
Vināyaka-snāna (The Vinayaka Bath) — Obstacle-Removal and Consecratory Bathing Rite
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ကမ္မအတားအဆီးများနှင့် အောင်မြင်မှုကို ချိုးဖောက်တတ်သော Vināyaka ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် ဒုက္ခကို ဖြေရှင်းရန် အထူး snāna/snāpana-vidhi (ရေချိုးသန့်စင်-အဘိသေက) ကို ဖော်ပြသည်။ အစတွင် အိပ်မက်အနိမိတ်နှင့် လက်တွေ့လက္ခဏာများ—ကြောက်မက်ဖွယ်မြင်ကွင်းများ၊ အကြောင်းမဲ့ကြောက်ရွံ့မှု၊ လုပ်ငန်းများ မကြာခဏ မအောင်မြင်ခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးနှင့် သားသမီးကိစ္စ အတားအဆီးများ၊ သင်ကြားရေးအာနိသင် လျော့နည်းခြင်း၊ မင်းများအတွက် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုတိုင်အောင်—ကို စာရင်းပြုစုထားသည်။ ထို့နောက် နက္ခတ်ကောင်းများ (Hasta, Puṣya, Aśvayuj, Saumya)၊ Vaiṣṇava အခါအခွင့်၊ bhadrapīṭha အာစနာတို့ဖြင့် အချိန်ကာလနှင့် စည်းကမ်းကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ကာ ဓမ္မလုပ်ရပ်ကို ကောစ्मिकအချိန်က ထောက်ပံ့ကြောင်း ပြသည်။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် မုန်ညင်းနှင့် ဂီဖြင့် လိမ်းပွတ်ခြင်း၊ ဆေးဖက်ဝင်နှင့် အနံ့သာဖြင့် ခေါင်းလိမ်းခြင်း၊ နယ်စပ်/အာဏာရှိရာနေရာများ (တိရစ္ဆာန်တဲ၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင်၊ မြစ်ဆုံ၊ ရေကန်) မှ ယူလာသော သန့်စင်ပစ္စည်းများဖြင့် kalaśa ၄ လုံးရေချခြင်း၊ Varuṇa, Bhaga, Sūrya, Bṛhaspati, Indra, Vāyu နှင့် Saptarṣis ကို မန္တရဖြင့် အဘိသေကခေါ်ယူခြင်း ပါဝင်သည်။ လမ်းဆုံတွင် bali ပူဇော်ခြင်းကို (Mita, Sammita, Śālaka, Kaṇṭaka, Kuṣmāṇḍa, Rājaputra) ဟူသော အမည်များဖြင့် ခေါ်ဆိုကာ အစားအစာမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်၍ အပူဇော်ပြီးစီးစေသည်။ ထို့နောက် Vināyaka ၏ မိခင်နှင့် Ambikā ကို ပူဇော်ကာ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေး၍ ဂုရုအား ဒါနပေးခြင်းဖြင့် ပိတ်သိမ်းပြီး śrī (စည်းစိမ်) နှင့် karmaphala (အတည်ပြုအောင်မြင်မှု) ကို ကတိပေးသည်။
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे दिक्पालादिस्नानं नाम चतुःषष्ठ्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः विनायकस्नानं पुष्कर उवाच विनायकोपसृष्टानां स्नानं सर्वकरं वदे विनायकः कर्मविघ्नसिद्ध्यर्थं विनियोजितः
