Adhyaya 14
Prakriya PadaAdhyaya 1475 Verses

Adhyaya 14

Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)

ဤအধ্যာယတွင် ပုရာဏသဘောတရားဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံအတွင်း စူတာက ကမ္ဘာဗေဒနှင့် မျိုးရိုးဗေဒကို ဆက်လက်ပို့ချသည်။ အတိတ်နှင့် အနာဂတ် ကာလဝန်းများတွင် သတ္တဝါတို့သည် ဆင်တူသော အဆင့်အတန်းဖြင့် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းကြောင်းဆိုသည့် သဘောတရားမှ စတင်ကာ စွာယမ္ဘုဝ မနွန္တရကာလအစ မျိုးဆက်များကို စာရင်းပြုစုဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ပရိယဝရတ မျိုးဆက်နှင့် သတ္တဒွီပ (ဒွီပ ၇ ခု) အပေါ် အုပ်ချုပ်သူများကို တင်မြှောက်သတ်မှတ်ခြင်းကို အဓိကထား၍ မျိုးရိုးကို နိုင်ငံရေး-မြေပြင်မြေပုံအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည်။ ဇမ္ဘူ၊ ပလက္ခ၊ ရှာလ္မလ၊ ကုရှ၊ ကရောဉ္စ၊ ရှာက၊ ပုရှ္ကရ ဒွီပတို့အပေါ် မင်းအာဏာကို အမည်တပ်၍ ခွဲဝေသတ်မှတ်ကာ ပုရာဏမြေဗေဒကို မင်းဆက်အုပ်ချုပ်ရေးဖြင့် ရှင်းလင်းပြသည်။ ဤအခန်းသည် မနွန္တရ/ယုဂ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်မှု၏ အချိန်သဘောတရားနှင့် ဒွီပခွဲဝေမှု၏ အာကာသစီမံမှုကို ချိတ်ဆက်ကာ ဓမ္မတရားအရ အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်နှင့် ဘိုးဘွားဆက်စဉ်အတွင်း ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းပုံကို ထည့်သွင်းထားသည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे कालसद्भाववर्णनं नाम त्रयोदशोंऽध्याय सुत उवाच अथान्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह / तुल्याभिमानिनः सर्वे जायन्ते नामरूपतः

ဤသို့ သီရိဘရဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝါယုမိန့်ကြားသော ပူရ္ဝဘာဂ၏ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပဒ၌ ‘ကာလ၏ အရှိတရား ဖော်ပြခြင်း’ ဟူသော တစ်ဆယ့်သုံးမြောက် အဓ್ಯಾಯ။ စူတက ဆိုသည်—ဤနေရာ၌ အတိတ်နှင့် အနာဂတ် အပါအဝင် အလယ်ကာလအားလုံးတွင်၊ အားလုံးသည် နာမနှင့် ရုပ်အလိုက် တူညီသော အတ္တမာန်ဖြင့် မွေးဖွားကြသည်။

Verse 2

देवाश्चाष्टविधा ये च तस्मिन्मम्वन्तरे ऽधिपाः / ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः

ထိုမနွန္တရ၌ အုပ်စိုးသော အမျိုးအစားရှစ်မျိုးသော ဒေဝတို့နှင့် ရှိသီများ၊ မနုများလည်း—အားလုံးသည် ရည်ရွယ်ချက်တူညီကြသည်။

Verse 3

महर्षिसर्गः संक्रान्तो वंशं स्वायंभुवस्य तु / विस्तरेणानुपूर्व्या च कीर्त्य मानं निबोधत

မဟာရိသီတို့၏ ဖန်ဆင်းခြင်းသည် ဆက်လက်တိုးတက်လာပြီ; ယခု စဝါယံဘူဝ မနု၏ မျိုးရိုးကို အသေးစိတ်နှင့် အစဉ်လိုက် ချီးမွမ်းဖော်ပြမည့်အကြောင်းကို သိမှတ်ကြလော့။

Verse 4

मनोः स्वायंभूवस्यासन् दश पौत्रास्तु तत्समाः / यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना

စဝါယံဘူဝ မနု၌ သူနှင့်တူညီသော မြေးသား ဆယ်ယောက်ရှိခဲ့သည်; သူတို့ကြောင့် ဤကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးသည်—ဒွီပ ခုနစ်ခုနှင့် မြို့ရွာများအပါအဝင်—ပြန့်နှံ့သွားသည်။

Verse 5

ससमुद्रा करवती प्रतिवर्षं निवेशिता / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा

ပင်လယ်များဖြင့် ဝန်းရံထားသော ကရာဝတီ မြေသည် နှစ်စဉ် စီမံတည်ထောင်ခဲ့သည်။ စွာယမ္ဘူဝ မန်ဝန္တရ မတိုင်မီ၊ အစ တ్రေတா ယုဂ၌လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်하였다။

Verse 6

प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौत्रैः स्वायंभुवस्य तु / प्रजा सत्त्वतपोयुक्तैस्तैरियं विनिवेशिता

