
Chapter 9 — श्रीरामावतारकथनम् (Śrī Rāmāvatāra-kathanam) | Hanumān’s Ocean-Crossing, Sītā-Darśana, and the Setu Plan
ဤအধ্যာယသည် ရာမာယဏအပိုင်း၏ အဝတာရလီလာကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး ရာမ၏ ဓမ္မမစ်ရှင်အတွက် ဟနုမန်ကို အဓိကကိရိယာအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ စမ္ပာတီ၏ အကြံပေးချက်နောက်၊ ဝါနရတပ်သည် သမုဒ္ဒရာကူးရန် မဟာဗျူဟာပြဿနာကို ရင်ဆိုင်ရပြီး ဟနုမန်တစ်ဦးတည်းက ခုန်ကူးကာ တပ်ဖွဲ့အသက်ရှင်ရေးနှင့် ရာမ၏ အလုပ်အောင်မြင်ရေးကို ထမ်းဆောင်သည်။ သူသည် မိုင်နာက၏ ဖိတ်ခေါ်မှုနှင့် စിംဟိကာ၏ တိုက်ခိုက်မှုတို့ကဲ့သို့ သမုဒ္ဒရာအတားအဆီးများကို ကျော်လွှားကာ လင်္ကာ၏ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို နန်းတော်များမှတဆင့် စူးစမ်းပြီး အရှိုကဝန၌ စီတာကို တွေ့ရသည်။ ဆွေးနွေးမှုတွင် အထောက်အထားနှင့် သစ္စာတည်မှုကို အတည်ပြုရာ၌ ရာမ၏ လက်စွပ်ကို အသိအမှတ်ပြုသင်္ကေတအဖြစ် ပေးအပ်ပြီး စီတာက ရတနာတစ်စုံနှင့် သတင်းစကားကို ပြန်ပေးကာ ကယ်တင်သူမှာ ရာမကိုယ်တိုင် ဖြစ်ရမည်ဟု တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် ဟနုမန်သည် အင်အားကို ချိန်ညှိအသုံးပြု၍ ဥယျာဉ်ကို ဖျက်ဆီးကာ တွေ့ဆုံခွင့်ရယူပြီး ရာမ၏ သံတမန်ဟု ကြေညာကာ ရာဝဏကို မလွဲမသွေ ရှုံးနိမ့်မည်ဟု သတိပေးသည်။ လင်္ကာမီးလောင်ပြီး စီတာကို အားပေးသက်သာစေပြီးနောက် ဟနုမန်သည် “အမృతကဲ့သို့” သတင်းကောင်းဖြင့် ရာမ၏ ဝမ်းနည်းမှုကို အေးမြစေကာ ပြန်လည်အစီရင်ခံသည်။ အဆုံးတွင် မဟာမိတ်နှင့် ဓမ္မအင်ဂျင်နီယာဖြစ်သည့် အခန်းကဏ္ဍအဖြစ် ဝိဘီရှဏ၏ ခိုလှုံလာမှု၊ အဘိသေကခံရမှုနှင့် သမုဒ္ဒရာ၏ အကြံပေးချက်အရ နလ၏ တံတား(စေတု) တည်ဆောက်ခြင်းတို့ကြောင့် တရားသော စစ်ဆင်ရေး ဆက်လက်တိုးတက်နိုင်သည်။
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायाणे किष्किन्धाकाण्डवर्णनं नाम अष्टमो ऽध्यायः अथ नवमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत् को नु जीवयेत्
ဤသို့ အာဂ္နိပုရာဏ၌—ရာမாயဏ အပိုင်းအတွင်း—«ကိષ్కိန္ဓာကाण्ड ဖော်ပြချက်» ဟူသော အဋ္ဌမအခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု နဝမအခန်း «သီရိရာမ အဝတာရ ကഥာ» စတင်၏။ နာရဒက ဆိုသည်—စမ္ပာတိ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဟနုမာန်၊ အင်္ဂဒ စသည့်သူတို့သည် သမုဒ္ဒရာကို မြင်လျှင် “ဤပင်လယ်ကို ခုန်ကူး၍ အသက်ရှင်နိုင်သူ မည်သူနည်း” ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 2
कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः
ကပိတို့၏ အသက်ရှင်ရေးအတွက်လည်းကောင်း၊ ရာမ၏ တာဝန်အောင်မြင်စေရန်လည်းကောင်း၊ လေ၏ သား မာရုတိသည် ယောဇနာတစ်ရာကျယ်ဝန်းသော သမုဒ္ဒရာကို ခုန်ကူးသွား၏။
Verse 3
दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे
ပင်လယ်မှ မိုင်နာက (Maināka) တောင် ထမြောက်လာသည်ကို မြင်ပြီး၊ စിംဟိကာ (Siṃhikā) ကို ချေမှုန်းကာ၊ လင်္ကာမြို့ကို မြင်သော်လည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ရက္ခသတို့၏ အိမ်နန်းများနှင့် နန်းတော်အတွင်း မိန်းမတို့၏ အခန်းများကိုပါ မြင်လေ၏။
Verse 4
दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो
ဒသဂ္ရီဝ (ရာဝဏ) ၏ နန်းအိမ်၊ ကုမ္ဘ၏ အိမ်၊ ရက္ခသ ကုမ္ဘကဏ္ဏ၏ နန်း၊ ဝိဘီရှဏ၏ နန်း၊ အိန္ဒြဇစ်၏ နန်းနှင့် အခြားရက္ခသတို့၏ အိမ်နန်းများတွင်လည်းကောင်း။
Verse 5
नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले
စိတ်ပူပန်၍ အတွေးထဲတွင် နစ်မြုပ်နေသဖြင့်၊ အရက်သောက်ရာနေရာနှင့် အခြားနေရာများတွင် အစတွင် စီတာကို မမြင်ရ။ ထို့နောက် အရှိုကာ ဥယျာဉ်သို့ သွားကာ၊ ရှിംရှပါပင်အောက်၌ သူမကို မြင်လေ၏။
Verse 6
राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतान्तु वादिनीं
ရက္ခသီ မိန်းမများက ကာကွယ်ထားသော စီတာသည်၊ “ငါ့မယား ဖြစ်လော့” ဟု ပြောသော ရာဝဏကို မြင်၏။ သို့သော် ရှിംရှပါပင်အောက်၌ ထိုင်နေသော စီတာက “မဟုတ်” ဟု ပြန်ဆိုလေ၏။
Verse 7
भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत्
“ရာဝဏ၏ မယား ဖြစ်လော့” ဟု ရက္ခသီက ပြောသော်လည်း၊ ကပိ (မျောက်) က ပြန်၍ “ရာဝဏ သွားပြီးနောက်၊ ဒသရထ မင်းကြီးသည် (သင့်အတွက်) တရားဝင် အရှင်အဖြစ် ဖြစ်လာလိမ့်မည်” ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 8
रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात्
ရာမနှင့် သူ၏ညီ လက္ခမဏ—ထူးမြတ်သော မင်းသားနှစ်ပါး—တောဝင်နေထိုင်ရန် ထွက်ခွာသွားကြသည်။ သင် ယာနကီ၊ ရာမ၏မိဖုရားကို ရာဝဏက အင်အားဖြင့် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွား하였다။
Verse 9
रामः सुग्रीवमित्रस् त्वां मार्गयन् प्रेषयच्च माम् साभिज्ञानञ्चागुलीयं रामदत्तं गृहाण वै
ရာမ—သုဂ္ဂရီဝ၏မိတ်ဖက်—သင့်ကို ရှာဖွေနေပြီး ကျွန်ုပ်ကို စေလွှတ်လာသည်။ အသိအမှတ်ပြု သင်္ကေတအဖြစ် ရာမပေးသော လက်စွပ်ကို လက်ခံပါ။
Verse 10
सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन्मारूतिन्तरौ भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम् उवाच यदि जीवति
စီတာသည် ထိုလက်စွပ်ကို လက်ခံယူ하였다။ သစ်ပင်ပေါ်ရှိ မာရုတိ (ဟနုမာန်) ကို မြင်ပြီးနောက်၊ သူမသည် ထပ်မံ၍ သူ့ရှေ့တွင် ထိုင်ကာ ပြောသည်—“သူ အသက်ရှင်နေသေးလျှင်…”
Verse 11
रामः कथं न नयति शृङ्कितामब्रवीत् कपिः रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति
မျောက်သူရဲ ဟနုမာန်သည် သံသယရှိနေသော စီတာအား ပြော하였다—“ရာမက မင်းကို ဘယ်လိုလုပ် မခေါ်ပြန်နိုင်မလဲ။ အို စီတာ၊ ရာမသည် မင်းရှိရာကို မသိသေးသည်; သိသွားလျှင် မင်းကို မလွဲမသွေ ပြန်ခေါ်သွားမည်။”
