
Chapter 12 — श्रीहरिवंशवर्णनं (Śrī-Harivaṃśa-varṇana) | The Description of the Sacred Harivaṃśa
အဂ္နိသည် ဟရိဝံသ မျိုးရိုးကို ဗိဿနု၏ နာဘိပဒ္မမှ စ၍ (ဗြဟ္မာ→အတြိ→ဆိုမ→ပုရူရဝသ→အာယု→နဟုရှ→ယယာတိ) ဟူသော ဆက်စပ်မျိုးဆက်နှင့် ခွဲထွက်သည့် မျိုးရိုးများကို ရှင်းပြကာ နောက်ဆုံး ယာဒဝ မျိုးရိုးတွင် ဝါစုဒေဝကို အထွတ်အမြတ်အဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ကృష్ణအဝတာရ လီလာကို အစီအစဉ်တကျ ချုံ့ဖော်ပြသည်—သန္ဓေပြောင်းလဲခြင်း (ဗလရာမပါဝင်), သန်းခေါင်ယံ ပေါ်ထွန်းခြင်း, ယရှောဒါနှင့် လဲလှယ်ခြင်း၊ ကံဆ၏ အကြမ်းဖက်မှု။ မိုးမှ မွေးဖွားသော ဒေဝီက ကံဆ၏ ပျက်စီးမည့်အကြောင်း ခန့်မှန်းကာ ဒုရ္ဂါ အမည်တော်များဖြင့် ချီးမွမ်းခံရပြီး တြိ-သန္ဓျာ ရွတ်ဖတ်ခြင်း၏ အကျိုးကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဗြဇ၌ ပူတနာ၊ ယမလ-အర్జုန၊ သကဋ၊ ကာလိယ၊ ဓေနုက၊ ကေသိန်၊ အရိဿဋ နှင့် ဂోవර්ဓန လီလာများ၊ မထုရာတွင် ကုဝလယာပီဍ၊ ခာဏူရ-မုဿဋိက နှင့် ကံဆသေဆုံးခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဇရာသန္ဓ၏ ဝိုင်းရံမှု၊ ဒွာရကာ တည်ထောင်ခြင်း၊ နရကာသုရ အနိုင်ယူခြင်း၊ ပါရိဇာတ ပြန်လည်ယူဆောင်ခြင်းနှင့် ပရဒျုမန–အနိရုဒ္ဓ–ဦရှာ အဖြစ်အပျက်တို့မှ ဟရိ–ရှင်ကရ ပဋိပက္ခနှင့် အဘေဒ (မခွဲခြားတူညီ) သဘောတရားသို့ ရောက်သည်။ နောက်ဆုံး ယာဒဝ မျိုးရိုး ပွားများခြင်းနှင့် ဟရိဝံသကို ဖတ်ရွတ်လျှင် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံကာ ဟရိထံ ရောက်စေမည်ဟု ကတိပြုသည်။
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे उत्तरकाण्डवर्णनं नाम एकादशो ऽध्यायः अथ द्वादशो ऽध्यायः श्रीहरिवंशवर्णनं अग्निर् उवाच हरिवंशम्प्रवक्ष्यामि विष्णुनाभ्यम्बुजादजः ब्रह्मणोत्रिस्ततः सोमः सोमाज्जातः पुरूरवाः
ဤသို့ အဂ္နိပုရာဏ၌—အာဂ္နေယ ရာမယဏအတွင်း—အဓ್ಯಾಯ ၁၁ ကို «ဥတ္တရကာဏ္ဍ ဖော်ပြချက်» ဟု ခေါ်သည်။ ယခု အဓ್ಯಾಯ ၁၂ «သန့်ရှင်းသော ဟရိဝంశ ဖော်ပြချက်» စတင်သည်။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်– «ဟရိ၏ မျိုးရိုးကို ငါရှင်းလင်းမည်။ ဗိෂ္ဏု၏ နာဘိမှ ပေါက်သော ကြာပန်းမှ အဇ (ဗြဟ္မာ) မွေးဖွားသည်။ ဗြဟ္မာမှ အတြိ၊ ထို့မှ ဆိုမ၊ ဆိုမမှ ပုရူရဝါ မွေးဖွားသည်»။
Verse 2
तस्मादायुरभूत्तस्मान् नहुषो ऽतो ययातिकः यदुञ्च तुर्वसुन्तस्माद् देवयानी व्यजायत
သူ (ပုရူရဝါ) မှ အာယု မွေးဖွား၍၊ အာယုမှ နဟုရှ၊ နဟုရှမှ ယယာတိ ဖြစ်လာသည်။ ယယာတိမှ ယဒုနှင့် တုర్వသု မွေးဖွားပြီး၊ ယယာတိမှပင် ဒေဝယာနီ မွေးဖွားသည်။
Verse 3
द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी यदोः कुले यादवाश् च वसुदेवस्तदुत्तमः
