
Deva–Asura Battle after the Nectar; Bali’s Illusions and Hari’s Intervention
နို့ပင်လယ်ကို မွှေပြီး ဒေဝတို့ အမృతကို ရရှိသော်လည်း အလုပ်ကြိုးစားခဲ့ရသည့် အဆုရတို့ကို အမృతမှ ဖယ်ရှားထားသဖြင့် မနာလိုစိတ်ပေါက်ကွဲကာ လက်နက်များဖြင့် တိုက်ခိုက်လာကြသည်။ အမృతအားဖြင့် အင်အားတိုးကာ နာရာယဏ၏ အာရုံကာကွယ်မှုအောက်တွင် ရပ်တည်သော ဒေဝတို့က ပြန်လည်တုံ့ပြန်၍ တပ်ဖွဲ့များညီမျှစွာ စီရင်ထားသည့် စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားကာ ထူးဆန်းသော စီးနင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် စစ်တီးဝိုင်းသံများ ကြီးမားစွာ မြည်ဟည်းသည်။ ဤအခန်းတွင် မဟာရာဇာ ဘလီ၏ အဆုရစစ်ခေါင်းဆောင်များကို စာရင်းပြုထားပြီး ဘလီသည် မာယာ၏ အံ့ဖွယ် လေယာဉ်ပေါ်တွင် တခါတရံ ပေါ်လာပျောက်ကွယ်နေသော်လည်း အိန္ဒြာသည် အဲရာဝတ ဆင်ပေါ်တွင် ဒေဝတပ်ကို ဦးဆောင်နေသည်။ နေ၊ လ၊ ဝါယု၊ ဝရုဏ၊ ရှိဝ၊ ဗြဟ္စပတိ၊ ရှုကရ၊ ဒုရ္ဂါ/ဘဒ္ရကာလီ စသည့် ကမ္ဘာလောက အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများအလိုက် တစ်ယောက်တစ်ယောက် စုံတွဲတိုက်ပွဲများ ချမှတ်ထားသည်။ ဘလီက အိန္ဒြာနှင့် တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် မာယာထဲသို့ ဝင်ပျောက်ကာ မီးလောင်မှု၊ ရေလွှမ်းမိုးမှု၊ တိရစ္ဆာန်ကျရောက်မှုနှင့် အမဲနတ်ပုံရိပ်များကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် မာယာမြင်ကွင်းများ ဖန်တီးသဖြင့် ဒေဝတို့ မတားဆီးနိုင်တော့ကာ အမြင့်မြတ်သော အရှင်ကို သတိပြုဆင်ခြင်ကြသည်။ ထိုအခါ ဟရီသည် ဂရုဍပေါ်တွင် ရောက်လာ၍ သူ၏ ရှိနေခြင်းက အိပ်မက်မှ နိုးသကဲ့သို့ မာယာကို ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်စေသည်။ ထို့နောက် ဘုရားရှင်သည် အဓိက အဆုရများကို အဆုံးအဖြတ်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ကာ ဒေဝတို့ကို ကာကွယ်ပေးကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြု၍ အဆုရတပ်များ ဆက်လက်ပြိုကွဲရန် အခြေခံကို ခင်းပေးသည်။
Verse 1
श्रीशुक उवाच इति दानवदैतेया नाविन्दन्नमृतं नृप । युक्ता: कर्मणि यत्ताश्च वासुदेवपराङ्मुखा: ॥ १ ॥
ရှုကဒೇವ ဂိုစွာမီက မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ ဒာနဝနှင့် ဒိုင်တျတို့သည် သမုဒ္ဒရ မန်ထန ကိစ္စ၌ အပြည့်အဝ ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ဝါစုဒေဝ (သီရိကృష్ణ) ထံမှ မျက်နှာလွှဲထားသဖြင့် အမృతကို မရခဲ့ကြ။
Verse 2
साधयित्वामृतं राजन्पाययित्वा स्वकान्सुरान् । पश्यतां सर्वभूतानां ययौ गरुडवाहन: ॥ २ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဘုရားသခင်သည် သမုဒ္ဒရ မန်ထန ကိစ္စကို ပြီးမြောက်စေပြီး မိမိချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တိရှိ နတ်တို့အား အမృతကို သောက်စေတော်မူပြီးနောက်၊ သတ္တဝါအားလုံး မြင်နေစဉ် ဂရုဍာပေါ်စီး၍ မိမိ၏ ဓာမသို့ ထွက်ခွာတော်မူ၏။
Verse 3
सपत्नानां परामृद्धिं दृष्ट्वा ते दितिनन्दना: । अमृष्यमाणा उत्पेतुर्देवान्प्रत्युद्यतायुधा: ॥ ३ ॥
ရန်သူဖြစ်သော နတ်တို့၏ အလွန်ကြီးမားသော အာနုභာဝနှင့် စည်းစိမ်ကို မြင်သော် ဒိတိ၏ သား ဒိုင်တျတို့သည် မခံနိုင်ဘဲ ဒေါသထွက်ကာ လက်နက်များကို မြှောက်၍ နတ်တို့ထံသို့ တက်လှမ်းတိုက်ခိုက်ရန် ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
Verse 4
तत: सुरगणा: सर्वे सुधया पीतयैधिता: । प्रतिसंयुयुधु: शस्त्रैर्नारायणपदाश्रया: ॥ ४ ॥
ထို့နောက် အမရတရည်ကို သောက်သုံး၍ အားတက်သန်လာသော နတ်တို့သည် နာရာယဏ၏ ပဒ္မခြေတော်ကို အားကိုးလျက် လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် အဆုရတို့ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 5
तत्र दैवासुरो नाम रण: परमदारुण: । रोधस्युदन्वतो राजंस्तुमुलो रोमहर्षण: ॥ ५ ॥
အို မင်းကြီး၊ နို့ပင်လယ်ကမ်းခြေ၌ နတ်နှင့် အဆုရတို့အကြား အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စစ်ပွဲ ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ ထိုစစ်ပွဲ၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ကို ကြားရုံသာဖြင့်ပင် ရောမထောင်တတ်၏။
Verse 6
तत्रान्योन्यं सपत्नास्ते संरब्धमनसो रणे । समासाद्यासिभिर्बाणैर्निजघ्नुर्विविधायुधै: ॥ ६ ॥
ထိုစစ်မြေပြင်တွင် နှစ်ဖက်စလုံးသည် ရန်ငြိုးကြောင့် စိတ်ထဲက ဒေါသပြင်းထန်၍ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရင်ဆိုင်ကာ ဓား၊ မြားနှင့် လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် ထိုးနှက်ကြ၏။
Verse 7
शङ्खतूर्यमृदङ्गानां भेरीडमरिणां महान् । हस्त्यश्वरथपत्तीनां नदतां निस्वनोऽभवत् ॥ ७ ॥
သင်္ခ၊ တူရိယ၊ မৃদင်္ဂ၊ ဘေရီ၊ ဒမရီတို့၏ အသံနှင့် ဆင်၊ မြင်း၊ ရထားစစ်သည်၊ ခြေလျင်စစ်သည်တို့၏ ဟိန်းဟောက်သံတို့ ပေါင်းစည်းကာ အလွန်အမင်း ဆူညံသံကြီး ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
Verse 8
रथिनो रथिभिस्तत्र पत्तिभि: सह पत्तय: । हया हयैरिभाश्चेभै: समसज्जन्त संयुगे ॥ ८ ॥
