Adhyaya 233

Verse 1

इत्य् आग्नेये महाओपुराणे यात्रामण्डलचिन्तादिर्नाम द्वात्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रयस्त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः षाड्गुण्यं पुष्कर उवाच सामभेदौ मया प्रोक्तौ दानदण्डौ तथैव च दण्डः स्वदेशे कथितः परदेशे व्रवीमि ते

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «စစ်ခရီး၊ ပြည်နယ်ဝိုင်း (မဏ္ဍလ) နှင့် ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများကို စဉ်းစားခြင်း» ဟူသော အခန်း ၂၃၂ သည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု «Ṣāḍguṇya»—မူဝါဒခြောက်ပါး—အကြောင်း အခန်း ၂၃၃ စတင်၏။ ပုရှ္ကရက ဆိုသည်—«သမ (ညှိနှိုင်းခြင်း) နှင့် ဘေဒ (ခွဲခြားခြင်း) ကို ငါဆိုပြီးပြီ၊ ဒါန (ပေးကမ်းခြင်း) နှင့် ဒဏ္ဍ (အပြစ်ပေးခြင်း) ကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဆိုပြီးပြီ။ မိမိနိုင်ငံအတွင်း ဒဏ္ဍကို ဖော်ပြပြီးသားဖြစ်၍ ယခု နိုင်ငံခြားရေးအပေါ် မူဝါဒကို သင်အား ပြောမည်»။

Verse 2

शत्रुं जिहीर्षुरुच्छिन्द्यादिति घ , ञ च प्रकाशश्चाप्रकाशश् च द्विविधो दण्ड उच्यते लुण्ठनं ग्रामघातश् च शस्यघातो ऽग्निदीपनं

ရန်သူကို အနိုင်ယူလိုသူသည် သူ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ထောက်ပံ့မှုကို ဖြတ်တောက်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဒဏ္ဍ (daṇḍa) သည် အမျိုးနှစ်မျိုး—အဖွင့်အလင်း (လူသိရှင်ကြား) နှင့် လျှို့ဝှက် (မမြင်သာ) ဟု ကြေညာထားသည်။ အင်အားသုံးလုပ်ရပ်များတွင် လုယက်ခြင်း၊ ရွာဖျက်ဆီးခြင်း၊ စိုက်ပျိုးသီးနှံဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် မီးရှို့ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

Verse 3

प्रकाशो ऽथ विषं वह्निर्विविधैः पुरुषैर् बधः दूषणञ्चैव साधूनामुदकानाञ्च दूषणं

ထို့အပြင် လျှို့ဝှက်ချက်ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ အဆိပ်သုံးခြင်း၊ မီးသုံးခြင်း၊ လူမျိုးမျိုးက ကျူးလွန်သော သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ သီလရှိသူတို့ကို အပြစ်တင်ဖျက်သိမ်းခြင်းနှင့် ရေကို ညစ်ညမ်းစေခြင်းတို့လည်း ရှိသည်။

Verse 4

दण्डप्रणयणं प्रोक्तमुपेक्षां शृणु भार्गव यदा मन्यते नृपती रणे न मम विग्रहः

ဒဏ္ဍ (အင်အားသုံးမူဝါဒ) ကို ရှင်းပြပြီးပြီ။ ယခု ဘာရ္ဂဝ (Bhārgava) ရေ၊ ‘လျစ်လျူရှုခြင်း/မပါဝင်ခြင်း’ ကို နားထောင်လော့—စစ်ပွဲအခြေအနေတွင် မင်းသည် ‘ငါနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရန် ထိုက်တန်သော ပဋိပက္ခ မရှိ’ ဟု ထင်မြင်သောအခါ ဖြစ်သည်။

Verse 5

अनर्थायानुबन्धः स्यात् सन्धिना च तथा भवेत् सामलब्धास्पदञ्चात्र दानञ्चार्थक्षयङ्करं

မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းသည် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကျိုးဆက်များ ဆက်တိုက်ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထို့အတူ သန္ဓိ (sandhi) ဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ခြင်းမှလည်း ထိုသို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ဤအခြေအနေတွင် အခြေတည်ရာ မရသေးဘဲ (မဟာဗျူဟာအကျိုး မရဘဲ) လက်ဆောင်ပေးခြင်းပင်လျှင် ကိုယ့်အရင်းအမြစ်ကို လျော့နည်းစေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။

Verse 6

भेददण्डानुबन्धः स्यात्तदोपेक्षां समाश्रयेत् न चायं मम शक्नोति किञ्चित् कर्तुमुपद्रवं

ကွဲပြားမှုဖန်တီးခြင်း (ဘေဒ) နှင့် ဒဏ္ဍကို အသုံးချကာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပြီးနောက် ‘လျစ်လျူရှုခြင်း’ ကို အားကိုးရမည်။ အကြောင်းမှာ ထိုသူသည် ငါ့အား အန္တရာယ် သို့မဟုတ် အနှောင့်အယှက် တစ်စုံတစ်ရာ မပြုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 7

न चाहमस्य शक्नोमि तत्रोपेक्षां समाश्रयेत् अवज्ञोपहतस्तत्र राज्ञा कार्यो रिपुर्भवेत्

ထိုကိစ္စ၌ သူ့အပေါ် မလျစ်လျူရှုနိုင်ပါ။ မထီမဲ့မြင်ခြင်းကြောင့် ထိခိုက်နာကျင်သူသည် ထိုနေရာ၌ ရန်သူဖြစ်လာမည်၊ ထို့ကြောင့် မင်းသည် ရန်သူကဲ့သို့ ဆက်ဆံရမည်။

Verse 8

मायोपायं प्रवक्ष्यामि उत्पातैर् अनृतैश् चरत् शत्रोरुद्वेजनं शत्रोः शिविरस्थस्य पक्षिणः

လှည့်ကွက်တစ်ရပ်ကို ငါရှင်းပြမည်။ သွားလာလှုပ်ရှားရင်း အတုအယောင် အပျက်အပျက်နိမိတ်များနှင့် မမှန်သတင်းများကို အသုံးပြု၍ ရန်သူကို ကြောက်ရွံ့စေသင့်သည်၊ အထူးသဖြင့် ရန်သူစခန်းအတွင်းရှိ ငှက်များကို ကိုင်တွယ်အသုံးချခြင်းဖြင့် ဖြစ်သည်။

Verse 9

स्थूलस्य तस्य पुच्छस्थां कृत्वोल्कां विपुलां द्विज विसृजेच्च ततश् चैवमुल्कापातं प्रदर्शयेत्

အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ) ရေ၊ ထိုအထူကြီးသော အရာ၏ အမြီးဖျား၌ မီးတုတ်ကြီး (ulka) ကို ချည်နှောင်ပြီးနောက် လွှတ်ပစ်ရမည်။ ထို့နည်းဖြင့် ‘ဥလ္ကာပာတ’ ဟူသော မီးလောင်မိုးကျသကဲ့သို့ မြင်ရသော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ပြသနိုင်သည်။

Verse 10

एवमन्ये दर्शनीया उत्पाता बहवो ऽपि च उद्वेजनं तथा कुर्यात् कुहकैर् विविधैर् द्विषां

ထိုနည်းတူ မြင်သာသော အပျက်အပျက်နိမိတ်များ အခြားအမျိုးမျိုးလည်း များစွာရှိသည်။ ထိုနည်းတူပင် လှည့်ကွက်မျိုးစုံဖြင့် ရန်သူတို့ကို စိတ်လှုပ်ရှားကြောက်ရွံ့စေသင့်သည်။

Verse 11

सांवत्सरास्तापसाश् च नाशं ब्रूयुः प्ररस्य च जिगीषुः पृथिवीं राजा तेन चोद्वेजयेत् परान्

