Adhyaya 12
Prakriya PadaAdhyaya 1253 Verses

Adhyaya 12

Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)

ဤအဓ್ಯಾಯတွင် အဂ္နိ၏ ပညာရပ်ဆန်သော မျိုးရိုးစာရင်းကို ဖော်ပြသည်။ စူတ၏ဟောကြားချက်အရ စွာယံဘူဝ မန်ဝန္တရ၌ ဗြဟ္မာ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သား အဘိမာနီကို ဖော်ထုတ်ပြီး၊ သူနှင့် စွာဟာတို့မှ အဓိက မီးသုံးပါး—ပာဝက၊ ပဝမာန၊ သုစိ—ပေါ်ထွန်းလာကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုမီးသုံးပါးကို လျှပ်စစ်မီး (ဝૈဒျုတ)၊ ချွတ်ကာထုတ်မီး (နိර්မထျ)၊ နေရောင်မီး (ဆော်ရ) စသည့် ပေါ်ထွန်းပုံများနှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ ယဇ်ပူဇော်မီး ဟဗျ-ဝာဟန နှင့် ပိတೃတို့နှင့် ဆိုင်သော ကဗျ-ဝာဟန ကို ခွဲပြပြီး၊ ထပ်မံသော သားစဉ်မြေးဆက်နှင့် အမျိုးအစားခွဲများ (ဂါर्हပတ္ယ/အာဟဝနီယ ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ အပါအဝင်) ကို ရေးသားသည်။ ပုရာဏနည်း “ရေတွက်၍ ကမ္ဘာဗေဒတည်ဆောက်ခြင်း” အတိုင်း အမည်၊ တာဝန်၊ ဆက်နွယ်မှု (အဖ–သား၊ နယ်ပယ်–လုပ်ဆောင်ချက်) ကို စနစ်တကျ စာရင်းပြုကာ၊ အဂ္နိမျိုးရိုးကို မြစ်များနှင့်ပါ ချိတ်ဆက်၍ ယဇ်မီးကို မြေပြင်သန့်ရှင်းသဘာဝတည်နေရာနှင့် ပေါင်းစည်းထားသည်။

Shlokas

Verse 1

विस्तरेणानुपूर्व्याच्च अग्नेर्वक्ष्याम्यतः परम् / इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे ऋषिसर्गवर्णनं नामैकादशो ऽध्यायः सूत उवाच यो ऽसावग्ने रभिमानी स्मृतः स्वायंभुवे ऽन्तरे / ब्रह्मणो मानसः पुत्रस्तस्मात्स्वाहा व्यजायत

ယခုမှစ၍ အဂ္နိကို အသေးစိတ်နှင့် အစဉ်လိုက် ဖော်ပြမည်။ စူတက ဆိုသည်—စဝါယံဘုဝ မန်ဝန္တရ၌ ‘အဘိမာနီ’ ဟု မှတ်သားသော အဂ္နိသည် ဘြဟ္မာ၏ မာနသပုတ্ৰ ဖြစ်၍၊ ထိုသူမှ စဝါဟာ မွေးဖွားလာသည်။

Verse 2

पावकं पवमानं च शुचिरग्निश्च यः स्मृतः / निर्मथ्यः पवमानस्तु वैद्युतः पावकः स्मृतः

အဂ္နိကို ပာဝက၊ ပဝမာန၊ ရှုချိ ဟူသော အမည်သုံးမျိုးဖြင့် မှတ်သားကြသည်။ မန်ထန်ဖြင့် ထွက်ပေါ်သော မီးကို ‘ပဝမာန’ ဟု၊ မိုးကြိုးမှ ထွက်သော မီးကို ‘ပာဝက’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 3

शुचिः सौरस्तु विज्ञेयः स्वाहापुत्रास्तु ते त्रयः / निर्मथ्यः पवमानस्तु शुचिः सौरस्तु यः स्मृतः

‘ရှုချိ’ ကို နေရောင်နှင့်ဆိုင်သော (စော်ရ) ဟု သိရမည်။ ထိုသုံးပါးလုံးသည် စဝါဟာ၏ သားများဖြစ်သည်။ မန်ထန်မှ ထွက်သော မီးသည် ‘ပဝမာန’ ဖြစ်၍၊ ‘ရှုချိ’ ဟု မှတ်သားသောသူသည် စော်ရ ဖြစ်သည်။

