
Chapter 255: दायविभागकथनम् (On the Division of Inheritance)
အဂ္နိဘုရားသည် သက်သေခံစမ်းသပ်မှုများမှ ဒါယ-ဝိဘာဂ (အမွေခွဲဝေမှု) သို့ ပြောင်းကာ မိသားစုပိုင်ဆိုင်မှုဥပဒေကို လူမှုတည်ငြိမ်ရေးအတွက် ဓမ္မနည်းပညာအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဖခင်၏ ခွဲဝေခွင့်ကို ရှင်းလင်းပြီး သားအကြီးကို ဦးစားပေးနိုင်သကဲ့သို့ အညီအမျှ ခွဲဝေနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် မပေးရသေးသော စ္တရီဓန ရှိလျှင် ဇနီးများအတွက်လည်း အညီအမျှ ခွဲဝေသဘောတရားကို ချဲ့ထွင်သည်။ သေဆုံးပြီးနောက် ခွဲဝေရာတွင် အကြွေးများ၊ သမီးများ၏ ကျန်ရှိသည့် အခွင့်အရေးများနှင့် ကိုယ်တိုင်ရရှိသည့် ပစ္စည်း၊ မိတ်ဆွေအပေးအယူ၊ မင်္ဂလာဆိုင်ရာ ရရှိမှုတို့ကို ချန်လှပ်ရမည့် စည်းကမ်းများကို ထည့်သွင်းသည်။ ထို့နောက် ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်မှု သဘောတရား၊ ဖခင်ရရှိပစ္စည်းပေါ် အခွင့်အရေးနှင့် ခွဲဝေပြီးနောက် မွေးဖွားသော သားများ၏ အခွင့်အရေးကို သတ်မှတ်သည်။ အမွေဆက်ခံသူ အတန်းအစားများနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှုပ်ထွေးသည့် သားမျိုးများ (aurasa, kṣetraja, putrikā-suta, kānīna, paunarbhava, မွေးစား/ဝယ်ယူသား) ကို စာရင်းပြုကာ အမွေဆက်ခံအစဉ်နှင့် ပိဏ္ဍကာရိယ (ပိဏ္ဍပူဇော်တာဝန်) ကို သတ်မှတ်သည်။ ပတိတ၊ မသန်စွမ်း၊ မကုနိုင်သောရောဂါရှိသူတို့ကို အမွေမှ ဖယ်ရှားသော်လည်း မှီခိုသူများနှင့် သီလရှိသော ဇနီးများကို ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းရမည့် တာဝန်ကို ချမှတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် စ္တရီဓန၏ အရင်းအမြစ်များ၊ ဆက်ခံပုံ၊ မင်္ဂလာဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုဒဏ်များ၊ အရေးပေါ်အသုံးပြုခွင့်၊ ကိုဇနီးယူခြင်းအတွက် လျော်ကြေးနှင့် သက်သေ၊ စာချုပ်စာတမ်း၊ အိမ်/လယ်ကွက်ကို သီးခြားပိုင်ဆိုင်ထားမှုတို့ဖြင့် ခွဲဝေမှုကို သက်သေပြနည်းများကို ဖော်ပြသည်။
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे दिव्यानि प्रमाणानि नाम चतुःपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः दायविभागकथनम् अग्निर् उवाच विभागञ्चेत् पिता कुर्यादिच्छया विभजेत् सुतान् ज्येष्ठं वा श्रेष्ठभागेन सर्वे वा स्युः समांशिनः
ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ «သက်သေအဖြစ်သော ဒေဝတားဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများ» ဟူသော အခန်း ၂၅၄ ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၂၅၅ «အမွေခွဲဝေခြင်းကို ဖော်ပြခြင်း» စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်– အဖေက ခွဲဝေမည်ဆိုလျှင် မိမိဆန္ဒအတိုင်း သားတို့ကို ခွဲဝေနိုင်သည်။ အကြီးဆုံးသားကို ပိုမိုကောင်းသော အစုအဝေးပေးနိုင်သကဲ့သို့၊ သားအားလုံးကိုလည်း တန်းတူအစုအဝေးဖြစ်စေနိုင်သည်။
