Adhyaya 28

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपाद दारुवनप्रवेशभस्मस्नानविधिर्नाम सप्तविंशतितमो ऽध्यायः ऋषिरुवाच अगात्कथममावस्यां मासि मासि दिवं नृपः / ऐलः पुरूरवाः सूत कथं वातर्पयत्पितॄन्

ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုက ပြောကြားသော ပူರ್ವဘాగ ဒုတိယပိုင်းတွင် ‘အနုသင်္ဂပာဒ၊ ဒာရုဝန ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ဘသ္မသ్నာန နည်း’ ဟူသော ၂၇ မြောက် အခန်း။ ရှိက ပြောသည်—“အို မင်းကြီး၊ အမావস্যာနေ့တွင် သူသည် လစဉ်ကောင်းကင်သို့ မည်သို့ သွားသနည်း? အို စူတ၊ အဲလ ပုရူရဝါသည် ပိတೃတို့ကို မည်သို့ တർပဏ ပြုသနည်း?”

Verse 2

सूत उवाच तस्य ते ऽहं प्रवक्ष्यामि प्रभावं शांशपायने / ऐलस्यादित्यसंयोगं सोमस्य च महात्मनः

စူတက ပြောသည်—“အို ရှాంశပာယန၊ ငါသည် ထိုအရာ၏ အာနုභာဝကို သင်အား ပြောမည်—အဲလ၏ အာဒಿತ್ಯနှင့် ဆက်စပ်မှုနှင့် မဟာတ္မာ ဆိုမ၏ အကြောင်းလည်း ဖြစ်သည်။”

Verse 3

अन्तःसारमयस्येन्दोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः / ह्रासवृद्धी पिदृमतः पित्र्यस्य च विनिर्णयम्

အတွင်းအနှစ်သာရရှိသော လ၏ အဖြူပက္ခနှင့် အမဲပက္ခတို့တွင် လျော့တိုးဖြစ်ပေါ်မှုနှင့်၊ ပိတೃလောကနှင့် ပိတೃယကမ္မတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဖော်ပြသည်။

Verse 4

सोमाच्चैवामृतप्राप्तिं पितॄणां तर्वणं तथा / काव्याग्निष्वात्तमौम्यानां पितॄणाञ्चैव दर्शनम्

ဆိုမမှ ပိတೃတို့သည် အမృతကို ရရှိခြင်း၊ ထို့အတူ တർပဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) နှင့် ကာဗျ၊ အဂ္နိရှ్వာတ္တ၊ စောမ്യ ဟူသော ပိတೃတို့၏ ဒർശနကိုလည်း ဖော်ပြသည်။

Verse 5

यथा पुरूरवाश्चैव तर्पयामास वै पितॄन् / एतत्सर्वं प्रवक्ष्यामि पर्वाणि च यथाक्रमम्

ပုရူရဝစ်က ပိတೃတို့ကို တർပဏဖြင့် မည်သို့ တృप्तစေခဲ့သနည်း၊ ထိုအတိုင်း ဤအရာအားလုံးကို ငါပြောမည်၊ ပర్వ (အခါအလျော်) များကိုလည်း အစဉ်လိုက် ဖော်ပြမည်။

Verse 6

यदा तु चन्द्रसूर्यौं वै नक्षत्रेण समागतौ / अमावस्यां निवसत एकरात्रैकमण्डलौ

လနှင့် နေသည် နက္ခတ်နှင့်အတူ ဆုံတွေ့လာသောအခါ၊ အမావস্যာညတွင် သူတို့သည် တစ်ညတည်း တစ်မဏ္ဍလတည်း၌ နေထိုင်ကြသည်။

Verse 7

स गच्छति तदा द्रष्टुं दिवाकरनिशाकरौ / अमावस्याममावास्यां मातामहपितामहौ

ထို့နောက် အမாவস্যာ၏ အမாவস্যာနေ့တွင် သူသည် ဒိဝါကရ (နေ) နှင့် နိရှာကရ (လ) ကို မြင်တွေ့ရန် သွားသည်။ ထိုအမாவস্যာတွင် မာတာမဟ၊ ပိတာမဟ ဟူသော ပိတೃနှစ်ပါးလည်း ရှိသည်။

Verse 8

अभिवाद्य स तौ तत्र कालापेक्षः प्रतीक्षते / प्रस्यन्दमानात्सोमात्तु पित्रर्थं तु परिश्रवान्

သူသည် ထိုနေရာတွင် သူတို့နှစ်ဦးကို ဂါရဝပြု၍ အချိန်တော်ကို စောင့်ဆိုင်းနေ하였다။ စီးဆင်းနေသော ဆိုမရသမှ ပိတೃများအတွက် သန့်ရှင်းသော ပရိශ්ရဝ သာရေထွက်ပေါ်လာ하였다။

Verse 9

ऐलः पुरूरवा विद्वान्मासश्राद्धचिकीर्षया / उपास्ते पितृमन्तं तं सोमं दिवि समास्थितः

ပညာရှိ အိုင်လ ပုရူရဝါသည် လစဉ် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်လိုသဖြင့် ကောင်းကင်၌ တည်ရှိသော ပိတೃနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ဆိုမကို ပူဇော်ကာ ဥပာသနာပြု하였다။

Verse 10

द्विलवां कुहूमात्रां च ते उभे तु विचार्य सः / सिनीवालीप्रमाणेभ्यः सिनीवालीमुपास्य सः

သူသည် ဒွိလဝ နှင့် ကုဟူမಾತ್ರာ ကို နှစ်မျိုးလုံး စိစစ်ပြီး၊ စိနီဝါလီ၏ စံနှုန်းများအတိုင်း စိနီဝါလီကို ဥပာသနာပြု하였다။

Verse 11

कुहूमात्रः कलां चैव ज्ञात्वोपास्ते कुहूं तथा / स तदा तामुपासीनः कालापेक्षः प्रपश्यति

ကုဟူမಾತ್ರာနှင့် ကလာကို သိပြီးနောက်၊ သူသည် ထိုအတိုင်း ကုဟူကို ပူဇော်하였다။ ထိုအခါ ဥပာသနာ၌ ထိုင်လျက် အချိန်တော်ကို စောင့်ကာ ကြည့်ရှုနေ하였다။

Verse 12

सुधामृतं तु तत्सोमात्स्रवद्वै मासतृप्तये / दशभिः पञ्चभिश्चैव सुधामृतपरिस्रवैः

ထို ဆိုမမှ လစဉ် တೃပ్తိအတွက် သုဓာအမృత စီးဆင်းလာသည်။ သုဓာအမృత၏ စီးကြောင်းများသည် ဆယ်နှင့် ငါး ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

Verse 13

कृष्णपक्षे भुजां प्रीत्या दह्यमानां तथांशुभिः / सद्यः प्रक्षरता तेन सौम्येन मधुना तु सः