သူမမှ ဒြုဟျု၊ အနု၊ ပူရု တို့ မွေးဖွားသည်။ ဝೃષပර්ဝန်၏ သမီး ရှර්မိဋ္ဌာလည်း မျိုးဆက်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ ယဒု၏ မျိုးရိုး၌ ယာဒဝများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုသူတို့အနက် ဝసုဒေဝ သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
Verse 4
भुवो भारावतारार्थं देवक्यां वसुदेवतः हिरण्यकशिपोः पुत्राः षड्गर्भा योगनिद्रया
မြေကြီး၏ ဝန်ကို လျော့ပါးစေရန် အဝတားဆင်းသက်ခြင်းအတွက် ဟိရဏ္ယကశိပု၏ သားများဖြစ်သော သန္ဓေခြောက်ပါးကို ယောဂနိဒ္ရာ (ဒေဝီ၏ မာယာနိဒ္ရာ) အာနုဘော်ဖြင့် ဝಸုဒေဝမှတစ်ဆင့် ဒေဝကီ၏ ဝမ်း၌ ထားရှိ하였다။
Verse 5
विष्णुप्रयुक्तया नीता देवकीजठरं पुरा अभूच्च सप्तमो गर्भो देवक्या जठराद् बलः
ရှေးက ဗိဿနု၏ အမိန့်နှိုးဆော်မှုကြောင့် သန္ဓေကို ဒေဝကီ၏ ဝမ်းတွင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့စေခဲ့သည်။ ထိုသတ္တမသန္ဓေသည် ဒေဝကီဝမ်းမှ ပြောင်းရွှေ့ကာ ဘလ (ဘလရာမ) ဟူ၍ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 6
सङ्क्रामितो ऽभूद्रोहिण्यां रौहिणेयस्ततो हरिः कृष्णाष्टम्याञ्च नभसि अर्धरात्रे चतुर्भुजः
ထို့နောက် ဟရီကို ရောဟိဏီ၏ ဝမ်းတွင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့စေ၍ ထို့ကြောင့် ရောဟိဏေယ (ရောဟိဏီ၏ သား) ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ နဘသ (ဘဟဒ္ရပဒ) လ၏ ကృష్ణပက္ခ အဋ္ဌမီနေ့၊ အလယ်ညတွင် လက်လေးဖက်ပါသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူ하였다။
Verse 7
देवक्या वसुदेवेन स्तुतो बालो द्विबाहुकः वसुदेवः कंसभयाद् यशोदाशयने ऽनयत्
ဒေဝကီနှင့် ဝစုဒေဝတို့ ချီးမွမ်းသော လက်နှစ်ဖက်ပါသော ကလေးတော်ကို ဝစုဒေဝသည် ကံစ၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ယရှောဒါ၏ အိပ်ရာခန်း (အိပ်နေရာ) ပေါ်သို့ သယ်ဆောင်၍ ထားခဲ့သည်။
Verse 8
यशोदाबालिकां गृह्य देवकीशयने ऽनयत् कंसो बालध्वनिं श्रुत्वा ताञ्चिक्षेप शिलातले
ယရှောဒါ၏ သမီးကလေးကို ယူဆောင်ကာ ဒေဝကီ၏ အိပ်ရာသို့ သယ်ယူသွားသည်။ ကံစသည် ကလေးသံကို ကြားသဖြင့် သူမကို ဖမ်းဆီးကာ ကျောက်ပြားပေါ်သို့ ပစ်ချလိုက်သည်။
Verse 9
वारितोपि स देवक्या मृत्युर्गर्भोष्टमो मम श्रुत्वाशरीरिणीं वाचं मत्तो गर्भास्तु मारिताः
ဒေဝကီက တားဆီးရန် ကြိုးစားသော်လည်း ကံစသည် “ဒေဝကီ၏ အဋ္ဌမသန္ဓေသည် ငါ၏ သေခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ထင်မြင်ကာ ကိုယ်မဲ့အသံကို ကြားပြီးနောက် သူမမှ ထွက်ပေါ်လာသော သန္ဓေများကို သတ်ဖြတ်하였다။
Verse 10
समर्पितास्तु देवक्या विवाहसमयेरिताः सा क्षिप्ता बालिका कंसम् आकाशस्थाब्रवीदिदम्
သို့ရာတွင် မင်္ဂလာအခါ ဒေဝကီက တောင်းဆိုသည့်အတိုင်း လွှဲအပ်ထားသော ကလေးများကို ကံဆာက ပစ်ချလိုက်သည်။ ထို့နောက် ကောင်းကင်၌ တည်နေသော မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးက ဤစကားများကို ပြော하였다။
Verse 11
