Adhyaya 20
The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka
ဇမ္ဗူဒွီပပြီးနောက် ဘူမဏ္ဍလ အကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြရာတွင် သုကဒေဝ ဂိုစွာမီက ပလက္ခဒွီပမှ စ၍ အပြင်ဘက် ဒွီပ ၆ ခုကို ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ဒွီပတစ်ခုချင်းနှင့် ပတ်လည်သမုဒ္ဒရာတို့၏ စက်ဝိုင်းပုံစံဖြင့် တိုးချဲ့သွားပုံ၊ ပရိယဝရတ မျိုးဆက် အုပ်စိုးရှင်များ၊ ဒွီပတိုင်းရှိ ဝර්ෂa ၇ ခု၊ တောင်တန်းနှင့် မြစ်များ၊ ထိုရေတွင် ရေချိုးခြင်းကြောင့် သန့်စင်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ နေထိုင်သူများသည် ဝර්ဏာရှ్రమ ဆန်ဆန် ခွဲခြားမှုကို လိုက်နာပြီး အထွဋ်အမြတ် ဘဂဝန်ကို ကောသမိက ပုံသဏ္ဍာန်များဖြင့် ပူဇော်ကြသည်—ပလက္ခတွင် နေ, သာလ္မလီတွင် စောမ, ကုရှတွင် အဂ္ဂိ, ကရောဉ္စတွင် ဝရုဏ/ရေ, သာကတွင် ဝါယု, ပုෂ္ကရတွင် ကမ္မမယ ဘြဟ္မာ။ ထို့နောက် ပုෂ္ကရဒွီပ၏ မာနသုတ်တရ တောင်နှင့် နေရောင်လမ်းကြောင်း၊ အလင်းရောင်၏ နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော လောကာလောက တောင်ကို ဖော်ပြကာ စကြဝဠာ၏ ကန့်သတ်ချက်များသို့ ရွှေ့သည်။ နေကို အန္တရိက္ခာတွင် တည်ရှိကြောင်း၊ အမည်များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ရှင်းပြပြီး နေရှိခြင်းကြောင့်သာ ကမ္ဘာလောကကို မြင်နိုင်ခြင်းနှင့် ဂြိုဟ်များ ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ခြင်းကို တည်ထောင်ကာ နောက်လာမည့် ကောသမိက ဆွေးနွေးချက်များအတွက် အခြေခံပြုသည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच अत: परं प्लक्षादीनां प्रमाणलक्षणसंस्थानतो वर्षविभाग उपवर्ण्यते ॥ १ ॥
သီရိရှုကဒေဝ ဂိုစွာမီ မိန့်ကြားသည်—ယခုမှစ၍ ပလက္ခဒွီပမှ စတင်သော ဒွီပ ၆ ခု၏ အရွယ်အစား၊ လက္ခဏာနှင့် ပုံသဏ္ဍာန်အတိုင်း ဝර්ෂခွဲခြားမှုကို ငါ ဖော်ပြမည်။
Verse 2
जम्बूद्वीपोऽयं यावत्प्रमाणविस्तारस्तावता क्षारोदधिना परिवेष्टितो यथा मेरुर्जम्ब्वाख्येन लवणोदधिरपि ततो द्विगुणविशालेन प्लक्षाख्येन परिक्षिप्तो यथा परिखा बाह्योपवनेन । प्लक्षो जम्बूप्रमाणो द्वीपाख्याकरो हिरण्मय उत्थितो यत्राग्निरुपास्ते सप्तजिह्वस्तस्याधिपति: प्रियव्रतात्मज इध्मजिह्व: स्वं द्वीपं सप्तवर्षाणि विभज्य सप्तवर्षनामभ्य आत्मजेभ्य आकलय्य स्वयमात्मयोगेनोपरराम ॥ २ ॥
ဇမ္ဗူဒွီပ၏ အကျယ်အဝန်း မည်မျှရှိသနည်း၊ ထိုအတိုင်းပင် ဆားရေသမုဒ္ဒရာ (ခ္ෂာရောဒဓိ) က ဝိုင်းရံထားသည်။ ထိုဆားရေသမုဒ္ဒရာကို ထပ်မံ၍ ၎င်းထက် နှစ်ဆကျယ်သော ပလက္ခဒွီပက ဝိုင်းပတ်ထားပြီး၊ ကာကွယ်ရေးကန်ရေ (ကန္ဒက) ကို အပြင်ဘက်တွင် ဥယျာဉ်တောက ဝိုင်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ပလက္ခဒွီပသည် ဇမ္ဗူဒွီပနှင့် တူညီသော အရွယ်အစားရှိပြီး၊ အဲဒီမှာ ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပသော ပလက္ခပင် တည်ရှိကာ၊ အမြစ်အနီးတွင် မီးတောက် ၇ ခုပါသော အဂ္နိကို ပူဇော်ကြသည်။ ဤဒွီပ၏ အုပ်စိုးသူမှာ ပရိယဝရတ မဟာရာဇ၏ သားတော် အိဓ္မဇိဟွ ဖြစ်သည်။ သူသည် ဒွီပကို ဝර්ෂ ၇ ခုအဖြစ် ခွဲဝေကာ သားတော် ၇ ယောက်၏ အမည်များဖြင့် ထိုဝර්ෂများကို အမည်ပေး၍ အစိတ်အပိုင်းများကို ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ အာတ္မယောဂဖြင့် နိဝတ္တကာ ဘုရားသခင်၏ ဘက္တိ-ဆေဝာ၌ တည်မြဲခဲ့သည်။
Verse 3
शिवं यवसं सुभद्रं शान्तं क्षेमममृतमभयमिति वर्षाणि तेषु गिरयो नद्यश्च सप्तैवाभिज्ञाता: ॥ ३ ॥ मणिकूटो वज्रकूट इन्द्रसेनो ज्योतिष्मान् सुपर्णो हिरण्यष्ठीवो मेघमाल इति सेतुशैला: । अरुणा नृम्णाऽऽङ्गिरसी सावित्री सुप्तभाता ऋतम्भरा सत्यम्भरा इति महानद्य: । यासां जलोपस्पर्शनविधूतरजस्तमसो हंसपतङ्गोर्ध्वायनसत्याङ्गसंज्ञाश्चत्वारो वर्णा: सहस्रायुषो विबुधोपमसन्दर्शनप्रजनना: स्वर्गद्वारं त्रय्या विद्यया भगवन्तं त्रयीमयं सूर्यमात्मानं यजन्ते ॥ ४ ॥