လကွယ်ဘက်၌ သူ၏လက်မောင်းများသည် ရောင်ခြည်တို့ကြောင့် လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်၏; ထို့နောက် သူသည် နူးညံ့သော ပျားရည်ကို ချက်ချင်း စီးဆင်းစေ하였다။

Verse 14

निर्वातेष्त्रथ पक्षेषु पित्र्येण विधिना दिवि / सुधामृतेन राजैन्द्रस्तर्प यामास वै पितॄन्

လေမရှိငြိမ်သက်သော ပက္ခာကာလ၌၊ ကောင်းကင်တွင် ပိတೃဝိဓိအတိုင်း၊ ရာဇင်ဒြာသည် စုဓာအမရိတဖြင့် ပိတೃတို့ကို တർပဏ၍ တൃप्तစေ하였다။

Verse 15

सौम्यान्बर्हिषदः काव्यानग्निष्वात्तांस्तथैव च / ऋतमग्निस्तु यः प्रोक्तः स तु संवत्सरो मतः

စောမ്യ၊ ဘर्हिषद၊ ကာဗျ၊ အဂ္နိရှွာတ္တ—ဤတို့သည် ပိတೃဂဏများ ဖြစ်ကြသည်; ‘ဋတမဂ္နိ’ ဟု ခေါ်ဆိုသူသည် စံဝတ္ဆရ (နှစ်) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 16

जज्ञिरे ह्यृतवस्तस्माद्ध्यृतुभ्यश्चार्त्तवास्तथा / आर्तवा ह्यर्द्धमासाख्याः पितरो ह्यृतुसूनवः

ထိုသူမှ ရတုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ရတုများမှ အာတ္တဝများလည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အာတ္တဝတို့ကို ‘အর্ধမాస’ (လဝက်) ဟု ခေါ်ကြ하며၊ ထိုပိတೃတို့သည် ရတု၏ သားများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 17

ऋतवः पितामहा मासा अयनाह्यब्दसूनवः / प्रपितामहास्तु वै देवाः पञ्चाब्दा ब्रह्मणः सुताः

ရတုများသည် ပိတாமဟ (အဘိုး) များ ဖြစ်ကြသည်; လများနှင့် အယနများသည် နှစ်၏ သားများ ဖြစ်ကြသည်; ပရပိတாமဟ ဒေဝများကို ‘ပဉ္စာဗ္ဒ’ ဟု ခေါ်하며၊ သူတို့သည် ဘြဟ္မာ၏ သားများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 18

सौम्यास्तु सोमजा ज्ञेयाः काव्या ज्ञेयाः कवेः सुताः / उपहूताः स्मृता देवाः सोमजाः सोमपाः स्मृताः

“သော်မ്യ” ဟုခေါ်သော ပိတၱရတို့သည် “ဆိုမဇ” ဟု သိမှတ်ရမည်။ “ကာဗျ” ပိတၱရတို့သည် ကဝိ၏ သားတော်များဟု ဆိုကြသည်။ “ဥပဟူတ” ဟု ခေါ်သော ဒေဝတို့ရှိ၍၊ ဆိုမဇတို့ကိုပင် “ဆိုမပ” (ဆိုမရည်သောက်သူ) ဟုလည်း မှတ်ကြသည်။

Verse 19

आज्यपास्तु स्मृताः काव्यास्तिस्रस्ताः पितृजातयः / काव्या बर्हिषद श्चैव अग्निष्वात्ताश्च तास्त्रिधा

ကာဗျ ပိတၱရတို့ကို “အာဇျပာ” ဟုလည်း စာတမ်းများတွင် မှတ်ထားသည်။ ပိတၱရအမျိုးအစား သုံးမျိုးရှိ၍—ကာဗျ၊ ဘရ္ဟိသဒ၊ အဂ္နိရှ္ဝာတ္တ—ဟူ၍ တြိဝိဓ ဖြစ်သည်။

Verse 20

गृहस्था ये च यज्वान ऋतुर्बर्हिषदो ध्रुवम् / गृहस्थाश्चाप्ययज्वान अग्निष्वात्तास्तथार्त्तवाः

ယဇ္ဉ ပြုသော ဂೃಹಸ್ಥတို့သည် အမှန်တကယ် “ဋ္ဌတု (Ṛtu)” နှင့် “ဘရ္ဟိသဒ (Barhiṣad)” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယဇ္ဉ မပြုသော ဂೃಹಸ್ಥတို့ကို “အဂ္နိရှ္ဝာတ္တ (Agniṣvātta)” နှင့် “အာရ္တ္တဝ (Ārttava)” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 21

अष्टकापतयः काव्याः पञ्चाब्दास्तान्निबोधत / तेषां संवत्सरो ह्यग्निः सूयस्तु परिवत्सरः

ကာဗျ ပိတၱရတို့သည် “အဋ္ဌကာပတိ” ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် “အဗ္ဒ” ငါးပါးဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်ပါ။ ထိုအထဲတွင် “သံဝတ္ဆရ” သည် အဂ္နိ ဖြစ်၍ “ပရိဝတ္ဆရ” သည် စူရျ (နေ) ဖြစ်သည်။

Verse 22

सोम इड्वत्सरः प्रोक्तो वायुश्चैवानुवत्सरः / रुद्रस्तु वत्सरस्तेषां पञ्चाब्दास्ते युगात्मकाः

ဆိုမ (Soma) ကို “ဣဍ္ဝတ္ဆရ (Iḍvatsara)” ဟု ဆိုကြပြီး၊ ဝါယု (Vāyu) ကို “အနုဝတ္ဆရ (Anuvatsara)” ဟု ခေါ်သည်။ သူတို့အတွက် ရုဒြ (Rudra) သည် “ဝတ္ဆရ (Vatsara)” ဖြစ်သည်။ ဤ “အဗ္ဒ” ငါးပါးသည် ယုဂသဘောတရားဖြစ်သည်။

Verse 23

काव्याश्चैवोष्मपाश्चैव दिवाकीर्त्याश्च ते स्मृताः / ये ते पिबन्त्यमावस्यां मासिमासि सुधां दिवि

ကာဗျ၊ ဥရှ္မပ နှင့် ဒိဝါကီရ္တျ—ဤသို့ မှတ်ယူကြသည်။ သူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ လစဉ် အမဝါသျာနေ့တွင် စုဓာကို သောက်ကြသည်။

Verse 24

तांस्तेन तर्पयामास यावदासीत्पुरूरवाः / यस्मात्प्रस्रवते सोमान्मासि मासि धिनोति च

ပုရူရဝါ ရှိနေသမျှကာလပတ်လုံး ထိုအရာဖြင့် သူတို့ကို တရ্পဏပြုခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုဆိုမမှ လစဉ် ရည်စီးထွက်၍ ထပ်မံတိုးပွားလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 25