ဤသို့ အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ “ဒိက္ပါလတို့နှင့် အခြားတို့နှင့် ဆက်စပ်သော ရေချိုးပူဇော်ပွဲ” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ၂၆၄ (အပို) အခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု ၂၆၅ (အပို) အခန်း “ဝိနာယက ရေချိုးပူဇော်ပွဲ” စတင်၏။ ပုရှ္ကရက ပြောသည်— “ဝိနာယက၏ ထိခိုက်နှောင့်ယှက်မှု ခံရသူတို့အတွက် အကျိုးသက်ရောက်မှု အလုံးစုံရှိသော ရေချိုးပူဇော်ပွဲကို ငါဆိုမည်။ ဝိနာယကသည် ကမ္မများ၌ အတားအဆီး ဖြစ်စေခြင်းနှင့် ထိုကမ္မတို့၏ ပြည့်စုံခြင်း/အတည်ပြုခြင်း အတွက် ခန့်အပ်ထားသည်။”
Verse 2
गणानामाधिपत्ये च केशवेशपितामहैः स्वप्नेवगाहते ऽत्यर्थं जलं मुण्डांश् च पश्यति
အုပ်စုများ (သို့) တပ်စုများအပေါ် အာဏာရလာသောအခါ၊ ကေရှဝ၊ ဣရှ၊ ပိတာမဟတို့ကို ပူဇော်၍ စိတ်ကျေနပ်စေသောအခါ၊ ထိုသူသည် (အိပ်မက်တွင်) ရေထဲသို့ အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ဆင်းမြုပ်ကာ ခေါင်းတုံးထားသော လူများကိုလည်း မြင်ရသည်။
Verse 3
विनायकोपसृष्टस्तु क्रव्यादानधिरोहति व्रजमानस् तथात्मानं मन्यते ऽनुगतम्परैः
သို့သော် ဝိနာယက (ဂြဟ) ထိခိုက်ခံရသူသည် အသားစားသတ္တဝါတစ်ကောင်ပေါ် တက်စီးသည်။ ထို့နောက် သွားလာနေစဉ် မိမိကို အခြားသူများ လိုက်လာနေသည်ဟု ထင်မြင်တတ်သည်။
Verse 4
विमना विफलारम्भः संसीदत्यनिमित्ततः कन्या वरं न चाप्नोति न चापत्यं वराङ्गना
စိတ်မကောင်းသူ (သို့) စိတ်မသန့်သူသည် အလုပ်များကို အကျိုးမရှိဘဲ စတင်တတ်ပြီး အကြောင်းမဲ့ပင် ကျဆုံးပျက်စီးတတ်သည်။ မိန်းကလေးသည် သတို့သား မရ၊ လှပသော မိန်းမသည်လည်း သားသမီး မရတတ်။
Verse 5
आचार्यत्वं श्रोत्रियश् च न शिष्यो ऽध्ययनं लभेत् धनी न लाभमाप्नोति न कृषिञ्च कृषीबलः
ဆရာအဖြစ်အာချာရျတော်ဖြစ်ပြီး ဝေဒပညာရှင် (ရှရောထရိယ) ဖြစ်သော်လည်း သင့်လျော်သောတပည့်သည် အမှန်တကယ်သော သင်ယူမှုကို မရနိုင်။ ထိုနည်းတူ ငွေကြေးချမ်းသာသူသည် အမြတ်ကို မဖြစ်မနေ မရနိုင်သကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာအားကောင်းသူသာဖြစ်ခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးရေး၌ မအောင်မြင်နိုင်။
Verse 6
राजा राज्यं न चाप्नोति स्नपनन्तस्य कारयेत् हस्तपुष्याश्वयुक्सौम्ये वैष्णवे भद्रपीठके
ဘုရင်သည် သနာပန (snāpana) ဟုခေါ်သော အဘိသေကရေချိုးပွဲကို ပြုလုပ်စေခြင်းမရှိလျှင် အာဏာပိုင်မှုကို မတည်မြဲစွာ မရနိုင်။ ထိုပွဲကို ဟස්တာ (Hasta)၊ ပုရှျ (Puṣya)၊ အရှ္ဝယုဇ် (Aśvayuj) သို့မဟုတ် ဆောမျ (Saumya) နက္ခတ်နေ့များတွင်၊ ဝိෂ္ဏုနှစ်သက်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝ (Vaiṣṇava) အခါအခွင့်တွင်၊ မင်္ဂလာပလ္လင် ဘဒြပီဋက (bhadrapīṭhaka) ပေါ်၌ စီစဉ်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 7
