ထိုနည်းတူ။

Verse 52

निवृत्ता वर्तमानाश्च प्रजायन्ते पुनःपुनः / भूतादिकानां सत्त्वानां षष्ठः सर्गः स उच्यते

ငြိမ်းသက်ပြီးသူများနှင့် လက်ရှိရှိနေသူများသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားလာကြသည်။ ဘူတအာဒီ သတ္တဝါတို့၏ ဤဖန်ဆင်းခြင်းကို ဆဋ္ဌမ စရ္ဂဟု ခေါ်သည်။

Verse 53

स्वादनाश्चाप्यशीलाश्च ज्ञेया भूतादिकाश्च ते / प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस्तु सः

‘စွာဒန’ နှင့် ‘အရှီလ’ သဘောရှိသူတို့ကို ဘူတအာဒီ အုပ်စုဟု သိရမည်။ မဟတ်၏ ပထမ စရ္ဂသည်ပင် ဘြဟ္မာ၏ စရ္ဂဟု နားလည်ရမည်။

Verse 54

तन्मात्राणां द्वितीयस्तु भूत सर्गः स उच्यते / वैकारिकस्तृतीयस्तु चैद्रियः सर्ग उच्यते

တန်မာတြာတို့၏ ဒုတိယ ဖန်ဆင်းခြင်းကို ဘူတစရ္ဂဟု ခေါ်သည်။ တတိယမှာ ဝိုင်ကာရိက ဖြစ်ပြီး အင်ဒြိယဖန်ဆင်းခြင်းလည်း တတိယဟု ဆိုသည်။

Verse 55

इत्येत प्राकृताः सर्गा उत्पन्ना बुद्धिपूर्वकाः / मुख्यसर्गश्च तुर्थस्तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः

ဤသို့ သဘာဝဆိုင်ရာ စရ္ဂများသည် ဗုဒ္ဓိကို ရှေ့တန်းထား၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ စတုတ္ထ မူလစရ္ဂတွင် စ္ထာဝရ (မလှုပ်ရှား) တို့ကို အဓိကဟု မှတ်ကြသည်။

Verse 56

तिर्यक्स्रोतःससर्गस्तु तैर्यग्योन्यस्तु पञ्चमः / तथोर्द्धस्रोतसां सर्गः षष्ठो देवत उच्यते

တိရျက်စရောတစ် စရ္ဂ၊ အနက် တိုင်ရျက်ယိုးနိ သည် ပဉ္စမ ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ဥර්ဓ္ဝစရောတစ် စရ္ဂသည် ဆဋ္ဌမ ဖြစ်ပြီး ဒေဝတာတို့၏ စရ္ဂဟု ခေါ်သည်။

Verse 57

तत्रोर्द्धस्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः / अष्टमोनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस्तामसश्च सः

ထိုနေရာ၌ အထက်သို့စီးဆင်းသော သတ္တဝါတို့၏ ဖန်ဆင်းခြင်း အဆင့် ၇ သည် လူသားဖန်ဆင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် ၈ သည် ‘အနုဂ္ဂရဟ’ ဖန်ဆင်းခြင်းဖြစ်၍ သတ္တဝိကနှင့် တမသ နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင်သည်။

Verse 58

पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृताद्यास्त्रयः स्मृताः / प्राकृतो वैकृतश्चैव कौमारो नवमः स्मृतः

ဤငါးမျိုးသည် ဝိုင်ကృత ဖန်ဆင်းခြင်းများဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ပရာကృతမှ စသော သုံးမျိုးကို ပရာကృత ဖန်ဆင်းခြင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။ ပရာကృత၊ ဝိုင်ကృత နှင့် ကೌမာရ—ဤတို့ကို ကိုးမြောက်ဖန်ဆင်းခြင်းဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 59

प्रकृता बुद्धिपूर्वास्तु त्रयः सर्गास्तु वैकृताः / दुद्धिबुर्वाः प्रवर्तेयुस्तद्वर्गा ब्राह्मणास्तु वै

ပရာကృత ဖန်ဆင်းခြင်းများသည် ဗုဒ္ဓိ မပေါ်မီ ဖြစ်ပြီး၊ သုံးမျိုးကို ဝိုင်ကృత ဖန်ဆင်းခြင်းဟု ခေါ်သည်။ ဗုဒ္ဓိ မပေါ်မီပင် ၎င်းတို့ လှုပ်ရှားစတင်ကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုသည် အမှန်တကယ် ဘြာဟ္မဏ အုပ်စုဖြစ်သည်။

Verse 60

विस्तराच्च यथा सर्वे कीर्त्यमानं निबोधत / चतुर्द्धा च स्थितस्सो ऽपि सर्वभूतेषु कृत्स्नशः

ထို့ပြင် အသေးစိတ်အားဖြင့်၊ အားလုံးကို ချီးမွမ်းဖော်ပြနေသကဲ့သို့ နားလည်ကြလော့။ သူသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ အပြည့်အဝ လေးမျိုးဖြင့် တည်ရှိနေသည်။

Verse 61

विपर्ययोण शत्त्या च बुद्ध्या सिद्ध्या तथैव च / स्थावरेषु विपर्यासस्तिर्यग्योनिषु शक्तितः

ဗိပရျယ၊ ရှက္တိ၊ ဗုဒ္ဓိ နှင့် စိဒ္ဓိတို့အားဖြင့် (သူ) ထင်ရှားသည်။ မလှုပ်ရှားသောအရာများတွင် ဗိပရျယအဖြစ်၊ တိရစ္ဆာန်ယိုးနီများတွင် ရှက္တိအဖြစ် (ပေါ်လွင်သည်)။

Verse 62

सिद्धात्मानो मनुष्यास्तु पुष्टिर्देवेषु कृत्स्नशः / अथो ससर्ज वै ब्रह्मा मानसानात्मनः समान्

စိဒ္ဓအာတ္မာရှိသော လူတို့သည် နတ်တို့အကြား အပြည့်အဝ ပံ့ပိုးခြင်းကို ရရှိကြ၏; ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် မိမိနှင့်တူသော မနောဇ သားတော်များကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 63

वैवर्त्येन तु ज्ञानेन निवृत्तास्ते महौ जसः / संबुद्ध्य चैव नामाथो अपवृत्तास्त्रयस्तु ते