ထိုသားခုနစ်ယောက်၏ အမည်များအတိုင်း ကျွန်းဒေသ ခုနစ်ခု (ဝර්ṣa) ကို ရှိဝ၊ ယဝသ၊ သုဘဒြ၊ ရှာန္တ၊ က္ရှေမ၊ အမృత၊ အဘယ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုဒေသများတွင် တောင် ခုနစ်လုံးနှင့် မြစ် ခုနစ်စင်း ရှိသည်။ တောင်များမှာ မဏိကူဋ၊ ဝဇ္ရကူဋ၊ အိန္ဒြစေန၊ ဂျျောတိရှ္မာန်၊ သုပර්ဏ၊ ဟိရဏ္ယဋ္ဌီဝ၊ မေဃမာလ ဖြစ်ပြီး မြစ်များမှာ အရုဏာ၊ နೃမဏာ၊ အာင်္ဂိရသီ၊ သာဝိတြီ၊ သုပ္တဘာတာ၊ ဥတံဘရာ၊ သတ္တျံဘရာ ဖြစ်သည်။ ထိုမြစ်ရေကို ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ရဇ-တမ မလင်များ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်ပြီး Plakṣadvīpa ရှိ ဟံသ၊ ပတင်္ဂ၊ ဥဓ္ဝါယန၊ သတ္တျာင်္ဂ ဟူသော ဝဏ္ဏ လေးမျိုးလည်း ထိုနည်းဖြင့် သန့်စင်ကြသည်။ သူတို့သည် နှစ်တစ်ထောင် အသက်ရှည်၍ ဒေဝတားကဲ့သို့ လှပကာ သားသမီးလည်း ဒေဝတားကဲ့သို့ ဖြစ်ထွန်းသည်။ ဝေဒက ကర్మများကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ပြီး သုံးဝေဒမယ စူရိယရূপ၌ ထင်ရှားသော ဘဂဝန်ကို ပူဇော်ကာ စူရိယလောကကို ရောက်ကြသည်။
Verse 4
शिवं यवसं सुभद्रं शान्तं क्षेमममृतमभयमिति वर्षाणि तेषु गिरयो नद्यश्च सप्तैवाभिज्ञाता: ॥ ३ ॥ मणिकूटो वज्रकूट इन्द्रसेनो ज्योतिष्मान् सुपर्णो हिरण्यष्ठीवो मेघमाल इति सेतुशैला: । अरुणा नृम्णाऽऽङ्गिरसी सावित्री सुप्तभाता ऋतम्भरा सत्यम्भरा इति महानद्य: । यासां जलोपस्पर्शनविधूतरजस्तमसो हंसपतङ्गोर्ध्वायनसत्याङ्गसंज्ञाश्चत्वारो वर्णा: सहस्रायुषो विबुधोपमसन्दर्शनप्रजनना: स्वर्गद्वारं त्रय्या विद्यया भगवन्तं त्रयीमयं सूर्यमात्मानं यजन्ते ॥ ४ ॥
ကျွန်းဒေသ ခုနစ်ခုကို သားခုနစ်ယောက်၏ အမည်များအတိုင်း ရှိဝ၊ ယဝသ၊ သုဘဒြ၊ ရှာန္တ၊ က္ရှေမ၊ အမృత၊ အဘယ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုဒေသများတွင် တောင် ၇ လုံးနှင့် မြစ် ၇ စင်း ထင်ရှားသည်။ တောင်များ: မဏိကူဋ၊ ဝဇ္ရကူဋ၊ အိန္ဒြစေန၊ ဂျျောတိရှ္မာန်၊ သုပර්ဏ၊ ဟိရဏ္ယဋ္ဌီဝ၊ မေဃမာလ; မြစ်များ: အရုဏာ၊ နೃမဏာ၊ အာင်္ဂိရသီ၊ သာဝိတြီ၊ သုပ္တဘာတာ၊ ဥတံဘရာ၊ သတ္တျံဘရာ။ ထိုရေကို ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ရဇ-တမ မလင် ပျောက်ကွယ်ပြီး Plakṣadvīpa ရှိ ဟံသ၊ ပတင်္ဂ၊ ဥဓ္ဝါယန၊ သတ္တျာင်္ဂ ဟူသော ဝဏ္ဏလေးမျိုးလည်း သန့်စင်ကြသည်။ သူတို့သည် နှစ်တစ်ထောင် အသက်ရှည်၍ ဒေဝတားကဲ့သို့ လှပကာ ဝေဒက ပူဇော်ပွဲများဖြင့် စူရိယရূপ၌ ထင်ရှားသော ဘဂဝန်ကို ပူဇော်ကာ စူရိယလောကကို ရောက်ကြသည်။
Verse 5
प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत्सत्यस्यर्तस्य ब्रह्मण: । अमृतस्य च मृत्योश्च सूर्यमात्मानमीमहीति ॥ ५ ॥
ရှေးအတိတ်ဆုံးသော ဝိષ્ણု၏ ပုံရိပ်တော်ဖြစ်ပြီး သတ္တျ (အမှန်တရား) နှင့် ဥတ (ဓမ္မစည်းကမ်း)၊ ဝေဒ-ဗြဟ္မန်၊ အမృతနှင့် မృత్యု (သေခြင်း) တို့၏ အခြေခံအဖြစ်တည်သော စူရိယရূপ အာတ္မ-ဘဂဝန်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သတိစူးစိုက်၍ အားကိုးခိုလှုံကြပါစို့။
Verse 6
प्लक्षादिषु पञ्चसु पुरुषाणामायुरिन्द्रियमोज: सहो बलं बुद्धिर्विक्रम इति च सर्वेषामौत्पत्तिकी सिद्धिरविशेषेण वर्तते ॥ ६ ॥
အို မင်းကြီး၊ Plakṣadvīpa ကို ဦးဆောင်သော ကျွန်း ၅ ခုရှိ လူအားလုံးတွင် အသက်ရှည်မှု၊ အင်္ဒြိယစွမ်းအား၊ အိုဇစ် (ojas)၊ သည်းခံနိုင်စွမ်း၊ အင်အား၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် သတ္တိပရాక్రమတို့သည် သဘာဝအလျောက် တူညီစွာ ပေါ်လွင်နေသည်။
Verse 7
प्लक्ष: स्वसमानेनेक्षुरसोदेनावृतो यथा तथा द्वीपोऽपि शाल्मलो द्विगुणविशाल: समानेन सुरोदेनावृत: परिवृङ्क्ते ॥ ७ ॥
Plakṣadvīpa သည် ကျွန်းအကျယ်နှင့်တူညီသော ကြံရည်သမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝိုင်းရံထားသကဲ့သို့၊ ထို့နောက်ရှိသော Śālmalīdvīpa သည်လည်း—Plakṣadvīpa ထက် နှစ်ဆကျယ်ဝန်းပြီး—အကျယ်တူညီသော Surā (အရက်ရသာ) သမုဒ္ဒရာဖြင့် ပတ်လည်ဝိုင်းရံထားသည်။
Verse 8
यत्र ह वै शाल्मली प्लक्षायामा यस्यां वाव किल निलयमाहुर्भगवतश्छन्द: स्तुत: पतत्त्रिराजस्य सा द्वीपहूतये उपलक्ष्यते ॥ ८ ॥
ရှာလ္မလီဒွီပ၌ ရှာလ္မလီ သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်ရှိ၍ ထိုသစ်ပင်၏အမည်ကြောင့် ဒွီပအမည်လည်း ထင်ရှားသည်။ ထိုသစ်ပင်သည် ပ္လက္ရှ သစ်ပင်ကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမား၍ အကျယ် ယောဇနာ ၁၀၀ နှင့် အမြင့် ယောဇနာ ၁၁၀၀ ဟု ဆိုကြသည်။ ပညာရှိတို့က ဗဂဝန် ဗိṣṇု၏ ဝါဟန ပက္ခိရာဇ ဂရုဍ၏ နေရာဟု ဆို하며၊ ထိုနေရာတွင် ဂရုဍသည် ဝేదမယ စတုတ္တရများဖြင့် သရီဗိṣṇုကို ချီးမွမ်းပူဇော်သည်။