ထိုစစ်မြေပြင်တွင် ရထားစစ်သည်တို့သည် ရထားစစ်သည်တို့နှင့်၊ ခြေလျင်တို့သည် ခြေလျင်တို့နှင့်၊ မြင်းစီးတို့သည် မြင်းစီးတို့နှင့်၊ ဆင်စီးတို့သည် ဆင်စီးတို့နှင့် တန်းတူတန်းတူ တိုက်ခိုက်ကြ၍၊ ထိုသို့ စွမ်းအားတူသူတို့အကြား စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
Verse 9
उष्ट्रै: केचिदिभै: केचिदपरे युयुधु: खरै: । केचिद्गौरमुखैरृक्षैर्द्वीपिभिर्हरिभिर्भटा: ॥ ९ ॥
စစ်သည်အချို့သည် ကုလားအုတ်ပေါ်စီး၍ တိုက်ခိုက်ကြပြီး၊ အချို့သည် ဆင်ပေါ်၊ အချို့သည် မြည်းပေါ် စီး၍ တိုက်ကြသည်။ အချို့သည် မျက်နှာဖြူ မျောက်ပေါ်၊ အချို့သည် ကျားပေါ်၊ အချို့သည် ခြင်္သေ့ပေါ် စီးကာ စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ကြသည်။
Verse 10
गृध्रै: कङ्कैर्बकैरन्ये श्येनभासैस्तिमिङ्गिलै: । शरभैर्महिषै: खड्गैर्गोवृषैर्गवयारुणै: ॥ १० ॥ शिवाभिराखुभि: केचित् कृकलासै: शशैर्नरै: । बस्तैरेके कृष्णसारैर्हंसैरन्ये च सूकरै: ॥ ११ ॥ अन्ये जलस्थलखगै: सत्त्वैर्विकृतविग्रहै: । सेनयोरुभयो राजन्विविशुस्तेऽग्रतोऽग्रत: ॥ १२ ॥
အို မင်းကြီး၊ စစ်သည်အချို့သည် လင်းတ၊ ငှက်ကြီး၊ ဘဲ၊ သိမ်းငှက်နှင့် ဘာသာငှက်တို့ပေါ်စီး၍ တိုက်ကြသည်။ အချို့သည် တိမင်္ဂိလ၊ အချို့သည် ရှရဘ၊ အချို့သည် ကျွဲ၊ ကြံ့၊ နွား၊ နွားထီး၊ တောနွားနှင့် အရုဏ တို့ပေါ်စီးကာ စစ်မြေသို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။
Verse 11
गृध्रै: कङ्कैर्बकैरन्ये श्येनभासैस्तिमिङ्गिलै: । शरभैर्महिषै: खड्गैर्गोवृषैर्गवयारुणै: ॥ १० ॥ शिवाभिराखुभि: केचित् कृकलासै: शशैर्नरै: । बस्तैरेके कृष्णसारैर्हंसैरन्ये च सूकरै: ॥ ११ ॥ अन्ये जलस्थलखगै: सत्त्वैर्विकृतविग्रहै: । सेनयोरुभयो राजन्विविशुस्तेऽग्रतोऽग्रत: ॥ १२ ॥
စစ်သည်အချို့သည် မြေခွေးမပေါ်၊ အချို့သည် ကြွက်ပေါ်၊ အချို့သည် ပုတ်သင်ပေါ်၊ အချို့သည် ယုန်ပေါ်၊ အချို့သည် လူပေါ်တောင် စီး၍ တိုက်ကြသည်။ အချို့သည် ဆိတ်ပေါ်၊ အချို့သည် ကృష్ణသာရ သမင်ပေါ်၊ အချို့သည် ဟင်္သာပေါ်၊ အချို့သည် ဝက်ပေါ် စီးကာ စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ကြသည်။
Verse 12
गृध्रै: कङ्कैर्बकैरन्ये श्येनभासैस्तिमिङ्गिलै: । शरभैर्महिषै: खड्गैर्गोवृषैर्गवयारुणै: ॥ १० ॥ शिवाभिराखुभि: केचित् कृकलासै: शशैर्नरै: । बस्तैरेके कृष्णसारैर्हंसैरन्ये च सूकरै: ॥ ११ ॥ अन्ये जलस्थलखगै: सत्त्वैर्विकृतविग्रहै: । सेनयोरुभयो राजन्विविशुस्तेऽग्रतोऽग्रत: ॥ १२ ॥
အို မင်းကြီး၊ ရေထဲ၊ မြေပြင်နှင့် ကောင်းကင်ရှိ သတ္တဝါများပေါ်—ကိုယ်အင်္ဂါပုံသဏ္ဌာန် ထူးဆန်းသော သတ္တဝါများပေါ်တောင်—စီးနင်း၍ နှစ်ဖက်တပ်များသည် မျက်နှာချင်းဆိုင်ကာ တန်းစီတန်းစီ ရှေ့သို့ တိုးတက်လာကြသည်။
Verse 13
चित्रध्वजपटै राजन्नातपत्रै: सितामलै: । महाधनैर्वज्रदण्डैर्व्यजनैर्बार्हचामरै: ॥ १३ ॥ वातोद्धूतोत्तरोष्णीषैरर्चिर्भिर्वर्मभूषणै: । स्फुरद्भिर्विशदै: शस्त्रै: सुतरां सूर्यरश्मिभि: ॥ १४ ॥ देवदानववीराणां ध्वजिन्यौ पाण्डुनन्दन । रेजतुर्वीरमालाभिर्यादसामिव सागरौ ॥ १५ ॥
အို မင်းကြီး၊ ပাণ্ডုမင်းဆက်သားရေ၊ ဒေဝနှင့် ဒါနဝ စစ်တပ်နှစ်ဖက်လုံးသည် အရောင်စုံ အလံပတ္တများ၊ ဖြူစင်သော မိုးကာချုပ်များနှင့် တန်ဖိုးကြီး ရတနာမုတိများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော လက်ကိုင်ပါသော ထီးများဖြင့် တင့်တယ်လှပခဲ့သည်။ မျောက်ပင်တောင် (မယုရပင်) အမွှေးပန်ကာနှင့် ချာမရ ပန်ကာများ လှုပ်ရှား၍၊ လေကြောင့် အပေါ်အောက် အဝတ်အစားများ လှိုင်းထသကဲ့သို့ လှုပ်ကာ၊ နေရောင်ခြည်အောက်တွင် ကာကွယ်ချပ်များ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့် သန့်ရှင်းထက်မြက်သော လက်နက်များ တောက်ပစွာ မျက်စိလင်းစေ하였다။ ထို့ကြောင့် စစ်တန်းနှစ်ဖက်သည် ရေသတ္တဝါအစုအဝေး မာလာများဖြင့် ပြည့်နှက်သော သမုဒ္ဒရာနှစ်စင်းကဲ့သို့ ထင်ရှားလှ၏။
Verse 14
चित्रध्वजपटै राजन्नातपत्रै: सितामलै: । महाधनैर्वज्रदण्डैर्व्यजनैर्बार्हचामरै: ॥ १३ ॥ वातोद्धूतोत्तरोष्णीषैरर्चिर्भिर्वर्मभूषणै: । स्फुरद्भिर्विशदै: शस्त्रै: सुतरां सूर्यरश्मिभि: ॥ १४ ॥ देवदानववीराणां ध्वजिन्यौ पाण्डुनन्दन । रेजतुर्वीरमालाभिर्यादसामिव सागरौ ॥ १५ ॥
အို မင်းကြီး၊ ပাণ্ডု၏သားတော်ရေ! ဒေဝတားနှင့် အသူရတို့၏ စစ်တပ်နှစ်ဖက်လုံးသည် အရောင်စုံ အလံပတ္တမြားများ၊ ဖြူစင်သန့်ရှင်းသော ခြုံအုပ်နှင့် ထီးများ၊ ရတနာနှင့် မုတိတံဆိပ်တပ်ထားသော ထီးတံများ၊ မယုရပင်ခွံချာမရနှင့် ပန်ကာများဖြင့် တင့်တယ်လှပစွာ အလှဆင်ထားသည်။ လေတိုက်သဖြင့် အပေါ်အောက်ဝတ်စုံနှင့် ခေါင်းပေါင်းများ လှုပ်ရှားကာ၊ နေရောင်အောက်တွင် ဒိုင်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့် သန့်ရှင်းထက်မြက်သော လက်နက်များ တောက်ပစွာ လင်းလက်သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်တန်းနှစ်ဖက်သည် ရေသတ္တဝါအစုအဝေးများပါသော သမုဒ္ဒရာနှစ်စင်းကဲ့သို့ ထင်ရှားလှသည်။
Verse 15
चित्रध्वजपटै राजन्नातपत्रै: सितामलै: । महाधनैर्वज्रदण्डैर्व्यजनैर्बार्हचामरै: ॥ १३ ॥ वातोद्धूतोत्तरोष्णीषैरर्चिर्भिर्वर्मभूषणै: । स्फुरद्भिर्विशदै: शस्त्रै: सुतरां सूर्यरश्मिभि: ॥ १४ ॥ देवदानववीराणां ध्वजिन्यौ पाण्डुनन्दन । रेजतुर्वीरमालाभिर्यादसामिव सागरौ ॥ १५ ॥