Verse 2
यदि दद्यात् समानंशान् कार्याः पत्न्यः समांशिकाः न दत्तं स्त्रीधनं यासां भर्त्रा वा श्वशुरेन वा
ခင်ပွန်း၏ အမွေကို အညီအမျှ ခွဲဝေမည်ဆိုလျှင် မယားများကိုလည်း အညီအမျှ အစုရှယ်ယာရှင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်။ ခင်ပွန်း သို့မဟုတ် ယောက္ခမက ပေးအပ်မထားသော စတ്രീဓန (strīdhana) ရှိသည့် မယားများကို သင့်လျော်စွာ ဖြည့်ဆည်းပေးရမည်။
Verse 3
शक्तस्थानीहमानस्य किञ्चिद्दत्वा पृथक् क्रिया न्यूनाधिकविभक्तानां धर्म्यश् च पितृना कृतः
ဤနေရာတွင် စွမ်းဆောင်နိုင်သည့် အနေအထားရှိသူအတွက် သင့်တော်သော အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ပေးပြီးနောက် သီးခြားကိရိယာ (rite) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ အစုရှယ်ယာများကို နည်းသော်လည်းကောင်း များသော်လည်းကောင်း မညီမျှ ခွဲဝေထားသည့်အခါ ဘိုးဘွားတို့ ချမှတ်ထားသကဲ့သို့ ဓမ္မနှင့်ညီသော ပြန်လည်ညှိနှိုင်းမှုကို ပြုရမည်။
Verse 4
विभजेयुः सुताः पित्रोरूर्ध्वमृक्थमृणं समम् मातुर्दुहितरः शेषमृणात्ताभ्य ऋते ऽन्नयः
မိဘနှစ်ပါး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သားများသည် အမွေတော်နှင့် အကြွေးကိုပါ အညီအမျှ ခွဲဝေရမည်။ မိခင်၏ သမီးများသည် အကြွေးဆပ်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသမျှကို ယူရမည်၊ သို့ရာတွင် စားနပ်ရိက္ခာအတွက် သိုလှောင်ထားသော သီးနှံ (အစားအစာ) ကိုတော့ သူတို့၏ အစုအဝေထဲ မထည့်ရ။
Verse 5
पितृद्रव्याविनाशेन यदन्यत् स्वयमर्जयेत् मैत्रमौद्वाहिकञ्चैव दायादानान्न तद्भवेत्
ဖခင်၏ ပစ္စည်းဥစ္စာကို မလျော့နည်းစေဘဲ ကိုယ်တိုင် ကြိုးစား၍ ရရှိသမျှအရာများ၊ မိတ်ဆွေမှ ပေးသော လက်ဆောင် (မိတ်သဟာယ) နှင့် မင်္ဂလာအခမ်းအနားနှင့် ဆက်နွယ်၍ ရရှိသည့်အရာများသည် အမွေဆက်ခံသူများအကြား ခွဲဝေရမည့် အမွေခံပစ္စည်း မဖြစ်လာ။
Verse 6
सामान्यार्थसमुत्थाने विभागस्तु समः स्मृतः अनेकपितृकाणान्तु पितृतो भागकल्पना
ပိုင်ဆိုင်မှုကို ခွဲဝေရမည့်အရာသည် အများပိုင် အရင်းအမြစ်မှ (ပူးတွဲရရှိမှုမှ) ပေါ်ပေါက်လာပါက ခွဲဝေခြင်းသည် အညီအမျှ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ သို့သော် ဖခင်မတူသော အမွေဆက်ခံသူများရှိလျှင် အစုရှယ်ယာ သတ်မှတ်ခြင်းကို မိမိတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ဖခင်အလိုက် ဆုံးဖြတ်ရမည်။
Verse 7
भूर्यापिता महोपात्ता निबन्धो द्रव्यमेव वा तत्र स्यात् सदृशं स्वाम्यं पितुः पुत्रस्य चोभयोः