ပရိယဝရတ၏ သားများ၊ စွာယမ္ဘူဝ၏ မြေးများဖြစ်၍ စတ္တဝနှင့် တပဿာပြည့်စုံသူတို့က ဤပြည်သူတို့ကို စနစ်တကျ တည်ထောင်စီမံ하였다။

Verse 7

प्रियव्रतात्प्रजोपेतान् वीरान्काम्यान्व्यजायत / कन्या सा तु महाभाग कर्दमस्य प्रजा पतेः

ပရိယဝရတမှ ပြည်သူများနှင့်ပြည့်စုံ၍ သူရဲကောင်းကာ မျှော်လင့်ဖွယ် သားများ မွေးဖွားလာသည်။ ထို့ပြင် မဟာဘဂါ၊ ပရဇာပတိ ကර්ဒမ၏ သမီးလည်း (မွေးဖွားလာသည်)။

Verse 8

कन्ये द्वे दश पुत्राश्च सम्राट् कुक्षिश्च ते शुभे / तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश

အို သုဘေ၊ သမ္ရာတ်နှင့် ကုက္ခိတို့တွင် သမီးနှစ်ဦးနှင့် သားဆယ်ဦး ရှိ하였다။ ထို့ပြင် သူတို့၏ ညီအစ်ကို ဆယ်ဦးသည် သူရဲကောင်းများဖြစ်၍ ပရဇာပတိတို့နှင့် တူညီ하였다။

Verse 9

आग्नीध्रश्चाग्निबा हुश्च मेधा मेधातिथिर्वसुः / ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सभ्र एव च

အာဂ္နီဓြ၊ အဂ္နိဗာဟု၊ မေဓာ၊ မေဓာတိထိ၊ ဝသု၊ ဇျောတိရှ္မာန်၊ ဒျုတိမာန်၊ ဟဗျ၊ သဝန၊ သဘ္ရ—ဤတို့သည် သူတို့၏ အမည်များ ဖြစ်သည်။

Verse 10

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान्सप्तसप्तसु पार्थिवान् / द्वीपेषु तेषु धर्मेण द्वीपान्ताश्च निबोधत

ပရိယဝရတသည် ထိုကျွန်းခုနစ်ခုတွင် မြေဘုရင်များကို ခုနစ်ခုစီအဖြစ် ဓမ္မအတိုင်း အဘိသေက ပြုလုပ်하였다; ထိုကျွန်းများ၏ နယ်နိမိတ်ကိုလည်း သိကြလော့။

Verse 11

जंबूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् / प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः

သူသည် အလွန်အားကြီးသော အဂ္နီဓြကို ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်하였다; ထို့ပြင် ပလက္ခဒွီပ၏ အရှင်အဖြစ် မေဓာတိသီကို ခန့်အပ်하였다။

Verse 12

शाल्मले तु वपुष्मन्तं राजानं सो ऽभिषिक्तवान् / ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्प्रभुः

ရှာလ္မလဒွီပတွင် သူသည် ဝပုရှ္မန့်ကို ဘုရင်အဖြစ် အဘိသေက ပြု하였다; ကုရှဒွီပတွင်လည်း အရှင်သည် ဂျျိုတိရှ္မန့်ကို ဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်하였다။

Verse 13

द्युतिमन्तं च राजानं क्रैञ्चद्वीपे ऽभ्यषेचयत् / शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः

ကရိုင်ဉ္စဒွီပတွင် သူသည် ဒျုတိမန့်ကို ဘုရင်အဖြစ် အဘိသေက ပြု하였다; ထို့ပြင် ပရိယဝရတသည် ရှာကဒွီပ၏ အရှင်အဖြစ် ဟဝျကို ခန့်အပ်하였다။

Verse 14

पुष्कराधिपतिं चैव सवनं कृतवान्प्रभुः / पुष्करे सवनस्याथ महावीतः सुतो ऽभवत्

အရှင်သည် သဝနကို ပုရှ္ကရ၏ အရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်하였다; ပုရှ္ကရတွင် သဝန၏ သား မဟာဝီတ မွေးဖွား하였다။

Verse 15

धातकिश्चापि द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवता वरौ / महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः

ဓာတကိလည်း သားတော်နှစ်ပါးရှိသော မြတ်သောသူ၏ သားနှစ်ပါးဖြစ်သည်။ ထိုမဟာတ္မာ၏ အမည်ကြောင့် ‘မဟာဝီတ’ ဟူသော ဝရ္ଷ (ဒေသ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 16

नाम्ना च धातकेश्चापि धातकीखण्ड उच्यते / हव्यो व्यजनयत्पुत्राञ् शाकद्वीपेश्वराञ् प्रभुः

ဓာတကိ၏ အမည်ကြောင့် ‘ဓာတကီခဏ္ဍ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ အရှင် ဟဝျာသည် ရှာကဒွီပ၏ အုပ်စိုးရှင် သားတော်များကို မွေးဖွားစေ하였다။

Verse 17

जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीवकम् / कुसुमोत्तरमोदाकौ सप्तमं च महाद्रुगम्