Verse 4

अब्योनिर्वैद्युतश्चैव तेषां स्थानानि तानि वै / पवमानात्मजश्चैव कव्यवाहन उच्यते

အဗျိုးနိ နှင့် ဝိုင်ဒျုတ—ဤတို့သည် သူတို့၏ နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပဝမာန၏ သားကို ‘ကဗျဝါဟန’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 5

पावकिः सहरक्षस्तु हव्यवाहः शुचेः सुतः / देवानां हव्यवाहो ऽग्निः पितॄणां कव्यवाहनः

ပာဝကိ၊ သဟ-ရက္ခသ် နှင့် ဟဗျဝါဟ တို့သည် ရှုချိ၏ သားများ ဖြစ်ကြသည်။ ဒေဝတို့အတွက် အဂ္နိသည် ‘ဟဗျဝါဟ’; ပိတೃတို့အတွက် ‘ကဗျဝါဟန’ ဖြစ်သည်။

Verse 6

सह रक्षो ऽसुराणां तु त्रयाणां तु त्रयो ऽग्नयः / एतेषां पुत्रपौत्रास्तु चत्वारिंशन्न वैव तु

ရက္ခသ်နှင့် အဆုရတို့အပါအဝင် ထိုသုံးမျိုးအတွက် အဂ္နိ သုံးပါး ရှိသည်။ ထိုသူတို့၏ သားနှင့် မြေးတို့ စုစုပေါင်းမှာ အမှန်တကယ် လေးဆယ် ဖြစ်သည်။

Verse 7

वक्ष्यामि नामभिस्तेषां प्रविभागं पृथक्पृथक् / विश्रुप्तो लौकिको ऽग्निस्तु प्रथमो ब्रह्मणः सुतः

ယခု ငါသည် သူတို့၏ ခွဲခြားမှုကို အမည်များနှင့်အတူ တစ်ခုချင်းစီ ပြောမည်။ ‘ဝိရှရုပ္တ’ ဟုခေါ်သော လောကီအဂ္နိသည် ဘြဟ္မာ၏ ပထမသား ဖြစ်သည်။

Verse 8

ब्रह्मो दत्ताग्निस त्पुत्रो भरतो नाम विश्रुतः / वैश्वानरः सुतस्तस्य वहन् हव्यं समाः शतम्

ဘြဟ္မာ၏ သား ဒတ္တာဂ္နိသည် ‘ဘရတ’ ဟု နာမည်ကြီးသည်။ သူ၏ သား ဝိုင်ရှဝါနရသည် ဟဗျ (ပူဇာအနုဂ္ဂ) ကို နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင် သယ်ဆောင်ခဲ့သည်။

Verse 9

संभृतो ऽथर्वणा पूर्वमेधितिः पुष्करोदधौ / सोथर्वा लौकिको ऽग्निस्तु दर्पहाथर्वणः स्मृतः

အထာဝဏ ရှိ ပူဝမေဓိတိ သည် ပုရှ္ကရောဒဓိ၌ သန့်ရှင်းသော အဂ္နိကို စုဆောင်းတည်ထောင်하였다။ ထိုအဂ္နိသည် လောကီအဂ္နိ အထာဝါဖြစ်၍ ‘မာန်ဖျက်သူ’ ဒർပဟာ အထာဝဏ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 10

अथर्वा तु भृगुर्जज्ञे ह्यग्निराथर्वणः स्मृतः / तस्मात्स लौकिको ऽग्निस्तु दध्यङ्ङाथर्वणो मतः

အထာဝါမှ ဘೃဂု မွေးဖွားလာ၍ သူသည် ‘အာထာဝဏ အဂ္နိ’ ဟု မှတ်တမ်းတင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် လောကီအဂ္နိကို ‘ဒဓျင်’ အာထာဝဏ ဟု ယူဆကြသည်။

Verse 11

आथर्वः पवमानस्तु निर्मथ्यः कविभिः स्मृतः / स ज्ञेयो गार्हपत्यो ऽग्निस्तस्य पुत्रद्वयं स्मृतम्

