Adhyaya 257

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सीमाविवादादिनिर्णयो नाम षट्पञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः वाक्पारुष्यादिप्रकरणम् अग्निर् उवाच सत्यासत्यान्यथा स्तोत्रैर् न्यूनाङ्गेन्द्रियरोगिणां क्षेपं करोति चेद्दण्ड्यः पणानर्धत्रयोदश

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ “နယ်နိမိတ်အငြင်းပွားမှုတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက် စသည်” ဟူသော အခန်း ၂၅၆ သည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၂၅၇ “နှုတ်ဖြင့်ရိုင်းစိုင်းခြင်း စသည်တို့၏ အကြောင်းအရာ” စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—အမှန်ပြောသည်ဖြစ်စေ အမှားပြောသည်ဖြစ်စေ၊ ချီးမွမ်းသကဲ့သို့ ပြောကာ အပြစ်တင်သည့် စကား သို့မဟုတ် လှောင်ပြောင်စကားဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါချို့တဲ့သူ၊ အာရုံအင်္ဂါချို့ယွင်းသူ၊ သို့မဟုတ် ရောဂါရှိသူကို ကဲ့ရဲ့လျှင်၊ ထိုသူကို ပဏ ၁၂ နှင့် တစ်ဝက် (၁၂.၅) ဒဏ်ကြေးဖြင့် အပြစ်ပေးရမည်။

Verse 2

अभिगन्तास्मि भगिनीम्मातरं वा तवेति च शपन्तं दापयेद्राजा पञ्चविंशतिकं दमं

တစ်ဦးဦးက ကျိန်ဆိုနေစဉ် “သင့်ညီမကို သို့မဟုတ် သင့်မိခင်ကို ငါ လွန်ကျူးမည်” ဟု ပြောဆိုလျှင်၊ မင်းက ထိုကျိန်ဆိုသူအား ပဏ ၂၅ ဒဏ်ကြေး ပေးဆောင်စေရမည်။

Verse 3

अर्धो ऽधमेषु द्विगुणः परस्त्रीषूत्तमेषु च दण्डप्रणयनं कार्यं वर्णजात्युत्तराधरैः

အဆင့်နိမ့်သူ ပြစ်မှုကျူးလွန်လျှင် ဒဏ်ကို တစ်ဝက်သာ ချမှတ်ရမည်။ အခြားသူ၏ ဇနီးနှင့် ပတ်သက်သော ပြစ်မှု သို့မဟုတ် အဆင့်မြင့်သူတို့တွင် ဖြစ်လျှင် ဒဏ်ကို နှစ်ဆ ချမှတ်ရမည်။ ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းသည် ကျူးလွန်သူနှင့် ထိခိုက်သူတို့၏ ဝဏ္ဏ (varṇa) အဆင့်အတန်းကို အမြင့်–အနိမ့် အစဉ်လိုက် စိစစ်၍ သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 4

प्रातिलोम्यापवादेषु द्विगुणत्रिगुणा दमाः वर्णानामानुलोम्येन तस्मादेवार्धहानितः

ပရတိလိုမ (pratiloma) အမျိုးအစား ပြောင်းပြန်အဆက်အသွယ်များနှင့် အပြစ်တင်စော်ကားခြင်းတို့တွင် ဝဏ္ဏအဆင့်မြင့်သူများအတွက် ဒဏ်ငွေကို နှစ်ဆ သို့မဟုတ် သုံးဆ တိုးမြှင့်ရမည်။ သို့ရာတွင် အနုလိုမ (anuloma) အစဉ်တကျ ဖြစ်လျှင် ထို့ကြောင့် ဒဏ်ကို တစ်ဝက် လျှော့ချရမည်။

Verse 5

वाहुग्रीवानेत्रसक्थिविनाशे वाचिके दमः शत्यस्ततो ऽर्धिकः पादनासाकर्णिकरादिषु

လက်၊ လည်ပင်း၊ မျက်စိ၊ သို့မဟုတ် ပေါင်တို့၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးလျှင် ငွေဒဏ် တစ်ရာ (ယူနစ်) ချမှတ်ရမည်။ ခြေ၊ နှာခေါင်း၊ နား၊ ခေါင်းဘေး (temple) စသည်တို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရလျှင် ထို၏ တစ်ဝက်သာ ဖြစ်သည်။

Verse 6

अशक्तस्तु वदन्नेवन्दण्डनीयः पणान् दश तथा शक्तः प्रतिभुवं दद्यात् क्षेमाय तस्य तु

သို့သော် အာမခံ/ပေးချေမှုကို မပြုနိုင်သောသူက ထိုသို့ ပြောဆိုနေသေးလျှင် ပဏ (paṇa) ဆယ် ပေးဒဏ် ချမှတ်ရမည်။ အာဏာရှိ၍ ပေးနိုင်သူကတော့ ထိုသူ၏ လုံခြုံရေးနှင့် လိုက်နာမှုအတွက် ပရတိဘု (pratibhu) အာမခံသူကို ပေးအပ်ရမည်။

Verse 7

पतनीयकृते क्षेपे दण्डी मध्यमसाहसः उपपातकयुक्ते तु दाप्यः प्रथमसाहसं

ပတနီယ (patanīya) ဟုခေါ်သော လူမှု-ဘာသာရေး ကျဆင်းစေသည့် အလွန်ပြင်းထန်သော အပြစ်နှင့် ဆက်စပ်သော အမှုတွင် ပစ်ခတ်/တိုက်ခိုက်ခြင်း ပြုလျှင် ကျူးလွန်သူကို အလယ်အဆင့် sāhasa ဒဏ်ငွေဖြင့် အပြစ်ပေးရမည်။ သို့ရာတွင် upapātaka (ဒုတိယအဆင့် အပြစ်) နှင့် ဆက်စပ်လျှင် ပထမအဆင့် sāhasa ဒဏ်ငွေကို ပေးဆောင်စေရမည်။

Verse 8

त्रैविद्यनृपदेवानां क्षेप उत्तमसाहसः दद्यादित्यत्र दाप्य इति पाठो भवितुं युक्तः मध्यमो ज्ञातिपूगानां प्रथमो ग्रामदेशयोः

ဝေဒသုံးပညာရှင် (traividya)၊ မင်း၊ သို့မဟုတ် နတ်ဘုရားတို့ကို ရိုင်းစိုင်းစွာစော်ကားခြင်း (kṣepa) သည် sāhasa အပြစ်အမှု၏ အမြင့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်သည်။ «ပေးရမည် (dadyāt)» ဟူသော စာပိုဒ်တွင် «ပေးဆောင်စေရမည် (dāpya)» ဟူသော ဖတ်ပုံက ပိုသင့်တော်သည်။ ဆွေမျိုး သို့မဟုတ် အသင်းအဖွဲ့ကို စော်ကားလျှင် အလယ်အဆင့်; ရွာ သို့မဟုတ် ဒေသကို စော်ကားလျှင် အနိမ့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်သည်။

Verse 9

असाक्षिकहते चिह्नैर् युक्तिभिन्नागमेन च द्रष्टव्यो व्यवहारस्तु कूटचिह्नकृताद्भयात्