ဇလဒ၊ ကုမာရ၊ စုကုမာရ၊ မဏီဝက၊ ကုစုမုတ္တရ၊ မိုဒာက နှင့် ခုနစ်မြောက် မဟာဒရုဂ—ဤတို့သည် (သားတော်များ) ဖြစ်သည်။

Verse 18

जलदं जलदस्याथ प्रथमं वर्षमुच्यते / कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्

ဇလဒ၏ ဒေသကို ‘ဇလဒ’ ဟု ပထမ ဝရ္ෂဟု ခေါ်သည်။ ကုမာရ၏ ဒေသကို ‘ကောမာရ’ ဟု ဒုတိယ ဝရ္ෂဟု ဆိုကြသည်။

Verse 19

सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य तत्स्सतम् / मणीवस्य चतुर्थं तु मणीवकमिहोच्यते

စုကုမာရ၏ တတိယ ဝရ္ෂကို ‘စုကုမာရ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ မဏီဝ၏ စတုတ္ထ ဝရ္ෂကို ဤနေရာတွင် ‘မဏီဝက’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 20

कुसुमोत्तरवर्षं यत्पञ्चमं कुसुमोत्तरम् / मोदकस्यापि मोदाकं षष्ठं वर्षं प्रकीर्त्तितम्

ပဉ္စမမြေဒေသကို ‘ကုသုမုတ္တရ’ ဟုခေါ်ကြပြီး ကုသုမုတ္တရဝရ္ဿ ဖြစ်သည်။ ဆဋ္ဌမမြေဒေသကို ‘မောဒက’ ဟုကီർത്തিত၍ မောဒကပူဇာကဲ့သို့ ပီတိပေးသည်။

Verse 21

महाद्रुमस्य नाम्ना च सप्तमं तन्महाद्रुमम् / तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै

သတ္တမမြေဒေသကို ‘မဟာဒြုမ’ ဟုအမည်ကြီးသည်။ ထိုနေရာတွင် သူတို့၏အမည်များအတိုင်း မြေဒေသခုနစ်ခုကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 22

क्रैञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रो द्युतिमतस्तु वै / कुशलो मनोनुगस्छोष्णः पावनश्चान्धकारकः

ကရိဉ္စဒွီပ၏အရှင် ဒျုတိမန်တွင် သားများမှာ ကုရှလ၊ မနောနုဂ၊ ရှိုးရှ္ဏ၊ ပာဝန နှင့် အန္ဓကာရက တို့ဖြစ်သည်။

Verse 23

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै / तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रैञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

ဒျုတိမန်တွင် မုနိ နှင့် ဒုန္ဒုဘိ ဟူသော သားများလည်းရှိသည်။ သူတို့၏အမည်များအတိုင်း ကရိဉ္စဒွီပရှိ မင်္ဂလာဒေသများ ပေါ်ထွန်းကျော်ကြား하였다။

Verse 24

कुशलस्य तु देशो ऽभूत कौशलो नाम विश्रुतः / देशो मनोनुगस्यापि मानोनुगे इते स्मृतः

ကုရှလ၏ဒေသသည် ‘ကောရှလ’ ဟုကျော်ကြားလာသည်။ မနောနုဂ၏ဒေသကိုလည်း ‘မာနောနုဂ’ ဟုမှတ်သားကြသည်။

Verse 25

उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पावनस्यापि पावनः / अन्धकारस्य देशस्तु आन्धकारः प्रकीर्त्तितः

အပူ၏ နိုင်ငံသည် အပူဟု မှတ်ယူကြ၏၊ သန့်စင်မှု၏ နိုင်ငံလည်း သန့်ရှင်း၏။ အမှောင်၏ နိုင်ငံကို ‘အန္ဓကာရ’ ဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 26

मुनेश्च मौनिदेशो वै दुन्दुभेर्दुन्दुभिः स्मृतः / एते जनपदाः सप्त क्रैञ्चद्वीपे तु भास्वराः

မုနီ၏ နိုင်ငံကို ‘မောနိ-ဒေသ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ဒုန္ဒုဘိ၏ နိုင်ငံကို ‘ဒုန္ဒုဘိ’ ဟု မှတ်ယူကြ၏။ ဤခုနှစ်ပြည်နယ်တို့သည် ကရိဉ္စဒွီပ၌ တောက်ပကြ၏။

Verse 27

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन्महौजसः / उद्भिज्जो वेणुमांश्चैव वैरथो लवणो धृतिः

တောက်ပသော ကုသဒွီပ၌ အင်အားကြီးသော ပြည်နယ် ခုနှစ်ခု ရှိ၏—ဥဒ္ဘိဇ္ဇ၊ ဝေဏုမာန်၊ ဝိုင်ရထ၊ လဝဏ၊ ဓြတိ စသည်တို့။

Verse 28

षष्ठः प्रभाकरश्चा पि सप्तमः कपिलः स्मृतः / उद्भिज्जं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्

