Adhyaya 308
Chapter 308 — Worship of Tvaritā (त्वरितापूजा)
အဂ္နိဘုရားသည် Trailokya-mohinī လက္ရှမီနှင့် ဆိုင်သော ယခင်အခန်းပြီးနောက် တ्वरितā-upāsanā ကို ချက်ချင်းမိတ်ဆက်သည်။ ပထမဦးစွာ bhukti နှင့် mukti နှစ်မျိုးလုံးအတွက် အားပေးခေါ်ယူသည့် mantra-aṅga များနှင့် ājñā/command ဖော်မြူလာများကို ပေးအပ်သည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် aṅga-nyāsa နှင့် mantra-nyāsa ကို ခေါင်းမှ ခြေထိ သတ်မှတ်နေရာများတွင် ပြုလုပ်ကာ နောက်ဆုံး vyāpaka nyāsa ဖြင့် ကိုယ်တစ်လုံးလုံးကို ဖုံးလွှမ်းစေသည်။ dhyāna တွင် တ्वरितā ကို kirāta/śabarī သဘောရိပ်ပါသည့် သုံးမျက်စိ၊ အမဲရောင်၊ တောပန်းကုံးနှင့် မယုရတောင်အမှတ်တံဆိပ်များဖြင့် အလှဆင်ကာ सिंहासन ပေါ်ထိုင်၍ वरदान နှင့် အဘယပေးသူအဖြစ် မြင်ယောင်သည်။ ထို့နောက် အဋ္ဌပဒ အာသန/ပဒ္မပူဇာတွင် ပန်းချပ်တိုင်း limb-gāyatrī များကို တင်ထားပြီး ရှေ့ဘက်နှင့် တံခါးတိုင်များတွင် śakti အစောင့်များ၊ အပြင်ဘက်ကာကွယ်သူများကို ချထားသည်။ နောက်ဆုံး yoni ပုံစံ မီးကွင်းတွင် homa အမျိုးအစားများကို ဖော်ပြကာ ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပူဇော်လျှင် စည်းစိမ်ကာကွယ်မှု၊ လူထုအကြိုက်၊ သားသမီး၊ ရန်ပြုရေး စသည့် အကျိုးရလဒ်များကို ရရှိကြောင်း ဆိုပြီး japa အရေအတွက်မြင့်ခြင်း၊ maṇḍala ပူဇော်ခြင်းနှင့် dīkṣā ဆိုင်ရာ အကျင့်များ (dāna, pañcagavya, caru) ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा नाम सप्ताधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथाष्टाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितापूजा अग्निर् उवाच त्वरिताङ्गान्समाख्यास्ये भुक्तिमुक्तिप्रदायकान् प्रचोदयात् श्रीप्रणितायै नमः ह्रूं कारायै नमः ॐ खेच हृदयाय नमः खेचर्यै नमः ॐ चण्डायै नमः छेदन्यै नमः क्षेपण्यै नमः स्त्रियै ह्रूं कार्यै नमः क्षेमङ्कर्यै जयायै किङ्कराय रक्ष ॐ त्वरिताज्ञया स्थिरो भव वषट् तोतला त्वरिता तूर्णेत्येत्येवं विद्येयमीरिता
ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ သုံးရာခုနှစ်မြောက် အခန်း “ထရိုင်လောက്യမိုဟနီ လက္ရှ္မီ စသည်တို့၏ ပူဇော်ပွဲ” ပြီးဆုံး၏။ ယခု သုံးရာရှစ်မြောက် အခန်း “တွဝရိတာ ပူဇော်ပွဲ” စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်ကြားသည်— “လောကီအာနန္ဒနှင့် မောက္ခကို ပေးစွမ်းသော တွဝရိတာ၏ မန္တရအင်္ဂများကို ငါဖော်ပြမည်; အားပေးဖိတ်ခေါ်သကဲ့သို့ ရွတ်ဆိုရမည်— ‘Śrī-praṇitā သို့ နမော; Hrūṃ သို့ နမော; Oṃ၊ Kheca ဟృဒယ သို့ နမော; Khecarī သို့ နမော; Oṃ၊ Caṇḍā သို့ နမော; Chedanī သို့ နမော; Kṣepaṇī သို့ နမော; Strī သို့ နမော; Hrūṃ-kārī သို့ နမော; Kṣemaṅkarī သို့ နမော; Jayā သို့ နမော; Kiṅkara၊ ကာကွယ်ပါ!’ ‘Oṃ—တွဝရိတာ၏ အမိန့်ဖြင့် တည်ငြိမ်ပါ—vaṣaṭ!’ ထို့ပြင် ‘Totala, Tvaritā, Tūrṇa’ ဟူသော အမြန်ပြီးမြောက်စေသော ခေါ်သံများ—ဤသို့ ဗိဒ္ယာ (မန္တရ) ကို ကြေညာ၏။
