Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 27

संहत्य दण्डं ब्रूयात्तुल्यवेतनोऽस्मि भवद्भिः सह भोग्यमिदं राज्यं मयाभिहितैः परोऽभिहन्तव्यः इति ॥ कZ_१०.३.२७ ॥

saṃhatya daṇḍaṃ brūyāt tulyavetano'smi bhavadbhiḥ saha bhogyam idaṃ rājyaṃ mayābhihitaiḥ paro'bhihantavyaḥ iti

လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ကို စုစည်းပြီးနောက် သူသည် သူတို့အား ဤသို့ ပြောရမည်– «ငါသည် သင်တို့နှင့် တူညီသောအခကြေးငွေဖြင့် လစာရသူဖြစ်သည်။ ဤနိုင်ငံကို သင်တို့နှင့်အတူ ပိုင်ဆိုင်၍ ကာကွယ်ခံစားရမည်။ ငါ၏အမိန့်အရ ရန်သူကို ထိုးနှက်ဖျက်ဆီးရမည်»။

संहत्यhaving united / having gathered together
संहत्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootसम् + हन्
Formक्त्वान्त अव्यय; उपसर्गः सम्; अर्थे—‘एकत्र कृत्वा/समवायेन’
दण्डम्the rod; punishment/force (state coercion)
दण्डम्:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
ब्रूयात्he should say
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
तुल्य-वेतनःone with equal pay (an equal-salaried person)
तुल्य-वेतनः:
TypeAdjective (used as Noun)
Rootतुल्य + वेतन
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; समासः—कर्मधारयः (‘तुल्यं वेतनं यस्य’)
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
Formलट्; परस्मैपद; उत्तमपुरुष; एकवचन
भवद्भिःby you (honoured sirs); with you
भवद्भिः:
TypePronoun (honorific)
Rootभवत्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Formअव्यय; सह-योगे तृतीयया सह प्रयोगः
भोग्यम्to be enjoyed/shared
भोग्यम्:
TypeAdjective
Rootभोग्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; ‘भुज्’ धातोः यत्-प्रत्ययान्त (enjoyable/fit to be enjoyed/shared)
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
राज्यम्the kingdom; sovereignty
राज्यम्:
TypeNoun
Rootराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
मयाby me
मया:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formएकवचन; तृतीया
अभिहितैःby those who have been addressed/instructed (by me)
अभिहितैः:
TypePast Passive Participle (used adjectivally)
Rootअभि + धा (अभिधा)
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया; क्त-प्रत्ययान्त; ‘अभिहित’ = ‘कथित/निर्दिष्ट’
परःthe other (party); the enemy
परः:
TypeNoun/Adjective
Rootपर
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘अन्यः/शत्रुः’ अर्थे
अभिहन्तव्यःis to be struck/attacked; must be killed
अभिहन्तव्यः:
TypeGerundive (Future Passive Participle)
Rootअभि + हन्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; तव्यत्-प्रत्ययान्त; कर्मणि—‘अभिहन्तव्यः’ = ‘हन्तव्यः/आक्रमणीयः’
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न
D
daṇḍa (coercive power/army)
R
rājya (state)

FAQs

It frames the king as a co-stakeholder rather than a distant extractor, strengthening loyalty and willingness to bear risk by projecting distributive fairness and shared sacrifice.