Adhyaya 239

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे राजधर्मो नाम अष्टत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथोनचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः षाड्गुण्यं राम उवाच मण्डलं चिन्तयेत् मुख्यं राजा द्वादशराजकं अरिर्मित्रमरेर्मित्रं मित्रमित्रमतः परं

ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ အခန်း ၂၃၈ ကို «ရာဇဓမ္မ» (မင်း၏တာဝန်) ဟု ခေါ်သည်။ ယခု အခန်း ၂၃၉ «ṣāḍguṇya» (နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒ ခြောက်ပါး) စတင်သည်။ ရာမက ဆိုသည်—မင်းသည် အဓိကအားဖြင့် ရာဇမဏ္ဍလ (မင်းဝိုင်း) ကို စဉ်းစားရမည်၊ မင်း ၁၂ ပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်ဟူ၍—ရန်သူ၊ ရန်သူ၏မိတ်ဖက်၊ ရန်သူ၏မိတ်ဖက်၏မိတ်ဖက်၊ မိတ်ဆွေ၊ မိတ်ဆွေ၏မိတ်ဖက်၊ ထို့အပြင် ထပ်ဆင့်အလိုက် အခြားသူများ။

Verse 2

राज्यं राष्ट्रञ्चेति ख , छ , ञ च लक्षयेदिति ञ तथारिमित्रमित्रञ्च विजिगीषोः पुरः स्मृताः पार्ष्णिग्राहः स्मृतः पश्चादाक्रन्दस्तदनन्तरं

«နိုင်ငံ» နှင့် «နယ်မြေ/ပြည်နယ်» ဟူသည်တို့ကို (ရိုးရာအမှတ်အသားများအရ) သက်ဆိုင်ရာ အမျိုးအစားများအဖြစ် နားလည်ရမည်။ ထို့အတူ ရန်သူ၊ ရန်သူ၏မိတ်ဖက်၊ မိမိ၏မိတ်ဖက်တို့သည် အောင်မြင်လိုသူ (vijigīṣu) ၏ ရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ «ခြေခလယ်ကို ဖမ်းသူ» (pārṣṇigrāha) သည် သူ၏နောက်ဘက်တွင် ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ထို့နောက် «နှောင့်ယှက်/ဝင်ရောက်လုယူသူ» (ākranda) သည် ထပ်မံလိုက်လာသည်။

Verse 3

आसारावनयोश् चैवं विजगीषाश् च मण्डलं अरेश् च विजिगीषोश् च मध्यमो भूम्यनन्तरः

ဤသို့ အောင်မြင်လိုသောမင်း (vijigīṣu) အတွက် မဏ္ဍလ (ဝိုင်း) သည် အနီးအနားရှိ မင်းများ—မိတ်ဖက်ဖြစ်သူများနှင့် ရန်သူဖြစ်သူများ—တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်။ ထို့ပြင် «အလယ်မင်း» (madhyama) ဟူသည်မှာ ရန်သူ (ari) နှင့် အောင်မြင်လိုသူ (vijigīṣu) တို့အကြားတွင် နယ်မြေက တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေသော မင်းကို ဆိုသည်။

Verse 4

अनुग्रहे संहतयोर् निग्रहे व्यस्तयोः प्रभुः मण्डलाद्वहिरेतेषामुदासीनो बलाधिकः

ကျေးဇူးပြုရာတွင် အုပ်စိုးရှင်သည် စည်းလုံးညီညွတ်သူတို့နှင့် ဆက်ဆံရမည်။ ထိန်းချုပ်/ဒဏ်ခတ်ရာတွင် ကွဲပြားနေသူတို့နှင့် ဆက်ဆံရမည်။ မဏ္ဍလ (နိုင်ငံဝိုင်း) အပြင်ဘက်တွင် နေသော အလယ်အလတ်မင်းသည် အင်အားအားဖြင့် သူတို့ထက် လွန်ကဲသည်။

