
Śrīrāmāvatāra-kathana (Account of the Rāma Incarnation) — Kiṣkindhā Alliance and the Search for Sītā
ဤအধ্যာယသည် ကိစ္ကိန္ဓာအပိုင်းမှတဆင့် သီရိရာမ၏ အဝတာရလီလာကို ဆက်လက်ဖော်ပြကာ ဓမ္မတရားအပေါ်အခြေခံသော မဟာမိတ်ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် စည်းကမ်းတကျ လုပ်ဆောင်မှုကို အလေးပေးသည်။ ရာမသည် ပမ္ပာသို့ ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ရောက်လာပြီး ဟနုမာန်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် စုဂရီဝနှင့် မိတ်ဖွဲ့သည်။ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန် ရာမသည် တာလာပင် ၇ ပင်ကို မြားတစ်စင်းဖြင့် ထိုးဖောက်ခြင်းနှင့် ဒုန္ဒုဘိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို အဝေးသို့ ပစ်လွှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် အလွန်အမင်း အင်အားကို ပြသကာ ဝါလိန်ကို သတ်၍ ညီအစ်ကိုရန်ပွဲကို ဖြေရှင်းပြီး စုဂရီဝအား ဘုရင်အာဏာ ပြန်လည်ပေးသည်။ စုဂရီဝနှောင့်နှေးသဖြင့် ရာမသည် မာလျဝတ်တောင်တွင် စာတုရ္မာသျကို စောင့်ထိန်းကာ လက္ခမဏ၏ သတိပေးမှုနှင့် စုဂရီဝ၏ နောင်တရမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့နောက် အချိန်ကန့်သတ်ချက် တင်းကျပ်စွာဖြင့် စီတားရှာဖွေရန် ဝါနရတပ်ဖွဲ့များကို ခွဲထုတ်ပြီး တောင်ဘက်လမ်းကြောင်းအတွက် ဟနုမာန်အား ရာမ၏ တံဆိပ်လက်စွပ် ပေးအပ်သည်။ တောင်ဘက်အဖွဲ့ အားနည်းလာချိန်တွင် စမ္ပာတိက စီတားသည် လင်္ကာရှိ အရှိုကာဥယျာဉ်တွင် ရှိကြောင်း သိမြင်ပြောကြား၍ နောက်တစ်ဆင့် ကယ်တင်ရေးအတွက် အရေးကြီးသော မြေပြင်နှင့် မဟာဗျူဟာ သတင်းကို ဝါနရများ ပြန်တင်နိုင်စေသည်။
Verse 1
ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रेषित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विरथ इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः आह्वयामास इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ अष्टमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच रामः पम्पासरो गत्वा शोचन् स शर्वरीं ततः हनूमता स सुग्रीवं नीतो मित्रञ्चकार ह
နာရဒက ဆို၏—ရာမသည် ပမ္ပာရေကန်သို့ သွားရောက်ပြီး ဝမ်းနည်းပူဆွေးစွာဖြင့် ညကို ကုန်ဆုံးစေ၏။ ထို့နောက် ဟနုမာန်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် သုဂရీవထံ သွားရောက်ကာ မိတ်သဟာယ ပြုလေ၏။
Verse 2
सप्त तालान् विनिर्भिद्य शरेणैकेन पश्यतः पादेन दुन्दुभेः कायञ् चिक्षेप दशयोजनं
ကြည့်ရှုနေသူများ၏ မျက်မှောက်တွင် သူသည် မြားတစ်စင်းတည်းဖြင့် တာလာပင် ခုနစ်ပင်ကို ထိုးဖောက်လေ၏။ ထို့ပြင် ခြေဖြင့် ဒုန္ဒုဘိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ယောဇနာ ဆယ်တိုင်အောင် ပစ်လွှင့်လေ၏။
Verse 3
तद्रिपुं बालिनं हत्वा भ्रातरं वैरकारिणम् किष्किन्धां कपिराज्यञ्च रुमान्तारां समर्पयत्