Verse 9
तद्द्वीपाधिपति: प्रियव्रतात्मजो यज्ञबाहु: स्वसुतेभ्य: सप्तभ्यस्तन्नामानि सप्तवर्षाणि व्यभजत्सुरोचनं सौमनस्यं रमणकं देववर्षं पारिभद्रमाप्यायनमविज्ञातमिति ॥ ९ ॥
ဤဒွီပ၏အုပ်စိုးသူမှာ မဟာရာဇ ပရိယဗြတ၏သား ယဇ్ఞဗာဟု ဖြစ်သည်။ သူသည် မိမိ၏ သားခုနစ်ယောက်အတွက် ဒွီပကို ‘ဝර්ษ’ ခုနစ်ပိုင်း ခွဲဝေပြီး အပိုင်းများကို သားတို့၏အမည်အတိုင်း—သုရောစန၊ သောမနஸ္ယ၊ ရမဏက၊ ဒေဝဝර්ษ၊ ပါရိဘဒြ၊ အာပျာယန၊ အဝိဇ္ဉာတ—ဟု အမည်ပေး하였다။
Verse 10
तेषु वर्षाद्रयो नद्यश्च सप्तैवाभिज्ञाता: स्वरस: शतशृङ्गो वामदेव: कुन्दो मुकुन्द: पुष्पवर्ष: सहस्रश्रुतिरिति । अनुमति: सिनीवाली सरस्वती कुहू रजनी नन्दा राकेति ॥ १० ॥
ထိုဝර්ษများတွင် တောင် ၇ လုံးနှင့် မြစ် ၇ စင်း ထင်ရှားသည်။ တောင်များမှာ—စွဝရသ၊ ရှတရှೃင်္ဂ၊ ဝာမဒေဝ၊ ကုန္ဒ၊ မုကုန္ဒ၊ ပုಷ္ပဝර්ษ၊ သဟသ္ရရှရုတိ။ မြစ်များမှာ—အနုမတိ၊ စိနီဝါလီ၊ သရသွတီ၊ ကုဟူ၊ ရဇနီ၊ နန္ဒာ၊ ရာကာ။ ဤတို့သည် ယနေ့တိုင် တည်ရှိနေသည်။
Verse 11
तद्वर्षपुरुषा: श्रुतधरवीर्यधरवसुन्धरेषन्धरसंज्ञा भगवन्तं वेदमयं सोममात्मानं वेदेन यजन्ते ॥ ११ ॥
ထိုဝර්ษများ၏နေထိုင်သူများကို ရှရုတိဓရ၊ ဝီရျဓရ၊ ဝသုန္ဓရ၊ အိရှန္ဓရ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူတို့သည် ဝර්ဏာශ්ရမဓර්မကို တိတိကျကျ လိုက်နာကာ၊ ဘဂဝန်၏ ဝേദမယ အဖြာအဖြစ်တော် ‘ဆိုမ’—လမင်းဒေဝ—ကို ဝേദပညာအတိုင်း ယဇ္ဉဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။
Verse 12
स्वगोभि: पितृदेवेभ्यो विभजन् कृष्णशुक्लयो: । प्रजानां सर्वासां राजान्ध: सोमो न आस्त्विति ॥ १२ ॥
မိမိ၏ရောင်ခြည်များဖြင့် လကို ကృష్ణနှင့် သုက್ಲ ဟူသော နှစ်ပတ်ခွဲ၍ ပိတೃများနှင့် ဒေဝများအတွက် အာဟာရသီးနှံများကို ခွဲဝေစေသူသည် ဆိုမ—လမင်းဒေဝ—ဖြစ်သည်။ သူသည် အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏ ရာဇာနှင့် ကာလကို ခွဲခြားသူဖြစ်သဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ရာဇာနှင့် လမ်းညွှန်အဖြစ် တည်မြဲပါစေ။ ထိုသူအား ဂါရဝပြု၍ နမസ്കာရတင်ပါသည်။
Verse 13
एवं सुरोदाद्बहिस्तद्द्विगुण: समानेनावृतो घृतोदेन यथापूर्व: कुशद्वीपो यस्मिन् कुशस्तम्बो देवकृतस्तद्द्वीपाख्याकरो ज्वलन इवापर: स्वशष्परोचिषा दिशो विराजयति ॥ १३ ॥
အရက်သမုဒ္ဒရာ၏ အပြင်ဘက်တွင် ကုရှဒွီပ ဟူသော ကျွန်းတစ်ကျွန်းရှိပြီး ထိုသမုဒ္ဒရာထက် နှစ်ဆကျယ်ဝန်းသည်။ ထိုကျွန်းကို ကျွန်းနှင့်တူညီသည့် အကျယ်ရှိသော ဂျီ(နွားနို့ဆီ) ရည်သမုဒ္ဒရာက ဝိုင်းရံထားသည်။ ထိုနေရာတွင် အမြင့်မြတ်သော ဘုရား၏ အလိုတော်အရ ဒေဝတများက ဖန်ဆင်းထားသော ကုရှမြက်အုပ်များရှိ၍ ထိုကြောင့် ကျွန်းအမည်ရသည်။ ထိုကုရှမြက်သည် နူးညံ့၍ သာယာသော အလင်းရောင်ဖြင့် ဒုတိယမီးကဲ့သို့ တောက်ပကာ အရပ်အားလုံးကို လင်းလက်စေသည်။
Verse 14
तद्द्वीपपति: प्रैयव्रतो राजन् हिरण्यरेता नाम स्वं द्वीपं सप्तभ्य: स्वपुत्रेभ्यो यथाभागं विभज्य स्वयं तप आतिष्ठत वसुवसुदानदृढरुचिनाभिगुप्तस्तुत्यव्रतविविक्तवामदेवनामभ्य: ॥ १४ ॥
အို မင်းကြီး၊ ပရိယဝရတ မဟာရာဇာ၏ သားတော် ဟိရဏ္ယရေတာ သည် ဤ ကုရှဒွီပ၏ ဘုရင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ကျွန်းကို ခုနစ်ပိုင်း ခွဲ၍ အမွေဆက်ခံခွင့်အတိုင်း သားတော်ခုနစ်ဦးထံ ပေးအပ်하였다။ ထို့နောက် အိမ်ထောင်ရေးဘဝမှ နုတ်ထွက်ကာ တပဿာကျင့်သုံးရန် တည်မြဲ하였다။ သားတော်တို့၏ အမည်များမှာ ဝစု၊ ဝစုဒါန၊ ဒృဍရုချိ၊ စတုတျဝရတ၊ နာဘိဂုပ္တ၊ ဝိဝိကတ နှင့် ဝာမဒေဝ ဖြစ်သည်။
Verse 15
तेषां वर्षेषु सीमागिरयो नद्यश्चाभिज्ञाता: सप्त सप्तैव चक्रश्चतु:शृङ्ग: कपिलश्चित्रकूटो देवानीक ऊर्ध्वरोमा द्रविण इति रसकुल्या मधुकुल्या मित्रविन्दा श्रुतविन्दा देवगर्भा घृतच्युता मन्त्रमालेति ॥ १५ ॥
ထို ခုနစ်ဒေသများတွင် နယ်နိမိတ်တောင် ခုနစ်လုံးရှိပြီး အမည်များမှာ ချက်ကရ၊ ချတုရှೃင်ဂ၊ ကပိလ၊ ချိတြကူဋ၊ ဒေဝါနီက၊ ဦර්ဓဝရောမာ နှင့် ဒရဝိဏ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြစ် ခုနစ်စင်းလည်းရှိ၍ ရမကူလျာ၊ မဓုကူလျာ၊ မိတ္တရဝိန္ဒာ၊ ရှရုတဝိန္ဒာ၊ ဒေဝဂರ್ಭာ၊ ဂྲိတ်ချျုတာ နှင့် မန္တ్రమာလာ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 16
