Sutra 4

Devanagari script

कुष्ठोन्मादक्लैब्यादिभिः कुत्सायां च सत्यमिथ्यास्तुतिनिन्दासु द्वादशपणोत्तरा दण्डास्तुल्येषु ॥ कZ_०३.१८.०४ ॥

Transliteration

kuṣṭhonmādaklaibyādibhiḥ kutsāyāṃ ca satyamithyāstutinindāsu dvādaśapaṇottarā daṇḍās tulyeṣu

Translation

အပြစ်တင်လှောင်ပြောင်ရာတွင် «အနာရောဂါသည် (leper)», «ရူးသွပ်သူ», «လိင်မစွမ်းသူ» စသည်တို့ကဲ့သို့သောအမည်ခေါ်ခြင်း ပါဝင်လျှင်၊ ထို့ပြင် အမှန်/အမှားဖြစ်စေသော ချီးမွမ်း/အပြစ်တင်ကိစ္စများတွင်လည်း အဆင့်အတန်းတူညီသူများအတွက် ဒဏ်ငွေသည် ၁၂ ပဏမှ စ၍ ပိုမိုတိုးမြှင့်နိုင်သည်။

Word by Word

• कुष्ठ: leprosy (as an abusive imputation)
• Type: Noun
• Root: कुष्ठ
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• उन्माद: madness/insanity (as an abusive imputation)
• Type: Noun
• Root: उन्माद
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• क्लैब्य: impotence/effeminacy (as an abusive imputation)
• Type: Noun
• Root: क्लैब्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• आदिभिः: and the like; with etcetera (instrumental plural)
• Type: Noun
• Root: आदि
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन; ‘आदि’ = ‘इत्यादि’

• कुत्सायाम्: in abuse/insult (in the context of reviling)
• Type: Noun
• Root: कुत्सा
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• सत्य: true (truthful)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सत्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)

• मिथ्या: falsely; untruly
• Type: Indeclinable/Adverb
• Root: मिथ्या
• Form: अव्यय; ‘false/incorrectly’ अर्थे (समासपूर्वपद)

• स्तुति: in praises (commendations)
• Type: Noun
• Root: स्तुति
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासान्तर्गत)

• निन्दासु: in censures (denunciations)
• Type: Noun
• Root: निन्दा
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासान्तर्गत)

• द्वादश: twelve
• Type: Numeral
• Root: द्वादश
• Form: संख्यावाचक (अव्ययवत् प्रयोग)

• पण: paṇa (a monetary unit)
• Type: Noun
• Root: पण
• Form: पुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद) दण्डपरिमाणे

• उत्तरा: additional; in excess
• Type: Adjective
• Root: उत्तर
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘अधिक/अतिरिक्त’ अर्थे

• दण्डाः: penalties/fines
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन

• तुल्येषु: in similar (cases/offences)
• Type: Adjective
• Root: तुल्य
• Form: पुं/नपुंसक; सप्तमी बहुवचन; ‘समानेषु (प्रसङ्गेषु/अपराधेषु)’

Entities Mentioned

• speaker
• target/victim
• court

More Details

FAQs

What does ‘tulyeṣu’ (among equals) imply for enforcement?

It sets a baseline schedule for same-status parties; later rules adjust fines upward or downward depending on relative rank and protected categories.