Adhyaya 8
Mārkaṇḍeya Ṛṣi Tested by Indra and Blessed by Nara-Nārāyaṇa
ကာလ၊ ပရလယ နှင့် နာရာယဏ-ကထာကို အားကိုးရာအဖြစ် အလေးပေးသည့် ဘာဂဝတ၏ နောက်ပိုင်းအကြောင်းအရာကို ဆက်လက်တင်ပြရာတွင်၊ ရှောနကသည် စူတာအား မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိ၏ ပဟေဠိတစ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းပေးရန် မေးမြန်းသည်။ သူသည် ဘြဟ္မာ၏ တစ်နေ့အဆုံး ပျက်သုဉ်းမှုကို ကျော်လွန်အသက်ရှင်သူ၊ ဗညန်ရွက်ပေါ်ရှိ သဗ္ဗသတ္တဝင် ကလေးဘုရားကို မြင်သူဟု ကျော်ကြားသော်လည်း၊ ယခုဘြဟ္မာနေ့အတွင်း ပေါ်ထွန်းနေသည်ဟုလည်း ဆိုကြသဖြင့် ဖြစ်သည်။ စူတာက ဤမေးခွန်းကိုယ်တိုင်က ကလိ၏ မာယာကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ဘုရားအကြောင်းအရာသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ တစ်သက်တာ ဘြဟ္မစရိယ၊ တပဿ အပြင်းအထန်၊ ဝေဒပညာလေ့လာမှု၊ နေ့စဉ် ပဉ္စ-အာရာဓန ဝတ်ပြုမှုနှင့် ဘက္တိတည်ကြည်မှုကြောင့် မရဏကို အနိုင်ယူနိုင်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ သူ၏ အာနုဘော်ကြီးထွားမှုကို ကြောက်ရွံ့သော အိန္ဒြာက ကာမ၊ အပ်ဆရာများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ နွေဦးနှင့် လှည့်ဖြားဆွဲဆောင်မှုတို့ကို ပို့၍ စမ်းသပ်သော်လည်း မအောင်မြင်ဘဲ တပဿအင်အားကြောင့် လောင်ကျွမ်းသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ပရမေရှ္ဝရသည် နရ-နာရာယဏ အဖြစ် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းကာ မာရ္ကဏ္ဍေယက ဂုဏ်ပြုဝတ်ပြု၍ ချီးမွမ်းသဖြင့်၊ နောက်လာမည့် ဘုရား၏ အထွတ်အမြတ်၊ မာယာနှင့် ကာလကို ကျော်လွန်သည့် အမှန်တကယ် အားကိုးရာသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Shlokas
Verse 1
श्रीशौनक उवाच सूत जीव चिरं साधो वद नो वदतां वर । तमस्यपारे भ्रमतां नृणां त्वं पारदर्शन: ॥ १ ॥
သီရိ ရှೌနကက ပြောသည်—အို စူတ၊ သာဓု၊ သင်သည် အသက်ရှည်ပါစေ။ ပြောဆိုသူတို့တွင် အမြတ်ဆုံးသူ၊ ကျွန်ုပ်တို့အား ဆက်လက် ဟောကြားပါ။ အဝိဇ္ဇာ၏ အမှောင်ထဲတွင် လှည့်လည်နေသော လူတို့ကို ကမ်းတစ်ဖက်သို့ လမ်းပြနိုင်သူမှာ သင်တစ်ဦးတည်း ဖြစ်သည်။
Verse 2
आहुश्चिरायुषमृषिं मृकण्डतनयं जना: । य: कल्पान्ते ह्युर्वरितो येन ग्रस्तमिदं जगत् ॥ २ ॥ स वा अस्मत्कुलोत्पन्न: कल्पेऽस्मिन् भार्गवर्षभ: । नैवाधुनापि भूतानां सम्प्लव: कोऽपि जायते ॥ ३ ॥ एक एवार्णवे भ्राम्यन् ददर्श पुरुषं किल । वटपत्रपुटे तोकं शयानं त्वेकमद्भुतम् ॥ ४ ॥ एष न: संशयो भूयान् सूत कौतूहलं यत: । तं नश्छिन्धि महायोगिन् पुराणेष्वपि सम्मत: ॥ ५ ॥
အာဏာရှိသူများက မೃကဏ္ဍု၏သား မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် အလွန်အသက်ရှည်သော ရှိတော်မူကြောင်း ဆိုကြသည်။ ကလ္ပအဆုံး၌ ပရလယရေကြီးကြောင့် ဤလောကတစ်ခုလုံး လုံးဝလျောကျသွားသော်လည်း သူတစ်ဦးတည်းသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ဟု ဆို၏။ သို့သော် ထိုဘ္ဟೃဂုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံး မာရကဏ္ဍေယသည် ယခု ဘြဟ္မာ၏နေ့ကလ္ပတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ မျိုးရိုးထဲ၌ပင် မွေးဖွားလာပြီး၊ ယခုတိုင် ဤကလ္ပတွင် အလုံးစုံပရလယကို မမြင်ရသေးပါ။ ထို့ပြင် ပရလယ၏ မဟာသမုဒ္ဒရာတွင် အားကိုးရာမဲ့ လှည့်လည်နေစဉ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ရေထဲ၌ ဗဋပင်ရွက်တစ်ရွက်၏ အကွေးအတွင်း တစ်ဦးတည်း အိပ်နေသော အံ့ဖွယ် ကလေး-ပုရုෂကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်ဟုလည်း နာမည်ကြီးသည်။ အို စူတ၊ ထိုကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ သံသယနှင့် စိတ်ဝင်စားမှု ကြီးမားလှသည်။ အို မဟာယောဂီ၊ ပုရာဏများတွင်ပင် အာဏာရှိသူဟု လက်ခံခံရသူ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ မောဟကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။
Verse 3
आहुश्चिरायुषमृषिं मृकण्डतनयं जना: । य: कल्पान्ते ह्युर्वरितो येन ग्रस्तमिदं जगत् ॥ २ ॥ स वा अस्मत्कुलोत्पन्न: कल्पेऽस्मिन् भार्गवर्षभ: । नैवाधुनापि भूतानां सम्प्लव: कोऽपि जायते ॥ ३ ॥ एक एवार्णवे भ्राम्यन् ददर्श पुरुषं किल । वटपत्रपुटे तोकं शयानं त्वेकमद्भुतम् ॥ ४ ॥ एष न: संशयो भूयान् सूत कौतूहलं यत: । तं नश्छिन्धि महायोगिन् पुराणेष्वपि सम्मत: ॥ ५ ॥