သက်သေမရှိခြင်းကြောင့် အမှုကိစ္စတစ်ရပ် မရှင်းလင်းသော်၊ တရားရေးအငြင်းပွားမှုကို အပြင်ပန်းအမှတ်အသားများနှင့် အာဂမ (āgama) အာဏာပိုင်ထုံးတမ်းအပေါ် အခြေခံသော ယုတ္တိဖြင့် စိစစ်ရမည်။ ဤသို့ပြုခြင်းသည် အမှတ်အသားအတုလုပ်သူတို့ကို ကြောက်ရွံ့သတိပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 10

भस्मपङ्करजःस्पर्शे दण्डो दशपणः स्मृतः अमेध्यपार्ष्णिनिष्ठ्यूतस्पर्शने द्विगुणः स्मृतः

ပြာ၊ ရွံ့၊ သို့မဟုတ် ဖုန်ကို ထိတွေ့လျှင် ဒဏ်ကြေး ဆယ် paṇa ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ မသန့်ရှင်းသောအရာ—ဥပမာ အညစ်ကပ်နေသော ခြေခလယ်/ခြေဖနောင့် သို့မဟုတ် တံတွေး—ကို ထိတွေ့လျှင် ဒဏ်ကြေးကို နှစ်ဆ ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 11

समेष्वेवं परस्त्रीषु द्विगुणस्तूत्तमेषु च हीनेष्वर्धं दमो मोहमदादिभिरदण्डनम्

အခြားသူ၏ ဇနီးနှင့် ဆက်ဆံမှုအမှုတွင် ထိန်းသိမ်းခြင်း/ပရాయశ्चित्त ကို ဤသို့ ချမှတ်ရမည်—အဆင့်တူသော မိန်းမများအတွက် ယခင်က ဆိုသကဲ့သို့၊ အဆင့်မြင့်သူများအတွက် နှစ်ဆ၊ အဆင့်နိမ့်သူများအတွက် တစ်ဝက်။ သို့သော် မောဟ၊ မူးယစ်ခြင်း စသည့်အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့လျှင် အပြစ်ဒဏ် (ဒဏ်ခတ်မှု) မချမှတ်ရ။

Verse 12

विप्रपीडाकरं च्छेद्यमङ्गमब्राह्मणस्य तु उद्गूर्णे प्रथमो दण्डः संस्पर्शे तु तदर्धिकः

ဗြာဟ္မဏကို ထိခိုက်စေသော ဗြာဟ္မဏမဟုတ်သူအတွက် အပြစ်ကျူးလွန်သည့် ကိုယ်အင်္ဂါကို ဖြတ်တောက်ရမည်။ လက်/လက်နက်ကို မတ်တပ်ရပ်အောင် မြှောက်ခြင်းသာ ဖြစ်လျှင် ပထမအဆင့် ဒဏ်ခတ်မှု; အမှန်တကယ် ထိတွေ့ထိုးနှက်လျှင် ဒဏ်ကို တစ်ဝက်ထပ်တိုး ချမှတ်ရမည်။

Verse 13

उद्गूर्णे हस्तपादे तु दशविंशतिकौ दमौ परस्परन्तु सर्वेषां शास्त्रे मध्यमसाहसः

လက် သို့မဟုတ် ခြေကို ထိုးနှက်ရန် မြှောက်လျှင် ဒါမ (dāma) ၁၀ သို့မဟုတ် ၂၀ ဒဏ်ကြေး ချမှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ပါတီအားလုံးအကြား အပြန်အလှန် ဖြစ်ပွားလျှင် သာသနာကျမ်းများက «အလယ်အဆင့် အကြမ်းဖက်မှု» (madhyama-sāhasa) ဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 14

पादकेशांशुककरोल्लुञ्चनेषु पणान् दश पीडाकर्षां शुकावेष्टपादाध्यासे शतन्दमः

ခြေ၊ ဆံပင်၊ အဝတ်အစား သို့မဟုတ် လက်ကို ဆွဲဖြုတ်/ဆွဲလှန်ခြင်းတို့အတွက် ဒဏ်ကြေး ပဏ (paṇa) ၁၀ ချမှတ်သည်။ နာကျင်စေသည့် အလျားဆွဲခြင်းနှင့် အဝတ်ဖြင့် ပတ်လည်ကာ ခြေဖြင့် နင်းခြင်းတို့အတွက် ဒဏ်ကြေး ပဏ ၁၀၀ ချမှတ်သည်။

Verse 15

शोणितेन विना दुःस्वङ्कुर्वन् काष्ठादिभिर्नरः द्वात्रिंशतं पणान् दाप्यो द्विगुणं दर्शने ऽसृजः

ယောက်ျားတစ်ဦးက သစ်သားစသည်တို့ဖြင့် အခြားသူကို ထိုးနှက်၍ နာကျင်စေသော်လည်း သွေးမထွက်လျှင် ပဏ (paṇa) ၃၂ ဒဏ်ကြေး ပေးဆောင်ရမည်။ သွေးထွက်မြင်ရလျှင် ဒဏ်ကြေးကို နှစ်ဆ ချမှတ်သည်။

Verse 16

करपाददतो भङ्गे च्छेदने कर्णनासयोः मध्यो दण्डो व्रणोद्भेदे मृतकल्पहते तथा

လက်၊ ခြေ သို့မဟုတ် သွား ကျိုးပဲ့ခြင်း၊ နား သို့မဟုတ် နှာခေါင်း ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ထို့အတူ အနာကို ဖောက်ဖွင့်/ပေါက်ကွဲစေခြင်းနှင့် လူကို သေသကဲ့သို့ ဖြစ်စေသော ထိုးနှက်မှုတို့အတွက် «အလယ်အဆင့်» ဒဏ်ပေးမှုကို သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 17

चेष्टाभोजनवाग्रोधे नेत्रादिप्रतिभेदने कन्धराबाहुसक्थ्याञ्च भङ्गे मध्यमसाहसः

လှုပ်ရှားမှု၊ အစားအစာ သို့မဟုတ် စကားပြောခြင်းကို တားဆီးခြင်း၊ မျက်စိစသည့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ထိခိုက်စေခြင်း၊ လည်ပင်း၊ လက်မောင်းနှင့် ပေါင်ရိုး ကျိုးပဲ့စေခြင်းတို့ကို «အလယ်အဆင့် အကြမ်းဖက်မှု» (madhyama-sāhasa) ဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 18

एकं घ्नतां बहूनाञ्च यथोक्ताद्द्विगुणा दमाः कलहापहृतं देयं दण्डस्तु द्विगुणः स्मृतः

တစ်ဦးတည်းကို ထိုးနှက်သူနှင့် လူအများကို ထိုးနှက်သူတို့အတွက် ယခင်ဖော်ပြထားသည့် ဒဏ်ကြေး၏ နှစ်ဆကို ချမှတ်ရမည်။ အငြင်းပွားမှုအတွင်း ယူဆောင်သွားသမျှကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရမည်၊ ထို့ပြင် အပြစ်ဒဏ်ကြေးကိုလည်း နှစ်ဆဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 19