गौरसर्षपकल्केन साज्येनोत्सादितस्य च सर्वौषधैः सर्वगन्धैः प्रलिप्तशिरसस् तथा
ထို့ပြင် အဝါရောင် မတ်စတာစေ့ (gaura-sarṣapa) ကို ဂီ (ghee) နှင့်ရော၍ ပြုလုပ်သော အလိမ်းအနှိပ်ကလက်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ပွတ်နှိပ်ထားသူနှင့်၊ ထိုနည်းတူ ဆေးဖက်ဝင် အပင်အမျိုးမျိုးနှင့် အနံ့သာအမျိုးမျိုးဖြင့် ခေါင်းကို လိမ်းသုတ်ထားသူအတွက်လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 8
चतुर्भिः कलसैः स्नानन्तेषु सर्वौषाधौ क्षिपेत् अश्वस्थानाद्गजस्थानाद्वल्मीकात् सङ्गमाद्ध्रदात्
ရေချိုးပြီးဆုံးချိန်တွင် ကလသ (kalasa) ရေအိုး လေးလုံးဖြင့် «ဆေးဖက်ဝင်အပင်အားလုံး» ဟုခေါ်သော ဆေးရည်ကို လောင်းချရမည်။ (သန့်စင်စေသော ပစ္စည်းကို) မြင်းတဲနေရာ၊ ဆင်တဲနေရာ၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင် (valmīka)၊ မြစ်ဆုံ (saṅgama) နှင့် ရေကန် (hrada) တို့မှ ယူရမည်။
Verse 9
मृत्तिकां रोचनाङ्गन्धङ्गुग्गुलुन्तेषु निक्षिपेत् सहस्राक्षं शतधारमृषिभिः पावनं कृतम्
ထိုအိုးများ/ပစ္စည်းများထဲသို့ မြေညစ် (မဏ္ဍ) ကို ရောချနာ (rocanā) အဝါရောင်ဆေးမှုန့်၊ အနံ့သာများနှင့် ဂုဂ္ဂုလု (guggulu) သစ်စေးတို့နှင့်အတူ ထည့်ရမည်။ ဤသည်မှာ ရှင်ရသီများက သန့်စင်အောင် သက္ကာရပြုထားသော ပဝါန (ပူဇော်သန့်စင်) ပစ္စည်းဖြစ်၍ «သဟသ္ရာက္ခ» (Sahasrākṣa—ထောင်မျက်စိ) နှင့် «ရှတဓာရ» (Śatadhāra—ရာစီးကြောင်း) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 10
तेन त्वामभिषिञ्चामि पावमान्यः पुनन्तु ते भगवन्ते वरुणो राजा भगं सूर्यो वृहस्पतिः
ထိုသန့်ရှင်းသောရေ/အဘိသေကကရိယာဖြင့် သင့်ကို ငါ အဘိသေက လိမ်းပေး၏။ ပဝမာန (သန့်စင်စေသော) မန္တရများသည် သင့်ကို သန့်စင်စေပါစေ။ ဘုရားဝရုဏ (Varuṇa) မင်းကြီးနှင့် ဘဂ (Bhaga)၊ နေဘုရား စူရျ (Sūrya) နှင့် ဗြဟස්ပတိ (Bṛhaspati) တို့လည်း သင့်ကို သန့်စင်ကာ ကောင်းချီးပေးပါစေ။
Verse 11
भगमिन्द्रश् च वायुश् च भगं सप्तर्षयो ददुः यत्ते केशेषु दौर्भाग्यं सीमन्ते यच्च मूर्धनि
အင်ဒြ (Indra) နှင့် ဝါယု (Vāyu) နှင့် သတ္တရ္ရှီ (ခုနစ်ပါး ရှင်သန်ပညာရှိ) တို့က ဘဂ (ကံကောင်းခြင်း) ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သင့်ဆံပင်ပေါ်၌၊ ဆံပင်ခွဲရာ (စီမန္တ) ၌၊ နှင့် ဦးခေါင်းထိပ်ပေါ်၌ ရှိသမျှ ကံဆိုးမှုတို့ကို ဖယ်ရှားပေးပါစေ။
Verse 12
ललाटे कर्णयोरक्ष्णोरापस्तद्घ्नन्तु सर्वदा दर्भपिञ्जलिमादाय वामहस्ते ततो गुरुः