Verse 5

अनुग्रहे संहतानां व्यस्तानां च बुधे प्रभुः सन्धिञ्च विग्रहं यानमासानदि वदामि ते

ပညာရှိရေ၊ စည်းလုံးသူတို့နှင့် ကွဲပြားသူတို့ကို ကာကွယ်၍ တိုးတက်စေရန် အုပ်စိုးရှင်သည် သင်ကြားတော်မူ၏။ သင်အား စန္ဓိ (စာချုပ်/သဘောတူညီချက်)၊ ဝိဂ္ရဟ (ရန်လိုမှု/စစ်)၊ ယာန (စစ်ချီထွက်ခြင်း)၊ အာသန (တပ်စခန်းချ၍ နေရခြင်း) နှင့် အခြား မူဝါဒနည်းလမ်းများကို ငါရှင်းပြမည်။

Verse 6

बलवद्विग्रहीतेन सन्धिं कुर्याच्छिवाय च कपाल उपहारश् च सन्तानः सङ्गतस् तथा

ကောင်းကျိုး (śiva) အတွက် အင်အားကြီးသော ကျူးကျော်သူနှင့်တောင် စန္ဓိ (စာချုပ်) ချုပ်ဆိုသင့်သည်။ ထို့ပြင် ကပာလ (ခေါင်းခွံ) ကို ပူဇော်လက်ဆောင်အဖြစ် ဆက်ကပ်သင့်ပြီး မျိုးဆက်ဆက်လက်တည်တံ့မှုနှင့် မဟာမိတ်ပေါင်းစည်းမှုကိုလည်း ထိန်းသိမ်းရမည်။

Verse 7

उपन्यासः प्रतीकारः संयोगः पुरुषान्तरः अदृष्टनर आदिष्ट आत्मापि स उपग्रहः

‘ဥပန്യാസ’ (အကြောင်းအရာတင်ပြခြင်း)၊ ‘ပရတီကာရ’ (တုံ့ပြန်ကုစားမှု)၊ ‘သံယောဂ’ (ပေါင်းစည်းမှု)၊ ‘ပုရုရှာန္တရ’ (အခြားပုဂ္ဂိုလ်/အခန်းကဏ္ဍပြောင်းခြင်း)၊ ‘အဒೃဋ္ဌ-နရ’ (မမြင်ရသောပုဂ္ဂိုလ်)၊ ‘အာဒိဋ္ဌ’ (ညွှန်ကြား/တာဝန်ပေးထားသူ) နှင့် ‘ဥပဂ္ရဟ’ (အထောက်အကူပြုနည်းလမ်း)—ဤတို့သည် နည်းပညာဆိုင်ရာ အမျိုးအစားများဖြစ်သည်။ “အာတ္မာပိ” ဟူသည်မှာ ထိုအမျိုးအစားအတွင်း “ကိုယ်တိုင်တောင်” ကိုယ်စားလှယ်/ပါတီအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။

Verse 8

परिक्रमस् तथा छिन्नस् तथा च परदूषणं स्कन्धोपयेयः सन्धिश् च सन्धयः षोडशेरिताः

‘ပရိက్రమ’၊ ‘ချိန္န’ နှင့် ‘ပရဒူෂဏ’ တို့အပြင် ‘စ్కန္ဓోပယေယ’ နှင့် ‘စန္ဓိ’ တို့ကိုလည်း စန္ဓိ (ဇာတ်/ကဗျာဆိုင်ရာ ဆက်စပ်အဆစ်) အမျိုးအစား ဆယ့်ခြောက်ပါးဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 9

परस्परोपकारश् च मैत्रः सम्बन्धकस् तथा उपहाराश् च चत्वारस्तेषु मुख्याश् च सन्धयः

အပြန်အလှန်ကူညီခြင်း၊ မိတ်သဟာယဖြစ်ခြင်း၊ ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် လက်ဆောင်ပေးခြင်း—ဤလေးပါးသည် ထိုသူတို့အကြားရှိ သန္ဓိ (မဟာမိတ်) ၏ အဓိကပုံစံများ ဖြစ်သည်။

Verse 10

बालो वृद्धो दीर्घरोगस् तथा बन्धुवहिष्कृतः मौरुको भीरुकजनो लुब्धो लुब्धजनस् तथा

ကလေး၊ အိုမင်းသူ၊ ရောဂါရှည်ကာလခံစားနေရသူ၊ နှင့် ဆွေမျိုးများက ပယ်ချခံရသူ; ထို့အပြင် မိုက်မဲသူ၊ ကြောက်ရွံ့သူ၊ လောဘကြီးသူ၊ နှင့် လောဘကြီးသူများနှင့် ပေါင်းသင်းနေသူ။