အို မင်းကြီး၊ ပাণ্ডု၏သားတော်ရေ! ဒေဝတားနှင့် အသူရဗိုလ်သားတို့၏ စစ်တန်းနှစ်ဖက်လုံးသည် အရောင်စုံအလံများနှင့် ဖြူစင်သော ထီး/ခြုံအုပ်များဖြင့် တင့်တယ်ခဲ့သည်။ လေတိုက်သဖြင့် ဝတ်စုံနှင့် ခေါင်းပေါင်းများ လှုပ်ရှားကာ၊ နေရောင်အောက်တွင် ကာကွယ်ကွင်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်းနှင့် သန့်ရှင်းထက်မြက်သော လက်နက်များ တောက်ပလင်းလက်သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်တပ်နှစ်ဖက်သည် ရေသတ္တဝါအစုအဝေးများပါသော သမုဒ္ဒရာနှစ်စင်းကဲ့သို့ ထင်ရှားလှသည်။
Verse 16
वैरोचनो बलि: सङ्ख्ये सोऽसुराणां चमूपति: । यानं वैहायसं नाम कामगं मयनिर्मितम् ॥ १६ ॥ सर्वसाङ्ग्रामिकोपेतं सर्वाश्चर्यमयं प्रभो । अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं दृश्यमानमदर्शनम् ॥ १७ ॥ आस्थितस्तद् विमानाग्र्यं सर्वानीकाधिपैर्वृत: । बालव्यजनछत्राग्र्यै रेजे चन्द्र इवोदये ॥ १८ ॥
အဲဒီစစ်ပွဲတွင် ဝိရောချန၏သား မဟာရာဇ ဘလိ—အသူရတို့၏ စစ်တပ်အကြီးအကဲ—သည် မယ ဒါနဝက တည်ဆောက်၍ ဆန္ဒအတိုင်း သွားလာနိုင်သော ‘ဝိုင်ဟာယသ’ ဟုခေါ်သော အံ့ဖွယ်လေယာဉ်ပေါ်တွင် ထိုင်နေ하였다။ အို မင်းကြီး၊ ထိုယာဉ်သည် စစ်ပွဲအမျိုးမျိုးအတွက် လက်နက်ကိရိယာများဖြင့် ပြည့်စုံ၍ အလွန်အံ့ဩဖွယ်၊ စိတ်ကူးမမီ၊ ဖော်ပြမရ; တခါတရံ မြင်ရပြီး တခါတရံ မမြင်ရအောင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ လှပသော ထီးအောက်တွင်၊ အကောင်းဆုံး ချာမရပန်ကာများဖြင့် လေညှင်းခံရကာ၊ စစ်ခေါင်းဆောင်များ ဝိုင်းရံလျက် ဘလိသည် ညနေခင်းတွင် ထွက်ပေါ်လာသော လကဲ့သို့ အရပ်ရပ်ကို လင်းလက်စေ၍ တင့်တယ်လှသည်။
Verse 17
वैरोचनो बलि: सङ्ख्ये सोऽसुराणां चमूपति: । यानं वैहायसं नाम कामगं मयनिर्मितम् ॥ १६ ॥ सर्वसाङ्ग्रामिकोपेतं सर्वाश्चर्यमयं प्रभो । अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं दृश्यमानमदर्शनम् ॥ १७ ॥ आस्थितस्तद् विमानाग्र्यं सर्वानीकाधिपैर्वृत: । बालव्यजनछत्राग्र्यै रेजे चन्द्र इवोदये ॥ १८ ॥
အို မင်းကြီး၊ အို အရှင်! မယ ဒါနဝက တည်ဆောက်၍ ဆန္ဒအတိုင်း သွားလာနိုင်သော ‘ဝိုင်ဟာယသ’ ဟုခေါ်သော ယာဉ်သည် စစ်ပွဲအမျိုးမျိုးအတွက် ကိရိယာလက်နက်များဖြင့် ပြည့်စုံပြီး အံ့ဩဖွယ်ရာများစွာ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် စိတ်ကူးမမီ၊ ဖော်ပြမရ; တခါတရံ မြင်ရပြီး တခါတရံ မမြင်ရအောင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 18
वैरोचनो बलि: सङ्ख्ये सोऽसुराणां चमूपति: । यानं वैहायसं नाम कामगं मयनिर्मितम् ॥ १६ ॥ सर्वसाङ्ग्रामिकोपेतं सर्वाश्चर्यमयं प्रभो । अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं दृश्यमानमदर्शनम् ॥ १७ ॥ आस्थितस्तद् विमानाग्र्यं सर्वानीकाधिपैर्वृत: । बालव्यजनछत्राग्र्यै रेजे चन्द्र इवोदये ॥ १८ ॥
အကောင်းဆုံး ယာဉ်ပေါ်တွင် ထိုင်နေသော ဘလိကို စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များ ဝိုင်းရံထားသည်။ အထူးကောင်းမွန်သော ထီးအောက်တွင်၊ နူးညံ့သော ပန်ကာများနှင့် အကောင်းဆုံး ချာမရများဖြင့် လေညှင်းခံရကာ၊ သူသည် ထွက်ပေါ်လာသော လကဲ့သို့ အရပ်ရပ်ကို လင်းလက်စေ၍ တင့်တယ်လှသည်။
Verse 19
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: । नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: । शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥ हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: । तारकश्चक्रदृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥ अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: । अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥ अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: । सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥ सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् । दृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
မဟာရာဇာဗာလီ၏ ပတ်လည်တွင် ရထားစီးနင်းထားသော အသူရာစစ်သူကြီးများ ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့အနက် နမုစိ၊ သမ္ဗရ၊ ဗာဏ၊ ဝိပြစိတ္တိ နှင့် အယောမုခ တို့ပါဝင်သည်။
Verse 20
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: । नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: । शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥ हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: । तारकश्चक्रदृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥ अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: । अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥ अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: । सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥ सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् । दृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