ထိုရန်သူ ဗာလင်ကို—ရန်ငြိုး၏ အကြောင်းဖြစ်လာသော အစ်ကို—သတ်ပြီးနောက် ရာမသည် ကိရှ္ကိန္ဓာနှင့် မျောက်ဘုရင်အာဏာကို ရုမာန္တာရာထံ အပ်နှံလေ၏။
Verse 4
ऋष्यमूके हरीशाय किष्किन्धेशो ऽब्रवीत्स च सीतां त्वं प्राश्यसे यद्वत् तथा राम करोमि ते
ရိရှျမူက တောင်ပေါ်၌ ကိစ္ကိန္ဓာ၏ အရှင်က ဟရီဣရှ (ရာမ) ထံသို့ ပြောသည်—“သင် စီတာကို ပြန်လည်ရရှိမည့်အတိုင်း၊ အို ရာမ၊ ငါသည် သင့်အတွက် ထိုသို့ပင် ကူညီဆောင်ရွက်မည်”။
Verse 5
तच् छ्रुत्वा माल्यवत्पृष्ठे चातुर्मास्यं चकार सः किष्किन्धायाञ्च सुग्रीवो यदा नायाति दर्शनं
ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် သူသည် မာလျဝတ် တောင်တန်းအနား၌ နေထိုင်ကာ စာတုർമಾಸ்ய (လေးလအဓိဋ္ဌာန်) ကို ဆောင်ရွက်하였다။ ကိစ္ကိန္ဓာရှိ စုဂရీవသည် တွေ့ဆုံရန် မလာသဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 6
तदाब्रवीत्तं रामोक्तं लक्ष्मणो व्रज राघवम् न स सङ्कुचितः पन्था येन बाली हतो गतः
ထို့နောက် ရာမ၏ အမိန့်အတိုင်း လက္ခမဏက ပြောသည်—“ရాఃဂဝ (ရာမ) ထံသို့ သွားလော့။ ထိုလမ်းသည် မကျဉ်းကျပ်ပါ—ဗာလီ သွားခဲ့ပြီး သတ်ခံရသော လမ်းတစ်လမ်းတည်းပင် ဖြစ်သည်”။
Verse 7
समये तिष्ठ सुग्रीव मा बालिपथमन्वगाः सुग्रीव आह संसक्तो गतं कालं न बुद्धवान्
“အချိန်တော်တန်ခါ၌သာ နေထိုင်လော့၊ စုဂရీవ၊ ဗာလီ၏ လမ်းကို မလိုက်နှင့်” ဟု ဆိုသည်။ စုဂရీవက ပြန်လည်ဆိုသည်—“အာရုံပျက်စရာများတွင် ပိတ်မိနေ၍ အချိန်ကုန်သွားသည်ကို မသိခဲ့ပါ”။
Verse 8
इत्युक्त्वा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः आनीता वानराः सर्वे सीतायाश् च गवेषणे
ဤသို့ဆိုပြီးနောက် သူသည် ရာမထံသို့ သွားကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ ဟရီဣશ્વရက ပြောသည်—“စီတာကို ရှာဖွေရန် ဗာနရများအားလုံးကို စုစည်းပြီး ဖြစ်ပါသည်”။
Verse 9
आनरेन्द्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अब्रवीत्तत् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्राप्स्यसि यथा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुग्रीवमाह सङ्क्रुद्ध इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः सुग्रीव ऋद्धिसंसक्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वन्मतात् प्रेषयिष्यामि विचिन्वन्तु च जानकीम् पूर्वादौ मासमायान्तु मासादूर्ध्वं निहन्मि तान्
«သင်၏အကြံအတိုင်း ငါသည် ရှာဖွေရန်အဖွဲ့များကို စေလွှတ်မည်။ ဂျာနကီကို ရှာကြစေ။ အရှေ့ဘက်မှစ၍ အခြားဘက်များသို့လည်း တစ်လအတွင်း ပြန်လာကြစေ။ တစ်လကျော်လျှင် ငါသည် သူတို့ကို သတ်မည်»။
Verse 10
इत्युक्ता वानराः पूर्व- पश्चिमोत्तरमार्गगाः जग्मू रामं ससुग्रीवम् अपश्यन्तस् तु जानकीम्
ထိုသို့ အမိန့်ရပြီးနောက် ဝါနရတို့သည် အရှေ့၊ အနောက်၊ မြောက်ဘက် လမ်းကြောင်းများအတိုင်း ထွက်ခွာကြသည်။ သူတို့သည် ရာမနှင့် စုဂရీవနှင့်အတူ သွားကြသော်လည်း ဂျာနကီ (စီတာ) ကို မတွေ့ကြ။