ဖခင်ကရရှိထားသောမြေ၊ အလွန်ကြိုးစား၍ရသောဥစ္စာ၊ တာဝန်/ချုပ်နှောင်မှု (နိဗန္ဓ) အောက်ရှိပစ္စည်း၊ သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သောဥစ္စာဖြစ်စေ—ထိုဥစ္စာအပေါ် ဖခင်နှင့်သားတို့၏ပိုင်ဆိုင်ခွင့်သည် ဆင်တူညီမျှ ဖြစ်သည်။
Verse 8
विभक्तेषु सुतो जातः सवर्णायां विभागभाक् दृश्याद्वा तद्विभागः स्यादायव्ययविशोधितात्
အမွေခွဲပြီးနောက် မွေးဖွားသော သားသည် တူညီသောဝဏ္ဏ (varṇa) ရှိ ဇနီးမှ မွေးလာပါက အစုခွဲဝေခံခွင့်ရှိသည်။ သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်၏ ဝင်ငွေ၊ ထွက်ငွေကို ဖြုတ်ပြီးနောက် မြင်ရသော ကျန်ရှိသည့်အရာမှ သူ၏အစုကို သတ်မှတ်ပေးရမည်။
Verse 9
क्रमादभ्यागतं द्रव्यं हृतमभ्युद्धरेच्च यः दायादेभ्यो न तद्दद्याद्विद्यया लब्धमेव च
အချိန်တန်၍ ခိုးယူခံရသောဥစ္စာကို ပြန်လည်ရယူနိုင်သော်လည်း တရားဝင်အမွေဆက်ခံသူများထံ မပေးအပ်သူ၊ ထို့အတူ ပညာဖြင့်ရရှိသောအရာကိုလည်း ဖုံးကွယ်ထားသူသည် အဓမ္မပြု၍ အပြစ်တင်ခံရသည်။
Verse 10
पितृभ्यां यस्य यद्दत्तं तत्तस्यैव धनं भवेत् पितुरूर्ध्वं विभजतां माताप्यंशं समं हरेत्
မိဘနှစ်ပါးက မည်သူ့ကိုမဆို ပေးအပ်ထားသောအရာသည် ထိုသူ၏ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ဖြစ်လာသည်။ ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အမွေဆက်ခံသူများက ဥစ္စာခွဲဝေရာတွင် မိခင်လည်း တန်းတူအစုကို ယူရမည်။
Verse 11
असंस्कृतास्तु संस्कार्या भ्रातृभिः पूर्वसंस्कृतैः भागिन्यश् च निजादंशाद्दत्वांशन्तु तुरीयकं
သို့သော် သံस्कार (အိမ်ထောင်ရေးအခမ်းအနား စသည်) မပြုရသေးသော အစ်မ/ညီမများကို ယခင်က သံस्कार ပြုထားပြီးသား အစ်ကိုများက သင့်လျော်စွာ စီမံပေးရမည်။ ထို့ပြင် အစ်မ/ညီမများလည်း မိမိတို့အစုမှ ထုတ်ပေး၍ ထိုစီမံမှုအတွက် လေးပုံတစ်ပုံ (turīyaka) ကို ပံ့ပိုးပေးရမည်။
Verse 12
चतुःस्त्रिद्व्येकभागाः स्युर्वर्णशो ब्राह्मणात्मजाः क्षत्रजास्त्रिद्व्येकभागा विड्जास्तु द्व्येकभागिनः
ဝဏ္ဏအလိုက် ခွဲဝေသတ်မှတ်ရာတွင် ဗြာဟ္မဏ၏ သားများသည် အစိတ်အပိုင်း ၄၊ ၃၊ ၂၊ ၁ ဟု ဆိုကြသည်။ က္ଷတ္တရိယ၏ သားများသည် ၃၊ ၂၊ ၁ ဖြစ်၍ ဝိုင်ရှျ၏ သားများသည် ၂ နှင့် ၁ ဖြစ်သည်။
Verse 13
अन्योन्यापहृतं द्रव्यं विभक्ते यत्तु दृश्यते तत् पुनस्ते समैर् अंशैर् विभजेरन्निति स्थितिः
အချင်းချင်းထံမှ ယူဆောင်သွားသော ပစ္စည်းဥစ္စာကို ခွဲဝေပြီးသားဟု တွေ့ရလျှင် ထိုပစ္စည်းကို ထပ်မံ၍ တန်းတူအစုအဝေးများဖြင့် ပြန်လည်ခွဲဝေကြရမည်ဟူသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းဖြစ်သည်။
Verse 14
अपुत्रेण परक्षेत्रे नियोगोत्पादितः सुतः उभयोरप्यसावृक्थी पिण्डदाता च धर्मतः