ဒွိမူရ်ဓာ၊ ကာလနာဘ၊ ပြဟေတိ၊ ဟေတိ၊ အိလွလ၊ သကုနိ၊ ဘူတသန္တာပ၊ ဝဇြဒံသျှတြ နှင့် ဝိရောစန တို့လည်း ရှိကြသည်။
Verse 21
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: । नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: । शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥ हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: । तारकश्चक्रदृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥ अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: । अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥ अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: । सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥ सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् । दृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
ဟယဂြီဝ၊ သျှင်္ကုသိရ၊ ကပိလ၊ မေဃဒုန္ဒုဘိ၊ တာရက၊ စကြဒြိက်၊ သုမ္ဘ၊ နိသုမ္ဘ၊ ဇမ္ဘ နှင့် ဥတ္ကလ တို့လည်း ရှိကြသည်။
Verse 22
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: । नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: । शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥ हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: । तारकश्चक्रदृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥ अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: । अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥ अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: । सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥ सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् । दृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
အရိသျှတ၊ အရိသျှတနေမိ၊ မယ၊ တြိပုရာဓိပ နှင့် ပေါလောမ၊ ကာလေယ၊ နိဝါတကဝစ စသော အခြားအသူရာများလည်း ရှိကြသည်။
Verse 23
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: । नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: । शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥ हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: । तारकश्चक्रदृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥ अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: । अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥ अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: । सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥ सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् । दृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
ဤအသူရာများအားလုံးသည် အမြိုက်ရည်ဝေစုကို မရရှိခဲ့ဘဲ ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုကိုသာ ခံစားခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ပွဲတွင် နတ်များကို အကြိမ်ကြိမ် အနိုင်ယူခဲ့ဖူးသည်။
Verse 24
तस्यासन्सर्वतो यानैर्यूथानां पतयोऽसुरा: । नमुचि: शम्बरो बाणो विप्रचित्तिरयोमुख: ॥ १९ ॥ द्विमूर्धा कालनाभोऽथ प्रहेतिर्हेतिरिल्वल: । शकुनिर्भूतसन्तापो वज्रदंष्ट्रो विरोचन: ॥ २० ॥ हयग्रीव: शङ्कुशिरा: कपिलो मेघदुन्दुभि: । तारकश्चक्रदृक् शुम्भो निशुम्भो जम्भ उत्कल: ॥ २१ ॥ अरिष्टोऽरिष्टनेमिश्च मयश्च त्रिपुराधिप: । अन्ये पौलोमकालेया निवातकवचादय: ॥ २२ ॥ अलब्धभागा: सोमस्य केवलं क्लेशभागिन: । सर्व एते रणमुखे बहुशो निर्जितामरा: ॥ २३ ॥ सिंहनादान्विमुञ्चन्त: शङ्खान्दध्मुर्महारवान् । दृष्ट्वा सपत्नानुत्सिक्तान्बलभित् कुपितो भृशम् ॥ २४ ॥
မဟာရာဇာ ဘလီကို အရပ်ရပ်မှ မိမိတို့၏ စစ်ရထားများပေါ်တွင် ထိုင်နေသော အဆုရ စစ်ခေါင်းဆောင်များက ဝိုင်းရံထားသည်—နမုချိ၊ ရှမ္ဗရ၊ ဘာဏ၊ ဝိပရချိတ္တိ၊ အယိုမုခ၊ ဒွိမူဍ္ဍာ၊ ကာလနာဘ၊ ပရဟေတိ၊ ဟေတိ၊ အိလ္ဝလ၊ ရှကုနိ၊ ဘူတသန္တာပ၊ ဝဇ္ရဒံဋ္ဌရ၊ ဝိရောချန၊ ဟယဂရီဝ၊ ရှင်ကူရှီရာ၊ ကပိလ၊ မေဃဒုန္ဒုဘိ၊ တာရက၊ စက္ကရဒြိက်၊ ရှုမ္ဘ၊ နိရှုမ္ဘ၊ ဇမ္ဘ၊ ဥတ္ကလ၊ အရိဋ္ဌ၊ အရိဋ္ဌနေမိ၊ တြိပုရာဓိပ မယ၊ ပုလိုမ၏ သားများ၊ ကာလေယများနှင့် နိဝါတကဝချ စသဖြင့်။ အမృత၏ အစိတ်အပိုင်း မရသဖြင့် သူတို့သည် သမုဒ္ဒရမန်သန၏ ပင်ပန်းမှုကိုသာ ခံစားခဲ့ရသော်လည်း စစ်မြေပြင်၌ ဒေဝများကို အကြိမ်ကြိမ် အနိုင်ယူခဲ့ကြသည်။ စစ်တပ်ကို လှုံ့ဆော်ရန် စင်္ဟနာဒကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်၍ သင်္ခကို ကြီးမားစွာ ဖူးကြသည်။ ဤရက်စက်သော ပြိုင်ဘက်များကို မြင်သော် ဘလဘိဒ် အိန္ဒြာသည် အလွန်ဒေါသထွက်လေ၏။
Verse 25
ऐरावतं दिक्करिणमारूढ: शुशुभे स्वराट् । यथा स्रवत्प्रस्रवणमुदयाद्रिमहर्पति: ॥ २५ ॥
အရပ်ရပ်သို့ သွားနိုင်သော ဒိဂ္ဂဇ အဲရာဝတပေါ်၌ ထိုင်နေသော ကောင်းကင်ဘုရင် အိန္ဒြာသည် ရေကန်များနှင့် ရေစီးချောင်းများပြည့်စုံသော ဥဒယဂိရိမှ နေမင်း ထွက်ပေါ်သကဲ့သို့ တောက်ပလှပ하였다။