အာဏာရှိသူများက မೃကဏ္ဍု၏သား မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် အလွန်အသက်ရှည်သော ရှိတော်မူကြောင်း ဆိုကြသည်။ ကလ္ပအဆုံး၌ ပရလယရေကြီးကြောင့် ဤလောကတစ်ခုလုံး လုံးဝလျောကျသွားသော်လည်း သူတစ်ဦးတည်းသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ဟု ဆို၏။ သို့သော် ထိုဘ္ဟೃဂုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံး မာရကဏ္ဍေယသည် ယခု ဘြဟ္မာ၏နေ့ကလ္ပတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ မျိုးရိုးထဲ၌ပင် မွေးဖွားလာပြီး၊ ယခုတိုင် ဤကလ္ပတွင် အလုံးစုံပရလယကို မမြင်ရသေးပါ။ ထို့ပြင် ပရလယ၏ မဟာသမုဒ္ဒရာတွင် အားကိုးရာမဲ့ လှည့်လည်နေစဉ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ် ရေထဲ၌ ဗဋပင်ရွက်တစ်ရွက်၏ အကွေးအတွင်း တစ်ဦးတည်း အိပ်နေသော အံ့ဖွယ် ကလေး-ပုရုෂကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်ဟုလည်း နာမည်ကြီးသည်။ အို စူတ၊ ထိုကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ သံသယနှင့် စိတ်ဝင်စားမှု ကြီးမားလှသည်။ အို မဟာယောဂီ၊ ပုရာဏများတွင်ပင် အာဏာရှိသူဟု လက်ခံခံရသူ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ မောဟကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။
Verse 4
आहुश्चिरायुषमृषिं मृकण्डतनयं जना: । य: कल्पान्ते ह्युर्वरितो येन ग्रस्तमिदं जगत् ॥ २ ॥ स वा अस्मत्कुलोत्पन्न: कल्पेऽस्मिन् भार्गवर्षभ: । नैवाधुनापि भूतानां सम्प्लव: कोऽपि जायते ॥ ३ ॥ एक एवार्णवे भ्राम्यन् ददर्श पुरुषं किल । वटपत्रपुटे तोकं शयानं त्वेकमद्भुतम् ॥ ४ ॥ एष न: संशयो भूयान् सूत कौतूहलं यत: । तं नश्छिन्धि महायोगिन् पुराणेष्वपि सम्मत: ॥ ५ ॥
အာဏာပိုင်များက မೃကဏ္ဍု၏သား မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် အလွန်ရှည်လျားသော အသက်တော်ရှိသည့် ရှင်တော်ဖြစ်၍ ဘြဟ္မာ၏ တစ်နေ့ကုန်ဆုံးချိန် ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံး ပျက်သုဉ်းရေလွှမ်းမိုးမှုတွင် လုံးဝလျော်ဝင်သွားသော်လည်း သူတစ်ဦးတည်းသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် ထိုမာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်သည် ဘೃဂုဝంశ၏ အထွတ်အမြတ်ဖြစ်ကာ ယခုဘြဟ္မာနေ့၌ ကျွန်ုပ်တို့ မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားလာပြီး ယခုတိုင် အပြည့်အဝ ပျက်သုဉ်းမှုကို မမြင်ရသေး။ ထို့ပြင် ပျက်သုဉ်းသမုဒ္ဒရာ၌ အကူအညီမဲ့ လှည့်လည်စဉ် ကြောက်မက်ဖွယ် ရေထဲတွင် ဗဋပင်ရွက်အတွင်း တစ်ယောက်တည်း လဲလျောင်းနေသော အံ့ဖွယ် ကလေးတစ်ဦးကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်ဟုလည်း လူသိများသည်။ အို စူတ၊ ဤမာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်အကြောင်း ကျွန်ုပ် အလွန်စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ စူးစမ်းလိုသည်။ ပုရာဏာတို့တွင် အာဏာတော်အဖြစ် လက်ခံခံရသော မဟာယောဂီ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။
Verse 5
आहुश्चिरायुषमृषिं मृकण्डतनयं जना: । य: कल्पान्ते ह्युर्वरितो येन ग्रस्तमिदं जगत् ॥ २ ॥ स वा अस्मत्कुलोत्पन्न: कल्पेऽस्मिन् भार्गवर्षभ: । नैवाधुनापि भूतानां सम्प्लव: कोऽपि जायते ॥ ३ ॥ एक एवार्णवे भ्राम्यन् ददर्श पुरुषं किल । वटपत्रपुटे तोकं शयानं त्वेकमद्भुतम् ॥ ४ ॥ एष न: संशयो भूयान् सूत कौतूहलं यत: । तं नश्छिन्धि महायोगिन् पुराणेष्वपि सम्मत: ॥ ५ ॥
အာဏာပိုင်များက မೃကဏ္ဍု၏သား မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် အလွန်ရှည်လျားသော အသက်တော်ရှိသည့် ရှင်တော်ဖြစ်၍ ဘြဟ္မာ၏ တစ်နေ့ကုန်ဆုံးချိန် ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံး ပျက်သုဉ်းရေလွှမ်းမိုးမှုတွင် လုံးဝလျော်ဝင်သွားသော်လည်း သူတစ်ဦးတည်းသာ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် ထိုမာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်သည် ဘೃဂုဝంశ၏ အထွတ်အမြတ်ဖြစ်ကာ ယခုဘြဟ္မာနေ့၌ ကျွန်ုပ်တို့ မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားလာပြီး ယခုတိုင် အပြည့်အဝ ပျက်သုဉ်းမှုကို မမြင်ရသေး။ ထို့ပြင် ပျက်သုဉ်းသမုဒ္ဒရာ၌ အကူအညီမဲ့ လှည့်လည်စဉ် ကြောက်မက်ဖွယ် ရေထဲတွင် ဗဋပင်ရွက်အတွင်း တစ်ယောက်တည်း လဲလျောင်းနေသော အံ့ဖွယ် ကလေးတစ်ဦးကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်ဟုလည်း လူသိများသည်။ အို စူတ၊ ဤမာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်အကြောင်း ကျွန်ုပ် အလွန်စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ စူးစမ်းလိုသည်။ ပုရာဏာတို့တွင် အာဏာတော်အဖြစ် လက်ခံခံရသော မဟာယောဂီ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။
Verse 6
सूत उवाच प्रश्नस्त्वया महर्षेऽयं कृतो लोकभ्रमापह: । नारायणकथा यत्र गीता कलिमलापहा ॥ ६ ॥
စူတ ဂိုသွာမီက ပြောသည်– အို မဟာရိရှီ ရှောနက၊ သင်မေးမြန်းသော ဤမေးခွန်းသည် လူအပေါင်းတို့၏ မောဟကို ဖယ်ရှားပေးမည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ကလိယုဂ၏ အညစ်အကြေးကို သန့်စင်ပေးသော နာရာယဏ၏ ကထာတော်များသို့ ဦးတည်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 7