နှစ်စဉ်ဟောကိန်းပြုသူ နက္ခတ်ပညာရှင်များနှင့် တပသ (အကျင့်သီလရှင်) များက ရန်သူ၏ ပျက်စီးမှုကို ကြေညာပါက၊ မြေပြင်တစ်လောကကို အောင်မြင်လိုသော မင်းသည် ထိုအခြေခံပေါ်တွင် ပြိုင်ဘက်တို့ကို ကြောက်ရွံ့စေသင့်သည်။

Verse 12

देवतानां प्रसादश् च कीर्तनीयः परस्य तु आगतन्नो ऽमित्रबलं प्रहरध्वमभीतवत्

နတ်တို့၏ ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းကြေညာရမည်။ ရန်သူတပ်အင်အားက ကျွန်ုပ်တို့ထံ ရောက်လာသော် မကြောက်မရွံ့ ရန်သူတပ်စုကို ထိုးနှက်ဖျက်ဆီးရမည်။

Verse 13

एवं ब्रूयाद्रणे प्राप्ते भग्नाः सर्वे परे इति क्ष्वेडाः किलकिलाः कार्या वाच्यः शत्रुर्हतस् तथा

ထို့ကြောင့် စစ်ပွဲစတင်သည့်အခါ «ရန်သူတပ်အားလုံး ပျက်ပြားပြီ» ဟု ကြေညာရမည်။ စစ်အော်သံကြီးများနှင့် ဟူးဟဲသံများ ထုတ်ကာ «ရန်သူ သတ်ပြီးပြီ» ဟုလည်း ကြေညာရမည်။

Verse 14

देवाज्ञावृंहितो राजा सन्नद्धः समरं प्रति इन्द्रजालं प्रवक्ष्यामि इन्द्रं कालेन दर्शयेत्

နတ်တို့၏ အမိန့်တော်ကြောင့် အင်အားတိုးပွားသော ဘုရင်သည် စစ်ဝတ်စုံနှင့် လက်နက်တပ်ဆင်ကာ စစ်မြေသို့ ချီတက်သည်။ ယခု ငါသည် «အိန္ဒြဇာလ» (စစ်မောဟပညာ) ကို ဟောပြမည်။ အချိန်တော်တန်လျှင် အိန္ဒြာကို မြင်သာအောင် ပြသရမည်။

Verse 15

चतुरङ्गं बलं राजा सहायार्थं दिवौकसां बलन्तु दर्शयेत् प्राप्तं रक्तवृष्टिञ्चेन्द्रपौ

ကောင်းကင်နတ်တို့၏ အကူအညီရရန်အတွက် ဘုရင်သည် စစ်တပ်လေးမျိုး (ခြေလျင်၊ မြင်းတပ်၊ ရထားတပ်၊ ဆင်တပ်) ကို စုစည်းပြသရမည်။ ထို့ပြင် «သွေးမိုးရွာခြင်း» ဟူသော နိမိတ်ကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု သိမှတ်ရမည်၊ ၎င်းသည် အိန္ဒြာ၏ အလံနှင့် ဆက်နွယ်သော နိမိတ်ဖြစ်သည်။

Verse 16

छिन्नानि रिपुशीर्षाणि प्रासादाग्रेषु दर्शयेत् षाड्गुण्यं सम्प्रवक्ष्यामि तद्वरौ सन्धिविग्रहौ

ရန်သူ၏ ခေါင်းဖြတ်ထားသော ခေါင်းများကို နန်းတော်အမြင့်ဆုံးတွင် ပြသထားစေ၍ ကြောက်ရွံ့စေရာ ဖြစ်စေ။ ယခု ငါသည် နိုင်ငံရေးမဟာဗျူဟာ «ဆာဍ္ဂုဏ္ယ» (မူဝါဒခြောက်ပါး) ကို အပြည့်အစုံ ဟောကြားမည်။ ထိုအနက် အထူးအရေးကြီးဆုံး နှစ်ပါးမှာ စန္ဓိ (မဟာမိတ်/သဘောတူညီမှု) နှင့် ဝိဂ္ရဟ (ပဋိပက္ခ/စစ်) ဖြစ်သည်။