यासां पयोभि: कुशद्वीपौकस: कुशलकोविदाभियुक्तकुलकसंज्ञा भगवन्तं जातवेदसरूपिणं कर्मकौशलेन यजन्ते ॥ १६ ॥
ထိုမြစ်ရေများတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ကုရှဒွီပ နေထိုင်သူများသည် သန့်စင်လာကြသည်။ သူတို့ကို ကုရှလ၊ ကိုဝိဒ၊ အဘိယုက္တ၊ ကုလက ဟု ခေါ်ကြပြီး အစဉ်လိုက် ဘြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှုဒ္ဒရ တို့နှင့် ဆင်တူသည်။ သူတို့သည် ဝేదသတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ကర్మကောင်ရှလဖြင့် ယဇ్ఞကိစ္စများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ဆောင်ရွက်ကာ ဘဂဝန်ကို ဇာတဝေဒသ (မီးဒေဝ) ရূপဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။
Verse 17
परस्य ब्रह्मण: साक्षाज्जातवेदोऽसि हव्यवाट् । देवानां पुरुषाङ्गानां यज्ञेन पुरुषं यजेति ॥ १७ ॥
အို ဇာတဝေဒသ မီးဒေဝ၊ သင်သည် ပရဗြဟ္မန် သီဟရီ၏ တိုက်ရိုက် အင်္ဂါတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ယဇ్ఞဟဝျကို သူ့ထံသို့ သယ်ဆောင်ပေးသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ တောင်းပန်သည်— ဒေဝတများအတွက် ပူဇော်သည့် ယဇ్ఞပစ္စည်းများကို ယဇ్ఞအားဖြင့် ပုရုရှိုတ္တမ ဘဂဝန်ထံသို့ပင် ဆက်ကပ်ပေးပါ; အကြောင်းမူ ယဇ్ఞ၏ အမှန်တကယ် ခံစားသူမှာ သူတော်မူ၏။
Verse 18
तथा घृतोदाद्बहि: क्रौञ्चद्वीपो द्विगुण: स्वमानेन क्षीरोदेन परित उपक्लृप्तो वृतो यथा कुशद्वीपो घृतोदेन यस्मिन् क्रौञ्चो नाम पर्वतराजो द्वीपनामनिर्वर्तक आस्ते ॥ १८ ॥
ကြည်လင်သော ထောပတ်ဆီပင်လယ်၏ အပြင်ဘက်တွင် “ကရောင်ချဒွီပ” ဟု ခေါ်သော ကျွန်းတစ်ကျွန်းရှိပြီး၊ ၎င်း၏ အကျယ်သည် ထောပတ်ဆီပင်လယ်ထက် နှစ်ဆ ဖြစ်သည်။ ကုရှဒွီပကို ထောပတ်ဆီပင်လယ်က ဝိုင်းရံသကဲ့သို့၊ ကရောင်ချဒွီပကိုလည်း ကျွန်းအကျယ်နှင့် တူညီသည့် နို့ပင်လယ်က ဝိုင်းရံထားသည်။ ထိုကျွန်းပေါ်တွင် “ကရောင်ချ” ဟု ခေါ်သော တောင်မင်းကြီးရှိ၍ ကျွန်းနာမည်သည် ထိုတောင်နာမည်မှ ဖြစ်လာသည်။
Verse 19
योऽसौ गुहप्रहरणोन्मथितनितम्बकुञ्जोऽपि क्षीरोदेनासिच्यमानो भगवता वरुणेनाभिगुप्तो विभयो बभूव ॥ १९ ॥
ကာရ္တ္တိကေးယ (ဂုဟာ) ၏ လက်နက်များကြောင့် ကရောင်ချတောင်၏ တောင်စောင်းပေါ်ရှိ အပင်အနှံများ ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း၊ ထိုတောင်သည် မကြောက်မရွံ့ ဖြစ်လာ하였다။ အကြောင်းမှာ နို့ပင်လယ်ရေက အရပ်ရပ်မှ အမြဲတမ်း စိုစွတ်စေပြီး၊ ဘဂဝန် ဝရုဏဒေဝက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 20
तस्मिन्नपि प्रैयव्रतो घृतपृष्ठो नामाधिपति: स्वे द्वीपे वर्षाणि सप्त विभज्य तेषु पुत्रनामसु सप्त रिक्थादान् वर्षपान्निवेश्य स्वयं भगवान् भगवत: परमकल्याणयशस आत्मभूतस्य हरेश्चरणारविन्दमुपजगाम ॥ २० ॥
ထိုကျွန်း၏ အုပ်ချုပ်သူမှာ မဟာရာဇာ ပရိယဝရတ၏ အခြားသားတော်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး “ဃృతပೃဋ္ဌ” ဟု ခေါ်သည်။ သူသည် မိမိကျွန်းကို နယ်မြေ ခုနစ်ပိုင်း ခွဲဝေကာ သားတော် ခုနစ်ပါး၏ အမည်များအတိုင်း အမည်ပေး၍ အပ်နှံ하였다။ ထို့နောက် ဃృతပೃဋ္ဌ မဟာရာဇာသည် အိမ်ထောင်ရေးကို အပြည့်အဝ စွန့်လွှတ်ပြီး၊ အားလုံး၏ အာတ္မာဖြစ်သော မင်္ဂလာဂုဏ်ယശ ပြည့်ဝသည့် ဘဂဝန် ဟရိ၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်များကို ခိုလှုံကာ ပြည့်စုံမှုကို ရရှိ하였다။
Verse 21
आमो मधुरुहो मेघपृष्ठ: सुधामा भ्राजिष्ठो लोहितार्णो वनस्पतिरिति घृतपृष्ठसुतास्तेषां वर्षगिरय: सप्त सप्तैव नद्यश्चाभिख्याता: शुक्लो वर्धमानो भोजन उपबर्हिणो नन्दो नन्दन: सर्वतोभद्र इति अभया अमृतौघा आर्यका तीर्थवती रूपवती पवित्रवती शुक्लेति ॥ २१ ॥
ဃృతပೃဋ္ဌ မဟာရာဇာ၏ သားတော်များမှာ အာမ၊ မဓုရုဟ၊ မေဃပೃဋ္ဌ၊ သုဓာမာ၊ ဘြာဇိဋ္ဌ၊ လောဟိတာර්ဏ၊ ဝနස්ပတိ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ ကျွန်းတွင် တောင် ၇ လုံး—ရှုကလ၊ ဝර්ဓမာန၊ ဘောဇန၊ ဥပဘർဟိဏ၊ နန္ဒ၊ နန္ဒန၊ သರ್ವတောဘဒြ—နှင့် မြစ် ၇ စင်း—အဘယာ၊ အမృతဩဃာ၊ အာရျကာ၊ တီရ္ထဝတီ၊ ရူပဝတီ၊ ပဝိတြဝတီ၊ ရှုကလာ—ဟူ၍ ထင်ရှားသည်။
Verse 22