दुःखमुत्पादयेद्यस्तु स समुत्थानजं व्ययम् द्वाविंशतिपणामिति ख दाप्यो दण्डञ्च यो यस्मिन् कलहे समुदाहृतः

အခြားသူကို ဒုက္ခဖြစ်စေသူသည် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကုန်ကျစရိတ်ကို ပေးဆောင်ရမည်။ ဒဏ်ကြေးကို ပဏ ၂၂ ဟု ဆိုထားပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသည့် အငြင်းပွားမှုကိစ္စအလိုက် ထိုပြစ်ဒဏ်ကို ချမှတ်ရမည်။

Verse 20

तरिकः स्थलजं शुल्कं गृह्नन् दण्ड्यः पणान्दश ब्राह्मणप्रातिवेश्यानामेतदेवानिमन्त्रणे

လှေသမား (သို့) အခွန်ကောက်သူက မြေခွန်ကို ကောက်ယူလျှင် ပဏ ၁၀ ဒဏ်ကြေး ချမှတ်ရမည်။ ဗြာဟ္မဏများနှင့် ပရာတိဝေရှျ (ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်ရှိ အခွင့်ထူးရနေထိုင်သူ/ဧည့်သည်) တို့အတွက်လည်း မဖိတ်ခေါ်ခြင်းကိစ္စတွင် ဤစည်းကမ်းတူညီစွာ သက်ရောက်သည်။

Verse 21

अभिघाते तथा भेदे च्छेदे बुद्ध्यावपातने पणान्दाप्यः पञ्चदशविंशतिं तत्त्रयन्तथा

ထိုးနှက်ခြင်း၊ ပျက်စီးစေခြင်း (ဖောက်ဖျက်/ကွဲပျက်)၊ ဖြတ်တောက်ခြင်း (အင်္ဂါချို့ယွင်းစေခြင်း) နှင့် သတိဉာဏ်ပျောက်ဆုံးစေခြင်းတို့အတွက် ပဏ ၁၅ မှ ၂၀ အထိ ဒဏ်ကြေး ချမှတ်ရမည်။ ထို့အပြင် အဆင့်မြင့်ပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ထို၏ သုံးဆကိုလည်း ထိုနည်းတူ ချမှတ်ရသည်။

Verse 22

दुःस्वोत्पादिगृहे द्रव्यं क्षिपन् प्राणहरं तथा षाडशाद्यं पणात् दाप्यो द्वितीयो मध्यमन्दमम्

အပမင်္ဂလဖြစ်နေသော အိမ်ထဲသို့ ပစ္စည်းဥစ္စာကို ပစ်ချသူနှင့် အသက်ဖျက်စေသော အဆိပ်သတ္တုကို ပေးသူတို့လည်းတူညီသည်။ ထိုသူသည် ဒုတိယအဆင့် အပြစ်ရှိသူဖြစ်၍ ပဏ ၁၆ မှ စ၍ အလယ်အလတ်အဆင့် (လျော့ပေါ့ထားသော) ဒဏ်ကြေးကို ပေးဆောင်ရမည်။

Verse 23

दुःखे च शोणितोत्पादे शाखाङ्गच्छेदने तथा दण्डः क्षुद्रपशूनां स्याद्द्विपणप्रभृतिः क्रमात्

နာကျင်စေခြင်း၊ သွေးထွက်စေခြင်း၊ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းကို ဖြတ်တောက်ခြင်းတို့အတွက် သေးငယ်သောတိရစ္ဆာန်များတွင် ဒဏ်ကြေးကို ပဏ ၂ မှ စ၍ အပြစ်၏ပြင်းထန်မှုအလိုက် အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 24

लिङ्गस्य च्छेदने मृत्तौ मध्यमो मूल्यमेव च महापशूनामेतेषु स्थानेषु द्विगुणा दमाः

လိင်အင်္ဂါကို ဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် သေဆုံးမှုဖြစ်ပွားသည့်အခါ ဒဏ်ကြေးမှာ အလယ်အဆင့်ဒဏ်ကြေးဖြစ်ပြီး ထို့ပြင် တန်ဖိုးအပြည့်ကိုလည်း လျော်ကြေးအဖြစ် ပေးရမည်။ ဤအခြေအနေများတွင် တိရစ္ဆာန်ကြီးများအတွက် ဒဏ်ကြေးကို နှစ်ဆ သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 25

प्ररोहिशाखिनां शाखास्कन्धसर्वविदारणे उपजीव्यद्रुमाणान्तु विंशतेर्द्विगुणा दमाः

ပင်ပေါက်ထွက်ပြီး ကိုင်းခက်ရှိသော သစ်ပင်များ၏ ကိုင်း သို့မဟုတ် တံတောင် (တံခွန်) ကို မည်သို့ပင် ခွဲဖောက် ပျက်စီးစေပါစေ ဒဏ်ကြေးမှာ ပဏ ၂၀ ဖြစ်သည်။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ထောက်ပံ့သော သစ်ပင်များအတွက်မူ ဒဏ်ကြေးကို နှစ်ဆ (ပဏ ၄၀) ချမှတ်ရမည်။

Verse 26

यः साहसङ्कारयति स दाप्यो द्विगुणन्दमम् यस्त्वेवमुक्त्वाहं दाता कारयेत् स चतुर्गुणम्

အကြမ်းဖက်မှု/တိုက်ခိုက်မှုကို ပြုလုပ်စေသူသည် ဒဏ်ကြေးကို နှစ်ဆ ပေးဆောင်ရမည်။ သို့ရာတွင် “ငါပေးမည်” ဟု ပြောပြီး ထိုအမှုကို ပြုလုပ်စေသူသည် လေးဆ ဒဏ်ကြေး ပေးရမည်။

Verse 27

आर्याक्रोशातिक्रमकृद्भ्रातृजायाप्रहारदः सन्दिष्टस्याप्रदाता च समुद्रगृहभेदकः

ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူကို စော်ကားသူ၊ စည်းကမ်းလွန်ကျူးသူ၊ အစ်ကို/ညီ၏ ဇနီးကို ရိုက်နှက်သူ၊ အပ်နှံထားသည့် သို့မဟုတ် ပို့ဆောင်ရန် အမိန့်ပေးထားသည့် အရာကို မပေးအပ်သူ၊ အင်အားသုံး၍ အိမ်ထဲသို့ ဖောက်ဝင်သူ—ဤသူတို့ကို ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများအဖြစ် သတ်မှတ်၍ အပြစ်ပေးရမည်။

Verse 28

सामन्तकुलिकादीनामपकारस्य कारकः पञ्चाशत्पणिको दण्ड एषामिति विनिश् चयः

စಾಮန္တ (sāmanta) နှင့် ကုလိက (kulika) စသည့်သူများအပေါ် အပြစ်ပြု၍ ထိခိုက်စေသူအတွက် သတ်မှတ်ဒဏ်ကြေးမှာ ပဏ (paṇa) ၅၀ ဖြစ်သည်ဟု ဤတို့အပေါ် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 29

स्वच्छन्दविधवागामी विक्रुष्टे नाभिधावकः अकारणे च विक्रोष्टा चण्डालश्चोत्तमान् स्पृशन्