किं मया क्षिप्तया कंस जातो यस्त्वां बधिष्यति विष्णुनाभ्यब्जादज इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वस्वभूतो देवानां भूभारहरणाय सः
“ကံဆာရေ၊ ငါကို ပစ်ချခြင်းဖြင့် ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ ငါမှ မွေးဖွားလာသော အရှင်သည် သင့်ကို သတ်မည်” ဟုဆို၏။ (မှတ်သားထားသော လက်ရေးမူကွဲတွင် “ဗိဿနု၏ နာဗီရှိ ကြာပန်းမှ မွေးသော အဇ” ဟုလည်း ဖတ်ကြသည်။) ထိုသူ—နတ်တို့၏ အနှစ်သာရဖြစ်သူ—သည် မြေကြီး၏ ဘာရကို ဖယ်ရှားရန် ရောက်လာ၏။
Verse 12
इत्युक्त्वा सा च शुम्भादीन् हत्वेन्द्रेण च संस्तुता आर्या दुर्गा वेदगर्भा अम्बिका भद्रकाल्यपि
ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် နာမည်ကြီးသော ရှုမ္ဘနှင့် အခြားသူတို့ကို သတ်နှိမ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒြာက ချီးမွမ်းခဲ့သည်—အာရျာ ဒုရ္ဂါ၊ ဝေဒ၏ ဂರ್ಭ/အနှစ်သာရဖြစ်သူ၊ အမ္ဘိကာ၊ ထို့ပြင် ဘဒ္ရကာလီလည်း ဖြစ်၏။
Verse 13
भद्रा क्षेम्या क्षेमकरी नैकबाहुर् नमामि ताम् त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नाम सर्वान् कामानवाप्नुयात्
ငါသည် သူမကို ဦးညွှတ်ပူဇော်၏—ဘဒ္ရာ (မင်္ဂလာရှိသူ), က္ရှေမ်ယာ (လုံခြုံရေးပေးသူ), က္ရှေမကရီ (ကောင်းကျိုးဖန်တီးသူ), နှင့် နိုက်ကဗာဟု (လက်များစွာရှိသူ)။ နေ့၏ သုံးဆုံချိန်တွင် ဤနာမများကို ရွတ်ဖတ်သူသည် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ရရှိမည်။
Verse 14
कंसो ऽपि पूतनादींश् च प्रेषयद्बालनाशने यशोदापतिनन्दाय वसुदेवेन चार्पितौ
ကံဆာသည်လည်း ကလေးကို ဖျက်ဆီးရန် ပူတနာနှင့် အခြားသူတို့ကို စေလွှတ်하였다။ ထို့ပြင် ကလေးနှစ်ဦးကို ဝသုဒေဝက ယရှောဒါ၏ ခင်ပွန်း နန္ဒထံ အပ်နှံထားခဲ့သည်။
Verse 15
रक्षणाय च कंसादेर् भीतेनैव हि गोकुले रामकृष्णौ चेरतुस्तौ गोभिर्गोपालकैः सह
ကံဆာနှင့် အခြားသူတို့ကို ကြောက်ရွံ့၍ ကာကွယ်ရန်အတွက် ရာမနှင့် ကృష్ణ နှစ်ပါးသည် ဂိုကုလ၌ နွားများနှင့် နွားထိန်းကလေးများနှင့်အတူ နေထိုင်ကြ၏။
Verse 16
सर्वस्य जगतः पालौ गोपालौ तौ बभूवतुः कृष्णश्चोलूखले बद्धो दाम्ना व्यग्रयशोदया
ကမ္ဘာလောကတစ်လုံး၏ ကာကွယ်ရှင်များဖြစ်သော်လည်း ထိုနှစ်ပါးသည် နွားထိန်းများကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြ၏။ ထို့ပြင် ယရှောဒါ မိခင်၏ စိုးရိမ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကృష్ణကို ကြိုးဖြင့် အုတ်ခလ (မော်တာ) သို့ ချည်နှောင်ထား၍ ထိုနေရာ၌ပင် ချည်နှောင်နေခဲ့၏။
Verse 17
यमलार्जुनमध्ये ऽगाद् भग्नौ च यमलार्जुनौ परिवृत्तश् च शकटः पादक्षेपात् स्तनार्थिना
နို့ကိုလိုလားသော ကလေးသည် ယမလာအర్జုန် သစ်ပင်နှစ်ပင်အကြားသို့ လျှောဝင်၍ ခြေဖြင့် ကန်လိုက်သဖြင့် ယမလာအర్జုန် နှစ်ပင်ကွဲကျိုးကာ လှည်းလည်း လှန်ကျသွား၏။
Verse 18
पूतना स्तनपानेन सा हता हन्तुमुद्यता वृन्दावनगतः कृष्णः कालियं यमुनाह्रदात्