ခြောက်မြောက်ကို ‘ပရဘာကရ’၊ ခုနစ်မြောက်ကို ‘ကပိလ’ ဟု မှတ်ယူကြ၏။ ပထမ ဝရ္ଷမှာ ‘ဥဒ္ဘိဇ္ဇ’၊ ဒုတိယမှာ ‘ဝေဏုမဏ္ဍလ’ ဖြစ်၏။

Verse 29

तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं स्मृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

တတိယ ဝရ္ଷမှာ ‘ရထာကာရ’၊ စတုတ္ထမှာ ‘လဝဏ’ ဟု မှတ်ယူကြ၏။ ပဉ္စမ ဝရ္ଷမှာ ‘ဓြတိမတ်’၊ ဆဋ္ဌမ ဝရ္ષမှာ ‘ပရဘာကရ’ ဖြစ်၏။

Verse 30

सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्त्तितम् / तेषां देशाः कशद्वीपे तत्सनामान एव च

ခုနစ်မြောက်သည် “ကပိလ” ဟူသောအမည်ဖြစ်၍ ကပိလ၏အမည်ဟု ထင်ရှားကြသည်။ ကသဒွီပ၌ သူတို့၏ဒေသများလည်း ထိုအမည်များအတိုင်းပင် ခေါ်ကြသည်။

Verse 31

आश्रमाचारयुक्ताभिः प्रजाभिः समलङ्कृताः / शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते च वपुष्मतः

အာရှရမဓမ္မအကျင့်အကြံနှင့် ယှဉ်သော ပြည်သူများကြောင့် သူတို့သည် လှပတင့်တယ်ကြသည်။ ရှာလ္မလတွင် အုပ်စိုးသူသား ခုနစ်ဦးရှိ၍ ထိုသူတို့အားလုံး တောက်ပသန်မာကြသည်။

Verse 32

श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा / वैद्युतो मानसश्चापि सुप्रभः सप्तमस्तथा

ရွှေတ၊ ဟရိတ၊ ဂျီမူတ၊ ရိုဟိတ၊ ဝိုင်ဒျုတ၊ မာနသ နှင့် ခုနစ်မြောက် စုပရဘ—ဤအမည်များဖြစ်သည်။

Verse 33

श्वेतस्तु देशः श्वेतस्य हरितस्य सुहारितः / जीमूतस्यापि जीमूतो रोहितस्यापि रोहितः

ရွှေတ၏ဒေသကို “ရွှေတ” ဟုခေါ်ပြီး၊ ဟရိတ၏ဒေသကို “စုဟာရိတ” ဟုခေါ်သည်။ ဂျီမူတ၏ဒေသ “ဂျီမူတ”၊ ရိုဟိတ၏ဒေသ “ရိုဟိတ” ဖြစ်သည်။

Verse 34

वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य तु मानसः / सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्तैते देशपालकाः

ဝိုင်ဒျုတ၏ဒေသကို “ဝိုင်ဒျုတ” ဟုခေါ်ပြီး မာနသ၏ဒေသကို “မာနသ” ဟုခေါ်သည်။ စုပရဘ၏ဒေသလည်း “စုပရဘ” ဟုခေါ်ကြပြီး၊ ဤခုနစ်ဦးသည် ဒေသကိုကာကွယ်သော အုပ်ထိန်းသူများဖြစ်သည်။

Verse 35

प्लक्ष द्वीपं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपादनन्तरम् / सप्त मेधातिथे पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः

ယခု ဂျမ္ဘူဒွီပပြီးနောက်ရှိသော ပလက္ခဒွီပကို ငါဖော်ပြမည်။ မေဓာတိသီ၏ သားတော် ခုနစ်ပါးသည် ပလက္ခဒွီပ၏ အုပ်စိုးရှင် မင်းများဖြစ်ကြသည်။

Verse 36

ज्येष्ठः शान्तभयो नाम द्वितीयः शिशिरः स्मृतः / सुखोदयस्तृतीयस्तु चतुर्थो नन्द उच्यते

သူတို့အနက် အကြီးဆုံး၏ အမည်မှာ ရှာန်တဘယ ဖြစ်၍ ဒုတိယမှာ ရှိရှိရ ဟု သိကြသည်။ တတိယမှာ စုခိုဒယ၊ စတုတ္ထမှာ နန္ဒ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 37

शिवस्तु पेचमस्तेषां क्षेमकः षष्ठ उच्यते / ध्रुवस्तु सप्तमो ज्ञेयः पुत्रा मेधातिथेः स्मृताः

သူတို့အနက် ပဉ္စမမှာ ရှိဝ၊ ဆဋ္ဌမကို က္ရှေမက ဟု ခေါ်ကြသည်။ သတ္တမကို ဓြုဝ ဟု သိရမည်—ဤတို့သည် မေဓာတိသီ၏ သားတော်များဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 38

सप्तानां नामभिस्तेषां तानि वर्षाणि सप्त वै / तस्माच्छान्तभयं चैव शिशिरं च सुखोदयम्