မုဆိုးမနှင့် လွတ်လပ်စွာ ဆက်ဆံသူ၊ အော်ဟစ်သံကြားသော်လည်း ကူညီရန် မပြေးသွားသူ၊ အကြောင်းမဲ့ အော်ဟစ်သူ၊ ထို့ပြင် ချန်ဒာလ (Caṇḍāla) က အဆင့်မြင့်သူများကို ထိတွေ့သူ—ဤတို့အားလုံးကို အပြစ်တင်ထိုက်သူများဟု သတ်မှတ်သည်။

Verse 30

शूद्रः प्रव्रजितानाञ्च दैवे पैत्र्ये च भोजकः प्ररोहिशाखिनामित्यादिर्विंशतेर्द्विगुणा दमा इत्य् अन्तः पाठः ख पुस्तके नास्ति अयुक्तं शपथं कुर्वन्नयोग्यो योग्यकर्मकृत्

ရှူဒြ (Śūdra) သည် ပရဝ္ရဇိတ (renunciants) များအတွက် အစာကျွေးသူဖြစ်ပြီး၊ ဒေဝ (နတ်) နှင့် ပိတ်ရျ (ဘိုးဘွား) အတွက် ပြုလုပ်သော အခမ်းအနားများတွင်လည်း အစာကျွေးသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ “prarohiśākhinām …” မှ “ဒဏ်ကြေးသည် နှစ်ဆသော နှစ်ဆယ် (dama)” အထိ ပါသော အတွင်းပိုဒ်ကို ‘kha’ လက်ရေးမူတွင် မတွေ့ရ။ မသင့်လျော်သော သစ္စာကတိကို မသင့်တော်သူက ပြုလုပ်လျှင်လည်း ထိုလုပ်ရပ်အရ သင့်တော်သူကဲ့သို့ သတ်မှတ်၍ ထိုသစ္စာ၏ အကျိုးဆက်ကို ခံရသည်။

Verse 31

वृषक्षुद्रपशूनाञ्च पूंस्त्वस्य प्रतिघातकृत् साधारणस्यापलोपी दासीगर्भविनाशकृत्

နွားထီးနှင့် အခြား သေးငယ်သော တိရစ္ဆာန်များကို သတ်သူ၊ ယောက်ျား၏ ပုရుషသတ္တိ (ဗီရိယ) ကို ဖျက်ဆီးသူ၊ အများပိုင်ကို လုယူသုံးစွဲသူ၊ နှင့် ကျွန်မ၏ ကိုယ်ဝန်ကို ပျက်စီးစေသူ (မီးခိုးကျစေသူ)—ဤတို့ကို အပြစ်ကြီးသူများအဖြစ် ရေတွက်သည်။

Verse 32

पितापुत्रस्वसृभ्रातृदम्पत्याचार्यशिष्यकाः एषामपतितान्योन्यत्यागी च शतदण्डभाक्

အဖနှင့်သား၊ အစ်မနှင့်ညီ/အစ်ကိုနှင့်ညီမ၊ လင်နှင့်မယား၊ ဆရာနှင့်တပည့်—ဤအတွဲများတွင် မည်သူမျှ ဓမ္မမှ မကျသေးဘဲ တစ်ဦးက တစ်ဦးကို စွန့်ပစ်လျှင် ပဏ ၁၀၀ ဒဏ်ကြေး ခံရမည်။

Verse 33

वसानस्त्रीन् पणान् दण्ड्यो नेजकस्तु परांशुकम् विक्रयावक्रयाधानयाचितेषु पणान् दश

သူတစ်ပါး၏ပစ္စည်းကို ဝတ်ဆင် သို့မဟုတ် အသုံးပြုသူသည် ပဏ ၃ ဖြင့် ဒဏ်ခတ်ရမည်။ သို့ရာတွင် အဝတ်လျှော်သမား (nejaka) က အထက်တန်းအဝတ်အစားနှင့် ဆက်စပ်လျှင် သီးခြားသတ်မှတ်သည်။ ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ပြန်ဝယ်ခြင်းမမှန်ကန်မှု၊ ပေါင်နှံ/အပ်နှံခြင်းနှင့် တောင်းခံ၍ ချေးယူခြင်းတို့တွင် ပဏ ၁၀ ဒဏ်ဖြစ်သည်။

Verse 34

तुलाशासनमानानां कूटकृन्नाणकस्य च एभिश् च व्यवहर्ता यः स दाप्यो दण्डमुत्तमम्

အလေးချိန်တံချိန်၊ အတိုင်းအတာနှင့် တိုင်းတာကိရိယာများကို လိမ်လည်ပြုလုပ်ထားသည့်အရာများဖြင့် သို့မဟုတ် အတုငွေကြေးဖြင့် အရောင်းအဝယ်ပြုသူသည် အမြင့်ဆုံးဒဏ်ကို ပေးဆောင်ရမည်။

Verse 35

अकूटं कूटकं ब्रूते कूटं यश्चाप्यकूटकम् स नाणकपरीक्षी तु दाप्यः प्रथमसाहसम्

ငွေကြေးအစစ်ကို အတုဟု ဆိုသူ၊ သို့မဟုတ် အတုငွေကို အစစ်ဟု ဆိုသူသည် ငွေကြေးစစ်ဆေးသူအဖြစ် လုပ်ဆောင်သော်လည်း စာဟသ (sāhasa) အဆင့်ပထမ ဒဏ်ငွေကို ပေးဆောင်ရမည်။

Verse 36

भिषङ्मिथ्याचरन् दाप्यस्तिर्यक्षु प्रथमं दमम् मानुषे मध्यमं राजमानुषेषूत्तमन्तथा

ဆရာဝန်တစ်ဦးက လိမ်လည်စွာ ဆေးကုသပါက ဒဏ်ငွေချမှတ်ရမည်။ တိရစ္ဆာန်နှင့်ပတ်သက်လျှင် အနိမ့်ဆုံးဒဏ်၊ လူနှင့်ပတ်သက်လျှင် အလယ်အလတ်ဒဏ်၊ မင်း၏လူများ (တော်ဝင်ဝန်ထမ်း) နှင့်ပတ်သက်လျှင် အမြင့်ဆုံးဒဏ်ကို ထိုနည်းတူ ချမှတ်ရမည်။

Verse 37

अबध्यं यश् च बध्नाति बध्यं यश् च प्रमुञ्चति अप्राप्तव्यवहारञ्च स दाप्यो दममुत्तमम्

မဖမ်းဆီးသင့်သူကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်သူ၊ ဖမ်းဆီးသင့်သူကို လွှတ်ပေးသူ၊ ထို့ပြင် လက်ခံမရသော တရားရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်သူ—ထိုသူသည် အမြင့်ဆုံးဒဏ်ငွေကို ပေးဆောင်ရမည်။

Verse 38

मानेन तुलया वापि यो ऽंशमष्टमकं हरेत् द्वाविंशतिपणान् दाप्यो वृद्धौ हानौ च कल्पितम्