သတ်ရန် ရည်ရွယ်လာသော ပူတနာသည် ကృష్ణ၏ နို့စုပ်ခြင်းကြောင့်ပင် သေဆုံးသွား၏။ ထို့နောက် ကൃഷ്ണသည် ဗೃန္ဒာဝန်သို့ သွားရောက်ကာ ယမုနာရေကန်မှ ကာလိယကို ဆွဲထုတ်၍ နှိမ်နင်းတော်မူ၏။
Verse 19
जित्वा निःसार्य चाब्धिस्थञ् चकार बलसंस्तुतः क्षेमं तालवनं चक्रे हत्वा धेनुकगर्दभं
ရေထဲ၌ နေထိုင်သူတို့ကို အနိုင်ယူကာ ထုတ်ပယ်ပြီးနောက် ဘလရာမ၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံရ၏။ ထို့ပြင် ဒေဏုက မြင်းမြည်းဒေဝကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် တာလဝနကို လုံခြုံအေးချမ်းစေတော်မူ၏။
Verse 20
अरिष्टवृषभं हत्वा केशिनं हयरूपिणम् शक्रोत्सवं परित्यज्य कारितो गोत्रयज्ञकः
အရိဋ္ဌဝೃಷဘ (နတ်ဆိုးနွား) နှင့် မြင်းရုပ်ယူသော ကေသင်ကို သတ်ပြီးနောက်၊ သက္ကရာ (ဣန္ဒြ) ပွဲတော်ကို ရပ်နားကာ «ဂိုတြယဇ္ဉ» ဟူသော ဂోవర్္ဍန/မျိုးရိုးကလန်ဘုရားပူဇော်ယဇ္ဉကို ကျင်းပစေ하였다။
Verse 21
पर्वतं धारयित्वा च शक्राद्वृष्टिर् निवारिता नमस्कृतो महेन्द्रेण गोविन्दो ऽथार्जुनोर्पितः
တောင်ကို မြှောက်ထမ်းထားသဖြင့် သက္ကရာ (ဣန္ဒြ) ပို့သော မိုးကို တားဆီးနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မဟေန္ဒြက ဂోవိန္ဒကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး၊ အပြီးတွင် အర్జုနကို ထံသို့ ဆက်ကပ်ပေး하였다။
Verse 22
इन्द्रोत्सवस्तु तुष्टेन भूयः कृष्णेन कारितः रथस्थो मथुराञ्चागात् कंसोक्ताक्रूरसंस्तुतः
သို့ရာတွင် စိတ်တော်ပျော်ရွှင်သော ကృష్ణသည် ဣန္ဒြပွဲတော် (Indra-utsava) ကို ထပ်မံကျင်းပစေ하였다။ ထို့နောက် ရထားပေါ်တက်၍ မထုရာသို့ သွားကာ၊ ကံဆ၏ အမိန့်အတိုင်း အကရူရက ချီးမွမ်းလျက် အတူလိုက်ပါ하였다။
Verse 23
गोपीभिरनुरक्ताभिः क्रीडिताभिर् निरीक्षितः रजकं चाप्रयच्छन्तं हत्वा वस्त्राणि चाग्रहीत्
ချစ်ခင်စွဲလမ်းသော ဂိုပီများ ကစားပျော်နေစဉ် ကြည့်ရှုနေကြသဖြင့်၊ အဝတ်မပေးလိုသော အဝတ်လျှော်သမားကို သတ်ပြီး အဝတ်အစားများကို ယူဆောင်하였다။
Verse 24
सह रामेण मालाभृन् मालाकारे वरन्ददौ दत्तानुलेपनां कुब्जाम् ऋजुं चक्रे ऽहनद् गजं
ရာမနှင့်အတူ မာလာကိုင်သူက မာလာလုပ်သူအား ကောင်းချီးပေးစေ하였다။ ထို့ပြင် လိမ်းဆေးကို ဆက်ကပ်သော ကုဗ္ဇာကို ကိုယ်အင်္ဂါတည့်မတ်လှပစေပြီး ဆင်တစ်ကောင်ကိုလည်း သတ်하였다။
Verse 25
मत्तं कुवलयापीडं द्वारि रङ्गं प्रविश्य च कंसादीनां पश्यतां च मञ्चस्थानां नियुद्धकं
ကစားကွင်းဝင်ပေါက်၌ပင် သူသည် အားကစားကွင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ မတ်မတ်မူးနေသော ဆင် ကုဝလယာပီဍကို တိုက်ခိုက်하였다။ ကံဆနှင့် အခြားသူတို့သည် မြင့်သောစင်ပေါ်တွင် ထိုင်၍ ကြည့်ရှုနေကြသည်။
Verse 26
चक्रे चाणूरमल्लेन मुष्टिकेन बलो ऽकरोत् चाणूरमुष्टिकौ ताभ्यां हतौ मल्लौ तथापरे
