Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 21

तीर्थकरस्तपस्वी व्याधितः क्षुत्पिपासाध्वक्लान्तस्तिरोजनपदो दण्डखेदी निष्किंचनश्चानुग्राह्याः ॥ कZ_०३.२०.२१ ॥

tīrthakarastapasvī vyādhitaḥ kṣutpipāsādhvaklāntastirojanapado daṇḍakhedī niṣkiṃcanaścānugrāhyāḥ

ဘုရားဖူးများ၊ တပသီများ၊ နာမကျန်းသူများ၊ ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ခရီးပန်းနွမ်းခြင်းကြောင့် မောပန်းသူများ၊ အခြားဒေသမှ လာသူများ၊ ပြစ်ဒဏ်ကြောင့် ဒုက္ခရောက်သူများနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများကို အနူးအညွတ်ထား၍ ကူညီထောက်ပံ့ရမည်။

तीर्थकरःone who makes/establishes a ford or public crossing-place; a benefactor who builds public works
तीर्थकरः:
TypeNoun (agent noun)
Rootतीर्थ + कृ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कृ-धातु से -अ (कर्तृवाचक) प्रत्यय; ‘तीर्थं करोति’ इति
तपस्वीan ascetic; one practicing austerities
तपस्वी:
TypeNoun (adjectival)
Rootतपस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; -इन् प्रत्यय (तपस्विन्)
व्याधितःone who is ill/afflicted by disease
व्याधितः:
TypeNoun (past participle used adjectivally)
Rootव्याधि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘व्याधित’ (पीडित) विशेषणरूपेण
क्षुत्hunger
क्षुत्:
TypeNoun
Rootक्षुध्
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘क्षुध्’ से ‘क्षुत्’ (भूख)
पिपासाthirst
पिपासा:
TypeNoun
Rootपिपासा
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
अध्वक्लान्तःweary from travel; travel-worn
अध्वक्लान्तः:
TypeNoun (adjectival compound)
Rootअध्वन् + क्लम्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘अध्वनि क्लान्तः’ = यात्रा/मार्ग से थका हुआ
तिरोजनपदःa foreigner; one from another country/territory
तिरोजनपदः:
TypeNoun (compound)
Rootतिरस् + जनपद
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘तिरस्’ (पार/पर) + ‘जनपद’ = परदेश/अन्य जनपद से आया हुआ
दण्डखेदीone distressed by punishment; suffering under penal action
दण्डखेदी:
TypeNoun (agent noun)
Rootदण्ड + खेद
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘दण्डेन खेद्यते/खेदयति’ इति—दण्ड (दण्ड-पीड़ा/दण्ड-प्रहार) से पीड़ित/कष्टभोगी
निष्किंचनःdestitute; having nothing
निष्किंचनः:
TypeNoun (adjectival)
Rootनिष् + किंचन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘निष्किंचन’ = अकिंचन/दरिद्र
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अनुग्राह्याःto be shown favor; deserving assistance/protection
अनुग्राह्याः:
TypeAdjective (gerundive)
Rootअनु + ग्रह्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; -य (तव्यत्/ण्यत्-समर्थ) भाव: ‘अनुग्राह्य’ = अनुग्रहणीय/सहाय्य-योग्य
P
pilgrim
A
ascetic
S
sick person
T
traveller
F
foreigner
D
destitute

FAQs

Visible mercy and protection of the vulnerable strengthens compliance and trust, reducing conflict and reputational costs for the state.