သူတို့ ခုနစ်ဦး၏ အမည်များအတိုင်းပင် ထိုနေရာ၌ ဝရ္ଷ (ဒေသ) ခုနစ်ခု ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရှာန်တဘယ၊ ရှိရှိရ၊ စုခိုဒယ ဟူသော ဝရ္ଷများ ဖြစ်သည်။

Verse 39

आनन्दं च शिवं चैव क्षेमकं च ध्रुवं तथा / तानि तेषां समानानि सप्त वर्षाणि भागशः

ထို့အပြင် အာနန္ဒ၊ ရှိဝ၊ က္ရှေမက၊ ဓြုဝ ဟူသော ဝရ္ଷများလည်း ရှိသည်။ ထို ဝရ္ଷ ခုနစ်ခုကို သူတို့အတွက် တန်းတူအပိုင်းများဖြင့် ခွဲဝေထားသည်။

Verse 40

निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभूवेन्तरे / मेधा तिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपेश्वरैर्नृबैः

ထိုအရာများကို ယခင်က စွာယံဘူဝ မန်ဝန္တရကာလ၌ သူတို့ကပင် တည်ထောင်ထားခဲ့သည်။ တိထိ၏ သား မေဓာ စသည်တို့သည် ပလက္ခဒွီပ၏ အုပ်စိုးရှင် မင်းများဖြစ်သည်။

Verse 41

वर्णाश्रमाचारयुक्ताः प्लक्षद्वीपे प्रजाः कृताः / प्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै

ပလက္ခဒွီပ၌ ပြည်သူတို့ကို ဝဏ္ဏ-အာရှရမ အကျင့်ဓလေ့နှင့် ကိုက်ညီအောင် စီမံဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပလက္ခဒွီပ စသည်တို့သည် ရှာကဒွီပအနီးရှိ ကျွန်းများဖြစ်သည်။

Verse 42

ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभाजकः / सुखमायुश्च रूपं च बलं धर्मश्च नित्यशः

ဤငါးခုအတွင်း ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမကို ခွဲခြားသတ်မှတ်သော ဓမ္မကို သိမှတ်ရမည်။ နిత్యအားဖြင့် စိတ်ချမ်းသာမှု၊ အသက်ရှည်မှု၊ အလှအပ၊ အင်အားနှင့် ဓမ္မတို့ ရှိနေသည်။

Verse 43

पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधा रणं स्मृतम् / प्रक्षद्वीपः परिष्क्रान्तो जंबूद्वीपं निबोधत

ဤကျွန်းငါးခုတွင် (ဤစည်းကမ်း) အားလုံးအတွက် သာမန်တူညီသည်ဟု မှတ်တမ်းများက ဆိုသည်။ ပလက္ခဒွီပ၏ ဖော်ပြချက်ပြီးပြီ; ယခု ဇမ္ဗူဒွီပကို သိမှတ်ကြလော့။

Verse 44

आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यापुत्रं महाबलम् / प्रियव्रतो ऽभ्य षिञ्चत्तं जंबूद्वीपेश्वरं नृपम्

ကာမ်ယာ၏ သား၊ အင်အားကြီးမား၍ အကြီးဆုံး အမွေဆက်ခံသူ အာဂ္နီဓ္ရကို ပရိယဝရတက အဘိသေက ပြုလုပ်ကာ ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အုပ်စိုးရှင် မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်하였다။

Verse 45

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि प्रजापतिसमा नव / ज्येष्ठो नाभिरिति ख्यातस्तस्य किंपुरुषो ऽनुजः

ထိုသူ၌ ပ္ရဇာပတိတို့နှင့်တူညီသကဲ့သို့ သားတော် ကိုးပါး ရှိ၏။ အကြီးဆုံးကို ‘နာဘိ’ ဟုခေါ်ကြပြီး အငယ်ညီမှာ ‘ကിംပုရုရှ’ ဖြစ်၏။

Verse 46

हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो ऽभूदिलावृतः / रम्यस्तु पञ्चमः पुत्रो हिरण्वान् षष्ठ उच्यते

တတိယသားတော်မှာ ‘ဟရိဝရှ’ ဖြစ်၍ စတုတ္ထမှာ ‘ဣလာဝြတ’ ဖြစ်၏။ ပဉ္စမသားတော် ‘ရမ်ယ’၊ ဆဋ္ဌမှာ ‘ဟိရဏ္ဝာန်’ ဟုခေါ်၏။

Verse 47

कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वश्चाष्टमः स्मृतः / नवमः केतुमालश्च तेषां देशान्निबोधत

သူတို့အနက် ခုနှစ်မြောက်မှာ ‘ကူရု’၊ ရှစ်မြောက်ကို ‘ဘဒြာရှွ’ ဟု မှတ်သားကြ၏။ ကိုးမြောက်မှာ ‘ကေတုမာလ’ ဖြစ်၍ သူတို့၏ ဒေသများကို သိမှတ်လော့။

Verse 48

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाख्यं तु पिता ददौ / हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किपुरुषाय तत्