प्राप्तद्विजातिसंस्कारो मार्कण्डेय: पितु: क्रमात् । छन्दांस्यधीत्य धर्मेण तप:स्वाध्यायसंयुत: ॥ ७ ॥ बृहद्व्रतधर: शान्तो जटिलो वल्कलाम्बर: । बिभ्रत् कमण्डलुं दण्डमुपवीतं समेखलम् ॥ ८ ॥ कृष्णाजिनं साक्षसूत्रं कुशांश्च नियमर्द्धये । अग्न्यर्कगुरुविप्रात्मस्वर्चयन् सन्ध्ययोर्हरिम् ॥ ९ ॥ सायं प्रात: स गुरवे भैक्ष्यमाहृत्य वाग्यत: । बुभुजे गुर्वनुज्ञात: सकृन्नो चेदुपोषित: ॥ १० ॥ एवं तप:स्वाध्यायपरो वर्षाणामयुतायुतम् । आराधयन् हृषीकेशं जिग्ये मृत्युं सुदुर्जयम् ॥ ११ ॥
ဖခင်က သတ်မှတ်ထားသော ကర్మကဏ္ဍ အခမ်းအနားများဖြင့် ဒွိဇအဖြစ် သန့်စင်ပေးပြီးနောက် မာရကဏ္ဍေယသည် ဝေဒ မန္တရများကို လေ့လာကာ ဓမ္မစည်းကမ်းများကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာ하였다။ သူသည် တပစ်နှင့် စွာဓျာယ၌ တိုးတက်လာပြီး တစ်သက်တာ ဘြဟ္မစရိယကို ထိန်းသိမ်း하였다။ ငြိမ်းချမ်းသည့် အမူအရာဖြင့် ဆံပင်ကို ဇဋာချည်ကာ သစ်ခေါက်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်၍ ကမဏ္ဍလု၊ ဒဏ္ဍ၊ ဥပဝီတ၊ ဘြဟ္မစရိယ ခါးပတ်တို့ကို ဆောင်ထားသည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းတိုးပွားစေရန် အနက်ရောင် သမင်အရေ၊ ကြာစေ့ မာလာ၊ ကုရှမြက်အစုတို့ကိုလည်း ဆောင်ယူ하였다။ နေ့၏ သန့်ရှင်းသော စန္ဓျာချိန်နှစ်ကြိမ်တွင် သူသည် ဟရိကို ငါးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်—ယဇ္ဉာမီး၊ နေမင်း၊ ဂုရု၊ ဗြာဟ္မဏများနှင့် နှလုံးအတွင်းရှိ ပရမာတ္မာ—အဖြစ် ပူဇော်ခဲ့သည်။ မနက်နှင့် ညနေတွင် ဆွမ်းခံထွက်၍ ပြန်လာသော် စုဆောင်းလာသမျှကို ဂုရုထံ ဆက်ကပ်ပြီး၊ ဂုရုခွင့်ပြုမှသာ တစ်နေ့တစ်ကြိမ် မိန့်မပြောဘဲ စားသောက်ကာ မခေါ်လျှင် အစာရှောင်하였다။ ဤသို့ တပစ်နှင့် ဝေဒလေ့လာမှု၌ အမြဲတမ်း တည်ကြည်လျက် မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် အင်္ဒြိယတို့၏ အရှင် ဟೃಷီကေရှ (ဘုရားသခင်) ကို မရေမတွက်နိုင်သော သန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်ကာလတိုင်အောင် အာရాధနာပြု၍ အနိုင်မရနိုင်သော မရဏကိုပင် အနိုင်ယူခဲ့သည်။
Verse 8
प्राप्तद्विजातिसंस्कारो मार्कण्डेय: पितु: क्रमात् । छन्दांस्यधीत्य धर्मेण तप:स्वाध्यायसंयुत: ॥ ७ ॥ बृहद्व्रतधर: शान्तो जटिलो वल्कलाम्बर: । बिभ्रत् कमण्डलुं दण्डमुपवीतं समेखलम् ॥ ८ ॥ कृष्णाजिनं साक्षसूत्रं कुशांश्च नियमर्द्धये । अग्न्यर्कगुरुविप्रात्मस्वर्चयन् सन्ध्ययोर्हरिम् ॥ ९ ॥ सायं प्रात: स गुरवे भैक्ष्यमाहृत्य वाग्यत: । बुभुजे गुर्वनुज्ञात: सकृन्नो चेदुपोषित: ॥ १० ॥ एवं तप:स्वाध्यायपरो वर्षाणामयुतायुतम् । आराधयन् हृषीकेशं जिग्ये मृत्युं सुदुर्जयम् ॥ ११ ॥
ဖခင်က သတ်မှတ်ထားသော ကర్మကဏ္ဍ အခမ်းအနားများဖြင့် ဒွိဇအဖြစ် သန့်စင်ပေးပြီးနောက် မာရကဏ္ဍေယသည် ဝေဒ မန္တရများကို လေ့လာကာ ဓမ္မစည်းကမ်းများကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာ하였다။ သူသည် တပစ်နှင့် စွာဓျာယ၌ တိုးတက်လာပြီး တစ်သက်တာ ဘြဟ္မစရိယကို ထိန်းသိမ်း하였다။ ငြိမ်းချမ်းသည့် အမူအရာဖြင့် ဆံပင်ကို ဇဋာချည်ကာ သစ်ခေါက်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်၍ ကမဏ္ဍလု၊ ဒဏ္ဍ၊ ဥပဝီတ၊ ဘြဟ္မစရိယ ခါးပတ်တို့ကို ဆောင်ထားသည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းတိုးပွားစေရန် အနက်ရောင် သမင်အရေ၊ ကြာစေ့ မာလာ၊ ကုရှမြက်အစုတို့ကိုလည်း ဆောင်ယူ하였다။ နေ့၏ သန့်ရှင်းသော စန္ဓျာချိန်နှစ်ကြိမ်တွင် သူသည် ဟရိကို ငါးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်—ယဇ္ဉာမီး၊ နေမင်း၊ ဂုရု၊ ဗြာဟ္မဏများနှင့် နှလုံးအတွင်းရှိ ပရမာတ္မာ—အဖြစ် ပူဇော်ခဲ့သည်။ မနက်နှင့် ညနေတွင် ဆွမ်းခံထွက်၍ ပြန်လာသော် စုဆောင်းလာသမျှကို ဂုရုထံ ဆက်ကပ်ပြီး၊ ဂုရုခွင့်ပြုမှသာ တစ်နေ့တစ်ကြိမ် မိန့်မပြောဘဲ စားသောက်ကာ မခေါ်လျှင် အစာရှောင်하였다။ ဤသို့ တပစ်နှင့် ဝေဒလေ့လာမှု၌ အမြဲတမ်း တည်ကြည်လျက် မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် အင်္ဒြိယတို့၏ အရှင် ဟೃಷီကေရှ (ဘုရားသခင်) ကို မရေမတွက်နိုင်သော သန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်ကာလတိုင်အောင် အာရాధနာပြု၍ အနိုင်မရနိုင်သော မရဏကိုပင် အနိုင်ယူခဲ့သည်။
Verse 9
प्राप्तद्विजातिसंस्कारो मार्कण्डेय: पितु: क्रमात् । छन्दांस्यधीत्य धर्मेण तप:स्वाध्यायसंयुत: ॥ ७ ॥ बृहद्व्रतधर: शान्तो जटिलो वल्कलाम्बर: । बिभ्रत् कमण्डलुं दण्डमुपवीतं समेखलम् ॥ ८ ॥ कृष्णाजिनं साक्षसूत्रं कुशांश्च नियमर्द्धये । अग्न्यर्कगुरुविप्रात्मस्वर्चयन् सन्ध्ययोर्हरिम् ॥ ९ ॥ सायं प्रात: स गुरवे भैक्ष्यमाहृत्य वाग्यत: । बुभुजे गुर्वनुज्ञात: सकृन्नो चेदुपोषित: ॥ १० ॥ एवं तप:स्वाध्यायपरो वर्षाणामयुतायुतम् । आराधयन् हृषीकेशं जिग्ये मृत्युं सुदुर्जयम् ॥ ११ ॥
ဖခင်က ပြုလုပ်ပေးသော ဒွိဇာတိ သံစကာရဖြင့် သန့်စင်ပြီးနောက် မာကဏ္ဍေယ ရှိသည် ဝေဒချန်ဒများကို လေ့လာကာ ဓမ္မအတိုင်း စည်းကမ်းများကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာ하였다။ တပသ်နှင့် စွာဓျာယတွင် တိုးတက်ကာ အသက်တစ်လျှောက် ဘြဟ္မချာရိယကို ထိန်းသိမ်း하였다။ ဇဋာဆံပင်နှင့် သစ်ခေါက်အဝတ်ဝတ်ဆင်၍ ကမဏ္ဍလု၊ တံတား၊ ယဇ္ဉိုပဝီတ၊ မေခလာ၊ အနက်ရောင် သမင်အရေ၊ ဂျပ်မလာနှင့် ကုရှမြက်တို့ကို ဆောင်ကာ စန္ဓျာအချိန်များတွင် အဂ္ဂိ၊ နေ၊ ဂုရု၊ ဘြာဟ္မဏများနှင့် နှလုံးအတွင်း ပရမာတ္မာအဖြစ် သီဟရီကို နိစ္စ ပူဇော်하였다။