နဖူး၊ နားနှစ်ဖက်၊ မျက်စိနှစ်ဖက်ပေါ်၌—ရေတို့သည် အညစ်အကြေး/အန္တရာယ်ကို အမြဲတမ်း ဖယ်ရှားပေးပါစေ။ ထို့နောက် ဂုရုသည် ဘယ်လက်တွင် ဒರ್ಭမြက်အစု (darbha) ကို ကိုင်ယူကာ ရိတုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်၏။
Verse 13
हस्तपुष्याश्वयुक्सौम्यवैष्णवेषु शुभेषु चेति घ , ञ च साज्येनासादितस्य चेति क , छ च इमा आप इति छ , ञ स्नातस्य सार्षपन्तैलं श्रुवेणौडुम्बरेण च जुहुयान्मूर्धनि कुशान् सव्येन परिगृह्य च
ဟஸတ (Hasta)၊ ပုရှျ (Puṣya)၊ အရှ္ဝယုဇ (Aśvayuj)၊ သောမျ (Saumya) နှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝ (Vaiṣṇava) ကဲ့သို့ မင်္ဂလာကာလများတွင် ရေချိုးပြီးနောက် ဥဒုမ္ဗရ (udumbara) သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်သော လောင်းဇွန်းဖြင့် စာဿပ (မုစတာ) ဆီကို ဟောမအဖြစ် ပူဇော်လှူရမည်။ ထိုအခါ ဘယ်လက်ဖြင့် ခေါင်းပေါ်တွင် ကုရှ (kuśa) မြက်ကို ထိန်းထားကာ «imā āpaḥ…» ဟူသော မန္တရအစပါဝင်သည့် သတ်မှတ်ထားသော ရိတုမန်တရများကို ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 14
मितश् च सम्मितश् चैव तथा शालककण्टकौ कुष्माण्डो राजपुत्रश् च एतैः स्वाहासमन्वितैः
“မိတ (Mita) နှင့် သမ္မိတ (Sammita) ကို ခေါ်ယူ၍၊ ထို့ပြင် ရှာလက (Śālaka) နှင့် ကဏ္ဍက (Kaṇṭaka)၊ ကုಷ္မာဏ္ဍ (Kuṣmāṇḍa) နှင့် ရာဇပုတြ (Rājaputra) တို့ကိုလည်း (ပူဇော်) ခေါ်ဆိုပါ—ဤအမည်တစ်ခုချင်းစီကို ‘svāhā’ ဟူသော အသံနှင့် တွဲဖက်၍ (ဟောမတွင်) ဆိုရမည်။”
Verse 15
नामभिर्बलिमन्त्रैश् च नमस्कारसमन्वितैः दद्याच्चतुष्पथे शूर्पे कुशानास्तीर्य सर्वतः
သင့်လျော်သော နာမများနှင့် ဘလိမန်တရ (bali-mantra) များကို ရွတ်ဆို၍ ဂါရဝပြု နမസ്കာရနှင့်အတူ လမ်းလေးခွဆုံ၌ ပူဇော်အလှူကို တင်ရမည်။ စပါးခွဲတောင်း (winnowing tray) ပေါ်တွင် ထားပြီး ကုရှာမြက် (kuśa) ကို ပတ်လည်အနှံ့ ခင်းထားရမည်။
Verse 16
कृताकृतांस्तण्डुलांश् च पललौदनमेव च मत्स्यान्पङ्कांस्तथैवामान् पुष्पं चित्रं सुरां त्रिधा
ထို့ပြင် ချက်ပြီး/မချက်သေးသော ဆန်စေ့များနှင့် အသားပါသော ထမင်းပေါင်း (palala-odana) ကိုလည်း ထည့်သွင်းပူဇော်ရမည်။ ထို့အတူ ငါး၊ အညစ်အကြေးပါသော ရွံ့နွံဆန်သော အရာများနှင့် မချက်သေးသော အရာများ၊ အရောင်စုံပန်းများ၊ နှင့် အမျိုးသုံးမျိုးသော အရက် (surā) ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 17
मूलकं पूरिकां पूपांस्तथैवैण्डविकास्रजः दध्यन्नं पायसं पिष्टं मोदकं गुडमर्पयेत्