Verse 26
तस्यासन्सर्वतो देवा नानावाहध्वजायुधा: । लोकपाला: सहगणैर्वाय्वग्निवरुणादय: ॥ २६ ॥
ကောင်းကင်ဘုရင် အိန္ဒြာ၏ ပတ်လည်တွင် ဒေဝများသည် မတူညီသော ယာဉ်များပေါ်တွင် ထိုင်ကာ အလံများနှင့် လက်နက်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကြသည်။ ဝါယု၊ အဂ္နိ၊ ဝရုဏ စသည့် လောကပာလများလည်း မိမိတို့၏ အဖွဲ့အစည်းများနှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ ရှိကြသည်။
Verse 27
तेऽन्योन्यमभिसंसृत्य क्षिपन्तो मर्मभिर्मिथ: । आह्वयन्तो विशन्तोऽग्रे युयुधुर्द्वन्द्वयोधिन: ॥ २७ ॥
ဒေဝများနှင့် အဆုရများသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ရှေ့တန်းတွင် ဆုံတွေ့ကာ နှလုံးကို ထိုးဖောက်သကဲ့သို့သော စကားလုံးများဖြင့် အပြန်အလှန် ရှုတ်ချကြသည်။ ထို့နောက် နီးကပ်လာ၍ တစ်ယောက်တစ်ယောက် စုံတွဲစစ်ပွဲအဖြစ် မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ခိုက်ကြသည်။
Verse 28
युयोध बलिरिन्द्रेण तारकेण गुहोऽस्यत । वरुणो हेतिनायुध्यन्मित्रो राजन्प्रहेतिना ॥ २८ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဘလီသည် အိန္ဒြာနှင့် တိုက်ခိုက်하였다; ဂုဟ (ကာတ္တိကေယ) သည် တာရကနှင့်; ဝရုဏသည် ဟေတိနှင့်; မိတ္တရသည် ပရဟေတိနှင့် စစ်ဆင်နွှဲ하였다။
Verse 29
यमस्तु कालनाभेन विश्वकर्मा मयेन वै । शम्बरो युयुधे त्वष्ट्रा सवित्रा तु विरोचन: ॥ २९ ॥
ယမရာဇာသည် ကာလနာဘနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ဝိශ්ဝကර්မာသည် မာယာ ဒာနဝနှင့်၊ တွဗ္ဋာသည် သမ္ဗရနှင့်၊ နေဘုရားသည် ဝိရောချနနှင့် စစ်ဆင်ခဲ့သည်။
Verse 30
अपराजितेन नमुचिरश्विनौ वृषपर्वणा । सूर्यो बलिसुतैर्देवो बाणज्येष्ठै: शतेन च ॥ ३० ॥ राहुणा च तथा सोम: पुलोम्ना युयुधेऽनिल: । निशुम्भशुम्भयोर्देवी भद्रकाली तरस्विनी ॥ ३१ ॥
အပရာဇိတသည် နမုချိနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ အရှွိနီကူမာရ နှစ်ပါးသည် ဝೃષပರ್ವာနှင့် တိုက်ခိုက်하였다။ နေဘုရားသည် ဘာဏကို ဦးဆောင်သော မဟာရာဇာ ဘလိ၏ သားတစ်ရာနှင့် စစ်ဆင်ခဲ့ပြီး၊ လဘုရားသည် ရာဟုနှင့် တိုက်ခိုက်하였다။ လေကို အုပ်စိုးသော ဒေဝသည် ပုလိုမာနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ‘ဘဒ္ဒရကာလီ’ ဟု ခေါ်သော အလွန်တန်ခိုးကြီး ဒုರ್ಗာဒေဝီသည် သုမ္ဘနှင့် နိသုမ္ဘတို့နှင့် စစ်ဆင်ခဲ့သည်။
Verse 31
अपराजितेन नमुचिरश्विनौ वृषपर्वणा । सूर्यो बलिसुतैर्देवो बाणज्येष्ठै: शतेन च ॥ ३० ॥ राहुणा च तथा सोम: पुलोम्ना युयुधेऽनिल: । निशुम्भशुम्भयोर्देवी भद्रकाली तरस्विनी ॥ ३१ ॥
အပရာဇိတသည် နမုချိနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ အရှွိနီကူမာရ နှစ်ပါးသည် ဝೃષပರ್ವာနှင့် တိုက်ခိုက်하였다။ နေဘုရားသည် ဘာဏကို ဦးဆောင်သော မဟာရာဇာ ဘလိ၏ သားတစ်ရာနှင့် စစ်ဆင်ခဲ့ပြီး၊ လဘုရားသည် ရာဟုနှင့် တိုက်ခိုက်하였다။ လေကို အုပ်စိုးသော ဒေဝသည် ပုလိုမာနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ‘ဘဒ္ဒရကာလီ’ ဟု ခေါ်သော အလွန်တန်ခိုးကြီး ဒုర్గာဒေဝီသည် သုမ္ဘနှင့် နိသုမ္ဘတို့နှင့် စစ်ဆင်ခဲ့သည်။
Verse 32
वृषाकपिस्तु जम्भेन महिषेण विभावसु: । इल्वल: सह वातापिर्ब्रह्मपुत्रैररिन्दम ॥ ३२ ॥ कामदेवेन दुर्मर्ष उत्कलो मातृभि: सह । बृहस्पतिश्चोशनसा नरकेण शनैश्चर: ॥ ३३ ॥ मरुतो निवातकवचै: कालेयैर्वसवोऽमरा: । विश्वेदेवास्तु पौलोमै रुद्रा: क्रोधवशै: सह ॥ ३४ ॥
ရန်သူနှိမ်နင်းသူ မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်တော်! ဝೃಷာကပိ (ရှီဝ) သည် ဇမ္ဘနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ဝိဘာဝသု (အဂ္နိဒေဝ) သည် မဟိෂာသူရနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အီလ္ဝလသည် မိမိညီ ဝါတာပိနှင့်အတူ ဘြဟ္မာ၏ သားတော်များနှင့် စစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ဒုర్మර්ෂသည် ကာမဒေဝနှင့်၊ ဒါနဝ ဥတ္ကလသည် မာတൃကာ ဒေဝီများနှင့်၊ ဘృဟஸပတိသည် ဥရှနသ (ရှုကြာချာရျ) နှင့်၊ ရှနိုင်းရှ္ချရ (စနေ) သည် နရကာသူရနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မရုတ်များသည် နိဝာတကဝချနှင့်၊ ဝಸುများသည် ကာလကေးယ ဒါနဝများနှင့်၊ ဝိශ්ဝေဒေဝများသည် ပေါုလိုမ ဒါနဝများနှင့်၊ ရုဒြများသည် ဒေါသအာဏာအောက်ရှိ က္ရോധဝശ ဒါနဝများနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
Verse 33
वृषाकपिस्तु जम्भेन महिषेण विभावसु: । इल्वल: सह वातापिर्ब्रह्मपुत्रैररिन्दम ॥ ३२ ॥ कामदेवेन दुर्मर्ष उत्कलो मातृभि: सह । बृहस्पतिश्चोशनसा नरकेण शनैश्चर: ॥ ३३ ॥ मरुतो निवातकवचै: कालेयैर्वसवोऽमरा: । विश्वेदेवास्तु पौलोमै रुद्रा: क्रोधवशै: सह ॥ ३४ ॥