Verse 2
शिरोभ्रुमस्तके कण्ठे हृदि नाभौ च गुह्यके उर्वोश् च जानुजङ्घोरुद्वये चरणयोः क्रमात्
ခေါင်းပေါ်၊ မျက်ခုံးကြား၊ ခေါင်းထိပ်၊ လည်ချောင်း၊ နှလုံး၊ ဗိုက်ချက်၊ လျှို့ဝှက်အင်္ဂါတွင်လည်းကောင်း; ထို့နောက် ပေါင်များ၊ ဒူးများ၊ ခြေထောက်အောက်ပိုင်း (shank) များ၊ ခါး/တင်ပါးနှစ်ဖက်၊ နှင့် ခြေဖျားများတွင်—အစဉ်လိုက် မန္တရကို တင်ထားရမည်။
Verse 3
न्यस्ताङ्गो न्यस्तमन्त्रस्तु समस्तं व्यापकं न्यसेत् पार्वती शवरी चेशा वरदाभयहस्तिका
အင်္ဂနျာသ (aṅga-nyāsa) နှင့် မန္တရတင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းခြုံသော ပြည့်စုံသည့် နျာသကို ထပ်မံပြုလုပ်ရမည်။ ဒေဝီကို ပာရဝတီ (Pārvatī)၊ သဗရီ (Śabarī) နှင့် ဣရှာ (Īśā) အဖြစ် စိတ်ကူးဆင်ခြင်ရပြီး၊ လက်များဖြင့် ကောင်းချီးပေးခြင်းနှင့် အကြောက်ကင်းစေခြင်းကို ပေးတော်မူသည်။
Verse 4
मयूरबलया पिच्छमौलिः किसलयांशुका सिंहासनस्था मायूरवर्हच्छत्रसमन्विता
ဒေဝီသည် မယူးရ (peacock) အမွှေးဖြင့် ပြုလုပ်သော လက်ကောက်များကို ဝတ်ဆင်၍၊ ခေါင်းပေါ်တွင် အမွှေးတောင်မော်လီ (အမြင့်မောက်) ရှိကာ၊ နုရွက်စိမ်းရောင် အဝတ်အစားကို ဝတ်လျက်၊ सिंहासन (ခြင်္သေ့ထိုင်ခုံ) ပေါ်တွင် ထိုင်နေပြီး၊ မယူးရအမွှေးဖြင့် ပြုလုပ်သော ထီး (parasol) ဖြင့်လည်း အလှဆင်အတူရှိသည်။
Verse 5
त्रिनेत्रा श्यामला देवी वनमालाविभूषणा विप्राहिकण्राभरणा चत्रकेयूरभूषणा
နတ်သမီးသည် မျက်စိသုံးလုံးရှိ၍ အမဲရောင်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သည်။ တောပန်းမော်လီဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး လည်ပင်းတွင် လှပသော လည်ဆွဲကို ဝတ်ဆင်ကာ လက်ကောက်နှင့် လက်မောင်းကောက်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 6
वैश्यनागकटीबन्धा वृषलाहिकृतनूपुरा एवं रूपात्मिका भूत्वा तन्मन्त्रं नियुतं जपेत्
ဝိုင်ရှျနာဂ (nāga) ဖြင့် ပြုလုပ်သော ခါးပတ်ကို ခါးတွင်ချည်ကာ၊ vṛṣalāhi ဖြင့် ပြုလုပ်သော ခြေကောက်ကို ဝတ်ဆင်၍၊ ထိုသဏ္ဌာန်ကို စိတ်တွင် ထင်မြင်ယူကာ မန္တရကို တစ်သိန်းကြိမ် ဂျပေ့တ် (ထပ်တလဲလဲ ရွတ်ဆို) ရမည်။
Verse 7
ईशः किरातरूपो ऽभूत् पुरा गौरी च तादृशी जपेद्ध्यायेत् पूजयेत्तां सर्वसिद्ध्यैविषादिहृत्
ရှေးကာလ၌ ဣဿ (Īśa) သည် ကိရာတ (တောင်တန်းမုဆိုး) ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူခဲ့ပြီး၊ ဂေါရီလည်း ထိုသဘောတူ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူခဲ့သည်။ စိဒ္ဓိ အားလုံးရရှိရန် ထိုနတ်ဒွဲကို မန္တရရွတ်ဆို၍ သတိပဋ္ဌာန်ဖြင့် တွေးတောကာ ပူဇော်ရမည်; စိတ်ညစ်ခြင်း စသည့်အရာတို့ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 8
अष्टसिंहासने पूज्या दले पूर्वादिके क्रमात् अङ्गगायत्री प्रणीता हूङ्काराद्या दलाग्रके