ဗလ (ဗလာရာမ) သည် လက်ဝှေ့သမား ချာဏူရနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ကာ (ကృష్ణ) သည် မုဋ္ဌိကကို ရင်ဆိုင်하였다။ ထိုနှစ်ပါးကြောင့် ချာဏူရနှင့် မုဋ္ဌိကတို့ သတ်ဖြတ်ခံရပြီး အခြားလက်ဝှေ့သမားများလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်하였다။
Verse 27
मथुराधिपतिं कंसं हत्वा तत्पितरं हरिः चक्रे यादवराजानम् अस्तिप्राप्ती च कंसगे
မထုရာ၏အုပ်စိုးရှင် ကံဆကို သတ်ပြီးနောက် ဟရီ (ကృష్ణ) သည် ကံဆ၏ဖခင်ကို ယာဒဝတို့၏ဘုရင်အဖြစ် တင်မြှောက်하였다။ ထို့ပြင် ကံဆနှင့်ဆက်စပ်သောအမှု၌ သေဆုံးသူတို့၏ အရိုးအဆစ်များကို ပြန်လည်စုဆောင်းရရှိခြင်းလည်း ဖြစ်하였다။
Verse 28
जरासन्धस्य ते पुत्र्यौ जरासन्धस्तदीरितः चक्रे स मथुरारोधं यादवैर् युयुधे शरैः
ဇရာသန္ဓ၏ သမီးနှစ်ဦး၏ တိုက်တွန်းချက်အရ ဇရာသန္ဓသည် မထုရာကို ဝိုင်းရံကာ ယာဒဝတို့နှင့် မြားမိုးများဖြင့် တိုက်ခိုက်하였다။
Verse 29
रामकृष्णौ च मथुरां त्यक्त्वा गोमन्तमागतौ जरासन्धं विजित्याजौ पौण्ड्रकं वासुदेवकं
ရာမ (ဗလာရာမ) နှင့် ကృష్ణတို့သည် မထုရာကို စွန့်ခွာ၍ ဂိုမန္တ တောင်သို့ ရောက်လာကြသည်။ ထို့နောက် စစ်မြေပြင်၌ ဇရာသန္ဓကို အနိုင်ယူပြီး ပေါုဏ္ဍရက ဝါစုဒေဝကိုလည်း ထပ်မံနှိမ်နင်း하였다။
Verse 30
पुरीं च द्वारकां कृत्वा न्यवसद् यादवैर् वृतः भौमं तु नरकं हत्वा तेनानीताश् च कन्यकाः
ဒွာရကာ (Dvārakā) မြို့ကို တည်ထောင်ပြီး ယာဒဝ (Yādava) မျိုးနွယ်တို့ ဝန်းရံလျက် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ဘူမ (Bhūma) ၏သား နရက (Naraka) ကို သတ်ဖြတ်ပြီး၊ သူက ဖမ်းဆီးယူသွားသော မင်းသမီးကညာများကိုလည်း ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်တော်မူ၏။
Verse 31
देवगन्धर्वयक्षाणां ता उवाच जनार्दनः षोदशस्त्रीसहस्राणि रुक्मिण्याद्यास् तथाष्ट च
ဒေဝ (deva)၊ ဂန္ဓဗ္ဗ (Gandharva) နှင့် ယက္ခ (Yakṣa) တို့၏ အမျိုးသမီးများအား ဇနာရ္ဒန (Janārdana) က မိန့်ကြားတော်မူသည်—“ရုက္မိဏီ (Rukmiṇī) ကို အစပြု၍ မိန်းမ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်ရှိပြီး၊ ထို့ပြင် အဓိက မဟေသီ ရှစ်ပါးလည်း ရှိသည်” ဟု။
Verse 32
सत्यभामासमायुक्तो गरुडे नरकार्दनः मणिशैलं सरत्रञ्च इन्द्रं जित्वा हरिर्दिवि
စတျယဘ္ဟာမာ (Satyabhāmā) နှင့်အတူ နရကကို သတ်ဖြတ်သူ ဟရိ (Hari) သည် ဂရုဍ (Garuḍa) ပေါ်စီး၍ ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်ကာ အိန္ဒြ (Indra) ကို အနိုင်ယူပြီး မဏိတောင် (Maṇi-śaila) နှင့် ပါရိဇာတ (Pārijāta) သစ်ပင်ကိုလည်း ယူဆောင်လာတော်မူ၏။
Verse 33
पारिजातं समानीय सत्यभामागृहे ऽकरोत् सान्दीपनेश् च शस्त्रास्त्रं ज्ञात्वा तद्बालकं ददौ
ပါရိဇာတ (Pārijāta) သစ်ပင်ကို ယူဆောင်လာပြီး စတျယဘ္ဟာမာ (Satyabhāmā) ၏ အိမ်၌ စိုက်ထားတော်မူ၏။ ထို့ပြင် စန္ဒီပနိ (Sandīpani) ထံမှ လက်နက်နှင့် အာஸ္တရ (astra) များ၏ ဗေဒင်ပညာကို သင်ယူပြီးနောက်၊ ဂုရု၏ ကလေးကို ပြန်လည်ပေးအပ်တော်မူ၏။