तस्मात्सुधामृतं तद्वै पितॄणां सोमपायिनाम् / एवं तदमृतं सौम्यं सुधा च मदु चैव ह

ထို့ကြောင့် ထို စုဓာအမృతသည် ဆိုမသောက်သော ပိတೃတို့၏ အရာတည်း။ ထိုနူးညံ့သော အမృతကို ‘စုဓာ’ နှင့် ‘မဓု’ ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။

Verse 26

कृष्णपक्षे यथा वेन्दोः कलाः पञ्चदश क्रमात् / पिबन्त्यंबुमयं देवास्त्रयस्त्रिंशत्तु छन्दनाः

ကృష్ణပက္ခ၌ လ၏ ကလာ ၁၅ ပါးသည် အစဉ်လိုက် လျော့နည်းသကဲ့သို့ ‘ချန္ဒန’ ဟု ခေါ်သော ဒေဝ ၃၃ ပါးသည် ရေသဘောအပိုင်းကို သောက်ကြသည်။

Verse 27

पीत्वार्द्धमासं गच्छन्ति चतुर्दश्यां सुधामृतम् / इत्येवं पीयमानैस्तु देवैः सर्वैर्निशाकरः

စတုရဒသီနေ့တွင် စုဓာအမృతကို သောက်ပြီး သူတို့သည် လဝက်တိုင်အောင် ဆက်လက်သွားကြသည်။ ဤသို့ ဒေဝအားလုံး သောက်သဖြင့် နိရှာကရ (လ) သည် လျော့နည်းလာသည်။

Verse 28

समागच्छत्यमावस्यां भागे पञ्चदशे स्थितः / सुषुम्णाप्यायितं चैव ह्यमावस्यां यथा क्रमम्

အမဝါသျာ၏ ဆယ့်ငါးပိုင်းတွင် တည်ရှိ၍ သောမသည် ရောက်လာသည်။ စုရှုမဏာ နာဒီမှတစ်ဆင့် အမဝါသျာနေ့တွင် အစဉ်လိုက် သင့်တော်သကဲ့သို့ ပြည့်ဝစေခံရသည်။

Verse 29

पिबन्ति द्विलवं कालं पितरस्ते सुधामृतम् / पीतक्षयं ततः सोमं सूर्यो ऽसावेकरश्मिना

ပိတရတို့သည် လဝ နှစ်ခါကြာသည့် အချိန်တိုင်အောင် စုဓာအမရိတ်ကို သောက်ကြသည်။ ထို့နောက် သောက်၍ လျော့နည်းသွားသော သောမကို နေမင်းသည် တစ်ရောင်ခြည်တည်းဖြင့် ပြန်လည်ယူဆောင်သည်။

Verse 30

आप्याययत्सुषुम्णातः पुनस्तान्सोमपायिनः / निः शेषायां कलायां तु सोममाप्याययत्पुनः

စုရှုမဏာမှတစ်ဆင့် သူသည် သောမသောက်သူတို့ကို ထပ်မံပြည့်ဝစေသည်။ ကလာ အကုန်ဆုံးသွားသောအခါ သောမကိုလည်း ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးသည်။

Verse 31

सुषुम्णाप्यायमानस्य भागं भागमहः क्रमात् / कलाः क्षीयन्ति ताः कृष्णाः शुक्ला चाप्याययन्ति तम्

စုရှုမဏာဖြင့် ပြည့်ဝလာသော်လည်း နေ့စဉ်အစဉ်အတိုင်း အပိုင်းအပိုင်းကလာတို့ လျော့နည်းသွားသည်—၎င်းတို့သည် ကృష్ణကလာများဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သုကလကလာများက သူ့ကို ပြန်လည်တိုးပွားစေသည်။

Verse 32

एवं सूर्यस्य वीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः / दृश्यते पौर्णमास्यां वै शुक्लः संपूर्णमण्डलः

ဤသို့ နေမင်း၏ ဗီရျဖြင့် လမင်း၏ ကိုယ်တန်ု ပြည့်ဝလာသည်။ ပေါုර්ဏမាសီ (လပြည့်) တွင် သူသည် ဖြူစင်၍ စက်ဝိုင်းပြည့်စုံသကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။

Verse 33

संसिद्धिरेवं सोमस्य पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः / इत्येवं पितृमान्सोमः स्मृत इड्वत्सरात्मकः

ဤသို့ စောမ၏ အလင်းပိုင်းနှင့် အမှောင်ပိုင်း (ရှုကလ–ကృష్ణ) တို့၏ ပြည့်စုံမှု ဖြစ်၏။ ပိတೃတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော စောမကို ‘ဣဍ္ဝတ္ဆရ-သဘော’ ဟူ၍ မှတ်ယူကြသည်။

Verse 34

क्रान्तः पञ्चदशैः सार्द्धं सुधामृतपरिस्रवैः / अतः पर्वाणि वक्ष्यामि वर्वणां संधयश्च ये

စောမသည် ကလာ ၁၅ ပါးနှင့် စုဓာ–အမృత စီးဆင်းမှုတို့နှင့်အတူ ရွေ့လျား၏။ ထို့ကြောင့် ပရဝ (parva) များနှင့် ၎င်းတို့၏ စန္ဓိများကို ငါဆိုမည်။

Verse 35

ग्रन्थिमन्ति यथा पर्वाणीक्षुवे ण्वोर्भवन्त्युत / तथार्द्धमासि पर्वाणि शुक्लकृष्णानि चैव हि

ကြံတံတွင် အဆစ်အမြစ် (parva) များရှိသကဲ့သို့၊ အဝက်လ၏ parva များသည် ရှုကလနှင့် ကൃഷ്ണ ပက္ခတို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 36

पूर्णामावस्ययोर्भेदौ ग्रन्थयः संधयश्च वै / अर्द्धमासं तु पर्वाणि द्वितीयाप्रभृतीनि तु

ပုဏ္ဏမီနှင့် အမావာသျာ၏ ကွာခြားချက်သည် အဆစ် (granthi) နှင့် ဆုံချက် (sandhi) ဖြစ်၏။ အဝက်လ၏ parva များမှာ ဒွိတီယာမှ စ၍ တိထိများ ဖြစ်သည်။

Verse 37

अन्वाधानक्रिया यस्मात्क्रियते पर्वसंधिषु / तस्मात्तु पर्वणामादौ प्रतिपत्सर्वसंधिषु

parva ဆုံချက်များတွင် anvādhāna ကရိယာကို ပြုလုပ်ကြသဖြင့်၊ ဆုံချက်အားလုံး၌ parva ၏အစကို pratipadā ဟူ၍ သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 38

सायाह्ने ऽह्यनुमत्यादौ कालो द्विलव उच्यते / लवौ द्वावेव राकायां कालो ज्ञेयो ऽपराह्णकः