Verse 11

विरक्तप्रकृतिश् चैव विषयेष्वतिशक्तिमान् अनेकचित्तमन्त्रश् च देवब्राह्मणनिन्दकः

သူသည် သဘာဝအားဖြင့် (မှန်ကန်သောကျင့်ဝတ်မှ) ဝေးကွာနေသော်လည်း အာရုံခံအရာဝတ္ထုများကို အလွန်အကျွံ စွဲလမ်းသူဖြစ်၏; အကြံဉာဏ်သည် မတည်ငြိမ်ဘဲ စိတ်အမျိုးမျိုးဖြစ်ကာ၊ နတ်များနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ကဲ့ရဲ့သူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 12

दैवोपहतकश् चैव दैवनिन्दक एव च दुर्भिक्षव्यसनोपेतो बलव्यसनसङ्कुलः

သူသည် ကံကြမ္မာ၏ ထိခိုက်မှုကို ခံရသူဖြစ်ပြီး၊ သာမန်မဟုတ်သော သာသနာတော်/နတ်ဘုရား၏ အမိန့်တော်ကိုလည်း ကဲ့ရဲ့သူဖြစ်၏; အစာခေါင်းပါးမှု၏ ဘေးဒုက္ခကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်ကာ၊ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအပေါ် ကျရောက်သော ဘေးအန္တရာယ်များတွင်လည်း ရောထွေးနေ၏။

Verse 13

पुरःस्थिता इति ख , छ च मैत्रः सुखकरस्तथेति ग स्वदेशस्थो बहुरिपुर्मुक्तः कालेन यश् च ह सत्यधर्मव्यपेतश् च विंशतिः पुरुषा अमी

«ရှေ့တွင် ရပ်နေသူများ» ဟူသည်—kha နှင့် cha ဟူသော ဖတ်ပုံများက ထိုသို့ ဆိုသည်။ «မိတ်သဟာယရှိသူသည်လည်း သက်သာချမ်းသာပေးသူ ဖြစ်သည်» ဟူသည်—ga ဟူသော ဖတ်ပုံက ဆိုသည်။ «ကိုယ့်ပြည်တွင်း၌ နေသော်လည်း ရန်သူများစွာရှိသူ၊ အချိန်တော်တော်မီ လွှတ်ပေးခံရသူ၊ နှင့် သစ္စာနှင့် ဓမ္မမှ လွဲချော်သွားသူ»—ဤတို့သည် ဤနေရာတွင် ရေတွက်ထားသော လူအမျိုးအစား နှစ်ဆယ်အနက် ပါဝင်သည်။

Verse 14

एर्तैः सन्धिं न कुर्वीत विगृह्णीयात्तु केबलं परस्परापकारेण पुंसां भवति विग्रहः

ထိုသို့သောသူများနှင့် မဟာမိတ် (သန္ဓိ) မချုပ်သင့်၊ အပြိုင်အဆိုင် ရန်ပြုခြင်း (ဝိဂ္ရဟ) ကိုသာ ခံယူသင့်သည်။ လူတို့အကြား ပဋိပက္ခသည် အပြန်အလှန် ထိခိုက်နစ်နာမှုနှင့် မကောင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 15

आत्मनो ऽभ्युदयाकाङ्क्षी पीड्यमानः परेण वा देशकालबलोपेतः प्रारभेतेह विग्रहं

မိမိ၏ အောင်မြင်တိုးတက်မှုကို လိုလားသူ၊ သို့မဟုတ် ရန်သူ၏ နှိပ်စက်နှောင့်ယှက်ခြင်းကို ခံနေရသူ မင်းသည် နေရာ၊ အချိန်၊ အင်အားတို့ သင့်တော်ပြည့်စုံလျှင် ဤနေရာ၌ ရန်ပြုစစ်ရေး (ဝိဂ္ရဟ) ကို စတင်သင့်သည်။