အာထာဝ ပဝမာနကို ကဗိများက ‘နိရ္မထျ’ ဟု၊ မထန်ခြင်းမှ ပေါ်လာသော အဂ္နိဟု မှတ်ကြသည်။ သူသည် ဂါर्हပတျ အဂ္နိဖြစ်၍ သားနှစ်ယောက်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 12

शंस्यस्त्वाह वनीयो ऽग्नेः स्मृतो यो हव्यवाहनः / द्वितीयस्तु सुतः प्रोक्तः शुको ऽग्निर्यः प्रणीयते

ရှံစျကို အဂ္နိ၏ ‘ဝနီယ’ ရূপ၊ ဟဗျဝါဟန (ပူဇာကို သယ်ဆောင်သူ) ဟု မှတ်ကြသည်။ ဒုတိယသားကို ‘ရှုက အဂ္နိ’ ဟု ခေါ်၍ ယဇ္ဉ၌ ရှေ့သို့ ပို့ဆောင်အပ်သည်။

Verse 13

तथा सव्यापसव्यौ च शंस्यस्याग्नेः सुतावुभौ / शंस्यस्तु षोडश नदीश्चकमे हव्यवाहनः

ထို့အတူ ရှံစျ အဂ္နိတွင် ‘ဆဗျ’ နှင့် ‘အပဆဗျ’ ဟူသော သားနှစ်ယောက်ရှိသည်။ ဟဗျဝါဟန ရှံစျသည် မြစ် ၁၆ စင်းကို ရွေးချယ်၍ ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။

Verse 14

यो सावाहवनीयो ऽग्निरभिमानी द्विजैः स्मृतः / कावेरीं कृष्णवेणां च नर्मदां यमुनां तथा

ဒွိဇတို့က ‘အာဟဝနီယ မီး’၏ အဓိဋ္ဌာတ (အဘိမာနီ) ဒေဝဟု မှတ်တမ်းတင်သည့် သူသည် ကာဝေရီ၊ ကృష్ణဝೇဏာ၊ နර්မဒါ၊ ယမုနာ မြစ်တို့၌လည်း တည်ရှိ၏။

Verse 15

गोदावरीं वितस्तां च चन्द्रभागामिरावतीम् / विपाशां कौशिकीञ्चैव शतद्रूं सरयूं तथा

ထို့အပြင် ဂోదာဝရီ၊ ဝိတஸ္တာ၊ စန္ဒ్రဘာဂါ၊ ဣရာဝတီ၊ ဝိပါရှာ၊ ကೌಶိကီ၊ သတဒ္ရု၊ စရယု မြစ်တို့၌လည်း သူ၏ သန္နိဋ္ဌာန်ရှိ၏။

Verse 16

सीतां सरस्वतीं चैव ह्रादिनीं पावनीन्तथा / तासु षोडशधामानं प्रविभज्य पृथक्पृथक्

စီတာ၊ စရஸဝတီ၊ ဟြာဒိနီ၊ ပာဝနီ မြစ်တို့၌လည်း ဓာမ ၁၆ ပါးကို တစ်ခုချင်း သီးသန့် ခွဲဝေ၍ တည်စေ၏။

Verse 17

आत्मानं व्यदधात्तासु धिष्णीष्वथ बभूव सः / कृत्तिकाचारिणी धिष्णी जज्ञिरे ताश्च धिष्णयः

ထို့နောက် သူသည် ထိုဓိෂ္ဏီများတွင် မိမိကိုယ်ကို တည်စေ၍ ထိုနေရာ၌ပင် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ကృတ္တိကာနှင့် သွားလာသော ဓိષ္ဏီမှ ထိုဓိષ္ဏီများ ပေါက်ဖွားလာကြ၏။

Verse 18

धिष्णीषु जज्ञिरे यस्माद् धिष्णयस्तेन कीर्त्तिताः / इत्येते वै नदीपुत्रा धिष्णीष्वेवं विजज्ञिरे