ပြောင်းလဲသွားသော ဉာဏ်ကြောင့် ထိုမဟာဩဇာရှိသူတို့သည် နိဗ္ဗတ္တဖြစ်၍ ပြန်လှည့်ကြ၏; နာမကို သိမြင်ပြီးနောက် သုံးဦးလုံးလည်း လမ်းလွဲသွားကြ၏။

Verse 64

असृष्ट्वैव प्रजासर्गंप्रतिसर्गं ततस्ततः / ब्रह्मा तेषु व्यरक्तेषु ततो ऽन्यान्सा धकान्सृजन्

ပရဇာ-ဆာဂ္ဂနှင့် ပရတိ-ဆာဂ္ဂကို မဖန်ဆင်းရသေးခင်ပင် သူတို့ ဝိရာဂ္ယဖြစ်သွားသောအခါ ဘြဟ္မာသည် ထို့နောက် အခြား သာဓကများကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 65

स्थानाभिमानिनो देवाः पुनर्ब्रह्मानुशासनम् / अभूतसृष्ट्यवस्था चे स्थानिनस्तान्निबोध मे

မိမိမိမိ အနေအထားကို အဟങ്കာရထားသော နတ်တို့သည် ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်ကို ထပ်မံ လက်ခံကြ၏; ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အစအခြေအနေတွင် တည်ရှိသော ထိုနေရာနတ်တို့ကို ငါ့ထံမှ သိယူလော့။

Verse 66

आपो ऽग्निः पृथिवी वायुरन्तरिक्षो दिवं तथा / स्वर्गो दिशः समुद्राश्च नद्यश्चैव वनस्पतीन्

ရေ၊ မီး၊ မြေ၊ လေ၊ အန္တရိက္ခနှင့် ကောင်းကင်; ကောင်းကင်ဘုံ၊ အရပ်ဒిశများ၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ မြစ်များနှင့် သစ်ပင်ပန်းမန်များ။

Verse 67

औषधीनां तथात्मानो ह्यात्मनो वृक्षवीरुधाम् / लताः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ताः संधिरात्र्यहाः

ဆေးဖက်ဝင်အပင်များတွင်လည်း ကိုယ်ပိုင် အာတ်မန်တတ္တဝါ ရှိသကဲ့သို့ သစ်ပင်နှင့် လျားပင်တို့တွင်လည်း အာတ်မန်ရှိသည်။ လျားပင်၊ သစ်သား၊ ကာလာ၊ မုဟူရတ၊ ညနှင့်နေ့ ဆုံရာကာလတို့လည်း (ထိုတတ္တဝါ၏ ရုပ်ပုံ) ဖြစ်သည်။

Verse 68

अर्द्धमासाश्च मासाश्च अयनाब्दयुगानि च / स्थाने स्रोतःस्वभीमानाः स्थानाख्याश्चैव ते स्मृताः

လဝက်၊ လ၊ အယန၊ နှစ်နှင့် ယုဂ—ဤအားလုံးသည် မိမိမိမိ နေရာ၌ စီးဆင်းသဘောသဘာဝဖြင့် တည်ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ‘သ္ထာန’ ဟူ၍လည်း မှတ်သားကြသည်။

Verse 69

स्थानात्मनः स सृष्ट्वा तु ततो ऽन्यान्स तदासृजत् / देवांश्चैव पितॄंश्चैव यौरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

သူသည် အရင်ဆုံး ‘သ္ထာန-သဘော’ တတ္တဝါကို ဖန်ဆင်းပြီး၊ ထို့နောက် ထိုအချိန်တည်းမှာပင် အခြားတို့ကို ဖန်ဆင်း하였다—ဒေဝများနှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များကိုလည်း; သူတို့ကြောင့် ဤပရဇာများ တိုးပွားလာသည်။

Verse 70

भृग्वङ्गिरा मरीचिश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः / दक्षो ऽत्रिश्च वसिष्ठश्च सासृजन्नव मानसान्

ဘೃဂု၊ အင်္ဂိရသ၊ မရီချိ၊ ပုလස්တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ ဒက္ခ၊ အတြိ နှင့် ဝသိဋ္ဌ—ဤရိရှီများသည် မနောမှ ပေါ်ထွန်းသော မာနသပုတ্ৰ ကိုးပါးကို ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 71

नव ब्रह्माण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः / ब्रह्मा यथात्मकानां तु सर्वेषां ब्रह्मयोगिनाम्

ဤသူတို့ကို ‘ဘြဟ္မာ ကိုးပါး’ ဟု ခေါ်ကြသည်ဟု ပုရာဏ၌ အတည်ပြုထားသည်။ ဘြဟ္မယောဂီ အားလုံး၏ အာတ်မန်သဘောအတွက် သူတို့သည် ဘြဟ္မာကဲ့သို့ (မူလပုံစံ) ဖြစ်ကြသည်။

Verse 72

ततो ऽसृजत्पुनर्ब्रह्मा रुद्रं रोषत्मसंभवम् / संकल्पं चैव धर्म च सर्वेषामेव पर्वतौ

ထို့နောက် ဗြဟ္မာသည် ဒေါသသဘောမှ ပေါ်ပေါက်သော ရုဒ္ဒရကို ထပ်မံဖန်ဆင်း၍၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အခြေခံဖြစ်သော သင်္ကల్పနှင့် ဓမ္မကိုလည်း ပေါ်ထွန်းစေ하였다။

Verse 73

सो ऽसृजद्व्यवसायं तु ब्रह्मा भूतं सुखात्मकम् / संकल्पाच्चैव संकल्पो जज्ञे सो ऽव्यक्तयोनिनः

ထိုဗြဟ္မာသည် ပျော်ရွှင်မှုသဘောရှိသော ‘ဗျဝသာယ’ ကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး၊ သင်္ကల్పမှပင် သင်္ကల్ప ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာကာ အဗျက်တကို မူလယောနီအဖြစ် ယူထားသည်။

Verse 74

प्राणाद्दक्षो ऽसृजद्वाचं चक्षुर्भ्यां च मरीचिनम् / भृगुश्च हृदयाज्जज्ञे ऋषिः सलिलयोनिनः