အတိုင်းအတာ သို့မဟုတ် ချိန်ခွင်ဖြင့် လိမ်လည်ကာ အဋ္ဌမပိုင်းတစ်ပိုင်းကို ယူသွားသူသည် ပဏ ၂၂ ကို ဒဏ်ကြေးပေးရမည်။ ပစ္စည်းအလွန် သို့မဟုတ် လျော့နည်း ဖြစ်စေ တူညီသော ဒဏ်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 39

भेषजस्नेहलवणगन्धान्यगुडादिषु पण्येषु प्रक्षिपन् हीनं पणान्दाप्यस्तु षोडश

ဆေးဝါး၊ ဆီ/ဂျီ၊ ဆား၊ အနံ့သာ၊ ဂျက်ဂရီ စသည့် ကုန်ပစ္စည်းများထဲသို့ အနိမ့်စားပစ္စည်းများ ရောနှောကာ အညစ်အကြေးလုပ်သူသည် ပဏ ၁၆ ကို ဒဏ်ကြေးပေးရမည်။

Verse 40

सम्भूय कुर्वतामर्घं सबाधं कारुशिल्पिनां अर्थस्य ह्रासः वृद्धिं वा सहस्रो दण्ड उच्यते

လက်မှုပညာရှင်နှင့် အလုပ်သမားများက အတူတကွ ပေါင်းစည်း၍ အတားအဆီး/အကြမ်းဖက်သဘောဖြင့် စျေးနှုန်းသတ်မှတ်ကာ ကုန်တန်ဖိုး လျော့နည်းစေခြင်း သို့မဟုတ် မတရားတက်စေခြင်း ဖြစ်လျှင် သတ်မှတ်ဒဏ်သည် ပဏ ၁,၀၀၀ ဖြစ်သည်။

Verse 41

राजानि स्थाप्यते यो ऽर्थः प्रत्यहं तेन विक्रयः क्रयो वा निस्रवस्तस्माद्बणिजां लाभकृत् स्मृतः

ဘုရင်ထံ အပ်နှံထားသော မူလทุนသည် ထိုทุนဖြင့် နေ့စဉ် ရောင်းဝယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝယ်ယူခြင်းကို ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး ထိုမှ ထွက်ပေါ်လာသော အမြတ်အနှံ့ ရရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကုန်သည်တို့အတွက် အမြတ်ဖြစ်စေသော အရင်းအနှီးဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 42

स्वदेशपण्ये तु शतं बणिज् गृह्णीत पञ्चकं दशकं पारदेश्ये तु यः सद्यः क्रयविक्रयौ

ကိုယ့်ပြည်တွင်းကုန်ပစ္စည်းများတွင် ကုန်သည်သည် တစ်ရာလျှင် အမြတ် ၅ သို့မဟုတ် ၁၀ ယူသင့်သည်။ သို့ရာတွင် နိုင်ငံခြားကုန်ပစ္စည်းများတွင် ချက်ချင်း ဝယ်ပြီး ချက်ချင်း ရောင်းသူသည် အမြတ်ယူနိုင်သည်။

Verse 43

पण्यस्योपरि संस्थाप्य व्ययं पण्यसमुद्भवं अर्थो ऽनुग्रहकृत् कार्यः क्रेतुर्विक्रेतुरेव च

ကုန်ပစ္စည်း၏တန်ဖိုးပေါ်တွင် ထိုကုန်ပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကုန်ကျစရိတ်များ (ကိုင်တွယ်မှု၊ သယ်ယူပို့ဆောင်မှု စသည်) ကို ထပ်ပေါင်းပြီးနောက်၊ နောက်ဆုံးတန်ဖိုးကို ဝယ်သူနှင့် ရောင်းသူ နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် တရားမျှတ၍ အကျိုးပြုအောင် သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 44

गृहीतमूल्यं यः पण्यं क्रेतुर्नैव प्रयच्छति सोदयन्तस्य दाप्यो ऽसौ दिग्लाभं वा दिगागते

တန်ဖိုးကို လက်ခံယူပြီးနောက် ကုန်ပစ္စည်းကို ဝယ်သူထံ မပေးအပ်သူသည် တောင်းဆိုသူအား ပေးအပ်စေရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံရမည်။ သို့မဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းကို အခြားနေရာသို့ ယူဆောင်သွားပြီးဖြစ်လျှင် ထိုနေရာ၌ ရရှိသည့်တန်ဖိုးအတိုင်း ပြန်လည်ပေးချေရမည်။

Verse 45

विक्रीतमपि विक्रेयं पूर्वे क्रेतर्यगृह्णति हानिश्चेत् क्रेतृदोषेण क्रेतुरेव हि सा भवेत्

ရောင်းပြီးသားဖြစ်သော်လည်း အရင်ဝယ်သူက မလက်ခံလျှင် ထိုပစ္စည်းကို ရောင်းသူထံ ပြန်လည်ရောင်းပေးရ (ပြန်ပေးရ) မည်။ ထို့ပြင် ဝယ်သူ၏အပြစ်ကြောင့် ဆုံးရှုံးမှုတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်လျှင် ထိုဆုံးရှုံးမှုသည် ဝယ်သူတစ်ဦးတည်း၏တာဝန်သာ ဖြစ်သည်။

Verse 46

राजदैवोपघातेन पण्ये दोषमुपागते हानिर्विक्रेतुरेवासौ याचितस्याप्रयच्छतः

ဘုရင်၏ သိမ်းယူမှု (ရာဇ) သို့မဟုတ် ကံကြမ္မာ၏ အကျိုးဆက် (ဒైవ) ကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းတွင် ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာလျှင် ထိုဆုံးရှုံးမှုသည် ရောင်းသူပေါ်သို့သာ ကျရောက်သည်။ အထူးသဖြင့် တောင်းဆိုသော်လည်း ပြန်လက်ခံခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်လျော်ကြေးပေးခြင်း မပြုသူအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 47

अन्यहस्ते च विक्रीतं दुष्टं वा दुष्टवद्यदि विक्रीनीते दमस्तत्र तन्मूल्यादद्विगुणो भवेत्

သူတစ်ပါး၏ပစ္စည်းကို ရောင်းသူ၊ သို့မဟုတ် ချို့ယွင်းသောပစ္စည်းကို ရောင်းသူ—သို့မဟုတ် ချို့ယွင်းသကဲ့သို့ ပြု၍ ရောင်းသူရှိလျှင်—ထိုအမှု၌ ဒဏ်ကြေးသည် ထိုပစ္စည်းတန်ဖိုး၏ နှစ်ဆ ဖြစ်ရမည်။

Verse 48

क्षयं वृद्धिञ्च बणिजा पण्यानामविजानता क्रीत्वा नानुशयः कार्यः कुर्वन् षड् भागदण्डभाक्

ကုန်သည်သည် ကုန်ပစ္စည်း၏ တန်ဖိုးကျဆင်းမှု သို့မဟုတ် တန်ဖိုးတိုးမြှင့်မှုကို မသိဘဲ ဝယ်ယူပြီးနောက် နောင်တရ၍ တောင်းဆိုခြင်း မပြုရ; ထိုသို့ပြုလျှင် တန်ဖိုး၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံ အပြစ်ဒဏ် ခံရမည်။