Verse 34
जित्वा पञ्चजनं दैत्यं यमेन च सुपूजितः रजकञ्च प्रजल्पन्तमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अबधीत् कालयवनं मुचुकुन्देन पूजितः
ပဉ္စဇန (Pañcajana) ဒိုင်တျ (daitya) ကို အနိုင်ယူပြီး ယမ (Yama) ထံမှပင် အလွန်အမင်း ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံတော်မူ၏။ ထို့ပြင် ကာလယဝန (Kālayavana) ကို သတ်ဖြတ်တော်မူပြီး (မှတ်သားထားသော စာမူဖတ်ချက်အရ) မရိုမသေ ပြောဆိုသော အဝတ်လျှော်သမားကိုလည်း သတ်တော်မူ၏။ မုစုကုန္ဒ (Mucukunda) ကလည်း ပူဇော်လေးစားတော်မူ၏။
Verse 35
वसुदेवं देवकीञ्च भक्तविप्रांश् च सोर्च्यत् रेवत्यां बलभद्राच्च यज्ञाते निशठोन्मुकौ
ဝသုဒေဝနှင့် ဒေဝကီကို ပူဇော်ရမည်၊ ထို့ပြင် ဘက္တိရှိသော ဗြာဟ္မဏများကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ရေဝတီနှင့်အတူ ဗလဘဒြကိုလည်း ပူဇော်ရမည်—ထို့ကြောင့် နိဿဋနှင့် အုန်မုကတို့ကို ယဇ్ఞမှ မွေးဖွားသူများဟု သိရမည်။
Verse 36
कृष्णात् शाम्बो जाम्बवत्यामन्यास्वन्ये ऽभवन् सुताः
ကృష్ణမှ ဂျာမ္ဗဝတီမှတစ်ဆင့် သာမ္ဗ မွေးဖွားလာ၏။ ထို့ပြင် အခြားဇနီးများမှလည်း အခြားသားတော်များ မွေးဖွားလာကြ၏။
Verse 37
तं मत्स्यं शम्बरायादान्मायावत्यै च शम्बरः
သူသည် ထိုငါးကို သမ္ဗရထံ ပေးအပ်၏။ သမ္ဗရကလည်း ပြန်လည်၍ မာယာဝတီထံ ပေးအပ်၏။
Verse 38
मायावती मत्स्यमध्ये दृष्ट्वा स्वं पतिमादरात् पपोष सा तं चोवाच रतिस्ते ऽहं पतिर्मम
မာယာဝတီသည် ငါးအတွင်း၌ မိမိ၏ ခင်ပွန်းကို မြင်၍ ချစ်ခင်လေးစားစွာ ပြုစုမွေးမြူ၏။ ထို့နောက် “ကျွန်မသည် သင့်၏ ချစ်သူ ရတိ ဖြစ်ပြီး သင်သည် ကျွန်မ၏ ခင်ပွန်း” ဟု ဆို၏။
Verse 39
कामस्त्वं शम्भुनानङ्गः कृतोहं शम्बरेण च हृता न तस्य पत्नी त्वं मायाज्ञः शम्बरं जहि
သင်သည် ကာမဖြစ်ပြီး၊ ရှမ္ဘုက သင့်ကို အနင်္ဂ (ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့သူ) ဟု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကျွန်မလည်း သမ္ဗရက ဖမ်းဆီးခေါ်ယူသွားခဲ့သည်။ သင်သည် သူ၏ ဇနီးမဟုတ်။ မာယာပညာကို သိကျွမ်းသူဖြစ်သင်၊ သမ္ဗရကို သတ်ပစ်လော့။
Verse 40
तच् छ्रुत्वा शम्बरं हत्वा प्रद्युम्नः सह भार्यया मायावत्या ययौ कृष्णं कृष्णो हृष्टो ऽथ रुक्मिणी
ထိုသတင်းကို ကြားသိပြီး ပရဒျုမ္နသည် သမ္ဗရကို သတ်ဖြတ်ကာ မယာဝတီ မယားနှင့်အတူ ကృష్ణထံသို့ သွားရောက်하였다။ ကృష్ణသည် ဝမ်းမြောက်၍ ရုက္မိဏီလည်း ဝမ်းမြောက်하였다။
Verse 41
प्रद्युम्नादनिरुद्धोभूदुषापतिरुदारधीः बाणो बलिसुतस्तस्य सुतोषा शोणितं पुरं
ပရဒျုမ္နမှ အနိရုဒ္ဓဟူသော ဉာဏ်မြင့်မြတ်သူ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဥသာ၏ ခင်ပွန်း ဖြစ်하였다။ ထို့ပြင် ဘလိ၏ သား ဘာဏရှိ၍ သူ၏ သမီးမှာ ဥသာ ဖြစ်ကာ၊ ရှိုဏိတသည် ဘာဏ၏ မြို့တော် ဖြစ်하였다။