Verse 16

राज्यस्त्रीस्थानदेशानां ज्ञानस्य च बलस्य च अपहारी मदो मानः पीडा वैषयिकी तथा

မဒ (မူးယစ်မောဟ) နှင့် မာန (ဂုဏ်မာန်) တို့သည် ခိုးယူသူများဖြစ်၍—အာဏာပိုင်မှု၊ မိန်းမ (ဆက်ဆံရေး)၊ နေရာနှင့် နယ်မြေ၊ ထို့ပြင် ဉာဏ်ပညာနှင့် အင်အားကိုပါ လုယူတတ်သည်။ ထို့အတူ အာရုံခံအရာဝတ္ထုများ (ဝိသယ) မှ ပေါ်လာသော နာကျင်နှိပ်စက်မှုလည်း ရှိသည်။

Verse 17

ज्ञानात्मशक्तिधर्माणां विघातो दैवमेव च मित्रार्थञ्चापमानश् च तथा बन्धुविनाशनं

ဉာဏ်ပညာ၊ အတွင်းစွမ်းအားနှင့် ဓမ္မတရားတို့ကို တားဆီးဖျက်ဆီးခြင်း၊ ကံကြမ္မာ၏ အာဏာတစ်ခုတည်းက လွှမ်းမိုးခြင်း၊ မိတ်ဆွေ၏ အကျိုး/ဥစ္စာ ဆုံးရှုံးခြင်း၊ အရှက်ရခြင်း၊ ထို့အတူ ဆွေမျိုးပျက်စီးခြင်း—ဤတို့သည် ဘေးအန္တရာယ်များအဖြစ် ရေတွက်ကြသည်။

Verse 18

भूतानुग्रहविच्छेदस् तथा मण्डलदूषणं एकार्थाभिनिवेशत्वमिति विग्रहयोनयः

ရည်ရွယ်ထားသော အဓိပ္ပါယ်ဆက်စပ်မှုများ ပြတ်တောက်ခြင်း၊ ကဗျာ၏ မဏ္ဍလ (ဖွဲ့စည်းပုံ/လှုပ်ရှားစည်းဝိုင်း) ပျက်စီးခြင်း၊ အဓိပ္ပါယ်တစ်ခုတည်းပေါ် အလွန်အကျွံ စွဲလမ်းတင်းကျပ်ခြင်း—ဤတို့ကို စာဖွဲ့ရေးရာ၌ ဝိဂ္ရဟ (မညီမညာ/ချို့ယွင်းမှု) ၏ အရင်းအမြစ်များဟု ဆိုကြသည်။

Verse 19

सापत्न्यं वास्तुजं स्त्रीजं वाग्जातमपराधजं वैरं पञ्चविधं प्रोक्तं साधनैः प्रशमन्नयेत्

ရန်ငြိုးကို အမျိုးအစား ၅ မျိုးဟု ဆိုသည်—အိမ်ထောင်ဖက်ပြိုင်ဆိုင်မှုမှ, အိမ်မြေ/ပစ္စည်းမှ, မိန်းမကြောင့်, စကားကြောင့်, နှင့် ပြစ်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ သင့်လျော်သောနည်းလမ်းများဖြင့် ငြိမ်းချမ်းအောင် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 20

किञ्चित्फलं निष्फलं वा सन्दिग्धफलमेव च तदात्वे दोषजननमायत्याञ्चैव निष्फलं

လုပ်ရပ်တစ်ခုသည် အကျိုးအနည်းငယ်သာ ရနိုင်သော်လည်းကောင်း၊ အကျိုးမရှိသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အကျိုးမသေချာသော်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုလုပ်ရပ်သည် ချက်ချင်း အပြစ်အနာတရ ဖြစ်စေပြီး၊ နောင်တွင်လည်း အကျိုးမဲ့ ဖြစ်သွားသည်။

Verse 21

आयत्याञ्च तदात्वे च दोषसञ्जननं तथा अपरिज्ञातवीर्येण परेण स्तोभितो ऽपि वा

၎င်းသည် အနာဂတ်၌လည်းကောင်း၊ လက်ရှိချက်ချင်း၌လည်းကောင်း အပြစ်အနာတရကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့အတူ အင်အားအစစ်ကို မသိသေးသော အခြားသူက လှုံ့ဆော်/တိုးတက်အောင် လှုံ့ဆော်သော်လည်း အလျင်အမြန် မပြုလုပ်သင့်။