Verse 10
प्राप्तद्विजातिसंस्कारो मार्कण्डेय: पितु: क्रमात् । छन्दांस्यधीत्य धर्मेण तप:स्वाध्यायसंयुत: ॥ ७ ॥ बृहद्व्रतधर: शान्तो जटिलो वल्कलाम्बर: । बिभ्रत् कमण्डलुं दण्डमुपवीतं समेखलम् ॥ ८ ॥ कृष्णाजिनं साक्षसूत्रं कुशांश्च नियमर्द्धये । अग्न्यर्कगुरुविप्रात्मस्वर्चयन् सन्ध्ययोर्हरिम् ॥ ९ ॥ सायं प्रात: स गुरवे भैक्ष्यमाहृत्य वाग्यत: । बुभुजे गुर्वनुज्ञात: सकृन्नो चेदुपोषित: ॥ १० ॥ एवं तप:स्वाध्यायपरो वर्षाणामयुतायुतम् । आराधयन् हृषीकेशं जिग्ये मृत्युं सुदुर्जयम् ॥ ११ ॥
ညနေနှင့် မနက်တွင် သူသည် စကားကို ထိန်းကာ ဘိက္ခာထွက်ယူပြီး ရရှိသမျှကို ဂုရုထံ ဆက်ကပ်하였다။ ဂုရုက ခွင့်ပြုမှသာ တစ်နေ့တစ်ကြိမ် တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် စားသောက်ပြီး၊ မခွင့်ပြုလျှင် အစာရှောင်နေ하였다။
Verse 11
प्राप्तद्विजातिसंस्कारो मार्कण्डेय: पितु: क्रमात् । छन्दांस्यधीत्य धर्मेण तप:स्वाध्यायसंयुत: ॥ ७ ॥ बृहद्व्रतधर: शान्तो जटिलो वल्कलाम्बर: । बिभ्रत् कमण्डलुं दण्डमुपवीतं समेखलम् ॥ ८ ॥ कृष्णाजिनं साक्षसूत्रं कुशांश्च नियमर्द्धये । अग्न्यर्कगुरुविप्रात्मस्वर्चयन् सन्ध्ययोर्हरिम् ॥ ९ ॥ सायं प्रात: स गुरवे भैक्ष्यमाहृत्य वाग्यत: । बुभुजे गुर्वनुज्ञात: सकृन्नो चेदुपोषित: ॥ १० ॥ एवं तप:स्वाध्यायपरो वर्षाणामयुतायुतम् । आराधयन् हृषीकेशं जिग्ये मृत्युं सुदुर्जयम् ॥ ११ ॥
ဤသို့ တပသ်နှင့် စွာဓျာယတွင် အမြဲတမ်းတည်ကြည်နေ၍ မာကဏ္ဍေယ ရှိသည် အင်ဒြိယတို့၏ အရှင် ဘဂဝန် ဟೃಷီကေရှကို မရေတွက်နိုင်သော သန်းပေါင်းများစွာသော နှစ်ကာလတစ်လျှောက် အာရాధနာပြုကာ၊ အနိုင်ယူရန်ခက်သော မရဏကိုပင် အောင်မြင်စွာ အနိုင်ယူ하였다။
Verse 12
ब्रह्मा भृगुर्भवो दक्षो ब्रह्मपुत्राश्च येऽपरे । नृदेवपितृभूतानि तेनासन्नतिविस्मिता: ॥ १२ ॥
ဗြဟ္မာ၊ ဘೃဂု မုနိ၊ ရှိဝ ဘဂဝန်၊ ပရဇာပတိ ဒက္ခ၊ ဗြဟ္မာ၏ မဟာသားတော်များနှင့် လူသားများ၊ ဒေဝတာများ၊ ပိတೃများ၊ ဘူတပရိတ်များ—အားလုံးသည် မာကဏ္ဍေယ ရှိ၏ အောင်မြင်မှုကို အလွန်အံ့ဩခဲ့ကြသည်။
Verse 13
इत्थं बृहद्व्रतधरस्तप:स्वाध्यायसंयमै: । दध्यावधोक्षजं योगी ध्वस्तक्लेशान्तरात्मना ॥ १३ ॥
ဤသို့ မဟာဝရတကို ထိန်းသိမ်းသော ယောဂီ မာကဏ္ဍေယ သည် တပသ်၊ စွာဓျာယနှင့် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုတို့ဖြင့် တင်းကျပ်သော ဘြဟ္မချာရိယကို စောင့်ထိန်း하였다။ အတွင်းစိတ်၏ ကလေရှများ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ စိတ်ကို အတွင်းသို့ မျက်နှာမူစေပြီး အင်ဒြိယတို့ထက်လွန်သော အဓောက္ษဇ ဘဂဝန်ကို သမาธိဖြင့် ဓ്യာန하였다။
Verse 14
तस्यैवं युञ्जतश्चित्तं महायोगेन योगिन: । व्यतीयाय महान् कालो मन्वन्तरषडात्मक: ॥ १४ ॥
ဤသို့ မဟာယောဂအားဖြင့် ယောဂီသည် စိတ်ကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း စူးစိုက်နေစဉ် မနွန္တရ ခြောက်ခေတ်နှင့်တူသော မဟာကာလ ကြာမြင့်စွာ ကုန်လွန်သွားသည်။
Verse 15
एतत् पुरन्दरो ज्ञात्वा सप्तमेऽस्मिन् किलान्तरे । तपोविशङ्कितो ब्रह्मन्नारेभे तद्विघातनम् ॥ १५ ॥
အို ဘြာဟ္မဏာ၊ ယခုဖြစ်သော မနွန္တရ ခုနစ်မြောက်ကာလတွင် ပုရန္ဒရ အိန္ဒြာသည် မာရကဏ္ဍေယ၏ တပဿကို သိ၍ ကြောက်ရွံ့ကာ ထိုတပဿကို တားဆီးရန် စတင်ကြိုးပမ်း하였다။
Verse 16
गन्धर्वाप्सरस: कामं वसन्तमलयानिलौ । मुनये प्रेषयामास रजस्तोकमदौ तथा ॥ १६ ॥
မုနိ၏ သာသနာကျင့်စဉ်ကို ဖျက်ဆီးရန် အိန္ဒြာသည် ကာမဒေဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ-အပ္စရာများ၊ နွေဦးရာသီနှင့် မလယတောင်တန်း၏ စန္ဒနံ့သင်းလေ၊ ထို့ပြင် လောဘနှင့် မဒ (မူးယစ်မှု) ကိုပါ ပို့လိုက်သည်။
Verse 17
ते वै तदाश्रमं जग्मुर्हिमाद्रे: पार्श्व उत्तरे । पुष्पभद्रा नदी यत्र चित्राख्या च शिला विभो ॥ १७ ॥
အို အင်အားကြီးသော ရှောနကာ၊ သူတို့သည် ဟိမဝန္တတောင်တန်း၏ မြောက်ဘက်ခြမ်းရှိ အာရှရမ်သို့ သွားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ပုဿပဘဒ္ရာ မြစ် စီးဆင်းပြီး ‘စိတ္ရာ’ ဟုခေါ်သော နာမည်ကြီး ကျောက်တောင်ရှိသည်။
Verse 18
तदाश्रमपदं पुण्यं पुण्यद्रुमलताञ्चितम् । पुण्यद्विजकुलाकीर्णं पुण्यामलजलाशयम् ॥ १८ ॥ मत्तभ्रमरसङ्गीतं मत्तकोकिलकूजितम् । मत्तबर्हिनटाटोपं मत्तद्विजकुलाकुलम् ॥ १९ ॥ वायु: प्रविष्ट आदाय हिमनिर्झरशीकरान् । सुमनोभि: परिष्वक्तो ववावुत्तम्भयन् स्मरम् ॥ २० ॥