သားမရှိသူ၏ ဇနီးအားဖြင့် အခြားသူ၏ “ကွင်း” တွင် နိယောဂ (niyoga) ဖြင့် မွေးဖွားလာသော သားသည် ဓမ္မအရ နှစ်ဖက်စလုံး၏ အမွေဆက်ခံသူဖြစ်ပြီး ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်ပေးသူလည်း တရားဝင်ဖြစ်သည်။
Verse 15
औरसो धर्मपत्नीजस्तत्समः पुत्रिकासुतः क्षेत्रजः क्षेत्रजातस्तु सगोत्रेणेतरेण वा
အောရသ (aurasa) သားသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ မွေးဖွားသော သားဖြစ်၍ ဓမ္မဇနီး (တရားဝင်ဇနီး) မှ မွေးသည်။ ထိုသူနှင့် တန်းတူဟု သတ်မှတ်သည်မှာ ပုတ္ရိကာ (putrikā) ဟု သားအဖြစ် ခန့်ထားသော သမီး၏ သား ဖြစ်သည်။ က္ෂೇತ್ರဇ (kṣetraja) သားဟူသည် ဇနီးအတွင်း၌ အခြားယောက်ျားမှ မွေးဖွားသော သားဖြစ်ပြီး စဂိုထရ (sagotra) တူသော်လည်းကောင်း မတူသော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 16
गृहे प्रच्छन्न उत्पन्नो गूढजस्तु सुतः स्मृतः कानीनः कन्यकाजातो मातामहसुतो मतः
အိမ်အတွင်း၌ လျှို့ဝှက်စွာ မွေးဖွားလာသော သားကို ဂူဍ္ဍဇ (gūḍhaja) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ မင်္ဂလာမဆောင်သေးသော မိန်းကလေးမှ မွေးဖွားသော သားကို ကာနီန (kānīna) ဟု ခေါ်၍ မိခင်ဘက် အဘိုး၏ သားဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 17
क्षतायामक्षतायां वा जातः पौनर्भवः सुतः दद्यान्माता पिता वा यं स पुत्री दत्तको भवेत्
မိန်းမက ပြန်လည်အိမ်ထောင်ပြု၍ မွေးဖွားသော သားသည် ‘က္ෂတာ’ (ဓမ္မ/ဥပဒေအရ ထိခိုက်ထားသော) ဖြစ်စေ ‘အက္ෂတာ’ (မထိခိုက်) ဖြစ်စေ ‘ပေါုနర్భဝ’ သားဟု ခေါ်သည်။ မိခင် သို့မဟုတ် ဖခင်က အပ်နှံ၍ မွေးစားပေးသောသူသည် ‘ပုတ္ရီ-ဒတ္တက’ (သမီးကပေးအပ်သော မွေးစားသား) ဖြစ်လာသည်။
Verse 18
क्रीतश् च ताभ्यां विक्रीतः कृत्रिमः स्यात् स्व्यं कृतः दत्तात्मा तु स्वयं दत्तो गर्भे वित्तः सहोढजः
ထို့အပြင် ‘ဝယ်ယူသောသား’ နှင့် ‘မိဘနှစ်ဦးက ရောင်းချထားသောသား’ ကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုသည်။ ‘ကృတ்ரိမ’ သားသည် စီစဉ်သဘောတူညီမှုဖြင့် သားအဖြစ် တည်ထောင်ထားသူ ဖြစ်ပြီး ‘စွယံကృత’ (ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်) သားလည်း ထိုသဘောတရားတူသည်။ ‘ဒတ္တાત્મာ’ သည် ကိုယ်တိုင်ကို ပေးအပ်သော (self-donated) သား။ ‘ဂರ್ಭေဝိတ္တ’ သည် မိခင်ဝမ်းအတွင်းရှိစဉ်ကတည်းက ဥစ္စာကို သတ်မှတ်ချထားသော သား။ ‘သဟိုဍဟဇ’ သည် အိမ်ထောင်ပြုရာတွင် မိခင်နှင့်အတူ လက်ခံယူထားသော ကလေး ဖြစ်သည်။
Verse 19
उत्सृष्टो गृह्यते यस्तु सोपविद्धो भवेत् सुतः पिण्डदो ऽंशहरश् चैषां पूर्वाभावे परः परः
စွန့်ပစ်ခံရပြီးနောက် မိသားစုတစ်ခုက လက်ခံယူသော သားကို ‘အပဝိဒ္ဓ’ (apaviddha) သားဟု ခေါ်သည်။ ထိုသူသည် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်ခွင့်နှင့် အမွေဆက်ခံရာတွင် အစိတ်အပိုင်း ရယူခွင့်လည်း ရှိသည်။ ဤသားအမျိုးအစားများတွင် အရင်အမျိုးအစား မရှိလျှင် နောက်တစ်မျိုးအစားက အစဉ်လိုက် အခွင့်ရလာသည်။