Verse 22

परार्थं स्त्रीनिमित्तञ्च दीर्घकालं द्विजैः सह अकालदैवयुक्तेन बलोद्धतसखेन च

အခြားသူ၏ အကျိုးအတွက်လည်းကောင်း၊ မိန်းမကို အကြောင်းပြု၍လည်းကောင်း၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များနှင့် ပေါင်းသင်းမှု၌ ပတ်သက်ချုပ်နှောင်လာတတ်သည်။ ထို့ပြင် အချိန်မတော်သော ကံကြမ္မာနှင့် တွဲဖက်၍ အင်အားကြောင့် မိုက်မဲသွားသော မိတ်ဆွေကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်သည်။

Verse 23

आत्मन इत्य् अदिः, विग्रहमित्यन्तः पाठः गपुस्तके नास्ति अवहार इति घ ज्ञानार्थशक्तिधर्माणामिति ञ तदात्वे फलसंयुक्तमायत्यां फलवर्जितं आयत्यां फलसंयुक्तं तदात्वे निष्फलं तथा

«Ātmana» သည် အစပိုင်းဖတ်ပုံဖြစ်သည်။ «vigraham» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော ဖတ်ပုံကို Ga မူစာအုပ်တွင် မတွေ့ရ။ (အခြားမူကွဲ) Gha မူတွင် «avahāra» ဟုရှိပြီး၊ Ña မူတွင် «jñānārthaśaktidharmāṇām» ဟုရှိသည်။ ချက်ချင်းရလဒ် (tadātva-phala) နှင့် ဆက်စပ်သောအရာသည် အနာဂတ်ရလဒ် (āyati-phala) မရှိ; အနာဂတ်ရလဒ်နှင့် ဆက်စပ်သောအရာသည်လည်း ချက်ချင်းရလဒ် မရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 24

इतीमं षोडशविधन्नकुर्यादेव विग्रहं तदात्वायतिसंशुद्धं कर्म राजा सदाचरेत्

ဤသို့ အချက်အလက် ဆယ့်ခြောက်ပါးကို စိစစ်ပြီးနောက် မင်းသည် စစ်ကို မစတင်သင့်။ ထိုအစား လက်ရှိအခြေအနေနှင့် အနာဂတ်အကျိုးဆက်တို့အပေါ် သန့်စင်သော နည်းလမ်းဖြင့် အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 25

हृष्टं पुष्टं बलं मत्वा गृह्णीयाद्विपरीतकं मित्रमाक्रन्द आसारो यदा स्युर्दृढभक्तयः

မိတ်ဖက်၏ တပ်အားကို စိတ်ရွှင်လန်း၍ စားရိက္ခာပြည့်စုံကာ အင်အားခိုင်မာသည်ဟု သုံးသပ်ပြီးနောက် ထိုသူအပေါ် ပြန်လှန်နည်း (ပြောင်းပြန်မဟာဗျူဟာ) ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ ဒုက္ခအော်ဟစ်သံများနှင့် ဘေးအန္တရာယ်လှိုင်းတက်လာသည့်အခါ မိမိဘက်လိုက်သူများ သစ္စာခိုင်မာနေချိန်တွင် လုပ်ဆောင်ရမည်။

Verse 26

परस्य विपरीतञ्च तदा विग्रहमाचरेत् विगृह्य सन्धाय तथा सम्भूयाथ प्रसङ्गतः

ရန်သူ၏ လမ်းကြောင်းသည် မိမိအကျိုးနှင့် ဆန့်ကျင်သို့ ပြောင်းလဲလာသည့်အခါ စစ်ဆင်ရေးကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ အရင်ဆုံး ဆက်ဆံရေးကို ချိုးဖောက်ပြီးနောက် သဘောတူစာချုပ် (စန္ဓိ) ကို ချုပ်ဆိုရမည်။ ထို့အတူ အခြေအနေလိုအပ်သလို မဟာမိတ်ကို ထပ်မံဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။