အာရှရမ်နေရာသည် အလွန်ပုဏ္ဏမင်္ဂလာရှိ၍ ပုဏ္ဏသစ်ပင်နှင့် လျားပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားကာ သန့်ရှင်းသော ဘြာဟ္မဏ မိသားစုများဖြင့် ပြည့်နှက်ပြီး ကြည်လင်သန့်စင်သော ပုဏ္ဏရေကန်များလည်း ရှိသည်။ မူးယစ်သကဲ့သို့ ဂုန်ဂုန်မြည်သည့် ပျားများ၏ သီချင်းသံ၊ စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ကူးသည့် ကိုကီလာသံ၊ ပျော်ရွှင်စွာ ကပြသော မယူးရများ၏ အလှနှင့် ငှက်အုပ်များ၏ ကလရဝ သံများက ထပ်တလဲလဲ ကြားရသည်။ အိန္ဒြာပို့သော နွေဦးလေသည် အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ နှင်းရေတံခွန်၏ အေးမြသော ရေမှုန်များကို သယ်ဆောင်လာပြီး တောပန်းရနံ့ဖြင့် မွှေးကြိုင်လျက် ကာမဒေဝ၏ ကာမစိတ်ကို လှုံ့ဆော်လာ하였다။
Verse 19
तदाश्रमपदं पुण्यं पुण्यद्रुमलताञ्चितम् । पुण्यद्विजकुलाकीर्णं पुण्यामलजलाशयम् ॥ १८ ॥ मत्तभ्रमरसङ्गीतं मत्तकोकिलकूजितम् । मत्तबर्हिनटाटोपं मत्तद्विजकुलाकुलम् ॥ १९ ॥ वायु: प्रविष्ट आदाय हिमनिर्झरशीकरान् । सुमनोभि: परिष्वक्तो ववावुत्तम्भयन् स्मरम् ॥ २० ॥
မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိ၏ သန့်ရှင်းမြတ်သော အာရှရမ်သည် ကုသိုလ်ပြုသော သစ်ပင်များနှင့် လျားပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် သီလသမာဓိရှိသော ဗြာဟ္မဏများ များစွာ နေထိုင်၍ သန့်စင်မြတ်သော ရေကန်များကို ခံစားကြသည်။ မူးယစ်သကဲ့သို့ ပျားများ၏ ဂုန်ဂုန်သံနှင့် ကုကီလာငှက်တို့၏ ကူးကူးသံက အာရှရမ်ကို လှုပ်ရှားစေပြီး မယူးငှက်များက ပျော်ရွှင်စွာ ကပြကြသည်။ အိန္ဒြာပို့သော နွေဦးလေသည် ရေတံခွန်မှ အေးမြသော ရေမှုန်များကို သယ်ဆောင်ကာ ဝင်ရောက်လာပြီး တောပန်းရနံ့ဖြင့် မွှေးကြိုင်ကာ ကာမဒေဝ၏ လှုံ့ဆော်မှုကို နိုးထစေ하였다။
Verse 20
तदाश्रमपदं पुण्यं पुण्यद्रुमलताञ्चितम् । पुण्यद्विजकुलाकीर्णं पुण्यामलजलाशयम् ॥ १८ ॥ मत्तभ्रमरसङ्गीतं मत्तकोकिलकूजितम् । मत्तबर्हिनटाटोपं मत्तद्विजकुलाकुलम् ॥ १९ ॥ वायु: प्रविष्ट आदाय हिमनिर्झरशीकरान् । सुमनोभि: परिष्वक्तो ववावुत्तम्भयन् स्मरम् ॥ २० ॥
အိန္ဒြာပို့သော နွေဦးလေသည် အာရှရမ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး အနီးရှိ ရေတံခွန်မှ အေးမြသော ရေမှုန်များကို သယ်ဆောင်လာ하였다။ တောပန်းရနံ့က လေကို ဖက်တွယ်ထားသဖြင့် ထိုလေသည် ကာမဒေဝ၏ ခံစားချက်ကို နှလုံးသားတွင် နိုးထစေ하였다။
Verse 21
उद्यच्चन्द्रनिशावक्त्र: प्रवालस्तबकालिभि: । गोपद्रुमलताजालैस्तत्रासीत् कुसुमाकर: ॥ २१ ॥
ထိုအာရှရမ်တွင် နွေဦးရာသီ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ တက်လာသော လ၏ အလင်းကြောင့် တောက်ပသည့် ညနေကောင်းကင်သည် နွေဦး၏ မျက်နှာတော်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ နူးညံ့သော မျိုးပင်ပေါက်များနှင့် ပန်းသစ်များက သစ်ပင်နှင့် လျားပင်များကို ဖုံးလွှမ်းသွား하였다။
Verse 22
अन्वीयमानो गन्धर्वैर्गीतवादित्रयूथकै: । अदृश्यतात्तचापेषु: स्व:स्त्रीयूथपति: स्मर: ॥ २२ ॥
ထို့နောက် ကောင်းကင်နတ်သမီးအုပ်စုတို့၏ ခေါင်းဆောင် ကာမဒေဝသည် မြားနှင့် လေးကို ကိုင်ဆောင်ကာ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။ သူ့နောက်တွင် ဂန္ဓဗ္ဗများက သီချင်းဆို၍ တူရိယာများ တီးခတ်ကာ လိုက်ပါလာ하였다။
Verse 23
हुत्वाग्निं समुपासीनं ददृशु: शक्रकिङ्करा: । मीलिताक्षं दुराधर्षं मूर्तिमन्तमिवानलम् ॥ २३ ॥
အိန္ဒြာ၏ အမှုထမ်းများက ရှိသည် ယဇ္ဉမီးထဲသို့ သတ်မှတ်ထားသော အာဟုတိများကို ပူဇော်ပြီးနောက် သမాధိတရားဖြင့် ထိုင်နေသည်ကို တွေ့하였다။ မျက်လုံးများ ပိတ်ထားပြီး၊ သူသည် ကိုယ်ထည်ရှိသော မီးကဲ့သို့ မတော်တဆ မနိုင်မနင်း အနိုင်မရသူဟု ထင်ရှား하였다။
Verse 24
ननृतुस्तस्य पुरत: स्त्रियोऽथो गायका जगु: । मृदङ्गवीणापणवैर्वाद्यं चक्रुर्मनोरमम् ॥ २४ ॥
ထိုရသီရှေ့တွင် မိန်းမများက ကပြ၍ သီချင်းဆိုသူများက သီဆိုကြသည်။ မৃদင်္ဂ၊ ဝီဏာ၊ ပဏဝ စသော တူရိယာသံများက သာယာလှပစွာ လိုက်ဖက်ညီညွတ်ခဲ့သည်။
Verse 25
सन्दधेऽस्त्रं स्वधनुषि काम: पञ्चमुखं तदा । मधुर्मनो रजस्तोक इन्द्रभृत्या व्यकम्पयन् ॥ २५ ॥
ထိုအခါ ကာမဒေဝသည် မိမိ၏ လေးပေါ်တွင် မျက်နှာငါးပါးရှိသော မြားကို တင်လိုက်သည်။ နွေဦး၊ မဓု စသည့် အင်ဒြာ၏ အမှုထမ်းများက ရသီ၏ စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေဖို့ ကြိုးစားကြသည်။
Verse 26
क्रीडन्त्या: पुञ्जिकस्थल्या: कन्दुकै: स्तनगौरवात् । भृशमुद्विग्नमध्याया: केशविस्रंसितस्रज: ॥ २६ ॥ इतस्ततोभ्रमद्दृष्टेश्चलन्त्या अनुकन्दुकम् । वायुर्जहार तद्वास: सूक्ष्मं त्रुटितमेखलम् ॥ २७ ॥
အပ်ဆရာ ပုဉ္ဇိကသ္ထလီသည် ဘောလုံးများစွာနှင့် ကစားနေသကဲ့သို့ ပြသခဲ့သည်။ ရင်သားအလေးချိန်ကြောင့် သူမ၏ ခါးပိုင်းသည် မတည်ငြိမ်သကဲ့သို့ ထင်ရပြီး ဆံပင်ထဲက ပန်းမော်လည်း ရှုပ်ထွေးသွားသည်။ ဘောလုံးနောက်လိုက်ပြေးရင်း ဟိုဒီကြည့်နေစဉ် ပါးလွှာသော အဝတ်၏ ခါးပတ် လျော့သွားကာ ချက်ချင်း လေက သူမ၏ အဝတ်ကို လွင့်ပျံစေခဲ့သည်။
Verse 27
क्रीडन्त्या: पुञ्जिकस्थल्या: कन्दुकै: स्तनगौरवात् । भृशमुद्विग्नमध्याया: केशविस्रंसितस्रज: ॥ २६ ॥ इतस्ततोभ्रमद्दृष्टेश्चलन्त्या अनुकन्दुकम् । वायुर्जहार तद्वास: सूक्ष्मं त्रुटितमेखलम् ॥ २७ ॥