ပရာဏမှ ဒက္ရှသည် ဝါက်(သန့်ရှင်းသောဝါစ) ကို ဖန်ဆင်းပြီး၊ မျက်စိနှစ်ဖက်မှ မရီချိကို ဖန်ဆင်း하였다။ နှလုံးမှတော့ ရေကို ယောနီအဖြစ်ထားသော ရှိ ဘ္ရိဂု ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 75

शिरसश्चाङ्गिराश्चैव श्रोत्रादत्रिस्तथैव च / पुलस्त्यश्च तथोदानाद्व्यानात्तु पुलहस्तथा

ခေါင်းမှ အင်္ဂိရသ ပေါ်ပေါက်ပြီး၊ နားမှ အတြိ ပေါ်ပေါက်하였다။ ထို့အတူ ဥဒာနမှ ပုလஸ္တျ၊ ဗျာနမှ ပုလဟလည်း ထင်ရှားလာသည်။

Verse 76

समानतो वसिष्ठश्च ह्यपानान्निर्ममे क्रतुम् / इत्येते ब्रह्मणः श्रेष्ठाः पुत्रा वै द्वादश स्मृताः

စမာနမှ ဝသိဋ္ဌ ပေါ်ပေါက်ပြီး၊ အပာနမှ ကရတု ကို ဖန်ဆင်း하였다။ ထို့ကြောင့် ဤတို့ကို ဗြဟ္မာ၏ အထူးမြတ်သော သားတော် တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 77

धर्मादयः प्रथमजा विज्ञेया ब्रह्ममः स्मृताः / भृग्वादयस्तु ये सृष्टा न च ते ब्रह्मवादिनः

ဓမ္မတို့အစ ပထမဦးစွာ မွေးဖွားသူများကို ဗြဟ္မာ၏ ဂုဏ်ထူးသားတော်များဟု သိမှတ်ရမည်။ သို့သော် ဘ္ရိဂုတို့အစ ဖန်ဆင်းခံသူများသည် ဗြဟ္မတရားကို ဟောပြောသူ မဟုတ်ကြ။

Verse 78

गृहमेधिपुराणास्ते विज्ञेया ब्रह्मणः सुताः / द्वादशैते प्रसूयन्ते सह रूद्रेण च द्विजाः

ဂೃಹမေဓိ-ပုရာဏဟု ခေါ်ဝေါ်သူတို့ကို ဗြဟ္မာ၏ သားတော်များဟု သိမှတ်ရမည်။ ဒွိဇ ၁၂ ပါးသည် ရုဒြနှင့်အတူ မွေးဖွားလာကြသည်။

Verse 79

क्रतुः सनत्कुमारश्च द्वावेतावूर्द्धरेतसौ / पूर्वोत्पत्तौ पुरा ह्येतौ सर्वेषामपि पूर्वजौ

ကရတုနှင့် စနတ်ကူမာရ—ဤနှစ်ပါးသည် ဥဓ္ဓဝရေတစ် (သန့်ရှင်းသော ဗြဟ္မစရိယ) ဖြစ်ကြသည်။ ရှေးဦးဖန်ဆင်းမှု၌ သူတို့သည် အားလုံး၏ အရင်ဆုံး ဘိုးဘွားများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 80

व्यतीतौ सप्तमे कल्पे पुराणौ लोकसाधकौ / विरजेते ऽत्र वै लोके तेजसाक्षिप्य चात्मनः

ကလ္ပ အဆင့် ၇ ပြီးဆုံးသွားသောအခါ၊ ရှေးဟောင်းသော လောကအကျိုးပြုသူ နှစ်ပါးသည် မိမိတို့၏ တေဇောကို ဖြန့်ကျက်၍ ဤလောက၌ တောက်ပစွာ တည်ရှိကြသည်။

Verse 81

तापुभौ योगधर्माणावारोप्यात्मानमात्मना / प्रजाधर्मं च कामं च वर्तयेते महौजसौ

တေဇောကြီးမားသော နှစ်ပါးသည် ယောဂဓမ္မကို အားကိုး၍ မိမိကို မိမိဖြင့် တည်မြဲစေကာ၊ ပရဇာဓမ္မနှင့် ကာမကိုလည်း နှစ်မျိုးလုံး ဆောင်ရွက်စေကြသည်။

Verse 82

यथोत्पन्नस्तथैवेह कुमार इति चोच्यते / ततः सनत्कुमारेति नाम तस्य प्रतिष्ठितम्

သူ ပေါ်ပေါက်လာသကဲ့သို့ပင် ဤနေရာ၌ ‘ကူမာရ’ ဟု ခေါ်ကြသည်; ထို့ကြောင့် သူ၏အမည်သည် ‘သနတ်ကူမာရ’ ဟူ၍ တည်မြဲလာသည်။

Verse 83

तेषां द्वादश ते वंशा दिव्या देवगाणान्विताः / क्रियावन्तः प्रजावन्तो महर्षिभिरलङ्कृताः

သူတို့၏ မျိုးဆက်တစ်ဆယ့်နှစ်ခုသည် ဒိဗ္ဗသဘောရှိ၍ ဒေဝတားအုပ်စုများနှင့် တွဲဖက်ကာ၊ ကုသိုလ်ကိစ္စများတွင် တက်ကြွ၍ မျိုးဆက်ပေါများကာ မဟာရိရှီတို့ဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။

Verse 84

प्राणजांस्तु स दृष्ट्वा वै ब्रह्मा द्वादश सात्त्विकान् / ततो ऽसुरान्पितॄन्देवान्मनुष्यांश्चासृजत्प्रभुः

စတ္တဝိက သဘောရှိသော ပရာဏဇ တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးကို မြင်ပြီးနောက် ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် အဆုရ၊ ပိတೃ၊ ဒေဝ နှင့် လူသားတို့ကို ထပ်မံဖန်ဆင်း하였다။

Verse 85

मुखाद्देवानजनयत् पितॄंश्चैवाथ वक्षसः / प्रजननान्मनुष्यान्वै जघनान्निर्ममे ऽसुरान्

သူသည် မျက်နှာမှ ဒေဝတားတို့ကို မွေးဖွားစေပြီး ရင်ဘတ်မှ ပိတೃတို့ကို; မျိုးဆက်ပေါက်ရာ အင်္ဂါမှ လူသားတို့ကို၊ အောက်ပိုင်းမှ အဆုရတို့ကို ဖန်တီး하였다။