Verse 12
रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ
“ရက္ခသ ရာဝဏကို သူ၏တပ်အင်အားနှင့်တကွ သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ အရှင်မ၊ မစိုးရိမ်ပါနှင့်။ အသိအမှတ်ပြု သင်္ကေတတစ်ခုကို ကျွန်ုပ်အား ပေးပါ—သင့်ရတနာမဏိကိုပါ။” ထို့ကြောင့် စီတာသည် မဏိကို ဟနုမာန်အား ပေးအပ်하였다။
Verse 13
उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु रामश् च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वां मार्गयेत् प्रेषयेच्च मामिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः काकाक्षिपातनकथाम् प्रतियाहि हि शोकह
သူက ပြောသည်– «ရာမသည် ငါ့ကို မြန်မြန် ခေါ်ဆောင်နိုင်အောင် ထိုသို့ ပြုလော့»။ (အမှတ်အသားပါ စာမူအချို့တွင် «နှင့် ရာမကိုလည်း…» ဟု ဖတ်ကြသည်။ အခြားအမှတ်အသားပါ ဖတ်ပုံတွင် «သူသည် သင့်ကို ရှာဖွေ၍ ငါ့ကို ပို့စေပါစေ» ဟု ရှိသည်။) «ကာကာ၏ မျက်စိထိုးခတ်သည့် အကြောင်းကို သွား၍ ပြန်လည် ပြောကြားလော့»—ဟု “Śoka” ဆို၏။
Verse 14
मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः अथवा ते त्वरा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे
ရတနာနှင့် သတင်းစကားကို ကိုင်ယူပြီး ဟနုမာန်က ပြောသည်– «သင့်ခင်ပွန်းကို (သင့်ထံ) ခေါ်ဆောင်လာမည်»။ «သို့မဟုတ် သင်၌ အရေးတကြီးရှိလျှင်၊ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ငါ့ကျောပေါ် တက်လော့»။
Verse 15
अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः
ဟနုမာန်က ပြောသည်– «ယနေ့ ငါသည် စုဂရီဝနှင့်အတူ ရာဃဝ (ရာမ) ကို သင့်အား ပြမည်»။ ထိုအခါ စီတာက ဟနုမာန်အား ပြောသည်– «အမှန်တကယ် ရာဃဝသည် ငါ့ကို ဤနေရာမှ ခေါ်ဆောင်ပါစေ»။
Verse 16
हनूमान् स दशग्रीव दर्शनोपायमाकरोत् वनं बभञ्ज तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः
ထို့နောက် ဟနုမာန်သည် ဒသဂ္ရီဝ (ရာဝဏ) ကို တွေ့ဆုံခွင့်ရရန် နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို စီမံကာ၊ ဥယျာဉ်တောကို ဖျက်ဆီးပြီး ၎င်း၏ အစောင့်များကို သွား၊ လက်သည်း စသဖြင့် သတ်ဖြတ်하였다။
Verse 17
हत्वातु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्च बबन्ध तम्
အစေခံများအားလုံးနှင့် မန္တ្រីတို့၏ သား ခုနစ်ယောက်ကိုပါ သတ်ပြီးနောက်၊ ဟနုမာန်သည် မင်းသား အက္ရှ (Akṣa) ကို စကရဇစ် (Śakrajit/Indrajit) နှင့်အတူ ချည်နှောင်하였다။
Verse 18
नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम् उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्
နဂါးကြိုး (နာဂပာရှ) ဖြင့် မျက်လုံးအဝါရောင်ရှိသူကို ဖမ်းဆီးကာ ရာဝဏထံသို့ ပြသလာကြသည်။ ရာဝဏက “သင်သည် မည်သူနည်း” ဟု မေးရာ မာရုတိက ရာဝဏအား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 19
रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि रामबाणैर् हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर् ध्रुवम्
ကျွန်ုပ်သည် ရာမ၏ သံတမန်ဖြစ်သည်။ ရာဃဝအား စီတာကို ပြန်ပေးလော့; မဟုတ်လျှင် သင်သည် သေမည်—ရာမ၏ မြားတံများဖြင့် လင်္ကာ၌ နေထိုင်သော ရက္ခသများနှင့်အတူ အမှန်တကယ် သတ်ဖြတ်ခံရမည်။
Verse 20
रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः
ရာဝဏက သူ့ကို သတ်ရန် ကြံစည်သော်လည်း ဝိဘီရှဏက တားဆီး하였다။ ထို့နောက် လေဒေဝ၏ သား မာရုတိသည် အမြီးတောက်လောင်နေသဖြင့် မိမိအမြီးကို မီးထွန်းလောင်စေ하였다။
Verse 21
दग्ध्वा लङ्कां राक्षसांश् च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम् समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत्
လင်္ကာကိုလည်းကောင်း ရက္ခသများကိုလည်းကောင်း မီးရှို့ပြီးနောက် စီတာကို တွေ့မြင်ကာ သူမအား ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다။ ထို့နောက် ပင်လယ်ကို ပြန်လည်ကူးဖြတ်လာပြီး “စီတာကို တွေ့ခဲ့ပြီ” ဟု ကြေညာ하였다။
Verse 22
अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु जित्वा दधिमुखादींश् च दृष्ट्वा रामञ्च ते ऽब्रुवन्
အင်္ဂဒနှင့် အခြားသူတို့နှင့်အတူ မဓုဝန၌ ပျားရည်ကို သောက်ပြီး၊ ဒဓိမုခနှင့် သူ၏ အဖော်များကိုလည်း အနိုင်ယူ하였다။ ထို့နောက် သူတို့သည် ရာမကိုပါ တွေ့မြင်ကာ သတင်းကို လျှောက်တင်하였다။
Verse 23
दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम् कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति
«စီတာကို တွေ့ခဲ့သည်» ဟု ကြားသိသဖြင့် ရာမလည်း ဝမ်းမြောက်၍ မာရုတိ (ဟနုမာန်) ကို မေးလေ၏။ «သင်သည် စီတာကို မည်သို့ တွေ့မြင်ခဲ့သနည်း၊ ထို့ပြင် ငါ့အကြောင်း မည်သို့ ပြောခဲ့သနည်း»
Verse 24
सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम् हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः
«စီတာ၏ သတင်းအကြောင်း အမృతရည်ဖြင့်သာ ငါ့ကို ပက်ဖျန်း၍ အေးမြစေပါ—ကာမမီးကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသူ ငါကို» ဟုဆိုကာ၊ သမုဒ္ဒရာကို ခုန်လွှား၍ ပြန်လာသော ဟနုမာန်သည် ရာမအား ပြောလေ၏။
Verse 25
सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच
စီတာကို တွေ့မြင်ပြီး မြို့ကို မီးရှို့လောင်ကျွမ်းစေကာ၊ စီတာ၏ မဏိကို အမှန်တကယ် ယူထားပါ။ ရာဝဏကို သင် သတ်ပြီးနောက် စီတာကို ပြန်လည်ရရှိမည်၊ အို ရာမ၊ မစိုးရိမ်ပါနှင့်။
Verse 26
गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्