यासामम्भ: पवित्रममलमुपयुञ्जाना: पुरुषऋषभद्रविणदेवकसंज्ञा वर्षपुरुषा आपोमयं देवमपां पूर्णेनाञ्जलिना यजन्ते ॥ २२ ॥
ထိုသန့်ရှင်းကြည်လင်သော မြစ်ရေများကို အသုံးပြု၍ ကရောင်ချဒွီပ၏ နေထိုင်သူများ—ပုရုရှ၊ ရိရှဘ၊ ဒရဝိဏ၊ ဒေဝက—ဟူသော အုပ်စုလေးမျိုးအဖြစ် ခွဲခြားထားကြပြီး၊ ရေသဏ္ဍာန်ရှိသော ဝရုဏဒေဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်များ၌ လက်နှစ်ဖက်ပြည့် အည္ဇလီရေကို ဆက်ကပ်ကာ အမြင့်ဆုံး ဘုရားသခင်ကို ပူဇော်ကြသည်။
Verse 23
आप: पुरुषवीर्या: स्थ पुनन्तीर्भूर्भुव:सुव: । ता न: पुनीतामीवघ्नी: स्पृशतामात्मना भुव इति ॥ २३ ॥
အို မြစ်ရေသန့်ရှင်းတို့၊ သင်တို့သည် အမြင့်ဆုံးဘုရားပုဂ္ဂိုလ်၏ အင်အားကို ရရှိသဖြင့် ဘူ၊ ဘုဝ၊ စွဝ သုံးလောကကို သန့်စင်စေသည်။ သဘာဝအားဖြင့် အပြစ်ကို ဖယ်ရှားသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ သင်တို့ကို ထိတွေ့ပါသည်; ကျွန်ုပ်တို့ကို အမြဲသန့်စင်ပေးပါ။
Verse 24
एवं पुरस्तात्क्षीरोदात्परित उपवेशित: शाकद्वीपो द्वात्रिंशल्लक्षयोजनायाम: समानेन च दधिमण्डोदेन परीतो यस्मिन् शाको नाम महीरुह: स्वक्षेत्रव्यपदेशको यस्य ह महासुरभिगन्धस्तं द्वीपमनुवासयति ॥ २४ ॥
နို့သမုဒ္ဒရာ၏ အပြင်ဘက်တွင် ရှာကဒွီပ ဟုခေါ်သော ကျွန်းတစ်ကျွန်းရှိပြီး အကျယ် ၃,၂၀၀,၀၀၀ ယောဇနာ ဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းကို ကျွန်းအကျယ်နှင့်တူညီသော မွှေထားသော ဒဓိမဏ္ဍ (ယိုဂတ်) သမုဒ္ဒရာက ဝိုင်းရံထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ‘ရှာက’ ဟုခေါ်သော သစ်ပင်ကြီးရှိ၍ ကျွန်းအမည်၏ အကြောင်းဖြစ်ကာ ၎င်း၏ မွှေးရနံ့သည် ကျွန်းတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့နေသည်။
Verse 25
तस्यापि प्रैयव्रत एवाधिपतिर्नाम्ना मेधातिथि: सोऽपि विभज्य सप्त वर्षाणि पुत्रनामानि तेषु स्वात्मजान् पुरोजवमनोजवपवमानधूम्रानीकचित्ररेफबहुरूपविश्वधारसंज्ञान्निधाप्याधिपतीन् स्वयं भगवत्यनन्त आवेशितमतिस्तपोवनं प्रविवेश ॥ २५ ॥
ထိုကျွန်း၏ အုပ်စိုးသူသည် ပရိယဝရတ၏ သား မေဓာတိသီ ဖြစ်သည်။ သူသည် ကျွန်းကို ခုနစ်ပိုင်း ခွဲ၍ မိမိသားတို့၏ အမည်များဖြင့် အမည်ပေးကာ ပုရောဇဝ၊ မနောဇဝ၊ ပဝမာန၊ ဓူမရာနီက၊ စိတ္တရေဖ၊ ဘဟုရူပ၊ ဝိශ්ဝဓာရ တို့ကို အုပ်ချုပ်သူများအဖြစ် ခန့်အပ်하였다။ ထို့နောက် မေဓာတိသီသည် ဘဂဝန် အနန္တ၏ ပဒပဒ్మများ၌ စိတ်ကို တည်စေရန် တပောဝနသို့ ဝင်ရောက်၍ အနားယူ하였다။
Verse 26
एतेषां वर्षमर्यादागिरयो नद्यश्च सप्त सप्तैव ईशान उरुशृङ्गो बलभद्र: शतकेसर: सहस्रस्रोतो देवपालो महानस इति अनघाऽऽयुर्दा उभयस्पृष्टिरपराजिता पञ्चपदी सहस्रस्रुतिर्निजधृतिरिति ॥ २६ ॥
ဤဒေသများတွင် နယ်နိမိတ်တောင် ၇ လုံးရှိသည်—ဣရှာန၊ ဥရုရှೃင်္ဂ၊ ဘလဘဒြ၊ ရှတကေသရ၊ သဟသ္ရစရောတ၊ ဒေဝပါလ၊ မဟာနသ။ ထို့ပြင် မြစ် ၇ စင်းရှိသည်—အနဃာ၊ အာယုရ္ဒါ၊ ဥဘယစပೃෂ္ဋိ၊ အပရာဇိတာ၊ ပဉ္စပဒီ၊ သဟသ္ရရှ్రုတိ၊ နိဇဓೃတိ။
Verse 27
तद्वर्षपुरुषा ऋतव्रतसत्यव्रतदानव्रतानुव्रतनामानो भगवन्तं वाय्वात्मकं प्राणायामविधूतरजस्तमस: परमसमाधिना यजन्ते ॥ २७ ॥
ထိုကျွန်းများ၏ နေထိုင်သူများသည်လည်း အမျိုးအစား ၄ မျိုး—ရတဝရတ၊ သတ္တယဝရတ၊ ဒာနဝရတ၊ အနုဝရတ—ဟူ၍ ခွဲထားပြီး ဘြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှုဒ္ဒရ တို့နှင့် ဆင်တူသည်။ သူတို့သည် ပရာဏာယာမဖြင့် ရဇස්‑တမස්ကို ဖယ်ရှားကာ အမြင့်ဆုံး သမာဓိ၌ ဝါယု-သဘောရှိသော အမြင့်ဆုံးဘုရားကို ပူဇော်ကြသည်။
Verse 28
अन्त:प्रविश्य भूतानि यो बिभर्त्यात्मकेतुभि: । अन्तर्यामीश्वर: साक्षात्पातु नो यद्वशे स्फुटम् ॥ २८ ॥
အို အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှာ! သင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း အန္တర్యာမီအဖြစ် တည်ရှိ၍ ပရာဏ စသည့် လေဓာတ်များ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ညွှန်ကြားကာ သတ္တဝါအားလုံးကို ထောက်မထားတော်မူ၏။ အရှင်ဘုရား၊ အရာအားလုံး သင်၏ အာဏာအောက်တွင်ရှိသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို အန္တရာယ်အားလုံးမှ ကာကွယ်တော်မူပါ။
Verse 29
एवमेव दधिमण्डोदात्परत: पुष्करद्वीपस्ततो द्विगुणायाम: समन्तत उपकल्पित: समानेन स्वादूदकेन समुद्रेण बहिरावृतो यस्मिन् बृहत्पुष्करं ज्वलनशिखामलकनकपत्रायुतायुतं भगवत: कमलासनस्याध्यासनं परिकल्पितम् ॥ २९ ॥