Verse 49

समवायेन बणिजां लाभार्थं कर्म कुर्वतां लभालाभौ यथा द्रव्यं यथा वा संविदा कृतौ

အကျိုးအမြတ်အတွက် ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်သော ကုန်သည်များအတွက် အမြတ်နှင့် အရှုံးကို ထည့်ဝင်ထားသော မတည်ငွေ/ပစ္စည်းအချိုးအစားအတိုင်း သို့မဟုတ် ပြုလုပ်ထားသော သဘောတူညီချက်အတိုင်း ခွဲဝေသတ်မှတ်ရမည်။

Verse 50

प्रतिषिद्धमनादिष्टं प्रमादाद्यच्च नाशितं स तद्दयाद्विप्रवाच्च रक्षिताद्दशमांशभाक्

ပေါ့ဆမှုကြောင့် ပျက်စီးသွားသမျှ—တားမြစ်ထားသောအရာဖြစ်စေ၊ မအပ်နှံထားသောအရာဖြစ်စေ—ထိုသူသည် အစားထိုးပေးဆပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သမျှမှ ဆယ်ပုံတစ်ပုံ အခွင့်အရေး ရရှိသည်။

Verse 51

अर्थप्रेक्षपणाद्विंशं भागं शुल्कं नृपा हरेत् व्यासिद्धं राजयोग्यञ्च विक्रीतं राजगामि तत्

စစ်ဆေး၍ တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရန် ယူဆောင်လာသော ကုန်ပစ္စည်းများမှ ဘုရင်သည် အခွန်ကို တန်ဖိုး၏ နှစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံ အဖြစ် ကောက်ခံရမည်။ ထို့ပြင် မင်းတော်အသုံးအတွက် သင့်တော်သောအရာ သို့မဟုတ် မှန်ကန်စွာ အကဲဖြတ်ပြီးနောက် ရောင်းချထားသောအရာသည် ဘုရင်၏ အခွင့်အရေး (ဘဏ္ဍာတိုက်သို့) သက်ဆိုင်သည်။

Verse 52

मिथ्या वदन् परीमाणं शुल्कस्थानादपक्रमन् दाप्यस्त्वष्टगुणं यश् च सव्याजक्रयविक्रयौ

အတိုင်းအတာကို လိမ်လည်ကြေညာသူ သို့မဟုတ် အကောက်ခွန်စခန်းမှ လွတ်မြောက်ရန် ခိုးထွက်သူသည် အပြစ်ဒဏ်ကို ရှစ်ဆ ပေးဆောင်ရမည်။ ထို့အတူ လှည့်ဖြားမှု သို့မဟုတ် အကြောင်းပြချက်အတုဖြင့် ဝယ်ရောင်းလုပ်သူလည်း အပြစ်ပေးခံရမည်။

Verse 53

देशन्तरगते प्रेते द्रव्यं दायादबान्धवाः ज्ञातयो वा हरेयुस्तदागतास्तैर् विना नृपः

လူတစ်ဦးသည် အခြားနိုင်ငံသို့ သွားရောက်နေစဉ် သေဆုံးလျှင်၊ သူ၏ပစ္စည်းဥစ္စာကို အမွေဆက်ခံသူများ သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးများ၊ မဟုတ်လျှင် မိသားစုဝင်/မျိုးရိုးဆွေများက ရောက်လာသောအခါ ယူဆောင်ရမည်။ သူတို့မရှိလျှင် မင်း (ယူနိုင်သည်)။

Verse 54

जिह्मं त्यजेयुर्निर्लोभमशक्तो ऽन्येन कारयेत् अनेन विधिराख्यात ऋत्विक्कर्षकर्मिणां

သူတို့သည် ကောက်ကျစ်သော (မရိုးသားသော) အကျင့်ကို စွန့်လွှတ်၍ လောဘကင်းစင်ရမည်။ မစွမ်းနိုင်သူသည် အခြားသူဖြင့် အလုပ်ကို ဆောင်ရွက်စေသင့်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ပူဇော်ပွဲဆောင်ရွက်သော ရိတဝိက် (ပူဇော်ဆရာ) နှင့် ကုသိုလ်ကမ္မ/ပူဇော်ကမ္မလုပ်သူတို့၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ကြေညာထားသည်။

Verse 55

ग्राहकैर् गृह्यते चौरो लोप्त्रेणाथ पदेन वा पूर्वकर्मापराधी वा तथैवाशुद्धवासकः

ခိုးသူကို ဖမ်းဆီးသူများ (အာဏာပိုင်ဖမ်းသူ) က ဖမ်းယူနိုင်သကဲ့သို့၊ ခြေရာခံခွေးဖြင့်လည်းကောင်း၊ ခြေရာကိုလိုက်၍လည်းကောင်း ဖမ်းမိနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ ယခင်က အပြစ်ကမ္မကြောင့် ထပ်မံကျူးလွန်သူနှင့် နေထိုင်ရာ/အကျင့်အကြံ မသန့်ရှင်း၍ သံသယရှိသူကိုလည်း ဖမ်းဆီးရမည်။

Verse 56

अन्ये ऽपि शङ्कया ग्राह्या जातिनामादिनिह्नवैः द्यूतस्त्रीपानशक्ताश् च शुष्कभिन्नमुखस्वराः

အခြားသူများလည်း သံသယဖြင့် ထိန်းသိမ်းရမည်—မိမိ၏ အမျိုးအစား/ဇာတိ၊ အမည်နှင့် အခြားသိသာထင်ရှားသည့် အချက်အလက်များကို ဖုံးကွယ်သူများ၊ လောင်းကစား၊ မိန်းမရေး၊ သောက်စားမှုတို့တွင် စွဲလမ်းသူများ၊ နှင့် ပါးစပ်ခြောက်ကွဲ၍ အသံပြောင်းလဲ (မတည်ငြိမ်) သောသူများ။

Verse 57

परद्रव्यगृहाणाञ्च पृच्छका गूढचारिणः निराया व्ययवन्तश् च विनष्ट द्रव्यविक्रयाः

အခြားသူ၏ ပစ္စည်းကို ကိုင်စွဲယူထားသူများ၊ စုံစမ်းမေးမြန်း၍ အချက်အလက်ထုတ်ယူသူများ၊ လျှို့ဝှက်စွာ လှုပ်ရှားသွားလာသူများ၊ မြင်သာသော ဝင်ငွေမရှိဘဲ သုံးစွဲမှုများသူများ၊ နှင့် မူလရင်းမြစ် ပျောက်ကွယ်/မသေချာသော ပစ္စည်းများကို ရောင်းချသူများ (ခိုးယူပစ္စည်းဟု သံသယရှိ) — ဤသူတို့ကို ခိုးသူဟု သိမှတ်ရသည်။

Verse 58

गृहीतः शङ्कया चौर्येनात्मानञ्चेद्विशोधयेत् दापयित्वा हृतं द्रव्यं चौरदण्डेन दण्डयेत्