ရန်သူနှိမ်နင်းသူ မဟာရာဇာ ပရိက္ခစ်တော်! ဝृषာကပိ (ရှီဝ) သည် ဇမ္ဘနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ဝိဘာဝသု (အဂ္နိဒေဝ) သည် မဟိෂာသူရနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အီလ္ဝလသည် မိမိညီ ဝါတာပိနှင့်အတူ ဘြဟ္မာ၏ သားတော်များနှင့် စစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ဒုర్మර්ෂသည် ကာမဒေဝနှင့်၊ ဒါနဝ ဥတ္ကလသည် မာတೃကာ ဒေဝီများနှင့်၊ ဘृဟஸပတိသည် ဥရှနသ (ရှုကြာချာရျ) နှင့်၊ ရှနိုင်းရှ္ချရ (စနေ) သည် နရကာသူရနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မရုတ်များသည် နိဝာတကဝချနှင့်၊ ဝಸುများသည် ကာလကေးယ ဒါနဝများနှင့်၊ ဝိශ්ဝေဒေဝများသည် ပေါုလိုမ ဒါနဝများနှင့်၊ ရုဒြများသည် ဒေါသအာဏာအောက်ရှိ က္ရോധဝశ ဒါနဝများနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
Verse 34
वृषाकपिस्तु जम्भेन महिषेण विभावसु: । इल्वल: सह वातापिर्ब्रह्मपुत्रैररिन्दम ॥ ३२ ॥ कामदेवेन दुर्मर्ष उत्कलो मातृभि: सह । बृहस्पतिश्चोशनसा नरकेण शनैश्चर: ॥ ३३ ॥ मरुतो निवातकवचै: कालेयैर्वसवोऽमरा: । विश्वेदेवास्तु पौलोमै रुद्रा: क्रोधवशै: सह ॥ ३४ ॥
ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းတော်မူသော အို မဟာရာဇာ ပရီက္ခိတ၊ သီဝဘုရားရှင်သည် ဇမ္ဘနှင့် တိုက်ခိုက်၍ မီးနတ်ဘုရားသည် မဟိံသနှင့် တိုက်ခိုက်လေ၏။ ဣလွလနှင့် ဝါတာပိတို့သည် ဗြဟ္မာမင်း၏ သားတော်များနှင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ ဒုမ္မဿသည် ကာမဒေဝနှင့် လည်းကောင်း၊ ဥတ္ကလသည် မာတြိကာ နတ်သမီးများနှင့် လည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မဿပတိသည် သုကြာဆရာနှင့် လည်းကောင်း၊ စနေနတ်မင်းသည် နရကအသူရာနှင့် လည်းကောင်း တိုက်ခိုက်ကြ၏။ မရုတတို့သည် နိဝါတကဝစတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ ဝသုတို့သည် ကာလကေယျတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ ဝိဿဝဒေဝတို့သည် ပေါလောမတို့နှင့် လည်းကောင်း၊ ရုဒြတို့သည် ကောဓဝသတို့နှင့် လည်းကောင်း တိုက်ခိုက်ကြလေကုန်၏။
Verse 35
त एवमाजावसुरा: सुरेन्द्रा द्वन्द्वेन संहत्य च युध्यमाना: । अन्योन्यमासाद्य निजघ्नुरोजसा जिगीषवस्तीक्ष्णशरासितोमरै: ॥ ३५ ॥
ထိုနတ်များနှင့် အသူရာများ အားလုံးသည် စစ်မြေပြင်တွင် တိုက်ခိုက်လိုသော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် စုဝေးကြပြီး အချင်းချင်း ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။ အောင်ပွဲကို လိုလားကြသဖြင့် အစုံလိုက် တိုက်ခိုက်ကြပြီး ထက်မြက်သော မြှားများ၊ ဓားများနှင့် လှံများဖြင့် အချင်းချင်း ပြင်းထန်စွာ ခုတ်ထစ် ထိုးနှက်ကြလေသည်။
Verse 36
भुशुण्डिभिश्चक्रगदर्ष्टिपट्टिशै: शक्त्युल्मुकै: प्रासपरश्वधैरपि । निस्त्रिंशभल्लै: परिघै: समुद्गरै: सभिन्दिपालैश्च शिरांसि चिच्छिदु: ॥ ३६ ॥
သူတို့သည် ဘုသုဏ္ဍိ၊ စကြာ၊ ဂဒါ၊ ရိဋ္ဌိ၊ ပတ္တိသ၊ သတ္တိ၊ ဥလ္မုက၊ ပါသ၊ ပရသွဓ၊ နိတ္တိံသ၊ လှံ၊ ပရိဃ၊ မုဂ္ဂရ နှင့် ဘိန္ဒိပါလ စသော လက်နက်များကို အသုံးပြု၍ အချင်းချင်း ခေါင်းဖြတ်ကြလေသည်။
Verse 37
गजास्तुरङ्गा: सरथा: पदातय: सारोहवाहा विविधा विखण्डिता: । निकृत्तबाहूरुशिरोधराङ्घ्रय- श्छिन्नध्वजेष्वासतनुत्रभूषणा: ॥ ३७ ॥
ဆင်များ၊ မြင်းများ၊ ရထားများ၊ ရထားထိန်းများ၊ ခြေလျင်စစ်သည်များနှင့် အမျိုးမျိုးသော ယာဉ်များကို စီးနင်းသူများနှင့်တကွ အပိုင်းပိုင်း ခုတ်ထစ်ကြလေသည်။ စစ်သည်တို့၏ လက်မောင်းများ၊ ပေါင်များ၊ လည်ပင်းများနှင့် ခြေထောက်များ ပြတ်တောက်ကုန်ပြီး ၎င်းတို့၏ အလံများ၊ လေးများ၊ သံချပ်ကာများနှင့် တန်ဆာဆင်ယင်မှုများ စုတ်ပြတ်ကုန်လေသည်။
Verse 38
तेषां पदाघातरथाङ्गचूर्णिता- दायोधनादुल्बण उत्थितस्तदा । रेणुर्दिश: खं द्युमणिं च छादयन् न्यवर्ततासृक् स्रुतिभि: परिप्लुतात् ॥ ३८ ॥
နတ်များနှင့် အသူရာတို့၏ ခြေများ၊ ရထားဘီးများ မြေကြီးကို ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် ဖုန်မှုန့်များသည် ကောင်းကင်သို့ ပြင်းထန်စွာ လွင့်ပျံတက်လာပြီး နေမင်းအထိ အရပ်မျက်နှာ အားလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသွားသော ဖုန်တိမ်တိုက်ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သို့သော် ဖုန်မှုန့်များပေါ်သို့ သွေးစက်များ ကျရောက်လာသောအခါ ဖုန်တိမ်တိုက်သည် ကောင်းကင်တွင် ဆက်လက် မလွင့်မျောနိုင်တော့ပေ။
Verse 39
शिरोभिरुद्धूतकिरीटकुण्डलै: संरम्भदृग्भि: परिदष्टदच्छदै: । महाभुजै: साभरणै: सहायुधै: सा प्रास्तृता भू: करभोरुभिर्बभौ ॥ ३९ ॥
စစ်ပွဲအတွင်း စစ်မြေပြင်သည် သူရဲကောင်းများ၏ ပြတ်တောက်နေသော ခေါင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး ၎င်းတို့၏ မျက်လုံးများသည် စိုက်ကြည့်နေဆဲဖြစ်ကာ ဒေါသကြောင့် သွားများက နှုတ်ခမ်းကို ကိုက်ထားဆဲဖြစ်သည်။ ဤခေါင်းများမှ သရဖူများနှင့် နားကပ်များ ပြန့်ကျဲနေသည်။ ထို့အတူ တန်ဆာဆင်ထားသော လက်မောင်းများနှင့် ဆင်နှာမောင်းကဲ့သို့သော ပေါင်များသည် ဟိုမှသည်သို့ ပြန့်ကျဲနေသည်။
Verse 40
कबन्धास्तत्र चोत्पेतु: पतितस्वशिरोऽक्षिभि: । उद्यतायुधदोर्दण्डैराधावन्तो भटान् मृधे ॥ ४० ॥
ထိုစစ်မြေပြင်တွင် ခေါင်းပြတ်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာများစွာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ လက်ထဲတွင် လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားပြီး၊ ပြုတ်ကျနေသော ခေါင်းများရှိ မျက်လုံးများဖြင့် မြင်နိုင်သော ထိုသရဲတစ္ဆေ ကိုယ်ခန္ဓာများသည် ရန်သူစစ်သည်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