ဒဓိ (ယိုဂတ်) သမုဒ္ဒရာ၏ အပြင်ဘက်တွင် ပုရှ္ကရဒွီပ ဟုခေါ်သော ကျွန်းရှိပြီး ထိုသမုဒ္ဒရာထက် နှစ်ဆကျယ်ဝန်းသည်။ ထိုကျွန်းကို ကျွန်းအကျယ်နှင့်တူညီသော အလွန်အရသာရှိသည့် ရေသမုဒ္ဒရာက ဝန်းရံထားသည်။ ပုရှ္ကရဒွီပတွင် မီးလျှံကဲ့သို့ တောက်ပ၍ သန့်ရှင်းသော ရွှေရောင်ပန်းချပ် တစ်ရာသန်းပါသော မဟာကြာပန်းတစ်ပွင့်ရှိပြီး ထိုကြာပန်းကို ကမလအာသန ဘဂဝန် ဘြဟ္မာ၏ အာသနဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 30
तद्द्वीपमध्ये मानसोत्तरनामैक एवार्वाचीनपराचीनवर्षयोर्मर्यादाचलोऽयुतयोजनोच्छ्रायायामो यत्र तु चतसृषु दिक्षु चत्वारि पुराणि लोकपालानामिन्द्रादीनां यदुपरिष्टात्सूर्यरथस्य मेरुं परिभ्रमत: संवत्सरात्मकं चक्रं देवानामहोरात्राभ्यां परिभ्रमति ॥ ३० ॥
ထိုကျွန်း၏ အလယ်တွင် မာနဆိုတ္တရ ဟုခေါ်သော မဟာတောင်တစ်လုံးရှိပြီး ကျွန်း၏ အတွင်းဘက်နှင့် အပြင်ဘက်ကို ခွဲခြားသော နယ်နိမိတ်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အမြင့်နှင့် အကျယ်မှာ ယောဇန ၁၀,၀၀၀ ဖြစ်သည်။ ထိုတောင်၏ လေးမျက်နှာတွင် အိန္ဒြာ စသည့် လောကပာလတို့၏ နေရာမြို့များရှိသည်။ ထိုတောင်အပေါ်၌ နေမင်း၏ ရထားသည် မေရုကို ပတ်လည်လှည့်ကာ ‘သံဝတ္ဆရ’ ဟုခေါ်သော လမ်းကြောင်းတွင် လည်ပတ်ပြီး တစ်ဖက်မှာ ဒေဝတို့၏ နေ့၊ အခြားဖက်မှာ သူတို့၏ ည ဖြစ်သည်။
Verse 31
तद्द्वीपस्याप्यधिपति: प्रैयव्रतो वीतिहोत्रो नामैतस्यात्मजौ रमणकधातकिनामानौ वर्षपती नियुज्य स स्वयं पूर्वजवद्भगवत्कर्मशील एवास्ते ॥ ३१ ॥
ထိုကျွန်း၏ အုပ်ချုပ်သူမှာ မဟာရာဇာ ပရိယဝြတ၏ သား ဝီတိဟောတြ ဖြစ်သည်။ သူ့တွင် ရမဏက နှင့် ဓာတကိ ဟုခေါ်သော သားနှစ်ဦးရှိသည်။ သူသည် ကျွန်း၏ နှစ်ဖက်ကို သူတို့အား နယ်မြေအုပ်ချုပ်သူများအဖြစ် အပ်နှံပြီး၊ ကိုယ်တိုင်ကတော့ အစ်ကို မေဓာတိသီကဲ့သို့ ဘဂဝန်၏ စေဝာကမ္မများတွင်သာ တည်ကြည်စွာ နေထိုင်하였다။
Verse 32
तद्वर्षपुरुषा भगवन्तं ब्रह्मरूपिणं सकर्मकेण कर्मणाऽऽराधयन्तीदं चोदाहरन्ति ॥ ३२ ॥
ပစ္စည်းဆိုင်ရာ ဆန္ဒများ ပြည့်စုံစေရန် ထိုဒေသရှိ လူများသည် ဘဂဝန်ကို ဘြဟ္မာရုပ်အဖြစ် ယူဆကာ ကမ္မပူဇာအခမ်းအနားများဖြင့် အာရాధနာပြု၍ အောက်ပါ ဆုတောင်းကို ရွတ်ဆိုကြသည်။
Verse 33
यत्तत्कर्ममयं लिङ्गं ब्रह्मलिङ्गं जनोऽर्चयेत् । एकान्तमद्वयं शान्तं तस्मै भगवते नम इति ॥ ३३ ॥
ကမ္မနှင့် ဝေဒပူဇာပွဲများ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဟု လူတို့က ပူဇော်ကြသော ဘြဟ္မာသည် တစ်ပါးတည်း အဒွယ သာယာငြိမ်းချမ်းသော အမြင့်ဆုံးဘုရားထံ မလှုပ်မယှက် ဘက္တဖြစ်၏။ ထို ဘဂဝန် ဘြဟ္မာအား နမස්ကာရ။
Verse 34
ऋषिरुवाच तत: परस्ताल्लोकालोकनामाचलो लोकालोकयोरन्तराले परित उपक्षिप्त: ॥ ३४ ॥
ရသီက ပြောသည်—ထို့နောက် အလင်းရှိသော လောကနှင့် အလင်းမရှိသော အလောကတို့၏ အကြားတွင် ပတ်လည်ဝန်းရံ၍ ‘လောကာလောက’ ဟုခေါ်သော တောင်တန်းတည်ရှိ၏။
Verse 35
यावन्मानसोत्तरमेर्वोरन्तरं तावती भूमि: काञ्चन्यन्याऽऽदर्शतलोपमा यस्यां प्रहित: पदार्थो न कथञ्चित्पुन: प्रत्युपलभ्यते तस्मात्सर्वसत्त्वपरिहृतासीत् ॥ ३५ ॥
ချိုရေသမုဒ္ဒရာ၏ အပြင်ဘက်တွင် စုမေရုတောင်၏ အလယ်မှ မာနဆိုတ္တရတောင်၏ အစွန်းအထိ အကျယ်တူသော မြေပြင်ရှိသည်။ ထို့နောက် လောကာလောကတောင်အထိ ရွှေမြေပြင်တစ်ခုရှိ၍ မှန်ပြင်ကဲ့သို့ အလင်းပြန်ကာ ထိုနေရာသို့ ကျသွားသော အရာဝတ္ထုကို ပြန်မမြင်နိုင်သဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးက ထိုမြေကို စွန့်ခွာကြသည်။
Verse 36
लोकालोक इति समाख्या यदनेनाचलेन लोकालोकस्यान्तर्वर्तिनावस्थाप्यते ॥ ३६ ॥
ဤတောင်ကို ‘လောကာလောက’ ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ဤမလှုပ်မယှက်သော တောင်တန်းက လောကနှင့် အလောကတို့၏ နယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 37
स लोकत्रयान्ते परित ईश्वरेण विहितो यस्मात्सूर्यादीनां ध्रुवापवर्गाणां ज्योतिर्गणानां गभस्तयोऽर्वाचीनांस्त्रींल्लोकानावितन्वाना न कदाचित्पराचीना भवितुमुत्सहन्ते तावदुन्नहनायाम: ॥ ३७ ॥