Verse 27

उपेक्षया च निपुणैर् यानं पञ्चविधं स्मृतं परस्परस्य सामर्थ्यविघातादासनं स्मृतं

ထို့ပြင် ဥပေက္ခာ (upekṣā) ဟူသော မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ မလှုပ်မရှားမူဖြင့် ကျွမ်းကျင်သူတို့က ယာန (yāna—စစ်ချီတက်ခြင်း/စစ်ရေးခရီး) ကို ငါးမျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။ အာသန (āsana—တပ်စခန်းချ၍ တည်နေခြင်း) သည် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် အင်အားကို အပြန်အလှန် တားဆီးနေခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 28

अरेश् च विजगीषोश् च यानवत् पञ्चधा स्मृतम् बलिनीर्द्विषतोर्मध्ये वाचात्मानं समर्पयन्

မင်းနှင့် အောင်နိုင်လိုသူအတွက် ယာန (yāna—စစ်ချီတက်ခြင်း/စစ်ရေးခရီး) ဟူသော မဟာဗျူဟာကို ငါးမျိုးဟု သင်ကြားထားသည်။ ရန်သူအင်အား နှစ်ဖက်ကို ရင်ဆိုင်ရသော် မိမိအင်အားရှိသူက စကားဖြင့် မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို အပ်နှံကာ ရန်သူနှစ်ဖက်ကြားတွင် မိမိကိုယ်ကို တည်စေသင့်သည်။

Verse 29

द्वैधीभावेन तिष्ठेत काकाक्षिवदलक्षितः उभयोरपि सम्पाते सेवेत बलवत्तरं

သူသည် မူဝါဒနှစ်မျိုး (dvaidhībhāva) ဖြင့် ရပ်တည်၍ ကျီးမျက်စိကဲ့သို့ နှစ်ဖက်လုံးကိုကြည့်သကဲ့သို့ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖုံးကွယ်ထားရမည်။ နှစ်ဖက် ထိတွေ့လာသောအခါ အင်အားကြီးသောဘက်ကို ကပ်လျက် ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 30

यदा द्वावपि नेच्छेतां संश्लेषं जातसंविदौ तदोपसर्पेत्तच्छत्रुमधिकं वा स्वयं व्रजेत्

နှစ်ဖက်လုံးသည် ထိတွေ့ပြီး အပြန်အလှန်သိရှိနေကြသော်လည်း မဟာမိတ်အဖြစ် နီးကပ်စည်းလုံးလိုခြင်း မရှိလျှင်၊ ထိုရန်သူထံ ချဉ်းကပ်၍ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ သို့မဟုတ် ထိုရန်သူထက် အင်အားကြီးသူထံ ကိုယ်တိုင်သွား၍ အထောက်အပံ့ ရယူရမည်။

Verse 31

उच्छिद्यमानो बलिना निरुपायप्रतिक्रियः कुलोद्धतं सत्यमार्यमासेवेत बलोत्कटं

အင်အားကြီးသူက ဖိနှိပ်ချေမှုန်းနေပြီး ကာကွယ်တုံ့ပြန်ရန် နည်းလမ်းမရှိသည့်အခါ၊ မျိုးရိုးမြင့်၍ သြဇာရှိကာ သစ္စာရှိ၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိပြီး အင်အားတောင့်တင်းသော အာရျနိုဘယ်ထံ ခိုလှုံကပ်လျက် နေရမည်။

Verse 32

तद्दर्शनोपास्तिकता नित्यन्तद्भावभाविता तत्कारितप्रश्रियता वृत्तं संश्रयिणः श्रुतं

သူ၏မြင်တွေ့ခြင်းကို ရှာဖွေကာ ဝတ်ပြုခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသော ဘက္တိ၊ အမြဲတမ်း သူ၏အတ္တသဘော၌ စိတ်နှလုံးစူးစိုက်နေခြင်း၊ နှင့် သူ့အတွက် ပြုလုပ်သော အလုပ်များကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသော နှိမ့်ချမှု—ဤသည်ကို ခိုလှုံသူ၏ အကျင့်အကြံဟု သာသနာအစဉ်အလာတွင် ကြားသိထားသည်ဟု ဆို၏။