Verse 41
बलिर्महेन्द्रं दशभिस्त्रिभिरैरावतं शरै: । चतुर्भिश्चतुरो वाहानेकेनारोहमार्च्छयत् ॥ ४१ ॥
ထို့နောက် မဟာရာဇာ ဗာလီသည် သိကြားမင်းကို မြှားဆယ်စင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ပြီး သိကြားမင်း၏ စီးတော်ဆင် ဧရာဝဏ်ကို မြှားသုံးစင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဧရာဝဏ်၏ ခြေထောက်များကို စောင့်ကြပ်နေသော မြင်းစီးသူရဲလေးဦးကို မြှားလေးစင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ပြီး ဆင်ဦးစီးကို မြှားတစ်စင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
Verse 42
स तानापतत: शक्रस्तावद्भि: शीघ्रविक्रम: । चिच्छेद निशितैर्भल्लैरसम्प्राप्तान्हसन्निव ॥ ४२ ॥
မဟာရာဇာ ဗာလီ၏ မြှားများ သူ့ထံ မရောက်မီတွင် မြှားပစ်ကျွမ်းကျင်သော နတ်ပြည်ဘုရင် သိကြားမင်းသည် ပြုံးလျက် 'ဘလ္လ' ဟုခေါ်သော အလွန်ထက်မြက်သည့် မြှားများဖြင့် ထိုမြှားများကို တန်ပြန်ချေမှုန်းလိုက်သည်။
Verse 43
तस्य कर्मोत्तमं वीक्ष्य दुर्मर्ष: शक्तिमाददे । तां ज्वलन्तीं महोल्काभां हस्तस्थामच्छिनद्धरि: ॥ ४३ ॥
မဟာရာဇာ ဗာလီသည် သိကြားမင်း၏ ကျွမ်းကျင်သော စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို မြင်သောအခါ ဒေါသကို မထိန်းနိုင်ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူသည် မီးတောက်ကြီးကဲ့သို့ တောက်လောင်နေသော 'ရှတ္တိ' ဟုခေါ်သော အခြားလက်နက်တစ်ခုကို ကိုင်ဆောင်လိုက်သည်။ သို့သော် သိကြားမင်းသည် ထိုလက်နက်ကို ဗာလီ၏လက်ထဲတွင် ရှိနေစဉ်ပင် အပိုင်းပိုင်းဖြတ်တောက်လိုက်သည်။
Verse 44
तत: शूलं तत: प्रासं ततस्तोमरमृष्टय: । यद् यच्छस्त्रं समादद्यात्सर्वं तदच्छिनद् विभु: ॥ ४४ ॥
ထို့နောက် ဘလီမဟာရာဇာသည် ရှူလာ၊ ပရာဆာ၊ တိုမရာ၊ ရဿတိ စသည့် လက်နက်များကို တစ်ခုချင်းစီ ကိုင်ယူခဲ့သော်လည်း၊ သူယူသမျှ လက်နက်တိုင်းကို အိန္ဒြာက ချက်ချင်း ဖြတ်တောက်၍ အစိတ်စိတ် ခွဲပစ်하였다။
Verse 45
ससर्जाथासुरीं मायामन्तर्धानगतोऽसुर: । तत: प्रादुरभूच्छैल: सुरानीकोपरि प्रभो ॥ ४५ ॥
အရှင်ဘုရင်၊ ထို့နောက် ဘလီမဟာရာဇာသည် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး အဆူရ မာယာကို အားကိုး하였다။ ထိုမိုက်မဲသော မာယာမှ တောင်ကြီးတစ်လုံးသည် ဒေဝတပ်၏ ခေါင်းပေါ်တွင် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 46
ततो निपेतुस्तरवो दह्यमाना दवाग्निना । शिला: सटङ्कशिखराश्चूर्णयन्त्यो द्विषद्बलम् ॥ ४६ ॥
ထိုတောင်မှ တောမီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေသော သစ်ပင်များ ကျလာ하였다။ ထွန်တံကဲ့သို့ စူးရှသော အစွန်းရှိ ကျောက်ခဲအပိုင်းအစများလည်း ကျ၍ ဒေဝတပ်၏ ခေါင်းများကို ကြေမွစေ하였다။
Verse 47
महोरगा: समुत्पेतुर्दन्दशूका: सवृश्चिका: । सिंहव्याघ्रवराहाश्च मर्दयन्तो महागजा: ॥ ४७ ॥
ထို့နောက် မြွေကြီးများ၊ ဒန္ဒသူကာများနှင့် ကင်းမြီးကောက်များ ပေါ်ထွက်လာ하였다။ ခြင်္သေ့၊ ကျား၊ ဝက်တောနှင့် ဆင်ကြီးများလည်း ကျ၍ ဒေဝတပ်ကို နင်းချေဖျက်ဆီး하였다။
Verse 48
यातुधान्यश्च शतश: शूलहस्ता विवासस: । छिन्धि भिन्धीति वादिन्यस्तथा रक्षोगणा: प्रभो ॥ ४८ ॥
အရှင်ဘုရင်၊ ထို့နောက် အမျိုးသားအမျိုးသမီး ယာတုဓာနာများနှင့် ရာක්ෂသအုပ်စုများ ရာချီ ပေါ်ထွက်လာပြီး—အဝတ်မဝတ်ဘဲ သုံးခွဆူး (ตรีশूल) ကိုင်ကာ—“ဖြတ်ပစ်! ထိုးဖောက်ပစ်!” ဟု အော်ဟစ်하였다။
Verse 49
ततो महाघना व्योम्नि गम्भीरपरुषस्वना: । अङ्गारान्मुमुचुर्वातैराहता: स्तनयित्नव: ॥ ४९ ॥
ထို့နောက် ကောင်းကင်၌ မိုးတိမ်ထူထပ်ကြီးများ ပေါ်လာ၍ ပြင်းထန်သောလေကြောင့် တုန်လှုပ်ကာ နက်ရှိုင်းသောမိုးကြိုးသံဖြင့် မြည်ဟည်းလျက် မီးတောက်အင်္ဂါရများကို မိုးကဲ့သို့ ချလှန့်လာ하였다။
Verse 50
सृष्टो दैत्येन सुमहान्वह्नि: श्वसनसारथि: । सांवर्तक इवात्युग्रो विबुधध्वजिनीमधाक् ॥ ५० ॥
ဘလီ အဆုရက ဖန်ဆင်းသော မဟာဖျက်ဆီးမီးသည် ပြင်းထန်သောလေများနှင့်အတူ ပရလယကာလ၏ စံဝတ္တကမီးကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းစွာ ဒေဝတပ်ကို လောင်ကျွမ်းစေ하였다။
Verse 51
तत: समुद्र उद्वेल: सर्वत: प्रत्यदृश्यत । प्रचण्डवातैरुद्धूततरङ्गावर्तभीषण: ॥ ५१ ॥
ထို့နောက် ပင်လယ်သည် လှိုင်းထန်၍ လွန်ကဲလာကာ ပြင်းထန်သောလေကြောင့် မြှောက်တင်လာသော လှိုင်းများနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ဝဲကွေ့များဖြင့် အရပ်ရပ်တွင် လူတိုင်း၏ မျက်စိရှေ့၌ ပေါ်ထွက်လာ하였다။
Verse 52
एवं दैत्यैर्महामायैरलक्ष्यगतिभीरणे । सृज्यमानासु मायासु विषेदु: सुरसैनिका: ॥ ५२ ॥
ဤသို့ မျက်စိမမြင်နိုင်သော လှုပ်ရှားမှုရှိပြီး မဟာမာယာ၌ ကျွမ်းကျင်သော အဆုရများက စစ်မြေပြင်တွင် မာယာများကို ဖန်တီးနေစဉ် ဒေဝတပ်သားများသည် စိတ်ညစ်၍ အားလျော့သွား하였다။
Verse 53
न तत्प्रतिविधिं यत्र विदुरिन्द्रादयो नृप । ध्यात: प्रादुरभूत् तत्र भगवान्विश्वभावन: ॥ ५३ ॥
