Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 7

नष्टे विनष्टे न्यङ्गे अपितृके अमातृके इत्यनिर्देशेन विनयग्राहणम् ॥ कZ_०३.३.०७ ॥

naṣṭe vinaṣṭe nyaṅge apitṛke amātṛke ityanirdeśena vinayagrāhaṇam

ပျောက်ဆုံးနေခြင်း၊ ပျက်စီး၍ အားမရှိ/အရင်းအနှီးမရှိခြင်း၊ မသန်စွမ်းခြင်း၊ အဖမရှိခြင်း၊ အမမရှိခြင်း စသည့်အမှုများတွင်—အသေးစိတ်မဖော်ပြဘဲ ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုထားသကဲ့သို့—စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မှု/အုပ်ထိန်းမှု (vinaya-grāhaṇa) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

नष्टेwhen (it is) lost
नष्टे:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootनश्
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; (सप्तमी-तत्काल/अवस्था)
विनष्टेwhen (it is) destroyed/ruined
विनष्टे:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootनश् (वि+नश्)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; (सप्तमी-तत्काल/अवस्था)
न्यङ्गेwhen (it is) defective/maimed
न्यङ्गे:
TypeNoun/Adjective
Rootन्यङ्ग
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; ‘न्यङ्ग’ = defective/maimed (person/thing)
अपितृकेwhen (it is/person is) fatherless
अपितृके:
TypeAdjective (bahuvrihi-like possessive)
Rootअपितृक
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; a- + पितृक (‘having a father’) → ‘without a father’
अमातृकेwhen (it is/person is) motherless
अमातृके:
TypeAdjective (bahuvrihi-like possessive)
Rootअमातृक
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी; a- + मातृक (‘having a mother’) → ‘without a mother’
इतिthus/‘so’ (quoting the preceding items)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formनिपात; इत्यादि-निर्देशार्थ
अनिर्देशेनby non-specification; without explicit mention
अनिर्देशेन:
TypeNoun
Rootअनिर्देश
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया; a- + निर्देश (‘specification/explicit mention’)
विनयग्रहणम्taking/acceptance for disciplinary (penal) procedure
विनयग्रहणम्:
TypeNoun (action noun)
Rootग्रह् (वि+नी → विनय; + ग्रहण)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘विनयस्य ग्रहणम्’ = taking/accepting as vinaya; head: ग्रहण (from √ग्रह्, ल्युट्/अन-प्रत्यय)
W
ward/dependent (implied)
G
guardian/state authority (implied)

FAQs

They define vulnerability triggers for intervention, enabling authorities to act quickly while keeping discretion anchored to recognizable categories.