ဓိෂ္ဏီများအတွင်း၌ပင် သူတို့ မွေးဖွားခဲ့သဖြင့် ‘ဓိෂ္ဏယ’ ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဤနဒီပုတ্ৰများသည် ဓိෂ္ဏီများ၌ ဤသို့ပင် ပေါက်ဖွားလာကြ၏။

Verse 19

तेषां विहरणीया ये उपस्थेयाश्च ये ऽग्नयः / ताञ्शृणुध्वं समासेन कीर्त्यमानान्यथातथम्

ထိုအဂ္နိများအနက် လှည့်လည်ပူဇော်သင့်သောအဂ္နိများနှင့် အထူးကန်တော့သင့်သောအဂ္နိများကို အကျဉ်းချုပ်အဖြစ် မှန်ကန်သကဲ့သို့ ကြားနာကြလော့။

Verse 20

विभुः प्रवाहणो ग्नीध्रस्तत्रस्था धिष्णयो ऽपरे / विधीयन्ते यथास्थानं सूत्याहे सवने क्रमात्

ဝိဘု၊ ပရဝါဟဏ၊ ဂနီဓရ နှင့် ထိုနေရာရှိ အခြား ဓိෂ္ဏယ များကို စူတျာဟ နေ့၏ စဝနတွင် အစဉ်လိုက် မိမိတို့နေရာအတိုင်း သတ်မှတ်တည်ထားကြသည်။

Verse 21

अनुद्देश्य निवास्यानामग्नीनां शृणुत क्रमम् / सम्राडग्नि कृशानुर्यो द्वितीयोंऽतरवेदिकः

ယခု ‘အနုဒ္ဒေရှျ-နိဝါသျ’ ဟုခေါ်သော အဂ္နိများ၏ အစဉ်ကို နားထောင်ကြလော့—စမရာဍ္အဂ္နိသည် ‘ကೃရှာနု’ ဖြစ်ပြီး ဒုတိယသည် ‘အန္တရဝေဒိက’ ဖြစ်သည်။

Verse 22

सम्राडग्नमुखानष्टौ उपतिष्ठन्ति तान् द्विजान् / परिषत्पवमानस्तु द्वितीय सो ऽनुदिश्यते

စမရာဍ္အဂ္နိ၏ မျက်နှာတော်ရှေ့တွင် အဂ္နိရှစ်ပါးသည် ထို ဒွိဇ များကို အနီးကပ်ကန်တော့၍ စောင့်ရှောက်ကြသည်။ ‘ပရိෂတ်ပဝမာန’ သည် ဒုတိယ အနုဒိရှျ ဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 23

प्रतल्कान्यो नभोनाम चत्वरेसौ विभाव्यते / हव्यस्ततो ह्यसंमृष्टः शामित्रे ऽग्नौ विभाव्यते

‘ပရတလ္ကာနျ’ ဟုခေါ်သော ‘နဘို’ ကို ဤ စတဝရ တွင် တည်ထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့နောက် ‘ဟဝျ’ ဟုခေါ်သော မထိမတင် (အဆံမೃෂ္ဋ) အဂ္နိကို ‘ရှာမိတ္ရ’ အဂ္နိ၌ တည်ထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။

Verse 24

ऋतुधामा च सुज्योतिरौदुंबर्यः प्रकीर्त्यते / विश्वव्यचाः समुद्रो ऽग्निर्ब्रह्मस्थाने स कीर्त्यते

သူ့ကို ‘ရတုဓာမာ’ နှင့် ‘စုဇျောတိ-အော်ဒုမ္ဗရျ’ ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ‘ဝိශ්ဝဗျချာ’ ဟူသော သမုဒ္ဒရာသဏ္ဍာန် အဂ္ဂိကို ဗြဟ္မသ္ထာန၌ ကီർത്തတင်ကြသည်။

Verse 25

ब्रह्मज्योतिर्वसुर्धामा ब्रह्मस्थाने स उच्यते / अचौकपादुपस्थो यः स वै शालासुखीयकः

ဗြဟ္မသ္ထာန၌ သူ့ကို ‘ဗြဟ္မဇျောတိ’ နှင့် ‘ဝစုရ္ဓာမာ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ စတုရန်းပုံ၏ ခြေတိုင်များအနီး၌ တည်ရှိသူကို ‘ရှာလာစုခီယက’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 26