ခိုးမှုဟု သံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသူက နောက်မှ မိမိအပြစ်မရှိကြောင်း သက်သေပြနိုင်လျှင် ခိုးယူသွားသော ပစ္စည်းကို မူလပိုင်ရှင်ထံ ပြန်လည်ပေးအပ်စေ၍၊ ခိုးသူကို ခိုးမှုအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဒဏ်ခတ်မှုဖြင့် အပြစ်ပေးရမည်။

Verse 59

चौरं प्रदाप्यापहृतं घातयेद्विविधैर् बुधैः सचिह्नं ब्राह्मणं कृत्वा स्वराष्ट्राद्विप्रवासयेत्

ခိုးသူကို ခိုးယူသွားသော ပစ္စည်းကို ပြန်လည်ပေးအပ်စေပြီးနောက် ပညာရှိတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းနှစ်မျိုးဖြင့် သူ့ကို သေဒဏ်ပေးသင့်သည်။ သို့ရာတွင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူသည် ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်လျှင် အမှတ်တံဆိပ်တစ်ခု ချမှတ်၍ မင်း၏ နိုင်ငံမှ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရမည်။

Verse 60

घातिते ऽपहृते दोषो ग्रामभर्तुरनिर्गते स्वसीम्नि दद्याद्ग्रामस्तु पदं वा यत्र गच्छति

လူတစ်ဦး သတ်ဖြတ်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် ပစ္စည်းယူဆောင်သွားခြင်း ဖြစ်ပွားသော် မင်းကြီး၏ အမိန့်အရ လိုက်လံမထွက်ခဲ့လျှင် ရွာခေါင်းဆောင်ပေါ်တွင် တာဝန်ကျရောက်သည်။ သို့ရာတွင် မိမိရွာနယ်နိမိတ်အတွင်း ဖြစ်လျှင် ရွာက လျော်ကြေးပေးရမည်၊ မဟုတ်လျှင် ခြေရာလမ်းကြောင်း သွားရာအတိုင်း ထိုနေရာအလိုက် ပေးရမည်။

Verse 61

पञ्चग्रामी वहिः क्रोशाद्दशग्राम्यअथ वा पुनः वन्दिग्राहांस् तथा वाजिकुञ्जराणाञ्च हारिणः

အခြေချနေရာအပြင်ဘက်၊ ကရိုးသ (krośa) အကွာအဝေးအတွင်း၌ ရွာငါးရွာကို အုပ်ချုပ်သော ‘ပဉ္စဂြာမီ’ သို့မဟုတ် ရွာတစ်ဆယ်ကို အုပ်ချုပ်သော ‘ဒသဂြာမ്യ’ ကို ခန့်အပ်၍ လူခိုးဖမ်းဆီးသူများ (အဖမ်းအဆီး/အပိုင်ယူသူများ) နှင့် မြင်း၊ ဆင် ခိုးယူသူများကို ဖမ်းဆီးစေရမည်။

Verse 62

प्रसह्य घातिनश् चैव शूलमारोपयेन्नरान् उत्क्षेपकग्रन्थिभेदौ करसन्दंशहीनकौ

အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်သူတို့ကို အင်အားဖြင့် ဖမ်းဆီးပြီးနောက် တိုင်ပေါ်တင်၍ ထိုးစိုက် (impale) စေရမည်။ ထို့အတူ ‘ဥတ္က္ရှေပက’ နှင့် ‘ဂြန္ထိ-ဘေဒ’ ဟု ခေါ်သော ဒဏ်ခတ်မှုများနှင့်၊ ကလစ်/ညှပ်ဖြင့် လက်များကို ဖြုတ်ပယ်ခြင်း ဒဏ်လည်း သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 63

कार्यौ द्वितीयापराधे करपादैकहीनकौ भक्तावकाशाग्न्युदकमन्त्रापकरणव्ययान्

For a second offence, the two penalties are to be imposed: (i) deprivation of one hand or one foot, and (ii) payment of the expenses for food, lodging, fire, water, mantras, and the requisite ritual implements.

Verse 64

दत्त्वा चौरस्य हन्तुर्वा जानतो दम उत्तमः शस्त्रावपाते गर्भस्य पातने चोत्तमो दमः

For one who knowingly provides (aid or support) to a thief or to a murderer, the highest monetary penalty is prescribed. The highest penalty is likewise prescribed for striking with a weapon and for causing the fall of a fetus (abortion/miscarriage).

Verse 65

उत्तमो वाधमो वापि पुरुषस्त्रीप्रमापणे शिलां बद्ध्वा क्षिपेदप्सु नरघ्नीं विषदां स्त्रियं

Whether he is of the highest or the lowest (status), in the case of a man’s death caused by a woman, the woman who kills men or administers poison should be tied to a stone and thrown into the water.

Verse 66

विषाग्निदां निजगुरुनिजापत्यप्रमापणीं विकर्णकरनासौष्ठीं कृत्वा गोभिः प्रमापयेत्

As for one who administers poison or fire, or who causes the death of one’s own teacher or one’s own child—having made him deformed in ear, hand, nose, and lip, he should then be put to death by means of cattle (i.e., trampled by cows/bulls).

Verse 67

क्षेत्रवेश्मवनग्रामविवीतखलदाहकाः राजपत्न्य् अभिगामी च दग्धव्यास्तु कटाग्निना

Those who set fire to a field, a dwelling, a forest, a village, an enclosed pasture (vivīta), or a threshing-floor (khala), and also one who violates the king’s wife—these are to be burned with a fierce fire (kaṭāgni) as punishment.

Verse 68

पुमान् संग्रहणे ग्राह्यः केशाकेशिपरस्त्रियाः स्वजातावुत्तमो दण्ड आनुलोम्ये तु मध्यमः

In cases of abduction (or unlawful taking), the man is to be arrested; and in the case of another man’s wife being seized by the hair (i.e., dragged or assaulted), [the offender is punishable]. If the offence concerns a woman of one’s own caste, the highest penalty is prescribed; but in an anuloma union (a sanctioned hypergamous pairing), the penalty is of the middle grade.

Verse 69

प्रातिलोम्ये बधः पुंसां नार्याः कर्णावकर्तनम् नीवीस्तनप्रावरणनाभिकेशावमर्दनम्

In cases of prātilomya (a socially prohibited union in the reverse order), the punishment for men is execution; for women, the cutting off of the ears—along with the humiliating penalties of stripping the waist-cloth, uncovering the breasts, and defiling (or disfiguring) the navel and the hair.

Verse 70

अदेशकालसम्भाषं सहावस्थानमेव च स्त्री निषेधे शतं दद्याद् द्विशतन्तु दमं पुमान्

For conversing at an improper place or time, and likewise for remaining together (inappropriately), in matters where a woman is under prohibition/restriction, she shall pay a fine of one hundred (paṇas), while the man shall pay a fine of two hundred.

Verse 71

प्रतिषेधे तयोर्दण्डो यथा संग्रहणे तथा पशून् गच्छंश्छतं दाप्यो हीनां स्त्रीं गाश् च मध्यमम्

If the pair act in defiance of a prohibition, their punishment is the same as in the case of illicit cohabitation. One who drives away (or abducts) cattle shall be made to pay a fine of one hundred (paṇas); for taking a low-status woman and for (taking) cows, the fine is of the middle grade.