Verse 17

सन्धिश् च विग्रहश् चैव यानमासनमेव च द्वैधीभावः संशयश् च षड्गुणाः परिकीर्तिताः

သန္ဓိ (ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူစာချုပ်) နှင့် ဝိဂ္ရဟ (စစ်ပွဲ/ရန်လိုမှု)၊ ယာန (စစ်ချီတက်ခြင်း) နှင့် အာသန (နေရာတွင်တည်နေခြင်း)၊ ဒွೈဓီဘာဝ (နှစ်မျိုးမူဝါဒ) နှင့် သံသယ (အကြံကိုသိုဝှက်ထားသော မဆုံးဖြတ်မှု) — ဤတို့ကို မင်းရေးမူဝါဒ၏ ခြောက်ပါးသော မျိုးကွဲအဖြစ် ကြေညာထားသည်။

Verse 18

पणबन्धः स्मृतः सन्धिरपकारस्तु विग्रहः जिगीषोः शत्रुविषये यानं यात्राभिधीयते

သန္ဓိ ဟူသည်မှာ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက် သို့မဟုတ် အာမခံကတိ (ပဏဗန္ဓ) ဖြင့် ချုပ်ဆိုထားသော သဘောတူစာချုပ်ဟု မှတ်ယူရသည်။ အပကာရ (ထိခိုက်စေသော ရန်ပြုမှု) ကို ဝိဂ္ရဟ (စစ်ပွဲ) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် ယာန (စစ်ချီတက်ခြင်း) သို့မဟုတ် ယာထရာ (ခရီးစဉ်/စစ်လှုပ်ရှားမှု) ဟူသည်မှာ အောင်နိုင်လိုသူ (ဂျိဂီရှု) က ရန်သူအပေါ် ဆောင်ရွက်သော လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။

Verse 19

विग्रहेण स्वके देशे स्थितिरासनमुच्यते बलार्धेन प्रयाणन्तु द्वैधीभावः स उच्यते

ဝိဂ္ရဟ (ရန်လိုမှု/စစ်ပွဲ) ရှိနေစဉ် မိမိနိုင်ငံအတွင်း တည်နေခြင်းကို အာသန (ထိုင်နေခြင်း/ငြိမ်နေခြင်း) ဟု ခေါ်သည်။ သို့ရာတွင် တပ်အင်အား တစ်ဝက်သာဖြင့် ချီတက်ထွက်ခွာခြင်းကို ဒွဲဓီဘာဝ (အင်အားခွဲ၍ အသုံးချသော မူဝါဒ) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 20

उदासीनो मध्यगो वा संश्रयात्संशयः स्मृतः समेन सन्धिरन्वेष्यो ऽहीनेन च बलीयसा

အလယ်တန်းနေသူ သို့မဟုတ် အပေါ်ယံအနေဖြင့် မျက်နှာမလိုက်သူ (ဥဒာစီန) သည် အားကိုးရာ/အကာအကွယ် (သံရှရယ) ကို ရှာဖွေရာတွင် သံသယအခြေအနေရှိသူဟု မှတ်ယူသည်။ ထို့ကြောင့် မဟာမိတ်သန္ဓိကို တန်းတူသူနှင့် ရှာဖွေရမည်၊ သို့မဟုတ် အနိမ့်မဟုတ်လျှင် ပိုမိုအားကြီးသူနှင့် ရှာဖွေရမည်။

Verse 21

हीनेन विग्रहः कार्यः स्वयं राज्ञा बलीयसा तत्रापि शुद्धपार्ष्णिस्तु बलीयांसं समाश्रयेत्