သီရိကృష్ణ၏ အမြင့်ဆုံး အလိုတော်ကြောင့် ‘လောကာလောက’ တောင်သည် ဘူလောက၊ ဘူဝရလောက၊ စွဝရလောက ဟူသော သုံးလောက၏ အပြင်ဘက် နယ်နိမိတ်အဖြစ် တပ်ဆင်ထား၍ နေမင်းနှင့် အလင်းရောင်ရှိသော ကြယ်ဂြိုဟ်တို့၏ ရောင်ခြည်များကို ထိုနယ်နိမိတ်အတွင်း၌သာ ဖြန့်ကျက်စေသည်။ နေမင်းမှ ဒြုဝလောကအထိ အလင်းရောင်ရှိသမျှသည် သုံးလောကကို တောက်ပစေသော်လည်း ဤတောင်၏ အပြင်ဘက်သို့ မလွန်နိုင်ကြ; အကြောင်းမှာ ဤတောင်သည် ဒြုဝလောကထက်ပင် မြင့်မား၍ ရောင်ခြည်ကို တားဆီးထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 38
एतावाँल्लोकविन्यासो मानलक्षणसंस्थाभिर्विचिन्तित: कविभि: स तु पञ्चाशत्कोटिगणितस्य भूगोलस्य तुरीयभागोऽयं लोकालोकाचल: ॥ ३८ ॥
အမှား၊ မောဟနှင့် လှည့်ဖြားလိုစိတ်ကင်းသော ပညာရှိရသေ့များသည် လောကများ၏ စီမံတည်ဆောက်ပုံ၊ လက္ခဏာ၊ အတိုင်းအတာနှင့် တည်နေရာတို့ကို စိစစ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူတို့က စုမေရုမှ လောကာလောက တောင်အထိ အကွာအဝေးသည် စကြဝဠာအချင်း၏ လေးပုံတစ်ပုံ၊ အနက် 125,000,000 ယောဇနာ ဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်하였다။
Verse 39
तदुपरिष्टाच्चतसृष्वाशास्वात्मयोनिनाखिलजगद्गुरुणाधिनिवेशिता ये द्विरदपतय ऋषभ: पुष्करचूडो वामनोऽपराजित इति सकललोकस्थितिहेतव: ॥ ३९ ॥
လောကာလောက တောင်ထိပ်တွင် စကြဝဠာတစ်လျှောက်၏ ဝိညာဉ်ရေးဆရာကြီး ဘြဟ္မာက လေးဘက်လေးတန့်တွင် တည်ထောင်ထားသော ဂဇပတိ လေးပါးရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ အမည်များမှာ ရ္ဋ္ဌဘ (Ṛṣabha)၊ ပုရှ္ကရချူဍ (Puṣkaracūḍa)၊ ဝာမန (Vāmana) နှင့် အပရာဇိတ (Aparājita) ဖြစ်ပြီး၊ လောကစနစ်များကို ထိန်းသိမ်းကာ တည်မြဲစေသူများ ဖြစ်သည်။
Verse 40
तेषां स्वविभूतीनां लोकपालानां च विविधवीर्योपबृंहणाय भगवान् परममहापुरुषो महाविभूतिपतिरन्तर्याम्यात्मनो विशुद्धसत्त्वं धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्याद्यष्टमहासिद्ध्युपलक्षणं विष्वक्सेनादिभि: स्वपार्षदप्रवरै: परिवारितो निजवरायुधोपशोभितैर्निजभुजदण्डै: सन्धारय-माणस्तस्मिन् गिरिवरे समन्तात्सकललोकस्वस्तय आस्ते ॥ ४० ॥
ဂဇပတိများနှင့် လောကပာလများ၏ အမျိုးမျိုးသော အင်အားကို တိုးပွားစေ၍ လောကအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးအတွက်၊ အမြင့်ဆုံးပုရုရှ ဘဂဝန်—အလွန်မြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများ၏ အရှင်၊ အားလုံး၏ အန္တర్యာမီ—သည် ထိုတောင်ထိပ်၌ သဘာဝဂုဏ်သုံးပါးမကပ်သော သန့်ရှင်းသည့် စတ္တဝမယ ဒိဗ္ဗရုပ်ကာယဖြင့် ပေါ်ထွန်းတည်ရှိသည်။ ဝိရှ္ဝက္စೇန အစရှိသော မိမိ၏ အထူးပါရ်ရှဒများဖြင့် ဝန်းရံလျက်၊ လက်လေးဖက်၌ ဒိဗ္ဗလက်နက်များကို ဆောင်ထားကာ ဓမ္မ၊ ဉာဏ်၊ ဝိရာဂျ၊ အိုင်ශ්ဝရ്യ နှင့် အဏိမာ-လဃိမာ-မဟိမာ စသည့် စိဒ္ဓိများကို ထင်ရှားစေသည်။
Verse 41
आकल्पमेवं वेषं गत एष भगवानात्मयोगमायया विरचितविविधलोकयात्रागोपीयायेत्यर्थ: ॥ ४१ ॥
ဘဂဝန်သည် မိမိ၏ အာတ္မယောဂမာယာဖြင့် ဤသို့သော ဝတ်ဆင်ပုံနှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကလ္ပတစ်လျှောက်လုံး ဆောင်ယူထားသည်။ အကြောင်းမှာ လောကမျိုးစုံကို ထိန်းသိမ်းစီမံသော လီလာသည် လျှို့ဝှက်တည်ရှိစေပြီး လောကတည်မြဲမှုကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။
Verse 42
योऽन्तर्विस्तार एतेन ह्यलोकपरिमाणं च व्याख्यातं यद्बहिर्लोकालोकाचलात् । तत: परस्ताद्योगेश्वरगतिं विशुद्धामुदाहरन्ति ॥ ४२ ॥
အရှင်မင်းကြီး၊ လောကာလောက တောင်၏ အပြင်ဘက်တွင် ‘အလောက-ဝရ္ဋ္ဌ’ ဟုခေါ်သော မြေဒေသရှိပြီး၊ ၎င်း၏ အကျယ်သည် တောင်အတွင်းပိုင်းနှင့် တူညီကာ 125,000,000 ယောဇနာ ဖြစ်သည်။ အလောက-ဝရ္ဋ္ဌ၏ အလွန်ဘက်တွင် မောက္ခကို မျှော်လင့်သော ယောဂီတို့၏ သန့်ရှင်းသော ဂတိရှိပြီး၊ သဘာဝဂုဏ်သုံးပါး၏ အာဏာအတွင်းမဟုတ်သဖြင့် အလွန်ပင် သန့်စင်သည်။
Verse 43
अण्डमध्यगत: सूर्यो द्यावाभूम्योर्यदन्तरम् । सूर्याण्डगोलयोर्मध्ये कोट्य: स्यु: पञ्चविंशति: ॥ ४३ ॥
နေမင်းသည် ဘုရ္လောကနှင့် ဘုဝရ္လောကအကြား အန္တရိက္ခာ၌၊ စကြဝဠာ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ နေမှ စကြဝဠာအဝိုင်းအထိ အကွာအဝေးသည် ၂၅ ကိုဋိ ယောဇနာ ဖြစ်သည်။
Verse 44
मृतेऽण्ड एष एतस्मिन् यदभूत्ततो मार्तण्ड इति व्यपदेश: । हिरण्यगर्भ इति यद्धिरण्याण्डसमुद्भव: ॥ ४४ ॥
