Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 3
सीता भागो बलिः करो वणिक् नदीपालस्तरो नावः पत्तनं विविचितं वर्तनी रज्जुश्चोररज्जुश्च राष्ट्रम् ॥ कZ_०२.६.०३ ॥
sītā bhāgo baliḥ karo vaṇik nadīpālastaro nāvaḥ pattanaṃ vivicitaṃ vartanī rajjuścorarajjuśca rāṣṭram
နိုင်ငံ၏ (ကျေးလက်/ပြည်နယ်) ဝင်ငွေအခြေခံမှာ—ဘုရင်ပိုင် စိုက်ပျိုးမြေ (sītā)၊ ထွက်ကုန်အပေါ် အစိုးရရယူသည့် အပိုင်း (bhāga)၊ ဘာသာရေး/အခွန်ဆောင် (bali)၊ အခွန် (kara)၊ ကုန်သည်အခွန်/အခကြေး၊ မြစ်ကာကွယ်ရေးနှင့် မြစ်ဆိုင်ရာ အခကြေး၊ လှေ/ဖယ်ရီ၊ ဆိပ်ကမ်း/မြို့အခွန် (pattana)၊ မျိုးစုံ/မမှန်ကန်သော ကောက်ခံမှု (vivicita)၊ လမ်းကြောင်းဝင်ငွေ၊ ကြိုး/တံတားခကဲ့သို့ အခကြေးကောက်ခံမှု၊ နှင့် «သူခိုးကြိုး» (လုယက်သူများကို တားဆီးနှိမ်နင်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်ရယူမှုများနှင့် ဆက်စပ်သည့် ကောက်ခံမှု) တို့ဖြစ်သည်။
FAQs
It shifts from urban, office- and licensing-based revenues to agrarian shares, territorial taxes, and transport corridor collections across the wider realm.
These are chokepoints of commerce; charging for protection, passage, and infrastructure turns security and connectivity into steady fiscal streams.