အပ်ဆရာ ပုဉ္ဇိကသ္ထလီသည် ဘောလုံးများစွာနှင့် ကစားနေသကဲ့သို့ ပြသခဲ့သည်။ ရင်သားအလေးချိန်ကြောင့် သူမ၏ ခါးပိုင်းသည် မတည်ငြိမ်သကဲ့သို့ ထင်ရပြီး ဆံပင်ထဲက ပန်းမော်လည်း ရှုပ်ထွေးသွားသည်။ ဘောလုံးနောက်လိုက်ပြေးရင်း ဟိုဒီကြည့်နေစဉ် ပါးလွှာသော အဝတ်၏ ခါးပတ် လျော့သွားကာ ချက်ချင်း လေက သူမ၏ အဝတ်ကို လွင့်ပျံစေခဲ့သည်။
Verse 28
विससर्ज तदा बाणं मत्वा तं स्वजितं स्मर: । सर्वं तत्राभवन्मोघमनीशस्य यथोद्यम: ॥ २८ ॥
ကာမဒေဝသည် ရသီကို အနိုင်ရပြီဟု ထင်ကာ ထိုအခါ မြားကို ပစ်လွှတ်하였다။ သို့သော် အားလုံးသော လှုံ့ဆော်မှုများသည် အကျိုးမရှိခဲ့—ဘုရားကို ငြင်းပယ်သူ၏ ကြိုးစားမှုကဲ့သို့ပင်။
Verse 29
त इत्थमपकुर्वन्तो मुनेस्तत्तेजसा मुने । दह्यमाना निववृतु: प्रबोध्याहिमिवार्भका: ॥ २९ ॥
အို ရှောနကာ! ကာမဒေဝနှင့် သူ၏အဖွဲ့သည် မုနိကို ထိခိုက်စေလိုသော်လည်း မုနိ၏တေဇောဓာတ်ကြောင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ခံစားရ၍ အပြစ်လုပ်မှုကို ရပ်တန့်ခဲ့သည်—အိပ်နေသောမြွေကို နှိုးလိုက်သော ကလေးများကဲ့သို့။
Verse 30
इतीन्द्रानुचरैर्ब्रह्मन् धर्षितोऽपि महामुनि: । यन्नागादहमो भावं न तच्चित्रं महत्सु हि ॥ ३० ॥
အို ဘြာဟ္မဏာ! အင်ဒြာ၏အနုချာများက မဟာမုနိ မာရ္ကဏ္ဍေယကို မာန်မာနဖြင့် တိုက်ခိုက်သော်လည်း၊ သူသည် မိစ္ဆာအဟံကာရ၏ သက်ရောက်မှုသို့ မကျရောက်ခဲ့; မဟာသူတော်များအတွက် ထိုသို့သော သည်းခံမှုသည် အံ့ဩစရာမဟုတ်။
Verse 31
दृष्ट्वा निस्तेजसं कामं सगणं भगवान् स्वराट् । श्रुत्वानुभावं ब्रह्मर्षेर्विस्मयं समगात् परम् ॥ ३१ ॥
ကာမဒေဝနှင့် သူ၏အဖွဲ့သည် အင်အားမဲ့သွားသည်ကို မြင်ပြီး၊ ဘြဟ္မရိရှီ မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ မဟာအာနုဘာဝကို ကြားသိသောအခါ၊ အင်အားကြီးဘုရင် အင်ဒြာသည် အလွန်အံ့ဩသွား하였다။
Verse 32
तस्यैवं युञ्जतश्चित्तं तप:स्वाध्यायसंयमै: । अनुग्रहायाविरासीन्नरनारायणो हरि: ॥ ३२ ॥
တပဿ၊ ဝေဒသင်ယူမှု (svādhyāya) နှင့် စည်းကမ်းထိန်းချုပ်မှုတို့ဖြင့် အတ္တမသိမြင်မှု၌ စိတ်ကို ပြည့်စုံစွာ တည်ငြိမ်စေထားသော မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိအား ကရုဏာပေးရန်၊ သရီးဟရီသည် နရ-နာရာယဏ ရုပ်အဖြစ် ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 33
तौ शुक्लकृष्णौ नवकञ्जलोचनौ चतुर्भुजौ रौरववल्कलाम्बरौ । पवित्रपाणी उपवीतकं त्रिवृत् कमण्डलुं दण्डमृजुं च वैणवम् ॥ ३३ ॥ पद्माक्षमालामुत जन्तुमार्जनं वेदं च साक्षात्तप एव रूपिणौ । तपत्तडिद्वर्णपिशङ्गरोचिषा प्रांशू दधानौ विबुधर्षभार्चितौ ॥ ३४ ॥
သူတို့နှစ်ပါး—တစ်ပါးသည် ဖြူရောင်၊ တစ်ပါးသည် မည်းညိုရောင်—အသစ်ဖူးသော ကြာပန်းမျက်စိနှင့် လက်လေးဖက်ရှိကြသည်။ သမင်အရေပြားနှင့် သစ်ခွံဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်၍ သုံးကြိုးယဇ္ဉောပဝီတကို ဆောင်ထားကြပြီး၊ သန့်ရှင်းသောလက်များတွင် ကမဏ္ဍလု၊ တည့်တည့်ဒဏ္ဍ၊ နှင့် ဝိုင်ဏဝ (ဝါး) ကို ကိုင်ဆောင်ထားကြသည်။
Verse 34
तौ शुक्लकृष्णौ नवकञ्जलोचनौ चतुर्भुजौ रौरववल्कलाम्बरौ । पवित्रपाणी उपवीतकं त्रिवृत् कमण्डलुं दण्डमृजुं च वैणवम् ॥ ३३ ॥ पद्माक्षमालामुत जन्तुमार्जनं वेदं च साक्षात्तप एव रूपिणौ । तपत्तडिद्वर्णपिशङ्गरोचिषा प्रांशू दधानौ विबुधर्षभार्चितौ ॥ ३४ ॥
တစ်ပါးသည် ဖြူဝင်းသောအရောင်၊ တစ်ပါးသည် မဲညိုသောအရောင်ရှိ၍ နှစ်ပါးစလုံး လက်လေးဖက်ရှိကြသည်။ မျက်လုံးများသည် ပွင့်သစ်သော ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး ရော်ရဝ သမင်အရေ နှင့် သစ်ခွံဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ကာ သုံးကြိုး ယဇ္ဉောပဝီတကို ဆောင်ထားကြသည်။ သန့်စင်စေသော လက်များတွင် ကမဏ္ဍလု၊ တည့်တည့်တံတား၊ ဝိုင်ဏဝ၊ ကြာစေ့မালা၊ သုတ်သင်ကိရိယာနှင့် ဒရ္ဘမြက်အစုအဖြစ် ဝေဒ၏ သင်္ကေတကို ကိုင်ဆောင်ကြပြီး မိုးကြိုးကဲ့သို့ အဝါရောင်တောက်ပမှုဖြင့် မြင့်မြတ်သန်မာကာ တပဿ၏ ကိုယ်တိုင်ရုပ်သဏ္ဍာန်အဖြစ် ဒေဝရိရှီတို့က ပူဇော်ခံကြသည်။
Verse 35
ते वै भगवतो रूपे नरनारायणावृषी । दृष्ट्वोत्थायादरेणोच्चैर्ननामाङ्गेन दण्डवत् ॥ ३५ ॥
ထိုရိရှီနှစ်ပါး—နရနှင့် နာရာယဏ—သည် ဘဂဝန်၏ တိုက်ရိုက်သဏ္ဍာန်များဖြစ်ကြသည်။ မာရကဏ္ဍေယ ရိရှီသည် သူတို့ကိုမြင်သည်နှင့် ချက်ချင်းထ၍ အလွန်လေးစားစွာ ဒဏ္ဍဝတ်ပရဏာမ်ဖြင့် မြေပြင်ပေါ် တန်းတန်းလျားလျား ပူဇော်ကန်တော့하였다။
Verse 36
स तत्सन्दर्शनानन्दनिर्वृतात्मेन्द्रियाशय: । हृष्टरोमाश्रुपूर्णाक्षो न सेहे तावुदीक्षितुम् ॥ ३६ ॥
သူတို့ကိုမြင်တွေ့ရသည့် အာနန္ဒက မာရကဏ္ဍေယ၏ ကိုယ်၊ စိတ်နှင့် အာရုံတို့ကို အပြည့်အဝ ကျေနပ်စေ하였다။ ရောမံချဖြစ်ကာ မျက်လုံးများ မျက်ရည်ဖြင့် ပြည့်လျှံသွားပြီး၊ အလွန်အမင်း မောဟိုက်သဖြင့် သူတို့ကို တည့်တည့်ကြည့်ရန်ပင် ခက်ခဲ하였다။
Verse 37
उत्थाय प्राञ्जलि: प्रह्व औत्सुक्यादाश्लिषन्निव । नमो नम इतीशानौ बभाशे गद्गदाक्षरम् ॥ ३७ ॥