နေဒေဝတাকে ဝိုင်ရာဇ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ သက်ရှိအားလုံး၏ စုစည်းသော ရုပ်ဝတ္ထုကိုယ်တော်ဖြစ်သောကြောင့်။ ဖန်ဆင်းချိန်၌ ဤမှိုင်းမိုက်သော စကြဝဠာဥထဲသို့ ဝင်ရောက်သဖြင့် မာရ္တဏ္ဍ ဟုခေါ်ပြီး၊ ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (ဗြဟ္မာ) ထံမှ ရုပ်ကိုယ်ရရှိသဖြင့် ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ ဟုလည်း ခေါ်သည်။
Verse 45
सूर्येण हि विभज्यन्ते दिश: खं द्यौर्मही भिदा । स्वर्गापवर्गौ नरका रसौकांसि च सर्वश: ॥ ४५ ॥
အို မင်းကြီး၊ နေဒေဝတနှင့် နေလောကသည် စကြဝဠာ၏ အရပ်အနှံ့ကို ခွဲခြားပေးသည်။ နေရှိနေခြင်းကြောင့်သာ ကောင်းကင်၊ အထက်လောကများ၊ ဤကမ္ဘာနှင့် အောက်လောကများ၏ ခြားနားမှုကို သိနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ဘောဂအတွက်နေရာ၊ မောက္ခအတွက်နေရာ၊ နရကနှင့် ပာတාලတို့ကိုလည်း နေကြောင့်သာ ခွဲသိနိုင်သည်။
Verse 46
देवतिर्यङ्मनुष्याणां सरीसृपसवीरुधाम् । सर्वजीवनिकायानां सूर्य आत्मा दृगीश्वर: ॥ ४६ ॥
ဒေဝတများ၊ လူသားများ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ ငှက်များ၊ ပိုးမွှားများ၊ ရေမြေတွားသတ္တဝါများ၊ အပင်လျားများနှင့် သစ်ပင်များအပါအဝင် သက်ရှိအားလုံးသည် နေလောကမှ နေဒေဝတပေးသော အပူနှင့် အလင်းကို အားထားရသည်။ ထို့ပြင် နေရှိနေခြင်းကြောင့်သာ သက်ရှိအားလုံး မြင်နိုင်သဖြင့် သူကို dṛg-īśvara၊ မြင်ခြင်း၏ အဓိဋ္ဌာတ ဘုရားဟု ခေါ်သည်။
Frequently Asked Questions
Each dvīpa is governed by a son of Mahārāja Priyavrata (e.g., Idhmajihva over Plakṣa, Yajñabāhu over Śālmalī, Hiraṇyaretā over Kuśa, Ghṛtapṛṣṭha over Krauñca, Medhātithi over Śāka, Vītihotra over Puṣkara). Their rule illustrates righteous cosmic administration (poṣaṇa) and the Bhāgavata model of kings who ultimately retire for bhakti, showing governance as service leading to renunciation.
The chapter presents a concentric sequence: Jambūdvīpa is surrounded by a salt ocean; Plakṣadvīpa is surrounded by an ocean of sugarcane juice; Śālmalīdvīpa by an ocean tasting like liquor (surā); Kuśadvīpa by an ocean of ghee; Krauñcadvīpa by an ocean of milk; Śākadvīpa by an ocean of churned yogurt; Puṣkaradvīpa by an ocean of sweet/tasteful water. The repeating pattern emphasizes ordered sthāna—graded layers of the manifest world.
The rivers are described as sanctified channels within dharmic lands; contact with them removes material taint because they are integrated into a divine order of ritual purity and worship. In Bhāgavata framing, such purification supports sattva and eligibility for devotion, rather than being an end in itself.
Mānasottara is the central boundary mountain within Puṣkaradvīpa separating inner and outer regions. The sun travels along its top in an orbit called Saṁvatsara, encircling Meru; the northern track is Uttarāyaṇa and the southern is Dakṣiṇāyana. This connects cosmic geography to time-reckoning and the day-night experience of devas.
Ṛṣabha, Puṣkaracūḍa, Vāmana, and Aparājita are the four gaja-patis stationed in the four directions by Brahmā. They are described as sustaining the planetary systems, symbolizing stabilizing cosmic forces within divine administration.
The mantras and descriptions repeatedly identify the presiding deities (sun, moon, fire, wind, water) as parts, reflections, or functional manifestations connected to the Supreme Lord, and explicitly state that Hari is the real enjoyer of sacrifice. The narrative culminates at Lokāloka with the Lord manifesting in a spiritual form with His associates and opulences, reinforcing āśraya-tattva.