Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 2

शरीरप्रकृतिश्रुतवृत्तिजनपदानां शरीरोपवादे काणखञ्जादिभिः सत्ये त्रिपणो दण्डः मिथ्योपवादे षट्पणो दण्डः ॥ कZ_०३.१८.०२ ॥

śarīraprakṛtiśrutavṛttijanapadānāṃ śarīropavāde kāṇakhañjādibhiḥ satye tripaṇo daṇḍaḥ mithyopavāde ṣaṭpaṇo daṇḍaḥ

လူတစ်ဦး၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ သဘာဝ/လက္ခဏာ၊ ပညာ/ဂုဏ်သတင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း/အကျင့်အကြံ၊ သို့မဟုတ် နေရပ်ဒေသကို ပစ်မှတ်ထား၍ «မျက်စိတစ်ဖက်», «ခြေမသန်/လမ်းမလျှောက်နိုင်» စသည့် စကားလုံးများဖြင့် အပြစ်တင်စော်ကားပါက—စွပ်စွဲချက်မှန်လျှင် ဒဏ်ငွေ ၃ paṇa၊ မမှန်လျှင် ဒဏ်ငွေ ၆ paṇa ဖြစ်သည်။

शरीरbody
शरीर:
TypeNoun
Rootशरीर
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
प्रकृतिconstitution; natural disposition
प्रकृति:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
श्रुतlearning; what is heard/learnt
श्रुत:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootश्रु (क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद); क्त-प्रत्ययान्त
वृत्तिoccupation; livelihood
वृत्ति:
TypeNoun
Rootवृत्ति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
जनपदcountry/territory (district)
जनपद:
TypeNoun
Rootजनपद
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (समासान्तपद)
शरीर-प्रकृति-श्रुत-वृत्ति-जनपदानाम्of (one’s) body, constitution, learning, occupation, and country
शरीर-प्रकृति-श्रुत-वृत्ति-जनपदानाम्:
TypeCompound (Noun)
Root
Formसमाससमूहः; षष्ठी बहुवचन; ‘…-आनाम्’ = ‘of (a person’s) body, constitution, learning, occupation, and country’
शरीरin/with regard to the body
शरीर:
TypeNoun
Rootशरीर
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (समासपूर्वपद)
उपवादेin the case of defamation/abusive allegation
उपवादे:
TypeNoun
Rootउपवाद
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
शरीरोपवादेin defamation concerning the body
शरीरोपवादे:
TypeCompound (Noun)
Root
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समास; सप्तमी एकवचन; ‘शरीरे उपवादे’
काण(by words like) ‘one-eyed’
काण:
TypeNoun/Adjective
Rootकाण
Formपुंलिङ्ग (विशेषणवत्), तृतीया, बहुवचन (समासपूर्वपद)
खञ्ज‘lame’
खञ्ज:
TypeNoun/Adjective
Rootखञ्ज
Formपुंलिङ्ग (विशेषणवत्), तृतीया, बहुवचन (समासपूर्वपद)
आदिभिःand the like (etc.)
आदिभिः:
TypeNoun (indeclinable-like in sense)
Rootआदि
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘आदि’ = ‘and the like’
काण-खञ्ज-आदिभिःby (terms) like ‘one-eyed’, ‘lame’, etc.
काण-खञ्ज-आदिभिः:
TypeCompound (Noun)
Root
Formतृतीया बहुवचन; ‘by (terms) such as one-eyed, lame, etc.’
सत्येwhen true (i.e., if the allegation is true)
सत्ये:
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (सप्तमी-सम्बन्धे)
त्रिपणःa fine of three paṇas
त्रिपणः:
TypeNoun
Rootत्रि + पण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्रयः पणाः यस्य’/‘त्रिपण-प्रमाणः’
दण्डःpenalty; fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मिथ्याfalsely; untruthfully
मिथ्या:
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या
Formअव्यय; विशेषणार्थे
उपवादेin the case of defamation
उपवादे:
TypeNoun
Rootउपवाद
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मिथ्योपवादेin false defamation
मिथ्योपवादे:
TypeCompound (Noun)
Root
Formसप्तमी एकवचन; ‘मिथ्या उपवादे’ = ‘in false defamation’
षट्पणःa fine of six paṇas
षट्पणः:
TypeNoun
Rootषट् + पण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘षट् पणाः’ प्रमाणम्
दण्डःpenalty; fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
A
accuser/slanderer
T
target/victim
C
court

FAQs

Proportionality with an evidentiary dimension: false allegations are punished more severely than true (though still abusive) statements.