Verse 20
सजातीयेष्वयं प्रोक्तस्तनयेषु मया विधिः जातो ऽपि दास्यां शूद्रस्य कामतो ऽंशहरो भवेत्
ဤစည်းမျဉ်းကို ငါသည် တူညီသော ဝဏ္ဏ (ဇာတ်) အတွင်းရှိ သားများအကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ရှူဒြ (Śūdra) တစ်ဦး၏ ကျွန်မိန်းမမှ မွေးသော သားပင်ဖြစ်စေ ဖခင်၏ ဆန္ဒအတိုင်း အမွေဆက်ခံရာတွင် အစိတ်အပိုင်း ရယူခွင့်ရှိနိုင်သည်။
Verse 21
मृते पितरि कुर्युस्तं भ्रातरस्त्वर्धभागिकं अभ्रातृको हरेत् सर्वं दुहितॄणां सुतादृते
ဖခင် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ ညီအစ်ကိုများသည် ထိုခွဲဝေမှုကို ပြုလုပ်ရမည်၊ ညီအစ်ကိုများက တစ်ဝက်စီ အစိတ်အပိုင်းယူရမည်။ သို့ရာတွင် ညီအစ်ကို မရှိလျှင် တစ်ဦးတည်းက အမွေဥစ္စာအားလုံးကို ယူနိုင်သည်—သမီးတို့၏ သားများကို မပါဝင်စေဘဲ။
Verse 22
पत्नी दुहितरश् चैव पितरो भ्रातरस् तथा तत्सुतो गोत्रजो बन्धुः शिष्यः सब्रह्मचारिणः
ဇနီး၊ သမီးများ၊ မိဘများနှင့် ထို့အတူ ညီအစ်ကိုများ; ထို့ပြင် သူတို့၏သား၊ ဂိုထရ (gotra) တူသော မျိုးရိုးဆွေ၊ ဆွေမျိုး၊ တပည့်နှင့် အတူပညာသင် ဘြဟ္မစာရီ (brahmacārin) တို့။
Verse 23
एषामभावे पूवस्य धनभागुत्तरोत्तरः स्वर्यात्स्य ह्य् अपुत्रस्य सर्ववर्णेष्वयं विधिः
အထက်ဖော်ပြပါ အမွေဆက်ခံသူများ မရှိလျှင်၊ အရင်သူနောက်က နောက်တစ်ဦးသည် အစဉ်လိုက် သင့်တော်သလို ပစ္စည်းအစု၏ အပိုင်းကို ဆက်ခံရမည်။ ဤနည်းသည် သားမရှိဘဲ သေဆုံးသော ယောက်ျားအတွက် ဝဏ္ဏ (varṇa) အားလုံးတွင် သက်ဆိုင်သည်။
Verse 24
वानप्रस्थयतिब्रह्मचारिणामृक्थभागिनः क्रमेणाचार्यसच्छिष्यधर्मभ्रात्रेकतीर्थिनः
တောနေသူ (vānaprastha)၊ သံဃာသဘော ရဟန်းသဘော စွန့်လွှတ်သူ (yati) နှင့် ဘြဟ္မစာရီ ကျောင်းသား (brahmacārin) တို့သည် အမွေဝေစု ခံစားခွင့်ရှိသည်။ အစဉ်လိုက် အာစာရိယ (ဆရာ)၊ သင့်တော်သော တပည့်၊ ဓမ္မရှိသော ညီအစ်ကိုနှင့် တစ်ဦးတည်းသော တီရ္ထယာတရားဖော် (တူညီသော သန့်ရှင်းရာ တီရ္ထသို့ သွားဖော်) တို့လည်း ထိုသို့ပင်။
Verse 25
संसृष्टिनस्तु संसृष्टी सोदरस्य तु सोदरः दद्याच्चापहेरेच्चांशं जातस्य च मृतस्य च
ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်သူများ (saṃsṛṣṭin) အမှုတွင် ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦးတည်းသာ ပူးတွဲအိမ်ထောင်ပစ္စည်းကို ကိုင်တွယ်နိုင်သည်။ မိခင်တူ ညီအစ်ကိုများအမှုတွင် မိခင်တူ ညီအစ်ကိုသည် အပိုင်းကို ပေးအပ်နိုင်သကဲ့သို့ ပြန်လည်တောင်းယူလည်းနိုင်သည်—မွေးကင်းစသူနှင့် သေဆုံးသူတို့အတွက်ပါ။
Verse 26