အဖေသည် နာဘိအား တောင်ဘက်ရှိ ‘ဟိမ’ ဟုခေါ်သော ဝර්ෂကို ပေးအပ်၏။ ‘ဟေမကူဋ’ ဟုခေါ်သော ဝර්ෂကိုမူ ကിംပုရုရှအား ပေးအပ်၏။

Verse 49

नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरिवर्षाय तं ददौ / मध्यमं यत्सुमेरोस्तु ददौ स तदिलावृतम्

‘နိုဣෂဓ’ ဟု မှတ်သားသော ဝර්ෂကို ဟရိဝရှအား ပေးအပ်၏။ စုမေရုတောင်၏ အလယ်ပိုင်း မြေဒေသကို ဣလာဝြတအား ပေးအပ်၏။

Verse 50

नीलं तु यत्स्मृतं वर्षं रम्यायैतप्तिता ददौ / श्वेतं यदुत्तरं तस्मात्पित्रा दत्तं हिरण्वते

‘နီလ’ ဟု မှတ်မိကြသော ဝါရှာကို တပ္တိတာသည် ရမ်ယာအား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို့၏ မြောက်ဘက်ရှိ ‘ရှွေတ’ ဝါရှာကို အဖေက ဟိရဏ္ဝတ်အား ပေးတော်မူ하였다။

Verse 51

यदुत्तरे शृङ्गवतो वर्षं तत्कुरवे ददौ / साल्यवन्तं तथा वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत्

မြောက်ဘက်ရှိ ‘သೃင်္ဂဝတ်’ ဝါရှာကို ကုရုအား ပေးအပ်ပြီး၊ ‘သာလျဝန္တ’ ဝါရှာကို ဘဒြာရှွ အား ဆက်ကပ်하였다။

Verse 52

गन्धमादनवर्षं तु केतुमाले न्यवेदयत् / इत्येतानि मयोक्तानि नव वर्षाणि भागशः

‘ဂန္ဓမာဒန’ ဝါရှာကို ကေတုမာလ အား ဆက်ကပ်하였다။ ဤသို့ အပိုင်းအခြားအလိုက် ဝါရှာ ကိုးခုကို ငါ ပြောကြားပြီးပြီ။

Verse 53

आग्नी ध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभ्यषेचयत् / यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः

အဲဒီ ဝါရှာများတွင် အဂ္နိဓြ သည် သားတော်များကို အစဉ်လိုက် အဘိသေက ပြုလုပ်ပေးပြီး၊ ထို့နောက် ဓမ္မတရားရှိသူသည် တပသ်၌ တည်နေ하였다။

Verse 54

इत्येतौः सप्तभिः कृत्स्ना सप्तद्वीपा निवे शिताः / प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौतैः स्वायंभुवस्य च

ဤသို့ ပရိယဝရတ၏ သားတော် ခုနစ်ပါး—စွာယံဘုဝ မနု၏ မြေးတော်များလည်း ဖြစ်ကြသူတို့—ကြောင့် ဒွီပ ခုနစ်ခုလုံးတွင် နေရာချထားမှုနှင့် စီမံအုပ်ချုပ်မှု ပြီးစီး하였다။

Verse 55

एवं वर्षेषु सर्वेषु सन्निवेशाः पुनः पुनः / क्रियन्ते प्रलये वृत्ते सप्त सप्तसु पार्थिवैः

ဤသို့ အားလုံးသော ဝရ္ဩများတွင် ပ္ရလယ ဖြစ်ပြီးနောက်၊ လောကီဘုရင် ခုနစ်ပါးသည် ဒေသ ခုနစ်ခုစီ၌ နေရာချထားမှုကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြုလုပ်ကြသည်။

Verse 56

एवं स्वभावः कल्पानां द्वीपानां च निवेशने / यानि किंपुरुषाद्यानि वर्णाण्यष्टौ श्रुतानि तु

ဤသို့ ကလ္ပများနှင့် ဒွီပများ၏ တည်နေရာချထားမှုမှာ သဘာဝတရားပင် ဖြစ်သည်။ ကിംပုရုෂ စသည်ဖြင့် ဆိုသော ဝဏ္ဏ အရှစ်ပါးကိုလည်း ရှရုတိ၌ ကြားသိထားကြသည်။

Verse 57

तेषां स्वभावतः सिद्धिः सुखप्रायमयत्नतः / विपर्ययो न तेष्वस्ति जरामृत्युभयं न च

သူတို့၏ စိဒ္ဓိသည် သဘာဝတရားအတိုင်းပင် ဖြစ်ပြီး၊ အများအားဖြင့် သုခပြည့်ဝကာ အားထုတ်မှုမလို။ သူတို့တွင် ပြောင်းပြန်မှုမရှိ၊ အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ ကြောက်ရွံ့မှုလည်း မရှိ။

Verse 58

धर्माधर्मौं न तेष्वास्ता नोत्तमाधममध्यमाः / न तेष्वस्ति युगावस्था क्षेत्रेष्वष्टासु सर्वशः