Verse 42
तपसा शिवपुत्रो ऽभूत् मायूरध्वजपातितः युद्धं प्राप्स्यसि वाण त्वं वाणं तुष्टः शिवोभ्यधात्
တပသ (အာသီတိ) ကြောင့် သူသည် ရှိဝ၏ သားကဲ့သို့ ဖြစ်လာသော်လည်း မယူးရအလံကို ဆောင်သူ၏ လက်ဖြင့် ထိုးနှက်၍ ကျဆုံး하였다။ ရှိဝသည် ကျေနပ်ဝမ်းမြောက်ကာ ဘာဏအား “အို ဘာဏ၊ သင်သည် စစ်ပွဲသို့ ရောက်လိမ့်မည်” ဟု မိန့်ကြား하였다။
Verse 43
शिवेन क्रीडतीं गौरीं दृष्ट्वोषा सस्पृहा पतौ तामाह गौरी भर्ता ते निशि सुप्तेति दर्शनात्
ရှိဝနှင့်အတူ ကစားပျော်နေသော ဂေါရီကို မြင်သဖြင့် ဥသာသည် မိမိခင်ပွန်းကို လွမ်းဆွတ်တမ်းတ၍ ဂေါရီအား ပြော하였다—“ဂေါရီရေ၊ သင်၏ ခင်ပွန်းသည် ညအခါ အိပ်နေသကဲ့သို့ ထင်ရသည်” ဟု မြင်တွေ့သည့်အရာမှ ခန့်မှန်း၍ ဆို하였다။
Verse 44
वैशाखमासद्वादश्यां पुंसो भर्ता भविष्यति गौर्युक्ता हर्षिता चोषा गृहे सुप्ता ददर्श तं
ဝိုင်သာခ လတွင် ဒွာဒသီ (လဆန်း ၁၂ ရက်) နေ့၌ သူသည် မိန်းမတစ်ဦး၏ ခင်ပွန်း ဖြစ်လာလိမ့်မည်။ ထို့နောက် အလှတရားပြည့်ဝ၍ ဝမ်းမြောက်နေသော ဥသာသည် အိမ်တွင် အိပ်နေစဉ် သူကို (အိပ်မက်/မြင်ကွင်းအဖြစ်) မြင်တွေ့하였다။
Verse 45
आत्मना सङ्गतं ज्ञात्वा तत्सख्या चित्रलेखया लिखिताद्वै चित्रपटादनिरुद्धं समानयत्
သူမ၏နှလုံးအတွင်း၌ မိမိနှင့်တစ်စိတ်တစ်ဝိညာဉ်တည်းဖြစ်သူဟု သိမြင်ပြီးနောက်၊ မိတ်ဆွေ စိတြလေခာ၏အကူအညီဖြင့် ပန်းချီကန်ဗတ်ပေါ်ရှိ ပုံတူမှ ခွဲခြားသိရှိကာ အနိရုဒ္ဓကို ခေါ်ဆောင်လာ하였다။
Verse 46
तच् छ्रुत्वा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कृष्णपौत्रं द्वारकातो दुहिता वाणमन्त्रिणः कुम्भाण्डस्यानिरुद्धोगाद्रराम ह्य् उषया सह
ထိုသတင်းကို ကြားသိပြီး (မှတ်သားထားသော လက်ရေးမူဖတ်ပုံအတိုင်း) ကృష్ణ၏မြေး အနိရုဒ္ဓသည် ဒွာရကာမှ လာရောက်ကာ၊ ဗာဏ (ဗာဏာသူရ) ၏ မန္တ្រី ကုမ္ဘာဏ္ဍ၏ သမီး ဥෂာနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လေ၏။
Verse 47
वाणध्वजस्य सम्पातै रक्षिभिः स निवेदितः अनिरुद्धस्य वाणेन युद्धमासीत्सदारुणम्
ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများ အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်လာသဖြင့်၊ သူ (အနိရုဒ္ဓ) ကို ဗာဏဓွဇထံ သတင်းပို့ကြ၏။ ထို့နောက် အနိရုဒ္ဓ၏ ရန်သူ ဗာဏနှင့် အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားလေ၏။
Verse 48
श्रुत्वा तु नारदात् कृष्णः प्रद्युम्नबलभद्रवान् गरुडस्थोथ जित्वाग्नीन् ज्वरं माहेश्वरन्तथा
နာရဒထံမှ ထိုအကြောင်းကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ကృష్ణသည် ပရဒျုမ္နနှင့် ဘလဘဒြတို့နှင့်အတူ ဂရုဍပေါ် တက်စီးလေ၏။ ထို့နောက် မီးအမျိုးမျိုးကို အနိုင်ယူကာ၊ မဟာဒေဝမှ ပေါ်ပေါက်သော မာဟေရှ္ဝရ ဇွရ (ဖျားနာခြင်း) ကိုလည်း ချုပ်ငြိမ်းစေ하였다။
Verse 49
हरिशङ्करयोर्युद्धं बभूवाथ शराशरि नन्दिविनायकस्कन्दमुखास्तार्क्षादिभिर्जिताः