ညနေခင်းတွင် အနုမတိ စသော တိသီ၏ အစ၌ ကာလကို ‘လဝ’ နှစ်ခုဟု ဆိုသည်။ ရာကာ (လပြည့်) တွင်လည်း ‘လဝ’ နှစ်ခုကို အပရာဟ္ဏကာလဟု သိရမည်။

Verse 39

प्रतिपत्कृष्णपक्षस्य काले ऽतीते ऽपराह्णके / सायाह्ने प्रतिपन्ने च स कालः पौर्णमासिकः

ကృష్ణပက္ခ၏ ပထမနေ့(ပရတိပဒါ)တွင် အပရာဟ္ဏကာလ ကုန်လွန်ပြီး ညနေခင်း ဝင်ရောက်လာသောအခါ ထိုအချိန်ကို ‘ပေါုဏ္ဏမာသိက’ ကာလဟု ခေါ်သည်။

Verse 40

व्यतीपाते स्थिते सूर्ये लेखार्द्धे तु युगान्तरे / युगान्तरोदिते चैव लेशार्द्धे शशिनः क्रमात्

ဗျတီပါတ၌ နေသည် ‘လေခာဓ္ဓ’ (မျဉ်းတစ်ဝက်) တွင် တည်နေသော် ယုဂန္တရ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ယုဂန္တရ ပေါ်ထွန်းလာသော် အစဉ်လိုက် လသည်လည်း ‘လေရှာဓ္ဓ’ (အပိုင်းတစ်ဝက်) တွင် ရောက်သည်။

Verse 41

पौर्णमासी व्यतीपाते यदीक्षेतां परस्परम् / यस्मिन्काले समौ स्यातां तौ व्यतीपात एव सः

ဗျတီပါတ၌ လပြည့်နေ့တွင် နေနှင့် လ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မျက်နှာချင်းဆိုင် မြင်တွေ့လျှင်၊ နှစ်ပါးတူညီသည့် အချိန်ကာလပင် ဗျတီပါတ ဖြစ်သည်။

Verse 42

तं कालं सूर्यनिर्द्देश्यं दृष्ट्वा संख्यां तु सर्पति / स वै वषटाक्रियाकालः सद्यः कालं विधीयते

နေ၏ အညွှန်းအတိုင်း ထိုကာလကို ကြည့်၍ ရေတွက်ချက်မှုသည် ရှေ့သို့ ဆက်လက်သွားသည်။ ထိုကာလပင် ‘ဝရှတ်’ မန္တရကရိယာ ပြုလုပ်ရမည့် အချိန်ဖြစ်၍ ချက်ချင်းပင် ဝိဓိအတိုင်း ကာလကို သတ်မှတ်သည်။

Verse 43

पूर्णन्दोः पूर्णपक्षे तु रात्रिसंधिश्च पूर्णिमा / ततो विरज्यते नक्तं पौर्णमास्यां निशाकरः

လပြည့်ဖက်၌ ည၏ဆုံချက်ကာလကို “ပုဏ္ဏိမာ” ဟု ခေါ်သည်။ ပေါုဏ္ဏမာသီညတွင် နိသာကရ လမင်းသည် အထူးတောက်ပလင်းလက်၏။

Verse 44

यदीक्षेते व्यतीपाते दिवा पूर्णे परस्परम् / चन्द्रार्कावपराह्णे तु पूर्णात्मानौ तु पूर्णिमा

ဗျတီပာတ အခါ၌ နေ့ခင်းပြည့်တန်ဆာတွင် လနှင့် နေ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မျက်နှာချင်းဆိုင် မြင်ရပြီး၊ နေ့လယ်ကျော်တွင် နှစ်ပါးလုံး ပြည့်ဝတောက်ပလျှင်—ထိုသည် ပုဏ္ဏိမာ ဖြစ်သည်။

Verse 45

यस्मात्तामनुमन्यन्ते पितरो दैवतैः सह / तस्मादनुमतिर्नाम पूर्णिमा प्रथमा स्मृता

ပိတရတို့သည် ဒေဝတများနှင့်အတူ ထိုတိထီကို အတည်ပြုသဖြင့် ထိုနေ့ကို “အနုမတိ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ပုဏ္ဏိမာတို့အနက် ပထမဟု မှတ်ယူသည်။

Verse 46

अत्यर्थं भ्राजते यस्माद्व्योम्न्यस्यां वै निशाकरः / रञ्जनाच्चैव चन्द्रस्य राकेति कवयो ऽब्रुवन्

ဤတိထီတွင် မိုးကောင်းကင်၌ နိသာကရ လမင်းသည် အလွန်တောက်ပလင်းလက်သဖြင့်၊ လ၏ စွဲမက်ဖွယ် ရောင်ရမ်းမှုကြောင့် ကဗျာဆရာတို့က “ရာကာ” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 47

अमावसेतामृक्षे तु यदा चन्द्रदिवाकरौ / राका पञ्चदशी रात्रिरमावास्या ततः स्मृता

အမావသျာ နက္ခတ်၌ လနှင့် ဒိဝါကရ (နေ) ပေါင်းဆုံလာသောအခါ “ရာကာ” ဟု ခေါ်သော ၁၅ ရက်မြောက်ညပြီးနောက် သတိပြုသည့် တိထီကို အမாவသျာ ဟု မှတ်ယူသည်။

Verse 48

व्युच्छिद्य तममावस्यां पश्यतस्तौ समागतौ / अन्योन्यं चन्द्रसूर्यौं तौ यदा तद्वर्श उच्यते

အမဝါသျာည၏ အမှောင်ထူထဲမှုကို ခွဲဖောက်၍ ကြည့်နေစဉ်ပင် နှစ်ပါးသည် တွေ့ဆုံလာကြသည်; လနှင့် နေ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆုံစည်းသည့်အခါ ထိုအချိန်ကို ‘ဝရ္ဿ’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 49

द्वौ द्वौ लवावमावास्या स कालः पर्वसंधिषु / द्व्यक्षर कुहुमात्रश्च पर्वकालास्त्रयः स्मृताः

အမဝါသျာတွင် ပရဝ-ဆန္ဓိများ၌ လဝ နှစ်နှစ်စာ အချိန်ရှိသည်; ‘ဒွျက္ခရ’ နှင့် ‘ကူဟူ-မာတြ’ တို့ပါဝင်၍ ပရဝကာလ သုံးမျိုးဟု စမရိတီ၌ မှတ်သားထားသည်။

Verse 50

नष्टचन्द्रा त्वमावस्या या मध्याङ्नात्प्रवर्त्तते / दिवसार्द्धेन रात्र्या च सूर्यं प्राप्य तु चन्द्रमाः

လ ပျောက်ကွယ်နေသော အမဝါသျာသည် မွန်းတည့်မှ စတင်သည်; လသည် နေ့တစ်ဝက်နှင့် ည၏ အစိတ်အပိုင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး နေကို နီးကပ်စွာ ရောက်သည်။