Verse 11
रामाङ्गुलीयं सङ्गृह्य हनूमान् वानरैः सह दक्षिणे मार्गयामास सुप्रभाया गुहान्तिके
ရာမ၏ တံဆိပ်လက်စွပ်ကို ယူဆောင်ပြီး ဟနုမာန်သည် ဝါနရတို့နှင့်အတူ တောင်ဘက်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ထွက်ခွာကာ စုပြဘာ၏ ဂူအနီးတွင် ရှာဖွေ하였다။
Verse 12
मासादूर्ध्वञ्च विन्यस्ता अपश्यन्तस्तु जानकीम् ऊचुर्वृथा मरिष्यामो जटायुर्धन्य एवसः
တစ်လကျော်အထိ စောင့်ဆိုင်းရန် ဆုံးဖြတ်ထားသော်လည်း ဂျာနကီကို မမြင်ရသဖြင့် သူတို့က «အကျိုးမဲ့စွာ ငါတို့ သေကြမည်။ ဂျဋာယုသာ တကယ်ပင် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ» ဟု ပြောကြသည်။
Verse 13
सीतार्थे यो ऽत्यजत् प्राणान् रावणेन हतो रणे तच् छ्रुत्वा प्राह सम्पातिर् विहाय कपिभक्षणं
«စီတာအတွက် အသက်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး ရာဝဏက စစ်ပွဲတွင် သတ်ခဲ့သည်ဟု ကြားသိသောအခါ၊ စမ္ပာတီသည် မျောက်စားခြင်းကို စွန့်ပယ်ကာ ပြောဆို하였다»။
Verse 14
भ्रातासौ मे जटायुर्वै मयोड्डीनो ऽर्कमण्डलम् अर्कतापाद्रक्षितो ऽगात् दग्धपक्षो ऽहमब्भ्रगः
“ဇဋာယုသည် အမှန်တကယ် ငါ၏ အစ်ကိုဖြစ်၏။ ငါ—ဒေါင်း—သည် နေမဏ္ဍလသို့ ပျံတက်ခဲ့၏။ နေရောင်၏ လောင်ကျွမ်းသော အပူမှ ကာကွယ်ခံရ၍ ပြန်လာနိုင်ခဲ့သော်လည်း အတောင်များ မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ငါသည် မိုးတိမ်လမ်းသွားသူ ဖြစ်လာ၏။”
Verse 15
रामवार्ताश्रवात् पक्षौ जातौ भूयो ऽथ जानकीम् पश्याम्यशोकवनिका- गतां लङ्कागतां किल
ရామ၏ သတင်းကို ကြားသိရသဖြင့် ငါ၏ အတောင်တို့သည် များသကဲ့သို့ ပြန်လည်ပေါက်ဖွားလာ၏။ ယခု ငါသည် အမှန်တကယ် ဇာနကီကို မြင်ရမည်—ဟု ဆိုကြ၏—အရှိုကဝနိကာသို့ သွားရောက်ကာ လင်္ကာသို့ ရောက်ရှိနေသည်ဟု။
Verse 16
शतयोजनविस्तीर्णे लवणाब्धौ त्रिकूटके ज्ञात्वा रामं ससुग्रीवं वानराः कथयन्तु वै
အလွန်ငန်သော သမုဒ္ဒရာသည် ယောဇနာတစ်ရာကျယ်ဝန်း၍ တြိကူဋတောင်အနီး၌ ရာမကို စုဂရీవနှင့်အတူ သိမြင်ပြီးနောက် ဝါနရတို့သည် အကြောင်းအရာကို အမှန်တကယ် ပြန်လည်တင်ပြကြပါစေ။
It serves as a public pramāṇa (proof) of Rāma’s capability, legitimizing the alliance with Sugrīva and grounding subsequent political-military action in demonstrable competence.
It highlights disciplined restraint and seasonal observance even amid crisis, framing Rāma’s campaign as dharmically regulated rather than impulsive.
It functions as an authenticating token (credential) enabling recognition and trust, while also symbolically extending Rāma’s authority into reconnaissance and diplomacy.
It converts despair into actionable intelligence by identifying Laṅkā and the Aśoka grove as Sītā’s location, transforming the search from broad exploration to targeted mission.