अन्योदर्यस्तु संसृष्टी नान्योदर्यधनं हरेत् असंसृष्त्यपि चादद्यात्सोदर्यो नान्यमानृजः
မိခင်မတူသော ညီအစ်ကို (anyodarya) သည် ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်မှု (saṃsṛṣṭi) အတွင်းရှိသော်လည်း မိခင်မတူ ညီအစ်ကိုအခြားသူ၏ ပစ္စည်းကို မယူရ။ သို့သော် မိခင်တူ အပြည့်အဝ ညီအစ်ကိုသည် ပူးတွဲမှုမရှိသော်လည်း ယူနိုင်ပြီး၊ အပြင်လူကဲ့သို့ မသတ်မှတ်ရ။
Verse 27
पतितस्तत्सुतः क्लीवः पङ्गुरुन्मत्तको जडः अन्धो ऽचिकित्स्यरोगाद्या भर्तव्यास्तु निरंशकाः
ပတိတ (ကျဆုံးသူ) နှင့် သူ၏သား၊ လိင်အင်အားမရှိသူ၊ ခြေမသန်သူ၊ စိတ်မမှန်သူ၊ ဉာဏ်မပြည့်သူ၊ မျက်ကန်းသူ၊ ကုမရနိုင်သောရောဂါများခံစားသူတို့သည်—အမွေဝေစုမရှိသော်လည်း—ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်ရမည်။
Verse 28
औरसाः क्षेत्रजास्त्वेषां निर्दोषा भागहारिणः सुताश् चैषां प्रभर्तव्या यावद्वै भर्तृसात्कृताः
ဤသူတို့အနက် အော်ရသ (aurasa) သားများနှင့် က္ရှေတ်ရဇာ (kṣetrajā) သားများသည် အပြစ်ကင်း၍ အမွေဝေစုရထိုက်သူများဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူတို့၏သားများလည်း မိသားစု၏ခင်ပွန်း (အိမ်ထောင်ဦးစီး) ၏ကာကွယ်မှုနှင့် အာဏာကို လက်ခံထားသရွေ့ ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်ရမည်။
Verse 29
अपुत्रा योषितश् चैषां भर्तव्याः साधुवृत्तयः निर्वास्या व्यभिचारिण्यः प्रतिकूलास्तथैव च
ထို့ပြင် ဤသူတို့အနက် ကလေးမရှိသော ဇနီးများသည် အကျင့်ကောင်းရှိလျှင် ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်ရမည်။ သို့သော် ဖောက်ပြန်သူမများနှင့် ခင်ပွန်း/အိမ်ထောင်စုကို ဆန့်ကျင်သည့်သူမများကို ထုတ်ပယ်ရမည်။
Verse 30
पितृमातृपतिभ्रातृदत्तमध्यग्न्युपागतं आधिवेदनिकुञ्चैव स्त्रीधनं परिकीर्तितं
အဖေ၊ အမေ၊ ခင်ပွန်း သို့မဟုတ် အစ်ကိုက ပေးအပ်သည့်အရာများ၊ မင်္ဂလာမီးပူဇော်ပွဲ (agni) အချိန်တွင် ရရှိသည့်အရာများ၊ ထို့ပြင် ādhivedanika အလှူတော်တို့ကို—မိန်းမ၏ပိုင်ဆိုင်မှု (strīdhana) ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 31
बन्धुदत्तं तथा शुल्कमन्वाधेयकमेव च अप्रजायामतीतायां बान्धवास्तदवाप्नुयुः
ထို့အတူ ဆွေမျိုးများပေးသည့် လက်ဆောင်များ၊ သတို့သမီးတန်ဖိုး (śulka) နှင့် မင်္ဂလာအပြီး ထပ်ဆောင်းလက်ဆောင် (anvādheya) တို့လည်း—မိန်းမက သားသမီးမရှိဘဲ ကွယ်လွန်လျှင်—ဆွေမျိုး (bāndhavas) များက ထိုပစ္စည်းများကို အမွေဆက်ခံရမည်။
Verse 32
अप्रजास्त्रीधनं भ्रत्तुर्ब्राह्म्यादिषु चतुर्ष्वपि दुहितृणां प्रसूता चेच्छ्रेषे तु पितृगामि तत्