အို မင်းကြီး၊ အင်ဒြာတို့ ဒေဝများသည် အဆုရတို့၏ လုပ်ရပ်များကို တုံ့ပြန်ရန် နည်းလမ်းမတွေ့နိုင်သော်၊ စကြဝဠာကို ပံ့ပိုးတော်မူသော ဘဂဝန်ကို စိတ်အပြည့်ဖြင့် သမาธိပြု၍ ဓ్యာနခဲ့ကြသည်; ထိုအခါ ဘဂဝန်သည် ထိုနေရာ၌ ချက်ချင်း ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 54
तत: सुपर्णांसकृताङ्घ्रिपल्लव: पिशङ्गवासा नवकञ्जलोचन: । अदृश्यताष्टायुधबाहुरुल्लस- च्छ्रीकौस्तुभानर्घ्यकिरीटकुण्डल: ॥ ५४ ॥
ထို့နောက် ဂရုဍ၏ကျောပေါ်၌ အာစနပြု၍ ဂရုဍ၏ပခုံးများပေါ်သို့ ကြာပန်းအရွက်ကဲ့သို့ နူးညံ့သော ခြေတော်များကို ဖြန့်ထားသော၊ အဝါရောင်ဝတ်စုံတော်ဆင်မြန်း၍ အသစ်ဖူးကြာကဲ့သို့ မျက်စိတော်ရှိသော သီရိဟရီသည် ဒေဝတော်များရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ ကောස්တုဘမဏိနှင့် သီရိလက္ခမီ၏ ဂုဏ်ရောင်ခြည်၊ တန်ဖိုးမမီသော မကူဋ်နှင့် နားကပ်များ၊ လက်ရှစ်ဖက်၌ အမျိုးမျိုးသော လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်၍ တောက်ပနေ하였다။
Verse 55
तस्मिन्प्रविष्टेऽसुरकूटकर्मजा माया विनेशुर्महिना महीयस: । स्वप्नो यथा हि प्रतिबोध आगते हरिस्मृति: सर्वविपद्विमोक्षणम् ॥ ५५ ॥
အမြင့်မြတ်သော ဘုရားသခင်သည် စစ်မြေပြင်သို့ ဝင်ရောက်လာသည်နှင့် အဆုရတို့၏ လှည့်ကွက်ကနေ ပေါ်ပေါက်သော မာယာသည် ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်—အိပ်မက်မြင်သူ နိုးလာသည့်အခါ အိပ်မက်အန္တရာယ်များ ပျောက်သကဲ့သို့။ အမှန်တကယ် သီရိဟရီကို သတိရခြင်းသာ အန္တရာယ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေသည်။
Verse 56
दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह आविध्य शूलमहिनोदथ कालनेमि: । तल्लीलया गरुडमूर्ध्नि पतद् गृहीत्वा तेनाहनन्नृप सवाहमरिं त्र्यधीश: ॥ ५६ ॥
အို မင်းကြီး၊ စစ်မြေပြင်တွင် စင်းဟာကို စီးနင်းသော အဆုရ ကာလနေမိသည် ဂရုဍကို စီးနင်းသော သုံးလောကအရှင် ဘုရားကို မြင်သည်နှင့် တြိရှူးလ်ကို လှည့်ကာ ဂရုဍ၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ပစ်လွှတ်하였다။ သို့သော် သီရိဟရီသည် ကစားသကဲ့သို့ ချက်ချင်း ဖမ်းယူပြီး ထိုအလက်နက်တူတူဖြင့် ရန်သူ ကာလနေမိကို သူ၏ စီးနင်းသတ္တဝါ စင်းဟာနှင့်တကွ သတ်ဖြတ်하였다။
Verse 57
माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य च्चक्रेण कृत्तशिरसावथ माल्यवांस्तम् । आहत्य तिग्मगदयाहनदण्डजेन्द्र तावच्छिरोऽच्छिनदरेर्नदतोऽरिणाद्य: ॥ ५७ ॥
ထို့နောက် အလွန်အားကြီးသော အဆုရ မာလီနှင့် စုမာလီတို့သည် ဘုရား၏ စက်ကရဖြင့် ခေါင်းဖြတ်ခံရကာ စစ်တွင် ကျဆုံး하였다။ ထို့ပြင် မာလျဝန်ဟုခေါ်သော အဆုရသည် စင်းဟာကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်၍ ထက်မြက်သော ဂဒါဖြင့် ငှက်တို့၏ အရှင် ဂရုဍကို တိုက်ခိုက်하였다။ သို့သော် မူလပုဂ္ဂိုလ် သီရိဟရီသည် စုဒർശနစက်ကရဖြင့် ထိုရန်သူ၏ ခေါင်းကိုလည်း ဖြတ်တောက်하였다။
The chapter states the theological reason: they were not devotees of Vāsudeva. In Bhāgavata logic, eligibility for the highest fruit is not based on labor alone but on consciousness and surrender. The asuras’ participation is instrumental, yet their intent is exploitative; thus providence (poṣaṇa) ensures amṛta serves the Lord’s devotees and cosmic order.
Bali employs māyā—battlefield jugglery producing mountains, fire, floods, beasts, and terror—to destabilize the devas’ morale. These effects succeed only while the devas lack a countermeasure within their own power. They fail the moment Hari appears, because the Lord’s transcendental potency is ontologically prior to material illusion; His presence nullifies māyā just as awakening ends a dream.
The text pairs major devas with major asuras (e.g., Bali–Indra; Kārttikeya–Tāraka; Varuṇa–Heti; Mitra–Praheti; Yama–Kālanābha; Viśvakarmā–Maya; Bṛhaspati–Śukra; Śiva–Jambha; moon–Rāhu; Durgā/Bhadrakālī vs Śumbha–Niśumbha). The purpose is to portray the entire cosmic administration engaged, emphasizing that dharma’s defense involves all levels of universal governance, yet remains ultimately dependent on Bhagavān’s intervention.
Hari’s arrival marks the turning point from contested power to decisive protection (poṣaṇa). Garuḍa symbolizes swift, sovereign intervention, and the Lord’s appearance demonstrates that remembrance and surrender invoke divine presence. The narrative underscores that when devotees are overwhelmed, the Supreme Lord personally dispels fear and restores order.
Kālanemi is an asura who attacks Garuḍa with a trident. Hari catches the weapon and kills Kālanemi with it, along with his lion mount. The episode illustrates the futility of aggression against the Supreme: the asura’s own instrument becomes the means of his defeat, highlighting the Lord’s mastery over all weapons and all worlds.