Verse 51

सूर्येण सह सामुद्रं गत्वा प्रातस्तनात्स वै / द्वौ कालौ संगमं चैव मध्याह्ने नियतं रविः

သူ (လ) သည် နေနှင့်အတူ သမုဒ္ဒရာဒေသသို့ သွား၍ မနက်မှစ၍ ထိုနေရာတွင် ရှိနေသည်; အချိန်နှစ်မျိုး၏ ဆုံချက်လည်း ထိုနေရာတွင် ဖြစ်ပြီး မွန်းတည့်တွင် ရဝိသည် သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ တည်ရှိသည်။

Verse 52

प्रतिपच्छुक्लपक्षस्य चन्द्रमाः सूर्य मण्डलात् / विमुच्यमानयोर्मध्ये तयोर्मण्डलयोस्तु वै

အလင်းပိုင်း ပထမနေ့ (ပရတိပဒါ) တွင် လသည် နေ၏ မဏ္ဍလမှ ခွာထွက်လာရန် စတင်သည်; မဏ္ဍလနှစ်ခု ခွာကွာသွားသည့်အခါ ၎င်းတို့အကြား အကွာအဝေး ပေါ်လွင်လာသည်။

Verse 53

स तदा ह्याहुतेः कालो दर्शस्य तु वषट्क्रिया / एतदृतुमुखं ज्ञेयममा वास्यास्य पर्वणः

ထိုအခါ အာဟုတိ ပူဇော်သည့် အချိန်ဖြစ်၍ ဒർശ ယဇ္ဈတွင် ‘ဝෂတ်’ ဟု ဆောင်ရွက်သည်။ ဤသည်ကို ရာသီ၏ မျက်နှာဟု သိရမည်—အမావာသျာ ပွဲတော်ဖြစ်သည်။

Verse 54

दिवापर्व ह्यमावास्या क्षीणेन्दौ बहुले तु वै / तस्माद्दिवा ह्यमावास्यां गृह्यते ऽसौ दिवाकरः

လ လျော့နည်းသည့် ဘဟုလပက္ခတွင် အမாவာသျာကို ‘နေ့ပွဲ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အမாவာသျာနေ့တွင် နေ့ခင်း၌ပင် ဒိဝါကရ (နေ) ကို သတ်မှတ်ယူသည်။

Verse 55

गृह्यते तु दिवा तस्मादमावास्यां दिवि क्षयाम् / कलानामपि चैतासां वृद्धिहान्या जलात्मनः

ထို့ကြောင့် အမாவာသျာတွင် ကောင်းကင်၌ ဖြစ်သော ချယကို စဉ်းစား၍ နေ့ခင်း၌ပင် သတ်မှတ်ယူသည်။ ထို့ပြင် ရေသဘာဝရှိသော လ၏ ကလာများတွင်လည်း တိုးပွားခြင်းနှင့် လျော့နည်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 56

तिथीनां नामधेयानि विद्वद्भिः संज्ञितानि वै / दर्शयेतामथात्मानं सूर्याचन्द्रमसावुभौ

တိသီတို့၏ အမည်များကို ပညာရှိတို့က သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့နောက် နေ နှင့် လ—နှစ်ပါးလုံး—မိမိတို့၏ သဘောသဘာဝကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 57

निष्क्रामत्यथ तेनैव क्रमशः सूर्यमण्डलात् / द्विलवोनमहोरात्रं भास्करं स्पृशते शशी

ထို့နောက် ထိုအစဉ်အတိုင်း လသည် နေမဏ္ဍလမှ တဖြည်းဖြည်း ထွက်ခွာသည်။ လဝ နှစ်ခုလျော့သော တစ်နေ့တစ်ညအတွင်း ရှရှီ (လ) သည် ဘာස්ကရ (နေ) ကို ထိစပ်သည်။

Verse 58

स तदा ह्याहुतेः कालोदर्शस्य तु वषट्क्रिया / कुहेति कोकिलेनोक्तो यः स कालः समाप्यते

ထိုအခါ အာဟုတိ ပူဇော်ချိန်၌ ဒർശ ယဇ్ఞတွင် ‘ဝෂတ်’ ကရိယာကို ဆောင်ရွက်သည်။ ကိုကီလာငှက်၏ ‘ကူဟေ’ ဟူသောအသံဖြင့် ညွှန်ပြသော ကာလသည် ထိုနေရာတွင် ပြီးဆုံးသည်။

Verse 59

तत्कालसंमिता यस्मादमावास्या कुहूः स्मृता / सिनीवालीप्रमाणस्तु क्षीणशेषो निशाकरः

ထိုကာလအတိုင်းအတာနှင့် ကိုက်ညီသောကြောင့် အမావာသျာကို ‘ကူဟူ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုအချိန်၌ လသည် စိနီဝါလီ၏ အတိုင်းအတာမျှသာ ကျန်၍ အလွန်ပါးလျော့နေသည်။

Verse 60

आमावस्यां विशत्यर्कस्सिनी वालीततः स्मृता / अनुमत्याश्चराकायाः सिनीवाल्याः कुहूंविना

အမாவာသျာတွင် နေမင်း ဝင်ရောက်သကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကြသဖြင့် ‘စိနီဝါလီ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် အံ့ဩဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော ‘အနုမတီ’ ဒေဝီသည် ကူဟူမပါဘဲ စိနီဝါလီနှင့် ဆက်နွယ်သော်လည်း သီးခြားဟု ဆိုသည်။

Verse 61

एतासां द्विलवः कालः कुहूमात्रङ्कुहूःस्मृताः / चन्द्रसूर्यव्यतीपाते संगते पूर्णिमान्तरे

ဤတို့၏ လဝ နှစ်ခုစာ ကာလကို ‘ကူဟူ-မာတ်ရ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ လ-နေ ဝျတီပာတ (အထူးဆုံစည်းမှု) ဖြစ်၍ ပုဏ္ဏမီအကြားကာလတွင် ဆုံမိသော် ထိုကာလကိုပင် ကူဟူ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 62

प्रतिपत्प्रतिपद्येत पर्वकालो द्विमात्रकः / कालः कहूसिनीवाल्योः सामुद्रस्य तु मध्यतः

ပရတိပဒမှ ပရတိပဒအထိ ပရဝကာလသည် မာတ်ရ နှစ်ခုစာ ဖြစ်သည်။ ကူဟူနှင့် စိနီဝါလီ၏ ကာလသည် သမုဒ္ဒရ (sāmudra) အတွက်တွက်ချက်မှု၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 63