အားကြီးသော မင်းသည် အားနည်းသော ရန်သူအပေါ် ဝိဂ္ရဟ (စစ်ဆင်ရေး) ကို ကိုယ်တိုင် ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ သို့သော် ထိုအခြေအနေ၌ပင် အကျင့်သီလ မစွန်းထင်းသူ (သန့်ရှင်းသော “ခြေဖနောင့်” ရှိသူ) သည် အားကြီးသောဘက်ကို အားကိုး၍ ခိုလှုံသင့်သည်။

Verse 22

आसीनः कर्मविच्छेदं शक्तः कर्तुं रिपोर्यदा अशुद्धपार्ष्णिश्चासीत विगृह्य वसुधाधिपः

မင်းသည် ထိုင်နေစဉ် ရန်သူ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ဖြတ်တောက်၍ တားဆီးနိုင်သောအခါ၊ မြေကြီး၏ အရှင်သည် ရင်ဆိုင်သဘောဖြင့် ထိုင်ကာ ခြေခလယ်(ခေါက်)ကို မတည်မငြိမ်၊ မမှန်ကန်သကဲ့သို့ ထားရမည်။

Verse 23

अशुद्धपार्ष्णिर्बलवान् द्वैधीभावं समाश्रयेत् बलिना विगृहीतस्तु यो ऽसन्देहेन पार्थिवः

အင်အားကြီးသော မင်းတစ်ပါးသည် “ခြေခလယ်မသန့်” ဟူသကဲ့သို့ အခြေခံမတည်မငြိမ်ဖြစ်လျှင်၊ ဒွိုင်ဓီဘားဝ (dvaidhībhāva) ဟူသော နှစ်မျိုးမူဝါဒ—နှစ်ဖက်လှည့်ကွက်ကို ခံယူသင့်သည်။ သို့ရာတွင် အင်အားကြီးသူက ဖိနှိပ်၍ ဖမ်းဆီးထားသော အုပ်ချုပ်သူမင်းသည် သံသယမရှိဘဲ လက်ခံနာခံ၍ ထိုအတိုင်း ပြုမူရမည်။

Verse 24

संश्रयस्तेन वक्तव्यो गुणानामधमो गुणः प्रासादाग्रे प्रदर्शयेदिति ट विगृहीतस्तु इति ख बहुक्षयव्ययायासं तेषां यानं प्रकीर्तितं

ထို့ကြောင့် saṃśraya ဟူသော အားကိုးရာ/အထောက်အပံ့ကို ဖော်ပြရမည်။ “ဂုဏ်” များအနက်၌ ၎င်းသည် အနိမ့်ဆုံးသော ဂုဏ်ဟု ဆိုသည်။ “နန်းတော်အပေါ်ထိပ်/ရှေ့ဖက်တွင် ပြသရမည်” ဟူသော ဖတ်ပုံကို ṭa-စာမူတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ “သို့သော် ခွဲထုတ်ထားသည်” ဟူသော ဖတ်ပုံကို kha-စာမူတွင် တွေ့ရသည်။ ထိုသူတို့၏ ယာဉ်/သွားလာမှုသည် အလွန်အမင်း ဆုံးရှုံးမှု၊ ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ပင်ပန်းအားထုတ်မှုကို ဖြစ်စေသည်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 25

बहुलाभकरं पश्चात्तदा राजा समाश्रयेत् सर्वशक्तिविहीनस्तु तदा कुर्यात्तु संश्रयं

ထို့နောက် မင်းသည် အကျိုးအမြတ်များစွာ ပေးနိုင်သော ကာကွယ်သူ/မဟာမိတ်ထံသို့ အားကိုးရမည်။ အင်အားအားလုံး ကင်းမဲ့သွားသောအခါတွင်လည်း အမှန်တကယ် saṃśraya ဟူသော ခိုလှုံရာကို ရှာဖွေရမည်။