ထို့နောက် သူသည် ထ၍ လက်အုပ်ချီကာ ခေါင်းငုံ့လျက်၊ အလွန်တရာ ဆန္ဒပြင်းပြမှုကြောင့် သခင်နှစ်ပါးကို ဖက်တွယ်နေသကဲ့သို့ ခံစား하였다။ အာနန္ဒကြောင့် အသံတုန်ယင်ကာ “နမော နမ” ဟု ထပ်တလဲလဲ ဆို하였다။
Verse 38
तयोरासनमादाय पादयोरवनिज्य च । अर्हणेनानुलेपेन धूपमाल्यैरपूजयत् ॥ ३८ ॥
သူသည် သူတို့အတွက် ထိုင်ခုံအာသနကို ပေးကာ ခြေတော်များကို ဆေးကြော하였다။ ထို့နောက် အရ္ဃျ၊ စန္ဒန်လိမ်းခြင်း၊ မွှေးကြိုင်သော ဆီ၊ မီးခိုးနှင့် ပန်းမാലာတို့ဖြင့် ပူဇော်하였다။
Verse 39
सुखमासनमासीनौ प्रसादाभिमुखौ मुनी । पुनरानम्य पादाभ्यां गरिष्ठाविदमब्रवीत् ॥ ३९ ॥
အလွန်ပူဇော်ထိုက်သော မုနိနှစ်ပါးသည် သက်သာသော အာသနပေါ်တွင် ထိုင်၍ ကရုဏာပေးရန် အသင့်ရှိကြသည်။ ထို့နောက် မာရကဏ္ဍေယ ရှိသည် သူတို့၏ ကြာပန်းခြေတော်၌ ထပ်မံဦးညွှတ်ကာ ဤသို့ ပြောလေသည်။
Verse 40
श्रीमार्कण्डेय उवाच किं वर्णये तव विभो यदुदीरितोऽसु: संस्पन्दते तमनु वाङ्मनइन्द्रियाणि । स्पन्दन्ति वै तनुभृतामजशर्वयोश्च स्वस्याप्यथापि भजतामसि भावबन्धु: ॥ ४० ॥
သီရိ မာရကဏ္ဍေယ ကပြောသည်—အို အလုံးစုံအာဏာရှင် ဘုရားသခင်၊ ကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်ကို မည်သို့ဖော်ပြနိုင်မည်နည်း။ ကိုယ်တော်က ပရာဏကို လှုပ်ရှားစေသဖြင့် ထိုနောက် စကား၊ စိတ်နှင့် အင်္ဒြိယတို့ လုပ်ဆောင်လာသည်။ ဤအရာသည် သာမန်သတ္တဝါများသာမက ဘြဟ္မာနှင့် ရှိဝတို့အတွက်ပါ မှန်ကန်သည်; ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်အတွက်လည်း ထိုနည်းတူ။ သို့သော် ကိုယ်တော်သည် ကိုယ်တော်ကို ဘဂတိဖြင့် ပူဇော်သူတို့၏ အတွင်းမိတ်ဆွေ ဖြစ်လာသည်။
Verse 41
मूर्ती इमे भगवतो भगवंस्त्रिलोक्या: क्षेमाय तापविरमाय च मृत्युजित्यै । नाना बिभर्ष्यवितुमन्यतनूर्यथेदं सृष्ट्वा पुनर्ग्रससि सर्वमिवोर्णनाभि: ॥ ४१ ॥
အို ဘဂဝန်၊ ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်ပိုင်ရုပ်သဏ္ဍာန်နှစ်ပါးသည် သုံးလောက၏ ကောင်းကျိုး၊ ဒုက္ခပူပန်မှု ပျောက်ကင်းခြင်းနှင့် မရဏကို အနိုင်ယူခြင်းအတွက် ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။ အရှင်၊ ကိုယ်တော်သည် ဤကမ္ဘာကို ဖန်ဆင်းပြီး ကာကွယ်ရန် အလွန်များသော သာလွန်ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို ခံယူကာ နောက်ဆုံးတွင် ပင့်ကူက မိမိယက်ထားသော အင်္ကျီကွန်ယက်ကို ပြန်ဆွဲသိမ်းသကဲ့သို့ အားလုံးကို ပြန်လည်မြိုချတော်မူသည်။
Verse 42
तस्यावितु: स्थिरचरेशितुरङ्घ्रिमूलं यत्स्थं न कर्मगुणकालरज: स्पृशन्ति । यद् वै स्तुवन्ति निनमन्ति यजन्त्यभीक्ष्णं ध्यायन्ति वेदहृदया मुनयस्तदाप्त्यै ॥ ४२ ॥
ကိုယ်တော်သည် လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါ အားလုံး၏ ကာကွယ်ရှင်၊ အမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးရှင် ဖြစ်သောကြောင့် ကိုယ်တော်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို အားကိုးသူကို ကမ္မ၊ ဂုဏ်နှင့် ကာလ၏ ဖုန်မှုန့်မလှုပ်မရှား မထိနိုင်။ ဝేద၏ အနှစ်သာရကို သိမြင်သော မုနိတို့သည် ကိုယ်တော်၏ စန်နိဓိကို ရရန် ကိုယ်တော်ကို ချီးမွမ်း၍ အခွင့်အရေးတိုင်း ဦးညွှတ်ကာ အမြဲတမ်း ပူဇော်ဝတ်ပြု၍ သမาธိပြုကြသည်။
Verse 43
नान्यं तवाङ्घ्र्युपनयादपवर्गमूर्ते: क्षेमं जनस्य परितोभिय ईश विद्म: । ब्रह्मा बिभेत्यलमतो द्विपरार्धधिष्ण्य: कालस्य ते किमुत तत्कृतभौतिकानाम् ॥ ४३ ॥
အို အီရှ၊ ကိုယ်တော်သည် အပဝဂ္ဂ—လွတ်မြောက်မှု—၏ တကယ့်ရုပ်သဏ္ဍာန် ဖြစ်တော်မူသည်။ ကြောက်ရွံ့မှုများဖြင့် ဝိုင်းရံခံရသော လူတို့အတွက် ကိုယ်တော်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို အားကိုးခြင်းမှတပါး အခြားသော ကယ်တင်ရာလမ်းကို ကျွန်ုပ် မသိပါ။ စကြဝဠာကာလတစ်လျှောက် (ဒွိပရာရ္ဓ) အထိ တည်မြဲသော အဆင့်ရှိသည့် ဘြဟ္မာတောင် ကာလကို ကြောက်ရွံ့သည်; ထို့ကြောင့် သူဖန်ဆင်းသော ပစ္စည်းလောကသတ္တဝါများကိုတော့ မည်သို့ဆိုရမည်နည်း။
Verse 44
तद् वै भजाम्यृतधियस्तव पादमूलं हित्वेदमात्मच्छदि चात्मगुरो: परस्य । देहाद्यपार्थमसदन्त्यमभिज्ञमात्रं विन्देत ते तर्हि सर्वमनीषितार्थम् ॥ ४४ ॥
ထို့ကြောင့် အတ္တ၏အမြင့်ဆုံးဆရာတော်ဖြစ်သော အရှင်ဘုရား၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အတ္တကိုဖုံးကွယ်သော အရာအားလုံးအပေါ် အတုအယောင်အမှတ်တရားကို စွန့်လွှတ်၍ သင်၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်ရင်းကို ကျွန်ုပ် ဘုဇာပြုပါသည်။ ဤဖုံးကွယ်မှုတို့သည် အကျိုးမဲ့၊ အနှစ်သာရမရှိ၊ ခဏတာသာ—သင်နှင့် ကွဲပြားသည်ဟု ထင်မှတ်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အမှန်တရားအားလုံးကို သိမြင်သော ပရမေရှင်ကို ရရှိလျှင် လိုလားသမျှ အားလုံးကို ရရှိသည်။
Verse 45
सत्त्वं रजस्तम इतीश तवात्मबन्धो मायामया: स्थितिलयोदयहेतवोऽस्य । लीला धृता यदपि सत्त्वमयी प्रशान्त्यै नान्ये नृणां व्यसनमोहभियश्च याभ्याम् ॥ ४५ ॥