ထိုမဏိကို လက်ခံယူပြီး၊ ခွဲခွာနာကျင်မှုကြောင့် ရာမသည် ငိုကြွေးလေ၏။ «မဏိကို မြင်သည်နှင့် ဂျာနကီကို မြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏; စီတာကို မြင်ပြီးပြီ။ ငါ့ကို သူမထံ ခေါ်ဆောင်ပါ» ဟုဆို၏။
Verse 27
तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः
«သူမမရှိလျှင် ငါ မအသက်ရှင်နိုင်» ဟုဆို၏။ သုဂ္ဂရီဝနှင့် အခြားသူတို့က သတိပေး၍ လှုံ့ဆော်သဖြင့်၊ ဝိဘီရှဏသည် သမုဒ္ဒရာကမ်းသို့ သွားကာ ထိုနေရာ၌ ရာမထံ ချဉ်းကပ်လေ၏။
Verse 28
गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना रामाय देहि सीतां त्व मित्युक्तेनासहायवान्
မကောင်းစိတ်ရှိသော အစ်ကို ရာဝဏက မထီမဲ့မြင်ပြုသဖြင့် သူသည် ထွက်ခွာသွား၏။ «သင်သည် စီတာကို ရာမအား ပေးအပ်လော့» ဟု ပြောဆိုခံရပြီး အကူအညီမရှိသူ ဖြစ်နေ၏။
Verse 29
रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत् समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः
ရာမသည် မိတ်ဆွေ ဝိဘီရှဏကို လင်္ကာ၏ အာဏာပိုင်အဖြစ် အဘိသေက ပြု၏။ ထို့နောက် ပင်လယ်အား လမ်းပေးရန် ဆုတောင်းရာ မလိုက်နာသဖြင့် မြားများဖြင့် အတင်းအကျပ် ပြုရန် ဆုံးဖြတ်၏။
Verse 30
भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धिः समागतः नलेन सेतुं बध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः
ထို့နောက် ပင်လယ်သည် ပေါ်ထွက်လာ၍ ရာမအား မိန့်ကြား၏— «အို မဟာသူရဲကောင်း၊ နလအား ပင်လယ်ပေါ်တွင် တံတား ဆောက်စေပြီး လင်္ကာသို့ သွားလော့» ဟု။
Verse 31
अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना कृतेन तरुशैलाद्यैर् गतः पारं महोदधेः वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै
အရင်က ငါသည် သင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏။ ရာမလည်း နလတံတားဖြင့်—သစ်ပင်၊ တောင်တန်း စသည့်အရာများဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော—မဟာပင်လယ်ကို ဖြတ်ကာ ဝါနရတို့နှင့်အတူ အခြားကမ်းသို့ ရောက်ခဲ့၏။ ဆုဝေလတောင်ပေါ်တွင် တည်နေစဉ် လင်္ကာကို အမှန်တကယ် မြင်ခဲ့၏။
The immediate problem is the ocean-crossing to reach Laṅkā; it is resolved first by Hanumān’s leap (mission success), and later at campaign-scale by the Ocean’s instruction to build Nala’s bridge (setu) for the vānaras and Rāma.
Hanumān offers Rāma’s ring as proof; Sītā then gives her jewel as a return-token and message, enabling Rāma to trust the report and proceed decisively.
Vibhīṣaṇa, rejected for advising righteousness, approaches Rāma; Rāma accepts him as a friend and consecrates him to Laṅkā’s sovereignty, modeling dharmic statecraft through protection, legitimacy, and strategic coalition.