अर्काग्नि मण्डले सोमे पर्वकालः कलासमः / एवं स शुक्लपक्षे वै रजन्यां पर्वसंधिषु

နေ-မီး မဏ္ဍလအတွင်းရှိ သောမအတွက် ပဗ္ဗကာလသည် ကလာတစ်ခုနှင့် တူ၏။ ထိုနည်းတူ ရှုကလပက္ခ၌လည်း ညအချိန် ပဗ္ဗဆန္ဓိများတွင် ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။

Verse 64

संपूर्ममण्डलः श्रीमांश्चन्द्रमा उपरज्यते / यस्मादा दाप्यायते सोमः पञ्चदश्यां तु पूर्णिमा

ပြည့်စုံသောဝိုင်းပုံဖြင့် ဂုဏ်ရောင်တောက်ပသော လမင်းသည် ထင်ရှားတောက်ပ၏။ အကြောင်းမှာ တစ်ဆယ့်ငါးရက်မြောက် တိသီတွင် သောမသည် ပြည့်ဝစွာ ပွားမြောက်သဖြင့် ထိုနေ့ကို ပုဏ္ဏိမာ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 65

दशभिः पञ्चभिश्चैव कलाभिर्दिवसक्रमात् / तस्मात्कलाः पञ्चदश सोमेनास्य तु षोडशी

နေ့ရက်အစဉ်အတိုင်း (လ) သည် ကလာ ဆယ်နှင့် ငါးဖြင့် တိုးပွား၏။ ထို့ကြောင့် သောမ၏ ကလာသည် တစ်ဆယ့်ငါး ဖြစ်ပြီး၊ ‘ရှိုးဒရှီ’ ဟူသော တစ်ဆယ့်ခြောက်မြောက် ကလာကိုလည်း (ပြည့်စုံမှုအဖြစ်) ဆိုကြသည်။

Verse 66

तस्मात्सोमस्य भवति पञ्चदश्याप्रपां क्षयः / इत्येते पितरो देवाः सोमपाः सोमवर्द्धनाः

ထို့ကြောင့် တစ်ဆယ့်ငါးရက်မြောက် တိသီတွင် သောမသည် လျော့နည်းခြင်း (ခ္ṣယ) ဖြစ်၏။ ဤပိတရတို့သည် ဒေဝသဘောရှိသူများ—သောမသောက်သူများ၊ သောမကို တိုးပွားစေသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 67

आर्तवा ऋतवो ह्यृद्धा देवास्तान्भावयन्ति वै / अतः पितॄन्प्रवक्ष्यामि मासश्राद्धभुजस्तु ये

ရာသီစက်ဝိုင်းအတိုင်း ဤရာသီများသည် စည်ပင်ကြွယ်ဝ၏။ ဒေဝတို့သည် ထိုရာသီများကို အမှန်တကယ် ပံ့ပိုးကြ၏။ ထို့ကြောင့် ယခု မာသ-ရှ్రာဒ္ဓကို ခံယူသုံးဆောင်သော ပိတရတို့ကို ငါဆိုပြမည်။

Verse 68

तेषां गतिं सतत्त्वां च प्राप्तिं श्राद्धस्य चैव हि / न मृतानां गतिः शक्या ज्ञातुं न पुनरागतिः

သူတို့၏ ဂတိ၊ အမှန်တရားတတ္တဝနှင့် ရှရဒ္ဓ၏ အကျိုးရလဒ်တို့ကို တိတိကျကျ သိရန် ခက်ခဲသည်။ သေဆုံးသူတို့၏ ဂတိကို မသိနိုင်သကဲ့သို့ ပြန်လည်လာရောက်ခြင်းလည်း မရှိ။

Verse 69

तपसापि प्रसिद्धेन किंपुनर्मासचक्षुषा / अनुदेवपितॄनेते पितरो लौकिकाः स्मृताः

တပသဖြင့် နာမည်ကြီးသူတောင် မသိနိုင်လျှင်၊ ကိုယ်ခန္ဓာမျက်စိဖြင့် ဘာကို သိနိုင်မည်နည်း။ ဒေဝ-ပိတೃတို့ကို အနုလိုက်သော ဤပိတೃများကို ‘လောကိက’ ပိတೃဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 70

देवाः सौम्याश्च काव्याश्च अयज्वानो ह्यचोनिजाः / देवास्ते पितरः सर्वे देवास्तान्वादयन्त्युत

စောမ്യနှင့် ကာဗျဟု ခေါ်သော ဒေဝများ—ယဇ్ఞမပြုသူ၊ အဂ္နိမှ မမွေးဖွားသူ (အချိုးနိဇ)—သူတို့ပင် ဒေဝသဘောရှိသော ပိတೃအားလုံးဖြစ်ကြသည်။ ဒေဝတို့သည်လည်း သူတို့ကို ချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 71

मनुष्यपितरश्चैव तेभ्यो ऽन्ये लौकिकाः स्मृताः / पिता पितामहश्चापि तथा यः प्रपितामहः

လူသားပိတೃများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အခြား ‘လောကိက’ ပိတೃများဟု မှတ်ယူကြသည်—အဖေ၊ အဖိုး (ပိတామဟ) နှင့် အဖိုးကြီး (ပရပိတామဟ) တို့ဖြစ်သည်။

Verse 72

यज्वानो ये तु सामेन सोमवन्तस्तु ते स्मृताः / ये यज्वानो हविर्यज्ञे ते वै बर्हिषदः स्मृताः

စಾಮန်သီချင်းဖြင့် ယဇ్ఞပြုသော ယဇွာနများကို ‘ဆိုမဝန္တ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဟဝိရယဇ్ఞတွင် အဟုတိဖြင့် ယဇ्ञပြုသော ယဇွာနများကို ‘ဗර්ဟိෂဒ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 73

अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तेषां होमिनो ऽयाज्ययाजिनः / तेषां तु धर्मसाधर्म्यात्स्मृताः सायुज्यगा द्विजैः

သူတို့ကို ‘အဂ္နိရှ္ဝာတ္တ’ ပိတೃများဟု မှတ်ယူကြသည်—ဟောမပြုသူများ၊ မယဇ္ဉာသင့်သူကိုပါ ယဇ္ဉာပြုသူများ။ ဓမ္မတူညီမှုကြောင့် ဒွိဇများက သူတို့ကို စာယုဇ္ယ (တစ်လုံးတည်းဖြစ်ခြင်း) သို့ သွားသူဟု ဆိုကြသည်။

Verse 74

ये चाप्याश्रमधर्माणां प्रस्थानेषु व्यवस्थिताः / अन्ते तु नावसीदन्ति श्रद्धायुक्तास्तु कर्मसु

အာရှရမ်ဓမ္မ၏ လမ်းစဉ်များတွင် တည်မြဲသူတို့သည် အဆုံးတွင် မကျဆင်းကြ; ကర్మများ၌ သဒ္ဓါ (ယုံကြည်မှု) ဖြင့် ယှဉ်တွဲနေကြသည်။