Verse 86

नक्तं सृजन्पुनर्ब्रह्मा ज्योत्स्नाया मानुषात्मनः / सुधायाश्च पितॄंश्चैव देवदेवः ससर्जह

ထို့နောက် ဒေဝတားတို့၏ ဒေဝတားဖြစ်သော ဘြဟ္မာသည် ညကို ထပ်မံဖန်ဆင်းရာတွင် လမင်းအလင်း (ဂျျောৎসနာ) မှ လူသားသဘောရှိသော ဝိညာဉ်များကို၊ အမృత (သုဓာ) မှ ပိတೃတို့ကိုလည်း ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 87

मुख्यामुख्यान् मृजन्देवानसुरांश्च ततः पुनः / सनसश्च मनुष्यांश्च पितृवन्महतः पितॄन्

ထို့နောက် သူသည် အဓိကနှင့် အနိမ့်တန်း ဒေဝတားများနှင့် အာဆုရများကို ဖန်ဆင်း하였다; ထပ်မံ၍ စနသ မျိုးနွယ်၊ လူသားများနှင့် ပိတೃကဲ့သို့ မဟာပိတೃများကိုလည်း ပေါ်ထွန်းစေ하였다။

Verse 88

विद्युतो ऽशनिमेघांश्च लोहितेन्द्रधनूंषि च / ऋचो यजूंषि सामानि निर्ममे यज्ञसिद्धये

သူသည် လျှပ်စီး၊ အရှနီ(ဝဇ္ရ)နှင့် မိုးတိမ်များ၊ နီရောင် အင်ဒြဓနုများကို ဖန်ဆင်း하였다; ယဇ్ఞအောင်မြင်စေရန် ရိဂ်၊ ယဇုရ်၊ သာမ မန္တရများကိုလည်း စီစဉ်တော်မူ하였다။

Verse 89

उच्चावचानि भूतानि महसस्तस्य जज्ञिरे / ब्रह्मणस्तु प्रजासर्गं देवार्षिपितृमानवम्

အဲဒီ မဟာတေဇောမှ အမြင့်အနိမ့် မျိုးစုံသော သတ္တဝါများ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်; ဘြဟ္မာ၏ ပရဇာဖန်ဆင်းမှုသည် ဒေဝ၊ ရိရှီ၊ ပိတೃ၊ လူသား အဖြစ် ထင်ရှား하였다။

Verse 90

पुनः सृजति भूतानि चराणि स्थावराणि च / यक्षान्पिशाचान् गन्धर्वान्सर्वशो ऽप्सरसस्तथा

သူသည် ထပ်မံ၍ လှုပ်ရှားသောနှင့် တည်ငြိမ်သော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းသည်; ယက္ခ၊ ပိသာချ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ နှင့် အပ္စရာများကိုလည်း အနှံ့အပြား ပေါ်ထွန်းစေသည်။

Verse 91

नरकिन्नररक्षांसि वयः पशुमृगोरगान् / अव्ययं वा व्ययञ्चैव द्वयं स्थावरजङ्गमम्

သူသည် လူသား၊ ကိန္နရ၊ ရက္ခသ; ငှက်၊ တိရစ္ဆာန်၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် မြွေများကို ဖန်ဆင်းသည်; ထို့ပြင် မပျက်မယွင်းနှင့် ပျက်ယွင်းသော အခြေအနေ နှစ်မျိုးပါဝင်သည့် တည်ငြိမ်-လှုပ်ရှား လောကကိုလည်း တည်ဆောက်သည်။

Verse 92

तेषां ते यान्ति कर्माणि प्राक् सृष्टानि स्वयंभुवा / तान्येव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

သူတို့၏ ကမ္မများသည် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသူ (Svayambhu) က အရင်က ဖန်ဆင်းထားသည့်အတိုင်း ထိုကမ္မသို့ပင် ပြန်လည်ရောက်သည်။ သတ္တဝါတို့သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ဖန်ဆင်းခံရသော်လည်း ထိုကမ္မကိုပင် ထပ်မံခံယူကြသည်။

Verse 93

हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्मौं कृताकृते / तेषामेव पृथक् सूतमविभक्तं त्रयं विदुः

ဟింసာ/အဟింఽာ၊ နူးညံ့/ကြမ်းတမ်း၊ ဓမ္မ/အဓမ္မ၊ ပြုလုပ်ပြီး/မပြုလုပ်—ဤကွဲပြားမှုများအတွင်း သူတို့၏ သုံးပါးသော ‘စူတ’ တတ္တဝါသည် သီးခြားဖြစ်သော်လည်း မခွဲမပြတ်ဟု ပညာရှိတို့ သိကြသည်။

Verse 94

एतदेवं च नैवं च न चोभे नानुभे तथा / कर्म स्वविषयं प्राहुः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः

ဤအရာသည် ဒီလိုလည်း ဖြစ်ပြီး ဒီလိုမဟုတ်လည်း ဖြစ်သည်။ နှစ်မျိုးလုံးမဟုတ်၊ နှစ်မျိုးလုံးမဟုတ်ဟုလည်း မဟုတ်—ဤသို့။ စတ္တဝ၌ တည်မြဲ၍ မျှတမြင်သူတို့က ကမ္မသည် မိမိ၏ အရာဝတ္ထုအတွင်း၌ပင် အကျိုးပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 95

नामात्मपञ्चभूतानां कृतानां च प्रपञ्चताम् / दिवशब्देन पञ्चैते निर्ममे समहेश्वरः

နာမ၊ အာတ္မန်နှင့် ပဉ္စဘူတတို့ဖြင့် ဖန်ဆင်းထားသော တတ္တဝါများ ပျံ့နှံ့ကျယ်ပြန့်စေရန်၊ သမာမဟေရှဝရသည် ‘ဒိဝ’ ဟူသော သဒ္ဒါဖြင့် ဤငါးပါးကို တည်ဆောက်ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 96

आर्षाणि चैव नामानि याश्च देवेषु सृष्टयः / शर्वर्यां न प्रसूयन्ते पुनस्तेभ्योदधत्प्रभुः

ရိရှီတို့၏ အာရ္ဩနာမများနှင့် ဒေဝတို့အတွင်းရှိ စೃષ્ટိများသည် ညအခါ မပေါ်ပေါက်ကြ။ သခင်သည် ထိုအရာများကို ထိုအရင်းအမြစ်မှပင် ပြန်လည် ထင်ရှားစေသည်။