နတ်သမီးကို အရှစ်မျိုးသော सिंहासन (ခြင်္သေ့ပလ္လင်) ပေါ်တွင် ပူဇော်ရမည်။ ပန်းချပ်များပေါ်တွင် အရှေ့ဘက်မှ စ၍ အစဉ်လိုက်၊ “hūṃ” ဘီဇမှ စတင်သော အင်္ဂ-ဂါယတ္ရီ (ကိုယ်အင်္ဂ မန္တရများ) ကို ပန်းချပ်အဖျားများတွင် ထည့်သွင်းအသုံးချရမည်။
Verse 9
फट्कारी चाग्रतो देव्याः श्रीवीजेनार्चयेदिमाः लोकेशायुधवर्णास्ताः फट्कारी तु धनुर्धरा
ထို့ပြင် နတ်သမီး၏ အရှေ့တွင် ဤအမတ်တန်ခိုးများကို Śrī-ဘီဇဖြင့် အာရ္ချနာ (ပူဇော်) ရမည်။ ၎င်းတို့ကို လောကပါလတို့၏ လက်နက်အရောင်များအတိုင်း ထင်မြင်ရပြီး၊ ဖတ်္ကာရီ (Phaṭkārī) သည် မြားလေးကို ကိုင်ဆောင်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 10
जया च विजया द्वास्थे पूज्ये सौवर्णयष्टिके किङ्करा वर्वरी मुण्डी लगुडी च तयोर्वहिः
ဂျယာနှင့် ဝိဇယာတို့ကို တံခါးတိုင်နှစ်ဖက်၌ ပူဇော်ရမည်၊ ထို့အပြင် ဂုဏ်ထူးရှိသော စော်ဝර්ဏယဿ္ဋိကာကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ထိုတံခါးတိုင်များ၏ အပြင်ဘက်တွင် ကိင်္ကရာ၊ ဝရဝရီ၊ မုဏ္ဍီ နှင့် လဂုဍီတို့ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 11
इष्ट्वैवं सिद्धयेद्द्रव्यैः कुण्डे योन्याकृतौ हुनेत् हेमलाभो ऽर्जुनैर् धान्यैर् गोधूमैः पुष्टिसम्पदः
ဤသို့ ရိတုကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ယောနီပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော မီးကန့် (ကுண္ဍ) ထဲသို့ သတ်မှတ်ထားသော ပစ္စည်းများကို အာဟုတိအဖြစ် ထည့်ပူဇော်ကာ ရည်မှန်းသည့် အကျိုးကို ပြည့်စုံစေရမည်။ အာర్జုန သစ်ဖြင့် ပူဇော်လျှင် ရွှေကို ရရှိစေပြီး၊ သီးနှံနှင့် ဂျုံဖြင့် ပူဇော်လျှင် အာဟာရပြည့်ဝမှုနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကို ပေးသည်။
Verse 12
यवैर् धान्यैस्तिलैः सर्वसिद्धिरीतिविनाशनम् अक्षैर् उन्मत्तता शत्रोः शाल्मलीभिश् च मारणम्
မုယော၊ သီးနှံနှင့် နှမ်းတို့ဖြင့် အစုံအလင်သော စိဒ္ဓိကို ရရှိကာ ဘေးအန္တရာယ်/ကပ်ရောဂါကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ အက္ခ (akṣa) စေ့ဖြင့် ရန်သူကို အရူးအမူးဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ ရှာလ္မလီ (silk-cotton) မှ ပစ္စည်းများဖြင့် သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
Verse 13
जम्बुभिर्धनधान्याप्तिस्तुष्टिर्नीलोत्पलैर् अपि रक्तात्पलैर् महापुष्टिः कुन्दपुष्पैर् महोदयः
ဂျမ္ဘူ (jambū) သီးဖြင့် ငွေကြေးနှင့် သီးနှံရရှိမှုကို ရပြီး၊ အပြာရောင် ကြာပန်းဖြင့် စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရသည်။ အနီရောင် ကြာပန်းဖြင့် အာဟာရကြီးမားမှုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အားကောင်းမှုကို ရပြီး၊ ကုန္ဒ (kunda) ပန်းဖြင့် စည်းစိမ်တိုးတက်မှုကြီးမားခြင်းကို ရသည်။
Verse 14
मल्लिकाभिः पुरक्षोभः कुमुदैर् जनवर् लभः अशोकैः पुत्रलाभः स्यात् पाटलाभिः शुभाङ्गना