သူတို့တွင် ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ မရှိ၊ အမြင့်-အလယ်-အနိမ့် ဟူသော ခွဲခြားမှုလည်း မရှိ။ ထို က్షೇತ್ರ အရှစ်ခုလုံးတွင် ယုဂအခြေအနေ မရှိချေ။

Verse 59

नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाह्वे ऽस्मिन्निबोधत / नाभिस्त्वज नयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महाद्युतिम्

ယခု ‘ဟိမ’ ဟု ခေါ်သော ဒေသ၌ နာဘိ၏ မျိုးဆက်ဖြစ်ပေါ်ပုံကို ငါဆိုမည်—နားထောင်ကြလော့။ နာဘိသည် မေရုဒေဝီမှ တောက်ပကြီးမားသော သား ‘အဇ’ ကို မွေးဖွားစေ하였다။

Verse 60

ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूर्वजम् / ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः

ရိရှဘသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ မင်းများအနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ က္ෂတ္တရိယတို့၏ အဘိုးအဘွားဘက် အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။ ရိရှဘမှ သတ္တိရှိသော ဘရတ မွေးဖွား၍ သားတစ်ရာအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 61

सोभिषिच्यर्षभः पुत्रं महाप्रव्रज्यया स्थितः / हिमाह्वं दक्षिणं वर्षं भरताय न्यवेदयत्

ရိရှဘသည် သားကို အဘိသေကပြု၍ မဟာပရဝ္ရဇ္ယာ၌ တည်နေ하였다။ ‘ဟိမာဟွ’ ဟုခေါ်သော တောင်ပိုင်းဝර්ෂကို ဘရတထံ အပ်နှံ하였다။

Verse 62

तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः / भरतस्यात्मजो विद्वान्सुमतिर्नाम धार्मिकः

ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် ထိုပြည်ကို သူ၏နာမဖြင့် ‘ဘာရတဝර්ෂ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဘရတ၏ သားသည် ပညာရှိ၍ ဓမ္မနಿಷ್ಠသူ ‘စုမတိ’ ဟု အမည်ရသည်။

Verse 63

बभूव तस्मिन् राज्ये तंभरतस्त्वभ्यषेचयत् / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश सः

ထိုနိုင်ငံတွင် သူသည် မင်းဖြစ်လာ၍ ဘရတက အဘိသေကပြု하였다။ ရာဇသီရိကို သားထံ လွှဲပြောင်းပြီး မင်းသည် ကိုယ်တိုင် တောသို့ ဝင်ရောက်၍ တပသဖြင့် နေ하였다။

Verse 64

तेजसस्तत्सुतश्चापि प्रजापतिरमित्रजित् / तेजसस्यात्मजो विद्वानिन्द्रद्युम्न इति स्मृतः

တေဇစ်၏ သားလည်း ‘အမိတ္ရဇစ်’ ဟုခေါ်သော ပ္ရဇာပတိ ဖြစ်하였다။ တေဇစ်၏ ပညာရှိသားကို ‘အိန္ဒြဒျုမ್ನ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 65

परमेष्ठी सुतश्चापि निधने तस्य चाप्यभूत् / प्रतीहारः कुलं तस्य नाम्ना जज्ञे तदन्वयः

ပရမေဋ္ဌီ၌ သားတော်တစ်ပါးလည်း ရှိခဲ့သည်။ သူ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူ၏ မျိုးဆက်တွင် ‘ပရတီဟာရ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် မျိုးရိုးတစ်ခု ပေါ်ပေါက်၍ ထိုအနွယ် ဆက်လက်တည်တံ့하였다။

Verse 66

प्रतिहर्तेति विख्यातो जज्ञे तस्यापि धीमतः / उन्नेता प्रतिहर्तुस्तु भूमा तस्य सुतः स्मृतः

ဉာဏ်ပညာရှိသူထံတွင် ‘ပရတိဟရ္တာ’ ဟူ၍ ကျော်ကြားသော သားတော် မွေးဖွား하였다။ ပရတိဟရ္တာ၏ သားမှာ ‘အုန္နေတာ’ ဖြစ်၍၊ အုန္နေတာ၏ သားကို ‘ဘူမာ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 67

उद्गीथस्तस्य पुत्रो ऽभूतप्रस्ताविश्चापि तत्सुतः / प्रस्तावेस्तु विभुः पुत्रः पृथुस्तस्य सुतो ऽभवत्

ဘူမာ၏ သားမှာ ‘ဥဒ္ဂီသ’ ဖြစ်၍၊ သူ၏ သားမှာ ‘ပရஸ္တာဝီ’ ဖြစ်သည်။ ပရஸ္တာဝီ၏ သားမှာ ‘ဝိဘု’ ဖြစ်ပြီး၊ ဝိဘု၏ သား ‘ပೃထု’ မွေးဖွား하였다။

Verse 68

पृथोश्चापि सुतो नक्तो नक्तस्यापि गयः सुतः / गयस्यापि नरः पुत्रो नरस्यापि सुतो विराट्