Verse 72

अवरुद्धासु दासीषु भुजिष्यासु तथैव च गम्यास्वपि पुमान्दाप्यः पञ्चाशत् पणिकन्दमम्

For intercourse with a kept/guarded female slave, and likewise with a bhujiṣyā (bondwoman/servile dependent), even where she is otherwise ‘permissible to approach’, a man shall be made to pay a fine of fifty paṇas as the lowest grade (minimum) penalty.

Verse 73

प्रसह्य दास्यभिगमे दण्डो दशपणः स्मृतः कुबन्धेनाङ्क्य गमयेदन्त्याप्रव्रजितागमे

For one who, by force, has sexual intercourse with a female slave, the penalty is declared to be ten paṇas. Having marked him with a disgraceful brand and bound him, he should be sent away—in the case of intercourse with an Antya woman or with a woman who is not a renunciant.

Verse 74

न्यूनं वाप्यधिकं वापि लिखेद्यो राजशासनम् पारदारिकचौरं वा मुञ्चतो दण्ड उत्तमः

Whoever writes a royal edict with any omission or addition, or whoever releases an adulterer or a thief—(for such acts) the highest punishment is prescribed.

Verse 75

अभक्षैर् दूषयन् विप्रं दण्ड उत्तमसाहसम् कूटस्वर्णव्यवहारी विमांसस्य च विक्रयी

One who defiles a Brahmin by means of forbidden foods incurs the penalty called the ‘highest sāhasa’; likewise, one who deals in counterfeit gold, and one who sells meat (unlawfully).

Verse 76

अङ्गहीनश् च कर्तव्यो दाप्यश्चोत्तमसाहसं शक्तो ह्य् अमोक्षयन् स्वामी दंष्ट्रिणः शृङ्गिणस् तथा

He should be made ‘limb-deficient’ (i.e., subjected to a corporal penalty), and he must also be made to pay the highest fine for violent assault; for the owner who, though able, does not restrain (his animal) is liable—likewise in the case of creatures with tusks and with horns.

Verse 77

प्रथमं साहसं दद्याद्विक्रुष्टे द्विगुणं तथा अचौरञ्चौरे ऽभिवदन् दाप्यः पञ्चशतं दमं

For a first act of violence (sāhasa), one should pay the prescribed fine; if it is accompanied by loud outcry (vikruṣṭa), the fine is doubled. And one who calls a non-thief a thief must pay a fine of five hundred (pañcaśata) panas (dama).

Verse 78

राज्ञो ऽनिष्टप्रवक्तारं तस्यैवाक्रोशकं तथा मृताङ्गलग्नविक्रेतुर्गुरोस्ताडयितुस् तथा

မင်းကို မနှစ်သက်ဖွယ် (သို့) အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော စကားကို ပြောသူ၊ ထို့အတူ မင်းကို ဆဲဆိုကဲ့ရဲ့သူ၊ သေကောင်နှင့် ကပ်လျက်ရှိသူကို ရောင်းချသူ၊ ထို့အတူ ဂုရုကို ရိုက်နှက်သူ—ဤသူတို့အားလုံးကို အပြစ်ဒဏ်ခံရမည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူဟု သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 79

तन्मन्त्रस्य च भेत्तारं छित्त्वा जिह्वां प्रवासयेत् राजयानासनारोढुर्दण्डो मध्यमसाहसः

ထိုမန္တရားကို ဖော်ထုတ်သူအား လျှာကို ဖြတ်ထုတ်ပြီး နယ်နှင်ဒဏ်ပေးရမည်။ မင်း၏ ယာဉ်/အာසနပေါ်သို့ ခွင့်မရှိဘဲ တက်စီးသူအတွက် ဒဏ်ကြေးသည် ‘အလယ်အလတ် sāhasa’ (အလယ်အလတ် အင်အားသုံးပြစ်မှု) အမျိုးအစားဖြစ်သည်။

Verse 80

द्विनेत्रभेदिनो राजद्विष्टादेशकृतस् तथा विप्रत्वेन च शूद्रस्य जीवतो ऽष्टशतो दमः

မျက်စိနှစ်ဖက်ကို ဖျက်ဆီးသူ၊ မင်းကို မုန်းတီးသော နေရာတွင် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သူ၊ ထို့အတူ ဗြာဟ္မဏအဖြစ် ဟန်ဆောင်ကာ အသက်မွေးသူ ရှုဒ္ဒရအတွက် ဒဏ်ကြေးသည် ပဏ ၈၀၀ ဖြစ်သည်။

Verse 81

यो मन्येताजितो ऽस्मीति न्यायेनाभिपराजितः तमायान्तं पुनर्जित्वा दण्डयेद्द्विगुणं दमं

တရားဥပဒေအရ ရှုံးနိမ့်ထားသော်လည်း “ငါ မရှုံးဘူး” ဟု ထင်သူရှိလျှင်၊ သူ ပြန်လာ၍ ထပ်မံ အငြင်းပွားသည့်အခါ မင်းသည် ထပ်မံ အနိုင်ယူပြီး ဒဏ်ကြေးကို နှစ်ဆ ချမှတ်ရမည်။

Verse 82

राज्ञान्यायेन यो दण्डो गृहीतो वरुणायतं विवेद्य दद्याद्विप्रेभ्यः स्वयं त्रिंशद्गुणीकृतं

မင်း၏ တရားစီရင်ရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ ကောက်ခံထားသော ဒဏ်ကြေး (daṇḍa) မည်သည့်အရာမဆို—ဝရုဏ (Varuṇa) ၏ အာဏာ/အိမ်ရာသို့ သင့်တော်စွာ တင်ပြပြီးနောက်—ဗြာဟ္မဏတို့အား ပေးအပ်ရမည်။ ထို့နောက် မင်းကိုယ်တိုင်က ထိုပမာဏကို သုံးဆယ်ဆ တန်ဖိုးဖြင့် ပြန်လည်ပေးဆောင်ရမည်။

Verse 83

धर्मश्चार्थश् च कीर्तिञ्च लोकपङ्क्तिरुपग्रहः प्रजाभ्यो बहुमानञ्च स्वर्गस्थानञ्च शाश्वतम्

ဓမ္မနှင့် လောကီဥစ္စာ၊ ဂုဏ်သတင်း၊ လူမှုအတန်းအစားတို့၏ ထောက်ပံ့မှု၊ ပြည်သူတို့အကြား ဂုဏ်ပြုလေးစားမှု၊ နှင့် အမြဲတမ်းသော ကောင်းကင်ဘုံနေရာ (တို့ကို ရရှိသည်)။

Verse 84

पश्यतो व्यवहारांश् च गुणाः स्युः सप्त भूपतेः

အို မင်းကြီး၊ အုပ်ချုပ်သူ၌ လိုအပ်သော အရည်အချင်း ခုနစ်ပါး ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်—အထူးသဖြင့် တရားရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှု စိစစ်ကြီးကြပ်သည့်အခါ။