Verse 75

तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञेन प्रजया च वै / श्राद्धेन विद्यया चैव प्रदानेन च सप्तधा

တပဿ၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ ယဇ္ဉာ၊ သားသမီး/မျိုးဆက်၊ ရှရာဒ္ဓ၊ ဝိဒ္ယာ နှင့် ဒါန—ဤသို့ ခုနစ်မျိုးဖြင့်။

Verse 76

कर्मस्वेतेषु ये युक्ता भवन्त्यादेहपातनात् / दैवैस्तैः पितृभिः सार्द्धं सूक्ष्मजैः सोमयाजनैः

ကိုယ်ခန္ဓာကျဆုံးသည့်အထိ ဤကర్మများတွင် တည်ကြည်သူတို့သည် ထိုဒေဝပိတೃများနှင့်အတူ—သိမ်မွေ့ကိုယ်ရှိ၍ ဆိုမယဇ္ဉာပြုသူများ—ပေါင်းသင်းရသည်။

Verse 77

स्वर्गता दिवि मोदन्ते पितृवत्त उपासते / तेषां निवापे दत्ते तु तत्कुलीनैश्च बन्धुभिः

ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ပြီးနောက် သူတို့သည် ဒေဝလောက၌ ပျော်မြူးကာ ပိတೃများကဲ့သို့ ပူဇော်ခံရသည်။ ထိုသူတို့အတွက် တူညီသော မျိုးရိုးဘက် ဆွေမျိုးများက နိဝါပ (ပိဏ္ဍဒါန) ပေးအပ်သောအခါ။

Verse 78

मासश्राद्धभुजस्तृप्तिं लभन्ते सोमलौकिकाः / एते मनुष्यपितरो मासश्राद्धभुजस्तु ये

လစဉ် ရှရာဒ္ဓ အဟာရကို လက်ခံစားသုံးသော ဆိုမလောကရှိသူတို့သည် စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရရှိကြသည်။ လစဉ် ရှရာဒ္ဓကို ခံယူသူတို့ကို လူသားပိတೃများဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 79

तेभ्यो ऽपरे तु ये ऽप्यन्ये संकीर्णाः कर्मयोनिषु / भ्रष्टाश्चाश्रमधर्मेभ्यः स्वधास्वाहाविवर्जिताः

ထိုသူတို့နှင့် မတူဘဲ ကမ္မယိုးနီများတွင် ရောနှောနေသော အခြားသူများသည် အာရှရမဓမ္မမှ လွဲချော်ပြီး ‘svadhā’ ‘svāhā’ ပူဇော်သံတို့မှ ကင်းလွတ်နေကြသည်။

Verse 80

भिन्नदेहा दुरात्मानः प्रेतभूता यमक्षये / स्वकर्माण्य नुशोचन्तो यातनास्थानमागताः

ထိုဒုရာတ္မာများသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ခွဲကွာ၍ ယမ၏နယ်မြေတွင် ပရိတ်ဖြစ်လာကြပြီး၊ ကိုယ့်ကမ္မကို နောင်တရ၍ ညှဉ်းပန်းရာနေရာသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 81

दीर्घायुषो ऽतिशुष्काश्च श्मश्रुलाश्च विवाससः / क्षुत्पिपासापरीताश्च विद्रवन्तस्ततस्ततः

သူတို့သည် အသက်ရှည်သော်လည်း အလွန်ခြောက်သွေ့ပိန်ပါး၍ မုတ်ဆိတ်ရှည်ကာ အဝတ်မရှိ; ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းတို့က ဖိစီးသဖြင့် ဟိုဒီပြေးလွှားကြသည်။

Verse 82

सरित्सरस्तडागानि वापीश्चाप्युपलिप्सवः / परान्नानि च लिप्संतः काल्यमानास्ततस्ततः

သူတို့သည် မြစ်၊ ရေကန်၊ ရေကန်ငယ်နှင့် ရေတွင်းတို့ကို ရယူလိုကြပြီး၊ အခြားသူ၏ အစာကို လိုချင်သဖြင့် နှင်ထုတ်ခံကာ ဟိုဒီလှည့်လည်ကြသည်။

Verse 83

स्थानेषु पात्यमानाश्च यातनाश्च पुनः पुनः / शाल्मले वैतरण्यां च कुंभीपाके तथैव च

သူတို့သည် အကြိမ်ကြိမ် နေရာမျိုးစုံသို့ ပစ်ချခံရ၍ ဒဏ်ခတ်မှုကို ခံစားရသည်—Śālmali၊ Vaitaraṇī နှင့် Kuṃbhīpāka နရကများတွင်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 84

करंभवालुकायां च असिपत्रवने तथा / शिला संपेषणे चैव पात्यमानाः स्वकर्मभिः

Karaṃbha-vālukā၊ Asipatravana နှင့် Śilā-saṃpeṣaṇa တွင်လည်း သူတို့သည် မိမိတို့၏ ကမ္မဖလကြောင့် ပစ်ချခံရသည်။

Verse 85

तत्रस्थानां हि तेषां वै दुः खितानामनाशिनाम् / तेषां लोकान्तरस्थानां बान्धवैर्नाम गोत्रतः

အဲဒီနေရာရှိ ဒုက္ခရောက်သူတို့သည် မပျက်စီးကြ; အခြားလောက၌ရှိသူတို့ကို ဆွေမျိုးများက အမည်နှင့် ဂိုထရဖြင့် သတိရကြသည်။

Verse 86

भूमावसव्यं दर्भेषु दत्ताः पिण्डास्त्रयस्तु वै / यान्ति तास्तर्पयन्ते च प्रेतस्थानेष्वधिष्ठितान्

မြေပေါ် ဒರ್ಭမြက်ပေါ်တွင် အပစဝျ (ဘယ်ဘက်လှည့်) ဖြင့် ပူဇော်သော ပိဏ္ဍ သုံးလုံးသည် ပရေတနေရာ၌ရှိသူတို့ထံ ရောက်၍ တർပဏဖြင့် တೃप्तစေသည်။

Verse 87

अप्राप्ता यातनास्थानं प्रभ्रष्टा य च पञ्चधा / पश्चाद्ये स्थावरान्ते वै जाता नीचैः स्वकर्मभिः

ဒဏ်ခတ်ရာနေရာသို့တောင် မရောက်သေးသူတို့သည် ငါးမျိုးဖြင့် ပျက်ကျကာ၊ နောက်တစ်ဖန် မိမိတို့၏ နိမ့်ကျသော ကမ္မကြောင့် စ္ထာဝရ (မလှုပ်ရှား) ယောနီအထိ မွေးဖွားကြသည်။