Verse 97

इत्येवं कारणाद्भूतो लोकसर्गः स्वयंभुवः / महदाद्या विशेषान्ता विकाराः प्राकृताः स्वयम्

ဤသို့ အကြောင်းရင်းမှ စ၍ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသူ (စွယံဘူ) ၏ လောကဖန်ဆင်းခြင်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။ မဟတ်မှ စ၍ ဝိသေသအဆုံးတိုင် အပြောင်းအလဲများသည် သဘာဝ (ပရကృత) အတိုင်း ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 98

चन्द्रसूर्यप्रभो लोको ग्रहनक्षत्रमण्डितः / नदीभिश्च समुद्रैश्च पर्वतैश्च सहस्रशः

ဤလောကသည် လနှင့် နေရောင်ခြည်ဖြင့် တောက်ပ၍ ဂြိုဟ်နှင့် ကြယ်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ မြစ်များ၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် တောင်တန်းများ အထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ပြည့်နှက်သည်။

Verse 99

पुरैश्च विविधै रम्यैः स्फीतैर्जनपदैस्तथा / अस्मिन् ब्रह्मवने ऽव्यक्तो ब्रह्मा चरति सर्ववित्

ဤလောကသည် လှပသော မြို့များစွာနှင့် စည်ပင်သော ဒေသများဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ ဤ ဘြဟ္မာတော၌ မမြင်သာသော၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သော ဘြဟ္မာသည် လှည့်လည်သွားလာသည်။

Verse 100

अव्यक्तबीजप्रभवस्तस्यैवानुग्रहे स्थितः / बुद्धिस्कन्धमयश्चैव इन्द्रियान्तरकोटरः

သူသည် မမြင်သာသော မျိုးစေ့မှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုအရှင်၏ ကရုဏာတော်အတွင်း၌ တည်ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓိသည် သူ၏ တံတောင် (တံခွန်) ဖြစ်၍ အင်ဒြိယတို့၏ အတွင်းပိုင်း အခေါင်းသည် သူ၏ အတွင်းနေရာဖြစ်သည်။

Verse 101

महाभूतप्रकाशश्च विशेषैः पत्रवांस्तु सः / धर्माधर्मसुपुष्पस्तु सुखदुःखफलोदयः

၎င်းသည် မဟာဘူတတို့၏ အလင်းဖြင့် တောက်ပပြီး ဝိသေသတို့ကို ရွက်အဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မသည် ၎င်း၏ လှပသော ပန်းများ၊ သုခနှင့် ဒုက္ခသည် ၎င်း၏ အသီးများ ပေါ်ထွန်းခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 102

आजीवः सर्वभूतानां ब्रह्मवृक्षः सनातनः / एतद्ब्रह्मवनं चैव ब्रह्मवृक्षस्य तस्य तत्

သတ္တဝါအားလုံး၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအခြေခံမှာ အနန္တသော ဗြဟ္မသစ်ပင် ဖြစ်သည်။ ဤဗြဟ္မတောလည်း ထိုဗြဟ္မသစ်ပင်၏ တောဟု ဆိုကြသည်။

Verse 103

अव्यक्तं कारणं यत्र नित्यं सदसदात्मकम् / प्रधानं प्रकृतिंमायां चैवाहुस्तत्त्वचिन्तकाः

နိစ္စတည်မြဲ၍ ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်းသဘောပါဝင်သော အကြောင်းရင်းသည် အဗျက်တအဖြစ်ရှိရာ၌၊ တတ္တဝါကို စဉ်းစားသူတို့က ထိုအရာကို ပဓာန၊ ပရကృతి၊ မာယာ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 104

इत्येषो ऽनुग्रहःमर्गो ब्रह्मनैमित्तिकः स्मृतः / अबुद्धिपूर्वकाः सर्गा ब्रह्मणः प्राकृतास्त्रयः

ဤသို့ ဤအနုဂ्रहလမ်းကို ဗြဟ္မာ-နိမိတ္တိက ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဗြဟ္မာ၏ ပရကృతిဆန်သော စೃဂ သုံးပါးသည် ဉာဏ်ကြိုတင်မပါဘဲ အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 105

सुख्यादयस्तु षट् सर्गा वैकृता बुद्धिपूर्वकाः / वैकल्पात्संप्रवर्तन्ते ब्रह्मणस्तेभिमन्यवः

‘သုခ്യ’ စသည့် စೃဂ ခြောက်ပါးသည် ဝိုင်ကృత ဖြစ်၍ ဉာဏ်ကြိုတင်ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဗြဟ္မာ၏ သင်္ကల్పမှ စတင်လှုပ်ရှားကာ အဘိမာနပါဝင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 106

इत्येते प्राकृताश्चैव वैकृताश्च नव स्मृताः / सर्गाः परस्परोत्पन्नाः कारणं तु बुधैः स्मृतम्

ဤသို့ ပရကృతిနှင့် ဝိုင်ကృత စೃဂတို့ ပေါင်း၍ စုစုပေါင်း ကိုးပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။ စೃဂတို့သည် အပြန်အလှန်မှ ပေါ်ပေါက်လာကြပြီး၊ ထိုအရာကိုပင် ပညာရှိတို့က အကြောင်းရင်းဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 107

मूर्द्धानं वै यस्य वेदा वदन्ति वियन्नाभिश्चन्द्रसूर्यौं च नेत्रे / दिशः श्रोत्रे विद्धि पादौ क्षितिं च सो ऽचिन्त्यात्मा सर्वभूतप्रणेता

ဝေဒများက ဦးခေါင်းဟု ဆိုသောသူ၊ ကောင်းကင်သည် နာဗီဖြစ်၍ လနှင့် နေသည် မျက်စိ၊ အရပ်အနှံ့သည် နား၊ မြေကြီးသည် ခြေဖြစ်သောသူ—ထိုမစဉ်းစားနိုင်သော အတ္တမဟာသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ဦးဆောင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 108

वक्त्राद्यस्य ब्राह्मणाः संप्रसूता वक्षसश्चैव क्षत्रियाः पूर्वभागे / वैश्या ऊरुभ्यां यस्य पद्भ्यां च शूद्राःसर्वेवर्णा गात्रतः संप्रसूताः