မူလက (မုန်လာဥနီ/ရေဒီရှ်)၊ အတွင်းဖြည့်မုန့် (pūrikā)၊ ကြော်မုန့် (pūpa) နှင့် အဝိုင်းပုံ ချိုချဉ်မုန့်များ၏ ပန်းကုံး (aiṇḍavikā) ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ထို့အတူ ဒဟီထမင်း (ဒိန်ချဉ်နှင့် ထမင်း)၊ နို့ဆန်ပြုတ်ချို (pāyasa)၊ မုန့်မှုန့်ပြုလုပ်စာ (piṣṭa)၊ မိုဒက (modaka) ချိုမုန့်နှင့် ဂုဍ (jaggery) ကိုလည်း ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 18
विनायकस्य जननीमुपतिष्ठेत्ततो ऽम्बिकां दूर्वासर्षपपुष्पाणां दत्वार्घ्यं पूर्णमञ्जलिं
ထို့နောက် ဗိနာယက (Vināyaka) ၏ မိခင်ကို ဂါရဝဖြင့် ချဉ်းကပ်ပူဇော်ရမည်။ ထို့အပြီး အမ္ဗိကာ (Ambikā) ကိုလည်း ပူဇော်ကာ ဒူးရ္ဝာမြက် (dūrvā)၊ မုစတာစေ့များနှင့် ပန်းများကို လက်နှစ်ဖက်ပြည့်အောင် စုပြီး အရ္ဃျ (arghya) ကို ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 19
रूपं देहि यशो देहि सौभाग्यं सुभगे मम पुत्रं देहि धनं देहि सर्वान् कामांश् च देहि मे
ကျွန်ုပ်အား အလှအပကို ပေးသနားပါ; ကျော်ကြားမှုကို ပေးသနားပါ; ကံကောင်းခြင်းကို ပေးသနားပါ။ အမင်္ဂလာကင်းသော မင်္ဂလာရှင်မ၊ ကျွန်ုပ်အား သားကို ပေးသနားပါ; ဥစ္စာဓနကို ပေးသနားပါ; နှင့် လိုအင်ဆန္ဒ အားလုံးကိုလည်း ပေးသနားပါ။
Verse 20
भोजयेद्ब्राह्मणान्दद्याद्वस्त्रयुग्मं गुरोरपि विनायकं ग्रहान्प्रार्च्य श्रियं कर्मफलं लभेत्
ဗြာဟ္မဏတို့ကို အစာကျွေး၍ ဂုရုထံသို့ အဝတ်အစားတစ်စုံကိုလည်း လှူဒါန်းရမည်။ ဝိနာယကနှင့် ဂြိုဟ်ဒေဝတားတို့ကို သင့်လျော်စွာ ပူဇော်ပြီးနောက် စည်းစိမ် (သြရီ) နှင့် ကర్మပူဇာ၏ အကျိုးကို ရရှိမည်။
Dream-omens (deep plunging into water, seeing shaven-headed men) and practical disruptions: repeated failure of initiatives, sudden collapse without cause, obstacles to marriage/progeny, loss of teaching efficacy, lack of profit, and insecurity of kingship.
Auspicious timing (Hasta, Puṣya, Aśvayuj, Saumya; Vaiṣṇava occasion), mustard-ghee unction, sarvauṣadhi and fragrance anointing, four kalaśa pourings with mixed clay/rocanā/guggulu, mantra-led abhiṣeka, mustard-oil oblation with an udumbara ladle, and a crossroads bali arranged on a winnowing tray ringed with kuśa.
By framing obstacle-removal as a dharmic, mantra-governed purification that restores right action (karma) and its fruition, it supports artha and kāma without violating dharma, thereby stabilizing the practitioner for higher sādhana oriented toward mokṣa.