မလ္လိကာ (jasmine) ပန်းဖြင့် မြို့တွင်း အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကုမုဒ (အဖြူရောင် ကြာ) ဖြင့် လူထုအတွင်း အကျိုးအမြတ်/ထောက်ခံမှု ရရှိသည်။ အရှိုက ပန်းဖြင့် သားရရှိမည်။ ပာဋလာ (pāṭalā) ပန်းဖြင့် ကောင်းမြတ်၍ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမကို ရရှိသည်။
Verse 15
आम्रैर् आयुस्तिलैर् लक्ष्मीर्बिल्वैः श्रीश् चम्पकैर् धनम् इष्टं मधुकपुष्पैश् च बिल्वैः सर्वज्णतां लभेत्
သရက်သီးကို ပူဇော်လျှင် အသက်ရှည်ခြင်းရ; နှမ်းကို ပူဇော်လျှင် လက္ခမီသဘော စည်းစိမ်ရ; ဘိလွ (bilva) သီးကို ပူဇော်လျှင် သုခမင်္ဂလာရ; ချမ္ပက (campaka) ပန်းကို ပူဇော်လျှင် လိုအင်ဆန္ဒရှိသည့် ဓနရ။ ထို့ပြင် မဓူက (madhūka/mahua) ပန်းနှင့် ဘိလွကို ပူဇော်လျှင် စဗ္ဗဇ္ဉတ (အလုံးစုံသိ) ကို ရရှိသည်။
Verse 16
त्रिलक्षजप्यात्सर्वाप्तिर्होमाद्ध्यानात्तथेज्यया मण्डले ऽभ्यर्च्य गायत्र्या आहुतीः पञ्चविंशतिम्
သုံးလက္ခ (၃၀၀,၀၀၀) ကြိမ် ဂျပ (japa) ပြုလျှင် အလုံးစုံအောင်မြင်မှု ရ; ထို့အတူ ဟိုးမ (homa)၊ ဓျာန (dhyāna) နှင့် အီဇျာ (ījyā) ပူဇော်မှုတို့ဖြင့်လည်း ရရှိသည်။ မဏ္ဍလ (maṇḍala) အတွင်း ပူဇော်ပြီးနောက် ဂါယတ်ရီ (Gāyatrī) မန္တရနှင့်အတူ အာဟုတိ ၂၅ ကြိမ် ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 17
दद्याच्छतत्रयं मूलात् पल्लवैर् दीक्षितो भवेत् पञ्चगव्यं पुरा पीत्वा चरुकं प्राशयेत्सदा
မိမိအရင်းအမြစ်မှ သုံးရာ (300) ကို လှူဒါန်းရမည်။ နုရွက်ပေါက် (pallava) ကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဒိက္ခိတ (dīkṣita) အဖြစ် တရားဝင် အစပြုခံရသည်။ အရင်ဆုံး ပဉ္စဂဗျ (pañcagavya) ကို သောက်ပြီးနောက် စာရု (caru) ဟူသော ယဇ်ပွဲဆန်ပြုတ်ကို အမြဲတမ်း စားသုံးရမည်။
Frequently Asked Questions
It proceeds from mantra-aṅga recitation to aṅga/mantra-nyāsa across bodily loci, then vyāpaka-nyāsa, Devī dhyāna, eightfold throne-lotus worship with attendants and guardians, and finally homa in a yoni-shaped kuṇḍa with substance-specific outcomes.
The chapter emphasizes tantric ritual engineering: precise nyāsa placement (head-to-feet sequence), structured maṇḍala/throne worship with petal-wise order, and a detailed dravya–phala mapping for homa offerings.
Tvaritā’s mantra-aṅgas are explicitly said to bestow both enjoyment and liberation; the same discipline—purified body via nyāsa, concentrated dhyāna, and dharmically framed worship—supports pragmatic siddhis while orienting the practitioner to spiritual completion.
She is three-eyed and dark-hued, adorned with forest garlands and ornaments, associated with kirāta/śabarī motifs, marked by peacock-feather emblems and a peacock-plume parasol, and enthroned on a lion-seat with varada and abhaya gestures.