Verse 88

नानारूपासु जायन्ते तिर्यग्योनिष्वयोनिषु / यदाहारा भवन्त्येते तासु तास्विह योनिषु

သတ္တဝါတို့သည် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြင့် တိရစ္ဆာန်ယောနိများနှင့် အခြားယောနိများတွင် မွေးဖွားကြသည်။ ယောနိတစ်ခုချင်းစီတွင် ရှိသော အာဟာရအတိုင်း ထိုယောနိ၌ပင် ထိုအာဟာရကို စားသုံးသူများ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 89

तस्मिंस्तस्मिंस्तदाहारे श्राद्धं दत्तं प्रतिष्ठते / काले न्यायागतं पात्रे विधिना प्रतिपादितम्

ထိုထိုအာဟာရအဖြစ် ပေးအပ်သော ရှရာဒ္ဓသည် တည်မြဲ၍ အကျိုးပေးသည်။ အချိန်မှန်ကန်၍ ဓမ္မအရ သင့်တော်သော လက်ခံသူထံသို့ နည်းလမ်းတကျ ဆက်ကပ်လျှင် ဖြစ်သည်။

Verse 90

प्राप्नोत्यन्नं यथादत्तं जन्तुर्यत्रावतिष्ठते / यथा गोषु प्रनष्टामु वत्सो विन्दति मातरम्

သတ္တဝါသည် မည်သည့်နေရာတွင် တည်ရှိနေစေကာမူ ထိုနေရာ၌ပင် ပူဇော်ထားသော အစာကို ယခင်အတိုင်း ရရှိသည်။ နွားအုပ်ထဲတွင် ပျောက်သွားသော နွားကလေးက မိခင်နွားကို ပြန်တွေ့သကဲ့သို့။

Verse 91

तथा श्राद्धेषु दत्तान्नं मन्त्रः प्रापयते पितॄन् / एवं ह्यविफलं श्राद्धं श्रद्धादत्तं तु मन्त्रतः

ထိုနည်းတူ ရှရာဒ္ဓတွင် ဆက်ကပ်သော အစာကို မန္တရားက ပိတೃတို့ထံ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် မန္တရားနှင့်အတူ သဒ္ဓါဖြင့် ပေးအပ်သော ရှရာဒ္ဓသည် မဖြုန်းတီးဘဲ အကျိုးရှိသည်။

Verse 92

तत्तत्कुमारः प्रोवाच पश्यन्दिव्येन चक्षुषा / गतागतज्ञः प्रेतानां प्राप्तिं श्राद्धस्य तैः सह

ထိုကူမာရသည် ဒိဗ္ဗမျက်စိဖြင့် မြင်ကြည့်ကာ ပြောကြား하였다။ သူသည် ပရိတ်တို့၏ သွားလာမှုကို သိသူဖြစ်ပြီး၊ သူတို့နှင့်အတူ ရှရာဒ္ဓရောက်ရှိပုံကိုလည်း သိသူဖြစ်သည်။

Verse 93

बाह्लीकाश्चोष्मपाश्चैव दिवाकीर्त्याश्च ते स्मृताः / कृष्णपक्षस्त्वहस्तेषां शुक्लः स्वप्नाय शर्वरी

သူတို့ကို ဘာဟ္လီက၊ ဥရှ္မပ နှင့် ဒိဝါကီရ္တျ ဟု မှတ်သားကြသည်။ သူတို့အတွက် နေ့သည် ကృష్ణပက္ခ၊ ညသည် သုက္လပက္ခ—အိပ်မက်အတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 94

इत्येते पितरो देवा देवाश्च पितरश्च वै / ऋत्वर्तवार्द्धमासास्तु अन्योन्यं पितरः स्मृताः

ဤသို့ ပိတೃတို့သည် ဒေဝတားဖြစ်ပြီး ဒေဝတားတို့လည်း ပိတೃတို့ပင် ဖြစ်သည်။ ရာသီ(ṛtu)၊ ရာသီကာလ(artava) နှင့် လဝက်(arddhamāsa) တို့ကို အပြန်အလှန် ပိတೃဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 95

इत्येत पितरो देवा मनुष्यपितरश्च ये / प्रीतेषु तेषु प्रीयन्ते श्राद्धयुक्तेषु कर्मसु

ဤသို့ ပိတೃ-ဒေဝတားများနှင့် လူသားပိတೃများသည် ပျော်ရွှင်တော်မူလျှင် Śrāddha ပါဝင်သော ကర్మများ၌ ဝမ်းမြောက်ကြသည်။

Verse 96

इत्येष विचयः प्रोक्तः पितॄणां सोमपायिनाम् / एवं पितृसतत्त्वं हि पुराणे निश्चयं गतम्

ဤသည်မှာ ဆိုမသောက်သုံးသော ပိတೃများအကြောင်း ခွဲခြားဖော်ပြချက် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပင် ပိတೃတတ္တဝါကို ပုရာဏ၌ အတည်ပြုထားသည်။

Verse 97

इत्यर्कपितृसोमानामैलस्य च समागमः / सुधामृतस्य च प्राप्तिः पितॄणां चैव तर्प्पणम्

ဤသို့ အရ္က၊ ပိတೃနှင့် ဆိုမတို့၏ ဆုံဆည်းမှု၊ ထို့ပြင် အိုင်လ (ပုရူရဝ) ၏ တွေ့ဆုံမှု၊ သုဓာအမృత ရရှိမှုနှင့် ပိတೃတို့အား တർပဏ ပြုခြင်းတို့ကို ဆိုထားသည်။

Verse 98

पूर्णा मावास्ययोः कालो यातनास्थानमेव च / समासात्कीर्तितस्तुभ्यमेष सर्गः मनातनः

လပြည့်နှင့် လကွယ်၏ အချိန်ကာလနှင့် ဒဏ်ခတ်ရာနေရာတို့ကိုလည်း—သင်အား အကျဉ်းချုပ်၍ ငါပြောပြီးပြီ။ ဤသည်မှာ အစမရှိသော ရှေးဟောင်း စရ္ဂ ဖြစ်သည်။

Verse 99

वैश्वरूप्यं तु सर्गस्य कथितं ह्येकदैशिकम् / न शक्यं परिसंख्यातुं श्रद्धेयं भूतिमिच्छता

စရ္ဂ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ငါသည် အပိုင်းတစ်ပိုင်းအဖြစ်သာ ပြောခဲ့သည်။ အကုန်လုံးကို ရေတွက်မရနိုင်; ကောင်းကျိုးလိုသူသည် ယုံကြည် श्रद्धာဖြင့် လက်ခံရမည်။

Verse 100

स्वायंभुवस्य हि ह्येष सर्गः क्रान्तो मया तु वै / विस्तरेणानुपूर्व्या च भूयः किं वर्णयाम्यहम्

စွဝယံဘူဝ မနု၏ ဤစရ္ဂကို ငါ ရှင်းလင်းပြီးပြီ။ အသေးစိတ်နှင့် အစဉ်လိုက် ထပ်ပြီး ငါ ဘာကို ထပ်ဖော်ပြရမည်နည်း?