သူ၏ ပါးစပ်မှ ဘြာဟ္မဏများ ပေါ်ထွန်း၍၊ ရင်ဘတ်၏ ရှေ့ပိုင်းမှ က္ෂတ္တရိယများ; ပေါင်မှ ဝိုင်ရှျများ၊ ခြေမှ ရှုဒ္ဒရများ—ဝဏ္ဏအားလုံးသည် သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါမှပင် မွေးဖွားလာသည်။

Verse 109

नारायणात्परोव्यक्तादण्डमव्यक्तसंज्ञितम् / अण्डजस्तु स्वयं ब्रह्मा लोकास्तेन कृताः स्वयम्

နာရာယဏထက် မြင့်သော ထင်ရှားသည့် တတ္တဝါမှ ‘အဗျက်တ’ ဟု ခေါ်သော ကမ္ဘာဥတုအဏ္ဍ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအဏ္ဍမှပင် ဘြဟ္မာသည် ကိုယ်တိုင် ပေါ်လာ၍၊ လောကများကိုလည်း ကိုယ်တိုင် ဖန်ဆင်း하였다။

Verse 110

तत्र कल्पान् दशस्थित्वा सत्यं गच्छन्ति ते पुनः / ते लोका ब्रह्मलोकं वै अपरावर्तिनीं गतिम्

ထိုနေရာတွင် ကလ္ပ ဆယ်ခုကြာ နေထိုင်ပြီးနောက် သူတို့သည် ပြန်လည်၍ သတ္တျလောကသို့ ရောက်ကြသည်။ ထိုလောကများသည် အမှန်တကယ် ဘြဟ္မလောကဖြစ်၍ ပြန်မလာသော လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။

Verse 111

आधिपत्यं विना ते वै ऐश्वर्येण तु तत्समाः / भवन्ति ब्रह्मणा तुल्या रूपेण विषयेण च

အုပ်ချုပ်အာဏာ မရှိသော်လည်း သူတို့သည် အိုင်ශ්ဝရ്യ၌ သူနှင့်တူညီကြသည်။ ရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် ခံစားရာ အရာဝတ္ထုများတွင်လည်း ဘြဟ္မာနှင့် တူညီလာကြသည်။

Verse 112

तत्र ते ह्यवतिष्ठन्ते प्रीतियुक्ताः स्वसंयुताः / अवश्यंभाविनार्थेन प्राकृतं तनुते स्वयम्

အဲဒီနေရာမှာ သူတို့သည် ပီတိနှင့် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုဖြင့် တည်နေကြသည်။ မလွဲမရှောင်ရသော အကြောင်းကြောင့် သူသည် ကိုယ်တိုင် သဘာဝကာယ (ပရကృత) ကို ခံယူသည်။

Verse 113

नानात्वनाभिसंबध्यास्तदा तत्कालभाविताः / स्वपतो ऽबुद्धिपूर्व हि बोधो भवति वै यथा

ထိုအခါ သူတို့သည် မျိုးစုံကွဲပြားမှုနှင့် ဆက်နွယ်ကာ ထိုကာလ၏ အခြေအနေကြောင့် သက်ရောက်ခံရသည်။ အိပ်နေသူမှာ အရင်ဆုံး မသိမြင်မှုရှိပြီး နောက်မှ သေချာစွာ သတိပေါ်လာသကဲ့သို့။

Verse 114

तत्कालभाविते तेषां तथा ज्ञानं प्रवर्त्तते / प्रत्याहारैस्तु भेदानां तेषां हि न तु शुष्मिणाम्

ထိုကာလ၏ အခြေအနေကြောင့် သက်ရောက်ခံရသူတို့တွင် ထိုသို့ပင် ဉာဏ်ပညာ လှုပ်ရှားလာသည်။ ကွဲပြားမှုများကို ပြန်လည်စုဆည်းခြင်းသည် သူတို့အတွက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ရှုရှ္မိန်တို့အတွက် မဟုတ်။

Verse 115

तैश्व सार्धं प्रवर्तन्ते कार्याणि कारणानि च / नानात्वदर्शिनां तेषां ब्रह्मलोकनिवासिनाम्

သူတို့နှင့်အတူ အကျိုးနှင့် အကြောင်းလည်း လှုပ်ရှားလာသည်။ သူတို့သည် မျိုးစုံကွဲပြားမှုကို မြင်သူများ၊ ဗြဟ္မလောက၌ နေထိုင်သူများ ဖြစ်သည်။

Verse 116

विनिवृत्तविकाराणां स्वेन धर्मेण तिष्ठताम् / तुल्यलक्षण सिद्धास्तु शुभात्मानो निरञ्जनाः

ပြောင်းလဲမှုများမှ ရပ်တန့်ကာ ကိုယ့်ဓမ္မ၌ တည်မြဲနေသူတို့သည် လက္ခဏာတူသော စိဒ္ဓများ ဖြစ်၍ စိတ်ဝိညာဉ်သန့်ရှင်းကာ အညစ်အကြေးမရှိ (နိရဉ္ဇန) ဖြစ်ကြသည်။

Verse 117

प्राकृते करणोपेताः स्वात्मन्येव व्यवस्थिताः / प्रस्थापयित्वा चात्मानं प्रकृतिस्त्वेष तत्तवतः

ပကတိ၏ ကရဏများနှင့် ပြည့်စုံသူတို့သည် မိမိအာတ္မန်၌ပင် တည်မြဲနေကြသည်။ အာတ္မန်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ဤပကတိသည် တတ္တဝတအားဖြင့် သင်၏ပင် ဖြစ်လာသည်။

Verse 118

पुरुषान्यबहुत्वेन प्रतीता न प्रवर्तते / प्रवर्तते पुनः सर्गस्तेषां साकारणात्मनाम्

ပုရုရှတို့ကို များပြားသကဲ့သို့ မမြင်ရလျှင် လှုပ်ရှားမှု မဖြစ်ပေါ်။ သို့သော် အကြောင်းအရင်းပါဝင်သည့် အာတ္မာတို့အတွက် စೃಷ್ಟိသည် ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 119

संयोगः प्रकृतिर्ज्ञेया यक्तानां तत्त्वदर्शिनाम् / तत्रोपवर्गिणी तेषामपुनर्भारगामिनाम्