अनुहेश्यो ह्यहिर्बुध्न्यो सो ऽग्रिर्गृहपतिः स्मृतः / शंस्यस्यैते सुताः सर्वे उपस्थेया द्विजैः स्मृताः

‘အနုဟေရှျ’ နှင့် ‘အဟိရ္ဗုဓ္နျ’ ဟူသော အဂ္ဂိကို ‘ဂೃಹပတိ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ‘ရှံစျ’ ၏ ဤသားတော်များအားလုံးကို ဒွိဇတို့က ဥပာသနာပြုရန် ထိုက်တန်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 27

ततो विहरणीयांश्च वक्ष्याम्यष्टौ च तत्सुतान् / विभुः प्रवाहणो ऽग्नीध्रस्तेषां धिष्ण्यस्तथा परे

ထို့နောက် ‘ဝိဟရဏီယ’ နှင့် သူ၏ သားတော် ၈ ပါးကို ငါဆိုမည်။ ထိုသူတို့တွင် ‘ဝိဘု’, ‘ပရဝါဟဏ’, ‘အဂ္ဂနီဓြ’ ရှိကြပြီး၊ အခြားသူတို့လည်း သူတို့၏ ဓိෂ္ဏျ (အာသန/နေရာ) များဖြစ်ကြသည်။

Verse 28

विधीयन्ते यथास्थानं सौत्ये ऽह्नि सवने क्रमात् / होत्रीयस्तु स्मृते ह्यग्निर्वह्निर्यो हव्यवाहनः

စောတျယနေ့တွင် စဝန အစဉ်အတိုင်း သူတို့ကို သင့်တော်ရာနေရာများ၌ ခန့်ထားကြသည်။ ဟောတရီယ အဂ္ဂိဟူသည် ‘ဝဟ္နိ’—ဟဗျဝါဟန (ပူဇော်သကာသယ်ဆောင်သူ) ကို ဆိုလိုသည်။

Verse 29

प्रशान्तो ऽग्निः प्रचेतास्तु द्वितीयश्चात्र नामकः / ततो ऽग्निर्वैश्वदेवस्तु ब्राह्मणाच्छंसिरुच्यते

ဤနေရာ၌ ဒုတိယအဂ္နိကို ‘ပရချေတာ’ ဟု ခေါ်၍ ‘ပရရှာန္တ’ ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ‘ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ’ အဂ္နိကို ‘ဗြာဟ္မဏာချ္ဆံစိ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 30

उशिगग्निः कविर्यस्तु पोतो ऽग्निः स विभाव्यते / आवारिरग्निर्वाभारिर्वैष्ठीयः स विभाव्यते

‘ဥရှိဂ်’ အဂ္နိကို ‘ကဝိ’ ဟု သိကြပြီး ‘ပိုတ’ ဟု ခေါ်သော အဂ္နိလည်း ရှိသည်။ ‘အာဝါရီ’ နှင့် ‘အာဘာရီ’ အဂ္နိကို ‘ဝိုင်ෂ္ဌီယ’ ဟုလည်း မှတ်ယူကြသည်။

Verse 31

अवस्फूर्जो विवस्वांस्तु आस्थांश्चैव स उच्यते / अष्टमः सुध्युरग्निर्योमार्जालीयः स उच्यन्ते

‘အဝස්ဖူးရ္ဇ’ အဂ္နိကို ‘ဝိဝස්ဝါန်’ နှင့် ‘အာස්ထာံရှ္စ’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အဋ္ဌမအဂ္နိမှာ ‘သုဓျု’ နာမဖြင့် ‘ယောမာရ္ဇာလီယ’ ဟုလည်း ဆိုကြသည်။

Verse 32

धिष्ण्यावाहरणा ह्येते सौत्येह्नीज्यन्त वै द्विजैः / अपां योनिः स्मृतो ऽसौ स ह्यप्सुनामा विभाव्यते