အို သခင်ဘုရား၊ ချည်နှောင်ခံရသော ဇီဝ၏ အမြင့်ဆုံးမိတ်ဆွေ၊ ဤလောက၏ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ပျက်သုဉ်းခြင်းအတွက် သင်သည် မာယာ-శక్తi၏ ဂုဏ်သုံးပါး—စတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ—ကို လက်ခံတော်မူ၏။ သို့ရာတွင် ဇီဝတို့ကို လွတ်မြောက်စေ၍ ငြိမ်းချမ်းစေရန် စတ္တဝဂုဏ်ကို အထူးအသုံးပြုတော်မူပြီး၊ အခြားနှစ်ပါးသည် ဒုက္ခ၊ မောဟနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းသာ ပေးသည်။
Verse 46
तस्मात्तवेह भगवन्नथ तावकानां शुक्लां तनुं स्वदयितां कुशला भजन्ति । यत् सात्वता: पुरुषरूपमुशन्ति सत्त्वं लोको यतोऽभयमुतात्मसुखं न चान्यत् ॥ ४६ ॥
အို ဘဂဝန်၊ ထို့ကြောင့် သင်၏ ဘက္တများသည် သင်အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော သန့်ရှင်းစတ္တဝဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဖြူစင်သော တနုကို ဘုဇာပြုကြသည်။ စာတ္ဝတများက စတ္တဝကို ပုရုෂရൂപ—သင်၏ တိုက်ရိုက်ထင်ရှားမှု—ဟု ဆိုကြပြီး၊ ထိုမှသာ မကြောက်မရွံ့ခြင်း၊ အတ္တသုခနှင့် ဘုရားနိုင်ငံကို ရရှိနိုင်သည်၊ အခြားမှ မဟုတ်။
Verse 47
तस्मै नमो भगवते पुरुषाय भूम्ने विश्वाय विश्वगुरवे परदैवताय । नारायणाय ऋषये च नरोत्तमाय हंसाय संयतगिरे निगमेश्वराय ॥ ४७ ॥
အမြင့်ဆုံး ပုရုෂ ဘဂဝန်တော်အား နမස්ကာရ—အရှင်သည် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို လွှမ်းမိုး၍ လောက၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်ကာ လောက၏ ဆရာတော်နှင့် အမြင့်ဆုံး ဒေဝတော် ဖြစ်သည်။ ရှင်နာရာယဏသည် ရိရှီအဖြစ် ထင်ရှားတော်မူသကဲ့သို့၊ လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး နရ—ဟံသာသဘော၊ စကားကို ထိန်းချုပ်သူ၊ ဝေဒနိဂမများကို ပြန့်ပွားစေသူ—အားလည်း ကျွန်ုပ် ပရဏာမ ပြုပါသည်။
Verse 48
यं वै न वेद वितथाक्षपथैर्भ्रमद्धी: सन्तं स्वकेष्वसुषु हृद्यपि दृक्पथेषु । तन्माययावृतमति: स उ एव साक्षा- दाद्यस्तवाखिलगुरोरुपसाद्य वेदम् ॥ ४८ ॥
လှည့်စားသော အာရုံလမ်းကြောင်းများကြောင့် ဉာဏ်ပျက်ပြားနေသော ရုပ်ဝတ္ထုဝါဒီသည် သင်ကို မသိနိုင်ပါ၊ သင်သည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင် အာရုံများ၊ အသက်ရှူသံ (ပရာဏ)၊ နှလုံးနှင့် မြင်ကွင်းအရာဝတ္ထုများအတွင်း၌ပင် အမြဲရှိနေသော်လည်း။ သို့သော် သင်၏ မာယာကြောင့် နားလည်မှု မိုးကွယ်နေသော်လည်း၊ အားလုံးသော ဆရာတို့၏ အဒိဆရာဖြစ်သော သင်ထံမှ ဝေဒဉာဏ်ကို ရရှိလျှင် သင်ကို တိုက်ရိုက် သိမြင်နိုင်သည်။
Verse 49
यद्दर्शनं निगम आत्मरह:प्रकाशं मुह्यन्ति यत्र कवयोऽजपरा यतन्त: । तं सर्ववादविषयप्रतिरूपशीलं वन्दे महापुरुषमात्मनिगूढबोधम् ॥ ४९ ॥
အို ဘုရားရှင်၊ ဝေဒကျမ်းများတွင်သာ သင်၏ဒർശနက အတ္တမ၏ လျှို့ဝှက်အလင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာတော်ကဲ့သို့ ပညာရှင်ကြီးများပင် အတွေ့အကြုံနည်းလမ်းဖြင့် သိလိုရာတွင် မောဟဖြစ်ကြသည်။ ဒဿနပညာရှင်တိုင်းက မိမိအယူအဆအတိုင်း သင်ကို နားလည်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအမည်ခံမှုများကြောင့် ဖုံးကွယ်နေသော ဂူဓဉာဏ်ရှိ မဟာပုရုෂကို ကျွန်ုပ် ဝတ်ပြုပါ၏။
Frequently Asked Questions
In Purāṇic narrative logic, Indra often represents the anxious guardianship of heavenly status: when a sage’s tapas generates extraordinary tejas (spiritual potency), Indra fears displacement and sends temptations to break the vow (especially brahmacarya). The Bhagavata uses this as a teaching device: genuine yoga and bhakti are proven not by claims but by steadiness amid sensory provocation, showing that divine realization is superior to celestial enjoyments and political rank in Svarga.
He defeats it through long-established inner discipline: strict brahmacarya, regulated worship, Vedic study, and inward meditation on the Supreme Person beyond the senses. The text depicts the seducers as being ‘burned’ by his potency—meaning his mind does not grant them entry; his accumulated tapas and single-pointed devotion neutralize agitation at its source (citta-vṛtti), so the external stimulus cannot mature into desire.
Nara and Nārāyaṇa are direct personal forms of the Supreme Lord appearing as twin sages, embodying austerity, Vedic authority, and compassion. They appear to bestow mercy on Mārkaṇḍeya, confirming that the goal of tapas and yoga is not mere power or longevity but direct relationship with Bhagavān. Their manifestation also anchors the chapter’s theology: the Lord is knowable and approachable, yet remains beyond material senses and speculative methods.