ပೃထု၏ သားမှာ ‘နက္တ’ ဖြစ်၍၊ နက္တ၏ သားမှာ ‘ဂယ’ ဖြစ်သည်။ ဂယ၏ သား ‘နရ’ ဖြစ်ပြီး၊ နရ၏ သား ‘ဝိရာဋ္’ မွေးဖွား하였다။

Verse 69

विराट्सुतो महावीर्यो धीमांस्तस्य सुतो ऽभवत् / धीमतश्च महान्पुत्रो महतश्चापि भौवनः

ဝိရာဋ္၏ သားမှာ ‘မဟာဝီရျ’ ဖြစ်၍၊ သူ၏ သား ‘ဓီမာန်’ မွေးဖွား하였다။ ဓီမာန်၏ သား ‘မဟာန်’ ဖြစ်ပြီး၊ မဟာန်၏ သားကို ‘ဘောဝန’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

Verse 70

भौवनस्य सतस्त्वष्टा विरजास्तस्य चात्मजः / रजा विरजसः पुत्रः शतजिद्रजसस्तथा

ဘောဝနဟူသော သတ္တဝါမှ တ္ဝෂ္ဋာ ပေါ်ထွန်း၍၊ သူ၏သားမှာ ဝိရာဇာ ဖြစ်သည်။ ဝိရာဇာ၏သား ရဇာ၊ ရဇာ၏သားမှာ သတဇိတ် ဖြစ်၏။

Verse 71

तस्य पुत्रशतं त्वासीद्राजानः सर्व एव तु / विश्वज्योतिष्प्रधानास्ते यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

သူ၏သားတစ်ရာရှိ၍ အားလုံးသည် မင်းများဖြစ်ကြသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အလင်းတော်၌ ထင်ရှားသူများဖြစ်၍၊ သူတို့ကြောင့် ဤပြည်သူများ တိုးပွားကြ၏။

Verse 72

तैरिदं भारतं वर्षं सप्तद्वीपमिहाङ्कितम् / तेषां वंशप्रसूतैस्तु भुक्तेयं भारती पुरा

သူတို့ကြောင့် ဤဘာရတဝර්ෂသည် ဒွီပခုနစ်ပါးနှင့်တကွ ဤနေရာ၌ သတ်မှတ်မှတ်သား၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုသူတို့၏ မျိုးဆက်များသည် ရှေးကာလ၌ ဤဘာရတီမြေကို အုပ်စိုး၍ ခံစားခဲ့ကြ၏။

Verse 73

कृतत्रेतादियुक्तास्तु युगाख्या ह्येकसप्ततिः / ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः

ကృత၊ တ్రေတာ စသည့် ယုဂများပါဝင်သော ‘ယုဂ’ ဟူသော လှည့်ပတ်မှု ၇၁ ကြိမ် ကုန်လွန်ပြီးပြီ။ ထိုယုဂများနှင့်အတူ ထိုမျိုးဆက်၏ မင်းများလည်း အတိတ်သို့ လွန်သွားကြ၏။

Verse 74

स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं शतशो ऽथ सहस्रशः / एवं स्वायं भुवः सर्गो येनेदं पूरितं जगत्

စွာယံဘူဝ မနွန္တရ မတိုင်မီ ရာချီ၊ ထို့နောက် ထောင်ချီသော စೃષ્ટိများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ စွာယံဘူဝ၏ စೃષ્ટိကြောင့် ဤလောကသည် ပြည့်စုံသွား၏။

Verse 75

ऋषिभिर्दैवतैश्चापि पिर्तृगन्धवराक्षसैः / यक्षभूतपिशाचैश्च मनुष्यमृगपक्षिभिः / तेषां सृष्टिरियं प्रोक्ता युगैः सह विवर्त्तते

ရိသီများ၊ ဒေဝတားများ၊ ပိတೃများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် ရာක්ෂသများ၊ ယက္ခများ၊ ဘူတများနှင့် ပိသာချများ၊ ထို့ပြင် လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်များ—ဤတို့၏ စೃષ્ટိကို ဆိုထားပြီး၊ ယုဂများနှင့်အတူ ပြောင်းလဲလှည့်ပတ်နေသည်။

Frequently Asked Questions

The chapter foregrounds the Svāyambhuva-era succession, highlighting Priyavrata’s line and associated descendants, and uses that lineage to explain how early rulers are positioned over the dvīpas.

It enumerates the seven dvīpas and explicitly assigns dvīpa-lordship: Agnīdhra (Jambū), Medhātithi (Plakṣa), Vapuṣmān (Śālmala), Jyotiṣmān (Kuśa), Dyutimān (Krauñca), Havya (Śāka), and Savana (Puṣkara), presenting geography through administrative distribution.

No. The supplied verses belong to the cosmology/genealogy stream (manvantara, vaṃśa, dvīpa-vibhāga). Lalitopākhyāna themes (Śākta vidyās, yantras, and the Bhaṇḍāsura cycle) occur in later portions of the Purāṇa, not in this chapter’s focus.