တတ္တဝကိုမြင်သော ယောဂီတို့အတွက် ဆံယောဂ (ပေါင်းစည်းမှု) ကိုပင် ပကတိဟု သိရမည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၏ ဝန်မတင်သူတို့အတွက် မောက္ခပေးသော အခြေအနေ ရှိသည်။

Verse 120

अभावतः पुनः सत्यं शान्तानामर्चिषामिव / ततरतेषु गतेषूर्द्धं त्रैलोक्यात्तु मुदात्मसु

မရှိခြင်း၏ အခြေအနေတွင် သစ္စာသည် မီးလျှံငြိမ်းသကဲ့သို့ ပြန်လည်ငြိမ်သက်သည်။ သူတို့ အထက်သို့ တက်သွားပြီးနောက် သုံးလောက၌ အာနန္ဒသဘော အာတ္မာများသာ ကျန်ရစ်သည်။

Verse 121

ते सार्द्धं चैर्महर्ल्लोकस्तदानासादितस्तु वै / तच्छिष्या ये ह तिष्ठन्ति कल्पदाह उपस्थिते

ထိုအချိန်၌ သူတို့သည် မဟာရ္လောကသို့ပင် အတူတကွ မရောက်ကြ။ သို့သော် ကလ္ပဒဟ (ကလ္ပအဆုံး မီးလောင်မှု) နီးကပ်လာသော်လည်း တည်ကြည်နေသော သူတို့၏ တပည့်များသည် ထိုနေရာ၌ပင် ရှိနေကြသည်။

Verse 122

गन्धर्वाद्याः पिशाचाश्चमानुषा ब्रह्मणादयः / पशवः पक्षिणश्चैव स्थावराः ससरीसृपाः

ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့် အမျိုးတူများ၊ ပိသာချာများ၊ လူသားများ၊ ဗြဟ္မာတို့အစရှိသူများ; တိရစ္ဆာန်၊ ငှက်၊ တည်ငြိမ်သတ္တဝါနှင့် လျှောလျားသတ္တဝါ—အားလုံး။

Verse 123

तिष्ठत्सुतेषु तत्कालं पृथिवीतलवसिषु / सहस्रंयत्तु रश्मीनां सूर्यस्येह विनश्यति

ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ် နေထိုင်သူတို့ အချိန်အခါ၌ တည်ငြိမ်နေသော်၊ နေရောင်ခြည်များအနက် တစ်ထောင်သည် ဤနေရာ၌ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 124

ते सप्त रश्मयो भूत्वा एकैको जायते रविः / क्रमेण शतमानास्ते त्रींल्लोकान्प्रदहन्त्युत

အဲဒီ ရောင်ခြည် ခုနစ်ပါးဖြစ်လာပြီး၊ တစ်ပါးချင်းစီဖြင့် ရဝိ (နေ) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် အစဉ်လိုက် ရာရာဖြစ်တိုးပွားကာ သုံးလောကကိုပင် လောင်ကျွမ်းစေသည်။

Verse 125

जङ्गमान्स्थावरांश्चैव नदीः सर्वाश्च पर्वतान् / शुष्के पूर्वमनावृष्ट्या चैस्तैशचैव प्रतापिताः

လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါ၊ မြစ်အားလုံးနှင့် တောင်တန်းများသည်—မိုးမရွာခြင်းကြောင့် အရင်ကတည်းက ခြောက်သွေ့သွားပြီး၊ ထိုရောင်ခြည်တို့၏ တန်ခိုးတပူဖြင့် ပူလောင်ကြသည်။

Verse 126

तदा ते विवशाः सर्वे निर्दग्धाः सूर्यरश्मिभिः / जङ्गमाः स्थावराश्चैव धर्माधर्मादिकास्तु वै

ထိုအခါ သူတို့အားလုံး မတတ်နိုင်ဘဲ နေရောင်ခြည်များကြောင့် လောင်ကျွမ်းသွားကြသည်—လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် တည်ငြိမ်သတ္တဝါတို့သာမက၊ ဓမ္မ-အဓမ္မ စသည့်အရာများပင် ဖြစ်သည်။

Verse 127

दग्धदेहास्तदा ते तु धूतपापा युगात्यये / ख्यातातपा विनिर्मुक्ताः शुभया चातिबन्धया

ယုဂအဆုံးတွင် သူတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာမီးလောင်သော်လည်း အပြစ်များ ဆေးကြောကင်းစင်ပြီး၊ ထင်ရှားသော တပဿ၏ အပူဒဏ်မှ လွတ်ကင်းကာ သုခမင်္ဂလာနှင့် ခိုင်မာသော ချည်နှောင်မှုဖြင့် ယှဉ်တွဲနေကြသည်။

Verse 128

ततस्ते ह्युपपद्यन्ते तुल्यरूपैर्जनैर्जनाः / उषित्वा रजनीं ते च ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

ထို့နောက် သူတို့သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်တူသော လူအစုအဝေးအတွင်း ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ မပေါ်လွင်သော မွေးဖွားမှုရှိသည့် ဘြဟ္မာ၏ တစ်ညတာကာလအထိ နေထိုင်ကြသည်။

Verse 129

पुनः सर्गे भवन्तीह मानस्यो ब्रह्मणः प्रजाः / ततस्तेषु प्रपन्नेषु जनैस्त्रैलोक्यवासिषु

ထပ်မံသော စೃષ્ટိတွင် ဤနေရာ၌ ဘြဟ္မာ၏ မနောမှ မွေးဖွားသော ပရဇာများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ သုံးလောကနေထိုင်သူများက သူတို့ထံ ခိုလှုံလာသောအခါ။

Verse 130

निर्दग्धेषु च लोकेषु तदा सूर्यैस्तु सप्तभिः / वृष्ट्या क्षितौ प्लावितायां विजनेष्वर्णवेषु वा

နေခုနစ်လုံးက လောကများကို လောင်ကျွမ်းစေသောအခါ လောကတို့သည် ပြာဖြစ်သွားပြီး၊ မိုးရေကြောင့် မြေကြီးသည် ရေလွှမ်းမိုးကာ လူမရှိသော သမုဒ္ဒရာများကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။