မိန်းမသည် သားသမီးမရှိဘဲ သေဆုံးလျှင် သူမ၏ စတ്രീဓန (strīdhana) သည် ပုရుష (ခင်ပွန်း) ထံသို့ သွားရမည်၊ ဗြာဟ္မ (brāhma) စသည့် လက်ထပ်ပုံစံ လေးမျိုးလုံးတွင်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သမီးများ မွေးဖွားထားလျှင် ထိုစတ്രീဓနသည် သမီးများထံသို့ သွားရမည်; «အထက်မြတ်» ဟု သတ်မှတ်သော ပုံစံများတွင်မူ ဖခင်ထံသို့ သွားသည်။
Verse 33
दत्वा कन्यां हरन् दण्ड्यो व्ययं दद्याच्च सोदयम् मृतायां दत्तमादद्यात् परिशोध्योभयव्ययम्
သမီးကို လက်ထပ်ပေးပြီးနောက် ထိုသမီးကို ပြန်လည်ခေါ်ယူသွားလျှင် ထိုသူသည် ဒဏ်ခတ်ခံရမည်၊ ထို့ပြင် ကုန်ကျစရိတ်ကို အတိုးနှင့်တကွ ပေးဆောင်ရမည်။ သမီးက သေဆုံးပြီးဖြစ်လျှင် လက်ထပ်လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးထားသည့် အရာကို ပြန်ယူနိုင်ပြီး နှစ်ဖက်စလုံး၏ ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း ပြန်လည်ရှင်းလင်းပေးရမည်။
Verse 34
दुर्भिक्षे धर्मकार्ये च व्याधौ संप्रतिरोधके गृहीतं स्त्रीधनं भर्ता न स्त्रिये दातुमर्हति
အစာရှားပါးသည့်ကာလ၊ ဓမ္မကိစ္စ ဆောင်ရွက်ရသည့်အခါ၊ သို့မဟုတ် ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ကုသရမည့် ရောဂါဖြစ်ပွားသည့်အခါတွင် ခင်ပွန်းက မိန်းမ၏ စတ്രീဓန (strīdhana) ကို ယူထားလျှင် ထိုအချိန်တွင် မိန်းမထံ ပြန်ပေးရန် မလိုအပ်ဟု ဆိုသည်။
Verse 35
अधिवित्तस्त्रियै दद्यादधिवेदनिकं समम् न दत्तं स्रीधनं यस्यै दत्ते त्वर्धं प्रकीर्तितम्
အခြားမယားကို ထပ်ယူသဖြင့် ထိခိုက်ခံရသော မယားအား အညီအမျှ အဓိဝေဒနိက (adhivedanika) လျော်ကြေး ပေးသင့်သည်။ ယခင်က စတ്രീဓန (strīdhana) မပေးရသေးသော မယားဖြစ်လျှင် ထိုအခါ ပေးရမည့် ပမာဏကို တစ်ဝက်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 36
विभागनिह्नवे ज्ञातिबन्धुसाक्ष्यभिलेखितैः विभागभावना ज्ञेया गृहक्षेत्रैश् च यौतिकैः
အမွေခွဲဝေမှုကို ငြင်းဆိုခြင်း သို့မဟုတ် ဖုံးကွယ်ထားခြင်းရှိလျှင် ခွဲဝေလိုသည့် အခြေအနေနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို (၁) ဆွေမျိုးနှင့် နီးစပ်သူတို့၏ သက်သေခံချက် (၂) စာရွက်စာတမ်းနှင့် မှတ်တမ်းရေးသားချက်များ (၃) သီးခြားပိုင်ဆိုင်ထားသော အိမ်၊ လယ်မြေ နှင့် ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများကို စိစစ်ခြင်းတို့ဖြင့် သတ်မှတ်သိရှိရမည်။
A father may partition at his discretion, either granting the eldest a superior share or making all sons equal sharers.
By treating inheritance, maintenance duties, and evidentiary standards as Dharma-in-action—mechanisms that prevent conflict, protect dependents, and preserve social order, thereby supporting the puruṣārthas and the broader mokṣa-oriented life.