ဤ ‘ဓိෂ္ဏျာဝါဟရဏ’ အဂ္နိများကို စောတျယနေ့တွင် ဒွိဇများက ပူဇော်ကြသည်။ သူသည် ‘အပာံ ယောနိ’ (ရေ၏ မူလအိမ်) ဟု မှတ်ယူကြပြီး ‘အပ္စုနာမာ’ ဟုလည်း သိကြသည်။

Verse 33

ततो यः पावको नाम्ना अब्जो यो गर्भ उच्यते / अग्निः सो ऽवभृथे ज्ञेयो वरुणेन सहेज्यते

ထို့နောက် ‘ပာဝက’ နာမအဂ္နိကို ‘အဗ္ဇ-ဂರ್ಭ’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ သူသည် ‘အဝဘ္ဟෘသ’ ပူဇော်ကర్మတွင် သိမှတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဝရုဏနှင့်အတူ ပူဇော်ကြသည်။

Verse 34

त्दृच्छयस्तत्सुतो ह्यग्निर्जठरे यो नृणां पचन् / मृत्युमाञ् जाठरस्याग्नेर्विद्वानाग्निः सुतः स्मृतः

မတော်တဆအားဖြင့် သူ၏သားမှာ လူတို့၏ဝမ်းဗိုက်၌တည်၍ အစာကိုချေဖျက်ပေးသော အဂ္နိဖြစ်သည်။ ထိုဇာဋရာအဂ္နိကို ‘မృత్యုမန်’ ဟုခေါ်ကြပြီး ‘ဝိဒွန်-အဂ္နိ’ ကို သူ၏သားဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 35

परस्परोत्थितः सो ऽग्निर्भूतानीह विनिर्दहेत् / पुत्रस्त्वग्नेर्मन्युमतो घोरः संवर्तकः स्मृतः

အပြန်အလှန်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော အဂ္နိသည် ဤလောကရှိ သတ္တဝါအားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ ဒေါသပြည့်သော အဂ္နိ၏သားကို ‘သံဝရ္တက’ ဟု အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 36

पिबन्नवः स वसति समुद्रे वडवामुखः / समुद्रवासिनः पुत्रः साहरक्षो विभाव्यते

ဝဋဝာမုခ အဂ္နိသည် သမုဒ္ဒရာ၌ နေထိုင်၍ ရေကို အမြဲသောက်နေသည်။ သမုဒ္ဒရာ၌ နေထိုင်သူ၏သားကို ‘သာဟရက္ရှ’ ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 37

सहरक्षसुतः क्षामो गृहाणां दहते नृणाम् / क्रव्यादग्निः सुतस्तस्य पुरुषानत्ति यो मृतान्

သာဟရက္ရှ၏သား ‘ခ္ဓာမ’ သည် လူတို့၏အိမ်များကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ သူ၏သားမှာ ‘ကရဗျာဒ-အဂ္နိ’ ဖြစ်၍ သေဆုံးသူတို့၏ အသားကို စားသုံးသည်။

Verse 38

इत्येते पावकस्याग्नेः पुत्रा एव प्रकीर्त्तिताः / ततः शुचिस्तु वै सौरो गन्धर्वैरायुराहुतः

ဤသို့ ပာဝက အဂ္နိ၏သားများကိုသာ ကီർത്തနာပြုထားသည်။ ထို့နောက် နေမင်းနှင့်ဆက်နွယ်သော ‘ရှုချိ’ ရှိပြီး ဂန္ဓဗ္ဗများက သူကို ‘အာယု’ ဟု ခေါ်ဝေါ်အာဟွာန်ကြသည်။

Verse 39

मथितो यस्त्वरण्यां च सो ऽग्निरग्निं समिन्धति / आयुर्नाम्ना तु भगवानसौ यस्तु प्रणीयते

တောတွင်း၌ သစ်သားကို ပွတ်၍ ထွက်ပေါ်လာသော မီးသည်ပင် မီးကို ထပ်မံတောက်လောင်စေသည်။ ထိုဘုရားသည် ‘အာယု’ ဟူသော နာမဖြင့် သိကြပြီး အခမ်းအနားစည်းကမ်းအတိုင်း ရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်ကြသည်။