Verse 131

समुद्राश्चैव मेघाश्च आपश्चैवाथ पार्थिवाः / शरमाणा व्रजन्त्येव सलिलाख्यास्तथाचलाः

သမုဒ္ဒရာများ၊ မိုးတိမ်များနှင့် မြေပြင်ပေါ်ရှိ ရေများအားလုံးသည် အရှက်ရသကဲ့သို့ ဆုတ်ခွာသွားကြပြီး၊ ‘ဆလိလ’ ဟုခေါ်သော ရေစုများနှင့် တောင်တန်းများလည်း ထိုနည်းတူ ရွေ့လျားသွားကြသည်။

Verse 132

आगतागतिकं चैव यदा तु सलिलं बहु / संछाद्येमां स्थितां भूमिमर्णवाख्यं तदाभवत

အလာအလာ အပြန်အလှန် စီးဆင်းသော ရေသည် အလွန်များလာသောအခါ ဤတည်ငြိမ်သော မြေကို ဖုံးလွှမ်း၍ ထိုအခါ ‘အရ္ဏဝ’ ဟူသော မဟာသမုဒ္ဒရာဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 133

आभाति यस्माच्चाभासाद्भाशब्दः कान्तिदीप्तिषु / स सर्वः समनुप्राप्ता मासां भाभ्यो विभाव्यते

အလင်းရောင် ပေါ်ထွန်းစေသောကြောင့်၊ ထိုအလင်း၏ တောက်ပမှုကြောင့် ကန်တိနှင့် ဒီပတိတို့၌ ‘ဘ္ဟာ’ ဟူသော စကားလုံးကို သုံးကြသည်။ ထိုအလင်းသည် အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့သဖြင့် လများကို ‘ဘ္ဟာ’ မှ ဆင်ခြင်ဖော်ပြကြ၏။

Verse 134

तदन्तस्तनुते यस्मात्सर्वां पृथ्वीं समततः / धातुस्तनोति विस्तारं ततोपतनवः स्मृताः

အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် အတွင်းမှနေ၍ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးကို အရပ်ရပ်သို့ တန်းတူ ပြန့်ကျယ်စေသည်။ ‘တန်’ ဓာတုသည် ပြန့်ကျယ်ခြင်းကို ဆိုသဖြင့် ထို့ကြောင့် ‘ပတနဝ’ ဟု မှတ်ယူကြ၏။

Verse 135

शार इत्येव शीर्णे तु नानार्थो धातु रुच्यते / एकार्णवे भवन्त्यापो न शीर्णास्तेन ता नराः

‘ရှာရ’ ဟူသော စကားလုံးကို ‘ပျက်စီး/ချိုးယွင်း’ အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် အဓိပ္ပါယ်များစွာရှိသော ဓာတုအဖြစ် လက်ခံကြသည်။ သို့သော် ရေများသည် အရ္ဏဝတစ်ခုတည်း၌ တစ်စုတစ်စည်း ဖြစ်သဖြင့် မပျက်စီး—ဟု ဆိုသည်။

Verse 136

तस्मिन् युगसहस्रान्ते संस्थिते ब्रह्मणो ऽहनि / तावत्कालं रजन्यां च वर्तन्त्यां सलिलात्मनः

ယုဂတစ်ထောင် အဆုံးတွင် ဘြဟ္မာ၏ နေ့ကာလ ပြီးဆုံးသည့်အခါ၊ ထိုကာလတူညီသမျှ ဘြဟ္မာ၏ ညကာလတွင်လည်း အရာအားလုံးသည် ရေသဘောတရားအဖြစ်သာ တည်ရှိနေသည်။

Verse 137

ततस्ते सलिले तस्मिन् नष्टाग्नौ पृथिवीतले / प्रशान्तवाते ऽन्धकारे निरालोके समन्ततः

ထို့နောက် ထိုရေထဲ၌ မြေပြင်ပေါ် မီးပျောက်ကွယ်၍ လေတိတ်သွားသဖြင့် အလင်းမဲ့ အမှောင်ထုက အရပ်ရပ်ကို ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။

Verse 138

येनैवाधिष्ठितं हीदं ब्रह्मणः पुरुषः प्रभुः / विभागमस्य लोकस्य प्रकर्तुं पुनरैच्छत

ဤလောကကို အခြေခံကာ ထိန်းထားသော အရှင်ပုရုရှ—ဗြဟ္မာသည် ဤလောက၏ ခွဲခြားစီမံမှုကို ထပ်မံ ပြုလုပ်လိုကြောင်း ဆန္ဒပြု하였다။

Verse 139

शार इत्येव शीर्णे तु नानार्थो धातु रुच्यते / एकर्णवे ततस्तस्मिन्नष्टे स्थावर जङ्गमे / तदा भवति स ब्रह्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्

‘ရှာရ’ ဟူသော သာတုသည် ‘ရှီရဏ’ (ပျက်စီး/လျော့နည်း) အနက်ဖြင့် အမျိုးမျိုး အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ တစ်ခုတည်းသော ပရလယသမုဒ္ဒရာ၌ တည်ငြိမ်နှင့် လှုပ်ရှားသတ္တဝါအားလုံး ပျက်သွားသောအခါ ဗြဟ္မာသည် မျက်စိတစ်ထောင်၊ ခြေတစ်ထောင်ရှိသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 140

सहस्रशीर्षा पुरुषो रुक्मवर्णो ह्यतीन्द्रियः / ब्रह्मा नारायणा ख्यस्तु सुष्वाप सलिले तदा

ခေါင်းတစ်ထောင်ရှိ၍ ရွှေရောင်တောက်ပကာ အင်္ဒြိယများကို ကျော်လွန်သော ထိုပုရုရှ—‘နာရာယဏ’ ဟု ခေါ်ကြသော ဗြဟ္မာသည် ထိုအခါ ရေထဲ၌ အိပ်စက်နေ하였다။

Verse 141

सत्त्वोद्रेकात्प्रबुद्धस्तु स शून्यं लोकमैक्षत / अनेनाद्येन पादेन पुराणं परिकीर्तितम्

စတ္တဝ၏ အားတက်မှုကြောင့် နိုးထလာပြီး သူသည် လောကကို ဗလာဖြစ်နေသည်ဟု မြင်하였다။ ဤပထမပိုဒ်ဖြင့် ပုရာဏကို ကြေညာဖော်ပြ하였다။