Verse 40

आयुषो महिषः पुत्रः सहसो नाम तत्सुतः / पाकयज्ञेष्वभीमानी सोग्निस्तु सहसः स्मृतः

‘အာယု’ ၏ သားမှာ မဟိသ ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ သားကို ‘သဟသ’ ဟု ခေါ်သည်။ ပာကယဇ္ဈနာများတွင် အုပ်စိုးသူ-အဘိမာနီ အဂ္နိကို ‘သဟသ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 41

पुत्रश्च सहसस्याग्नेरद्भुतः स महायशाः / विविधिश्चाद्भुतस्यापि पुत्रो ऽग्नेस्तुमाहान्स्मृतः

‘သဟသ’ ဟု ခေါ်သော အဂ္နိ၏ သားမှာ ‘အဒ္ဘုတ’ ဖြစ်၍ ဂုဏ်သတင်းကြီးသူ ဖြစ်သည်။ ‘အဒ္ဘုတ’ ၏ သား ‘ဝိဝိဓိ’ ကိုလည်း အဂ္နိ၏ မဟာသားဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 42

प्रायश्चित्तेष्वभीमानी हुतं भुङ्क्ते हविः सदा / विविधेस्तु सुतो ह्यर्क्क स्तस्य चाग्नेः सुता इमे

ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ကర్మများတွင် အုပ်စိုးသူ-အဘိမာနီအဖြစ် သူသည် အမြဲတမ်း ပူဇော်ထားသော ဟဝိစ်ကို ခံယူစားသုံးသည်။ ‘ဝိဝိဓိ’ ၏ သားမှာ ‘အရ္က’ ဖြစ်ပြီး၊ ဤတို့သည် ထိုအဂ္နိ၏ သားများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 43

अनीकवान् वाजसृक् च रक्षोहा चष्टिकृत्तथा / सुरभिर्वसुरन्नादो प्रविष्टो यः स रुकमराट्

အနီကဝန်၊ ဝါဇသြတ်၊ ရက္ခိုဟာ၊ ချဿတိကရိတ်၊ ထို့ပြင် သုရဘိ၊ ဝသုရ်၊ အန္နာဒ—ဤတို့အတွင်း ဝင်ရောက်တည်ရှိသူကို ‘ရုက္ကမရာတ်’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 44

शुचेरग्नेः प्रजा ह्येषा वह्नयश्च चतुर्द्दश / इत्येते चाग्नयः प्रोक्ताः प्रणीयन्तेध्वरेषु वै

ဤသည်မှာ သုချိ အဂ္နိ၏ မျိုးနွယ်ဖြစ်၍ ဝဟ္နိ ဆယ့်လေးပါးရှိသည်; ဤအဂ္နိတို့ကို ထိုသို့ဆိုထားပြီး ယဇ္ဉပွဲများတွင် စည်းကမ်းတကျ တည်ထောင်ကြသည်။

Verse 45

आदिसर्गे व्यतीता वै यामैः सह सुरोत्तमैः / स्वायंभुवे ऽन्तरे पूर्वमग्नयस्तेभिमानिनः

အစဦးဖန်ဆင်းခြင်းကာလ၌ သူတို့သည် ယာမတို့နှင့် အမြင့်မြတ်သော ဒေဝတို့နှင့်အတူ ကာလကို ဖြတ်သန်းခဲ့ကြသည်; စွာယံဘုဝ မန်ဝန္တရ မတိုင်မီ ထိုအဂ္နိတို့သည် မိမိမိမိ အနေအထားကို အဘိမာန်ထားသူများဖြစ်သည်။

Verse 46

एते विहरणीयेषु चेतनाचेतनेषु वै / स्थानाभिमानिनो लोके प्रागासन्हव्यवाहनाः

သူတို့သည် အသက်ရှိသောအရာနှင့် အသက်မရှိသောအရာ၊ လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာတို့ရှိရာ လှည့်လည်နိုင်သည့်နေရာများတွင် ရှိကြသည်; ယခင်က ဟဝျဝါဟန အဂ္နိတို့သည် လောက၌ မိမိမိမိ အနေအထားကို အဘိမာန်ထားကြသည်။

Verse 47

काम्यनै मित्तिका यज्ञेष्वेते कर्मस्ववस्थिताः / पूर्वमन्वतंरे ऽतीताः शुकैर्यागैश्च तैः सह

ကာမ്യနှင့် နိုင်မိတ္တိက ယဇ္ဉများတွင် သူတို့သည် မိမိတို့၏ ကర్మတာဝန်များ၌ တည်ရှိကြသည်; ယခင် မန်ဝန္တရ၌ သူတို့သည် သန့်ရှင်းသော ယာဂများနှင့်အတူ ကုန်လွန်သွားကြသည်။

Verse 48

देवैर्महात्मभिः पुण्यैः प्रथमस्यान्तरे मनोः / इत्येतानि मजोक्तानि स्थानानि स्थानिनश्च ह

ပထမ မနု၏ ကာလအတွင်း ပုဏ္ဏမြတ် မဟာတ္မာ ဒေဝတို့အားဖြင့်—ဤနေရာများနှင့် ထိုနေရာတို့၏ အဓိပတိများကို ငါဤသို့ ဆိုခဲ့သည်။

Verse 49

तैरेव तु प्रसंख्यातमतीतानागतेष्विह / सन्वन्तरेषु सर्वेषु लक्षणं जातवेदसाम्

ဤသူတို့ကြောင့်ပင် ဤနေရာ၌ အတိတ်နှင့် အနာဂတ် မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင် ဇာတဝေဒသ (အဂ္နိများ) ၏ လက္ခဏာများကို ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 50

सर्वे तपस्विनो ह्येते सर्वे ब्रह्मभृतस्तथा / प्रजानां पतयः सर्वे ज्योतिष्मन्तश्च ते स्मृताः

သူတို့အားလုံးသည် တပသီများဖြစ်၍ ဘြဟ္မန်ကို ထမ်းဆောင်သူများလည်း ဖြစ်ကြသည်။ သတ္တဝါတို့၏ အုပ်စိုးရှင်များဖြစ်ကာ တောက်ပရောင်ခြည်ရှိသူများဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 51

स्वारोचिषादिषु ज्ञेयाः सावर्ण्यं तेषु सप्तसु / मन्वन्तरेषु सर्वेषु नामरूपप्रयोजनैः

စွာရောစိဿ စသည့် မန်ဝန္တရ ခုနှစ်ခုတွင် အမည်၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် တာဝန်အလိုက် သူတို့ကို ‘သာဝဏ္ဏျ’ ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 52

वर्त्तन्ते वर्त्तमानैश्च यामैदेवैः सहाग्नयः / अनागतैः सुरैः सार्द्धं वर्त्स्यन्ते ऽनागताग्नयः

လက်ရှိ ယာမဒေဝများနှင့်အတူ ဤအဂ္နိများသည် လက်ရှိကာလ၌ လည်ပတ်နေကြသည်။ အနာဂတ် စူရများနှင့်အတူ အနာဂတ်အဂ္နိများလည်း လည်ပတ်မည်။

Verse 53

इत्येष निचयो ऽग्नीनामनुक्रान्तो यथाक्रमम् / विस्तरेणानुपुर्व्या च पितॄणां वक्ष्यते पुनः

ဤသို့ အဂ္နိများ၏ အစုအဝေးကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြပြီးပြီ။ ထို့နောက် ပိတೃများကိုလည်း အသေးစိတ်နှင့် အစဉ်လိုက် ထပ်မံ ဖော်ပြမည်။

Frequently Asked Questions

A genealogical chain centered on Agni: Abhimānī (as Brahmā’s mind-born son in the Svāyaṃbhuva Manvantara) linked with Svāhā, producing the triad Pāvaka–Pavamāna–Śuci, followed by further named descendants and specialized fires aligned to ritual functions.

Havyavāha is identified as the fire that conveys offerings (havya) to the Devas, while Kavyavāhana is associated with offerings (kavya) for the Pitṛs, expressing a cosmological division of sacrificial transmission by recipient domain.

No. The sampled content is a ritual-cosmological and genealogical taxonomy of Agni and related fires; Lalitopākhyāna themes (vidyā/yantra, Śrīvidyā theology, Bhaṇḍāsura narrative) belong to later sections of the Brahmāṇḍa Purāṇa’s overall structure.