ထို့နောက် ဟရီ (ဗိષ્ણု) နှင့် ရှင်ကရ (ရှီဝ) တို့အကြား မြားနှင့် မြားတုံ့ပြန် ပစ်ခတ်သည့် စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားလေ၏။ နန္ဒီ၊ ဝိနာယက (ဂဏေရှ)၊ စကန္ဒနှင့် အခြားသူတို့ကို တာရက္ရှျ (ဂရုဍ) နှင့် သူ၏ မဟာမိတ်များက အနိုင်ယူလေ၏။
Verse 50
जृम्भते शङ्करे नष्टे जृम्भणास्त्रेण विष्णुना छिन्नं सहस्रं बाहूनां रुद्रेणाभयमर्थितम्
ဗိဿနု (Viṣṇu) သည် ဂျೃಂಭဏာ (Jṛmbhaṇa) လက်နက်ဖြင့် သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို အော်ဟစ်အိပ်ငိုက်စေ၍ အားနည်းသွားစေရာ၊ ဗိဿနု၏ လက်တစ်ထောင်ကို ဖြတ်တောက်ခံရသည်။ ထို့နောက် ရုဒြ (Rudra) သည် အန္တရာယ်ကင်းမြဲရေး အာမခံချက်ကို တောင်းခံ하였다။
Verse 51
विष्णुना जीवितो वाणो द्विबाहुः प्राब्रवीच्छिवम् त्वया यदभयं दत्तं वाणस्यास्य मया च तत्
ဗိဿနု (Viṣṇu) က အသက်ချန်ပေးထားသော ဘာဏ (Bāṇa) အကြောင်းကို နှစ်လက်ရှိသော (Śiva) သည် ရှိဝ (Śiva) ထံ ပြောကြားသည်– “ဤဘာဏအား သင်ပေးအပ်သော အဘယ (ကြောက်မက်ကင်းခြင်း) ကို ငါလည်း ထိုတူညီသော ကောင်းချီးအဖြစ် အတည်ပြု၏။”
Verse 52
आवयोर् नास्ति भेदो वै भेदी नरकमाप्नुयात् शिवाद्यैः पूजितो विष्णुः सोनिरुद्ध उषादियुक्
“အမှန်တကယ်အားဖြင့် ငါတို့နှစ်ဦးအကြား ကွာခြားမှုမရှိ။ ကွာခြားသည်ဟု ခွဲခြားသူသည် နရက (ငရဲ) သို့ ရောက်မည်။ ဗိဿနု (Viṣṇu) ကို ရှိဝ (Śiva) နှင့် အခြားဒေဝတားတို့က ပူဇော်ကြသည်။ သူသည် ဥရှာ (Uṣā) စသည့်သူတို့နှင့်အတူရှိသော အနိရုဒ္ဓ (Aniruddha) တည်းဟူ၏။”
Verse 53
द्वारकान्तु गतो रेमे उग्रसेनादियादवैः अनिरुद्धात्मजो वज्रो मार्कण्डेयात्तु सर्ववित्
သို့သော် သူသည် ဒွာရကာ (Dvārakā) သို့ သွားရောက်ကာ ဥဂ္ရစေန (Ugrasena) စသည့် ယာဒဝ (Yādava) များအကြား ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်하였다။ ထို့ပြင် အနိရုဒ္ဓ (Aniruddha) ၏ သား ဝဇ္ရ (Vajra) သည် မာရ္ကဏ္ဍေယ (Mārkaṇḍeya) ၏ သင်ကြားမှုကြောင့် အရာရာကို သိမြင်ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 54
बलभद्रः प्रलम्बघ्नो यमुनाकर्षणो ऽभवत् द्विविदस्य कपेर्भेत्ता कौरवोन्मादनाशनः
သူသည် ပရလမ္ဗ (Pralamba) ကို သတ်သော ဘလဘဒြ (Balabhadra) ဖြစ်လာပြီး၊ ယမုနာ (Yamunā) မြစ်ကို ဆွဲလှန်သူ၊ မျောက် ဒွိဝိဒ (Dvivida) ကို ဖျက်ဆီးသူ၊ ကೌရဝ (Kaurava) များ၏ မာနမူးယစ်狂乱ကို ဖယ်ရှားသူ ဟူ၍ ထင်ရှားလာ하였다။
Verse 55
हरी रेमेनेकमूर्तो रुक्मिण्यादिभिरीश्वरः पुत्रानुत्पादयामास त्वसंख्यातान् स यादवान् हरिवंशं पठेत् यः स प्राप्तकामो हरिं व्रजेत्
ဟရီသည် တစ်ရုပ်တည်းဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော အရှင်တစ်ပါးဖြစ်၍ ရုက္မိဏီနှင့် အခြား မဟေသီများနှင့် သာယာကစားလျက် ယာဒဝ မျိုးနွယ်ဟု ခေါ်သော သားတော်များကို အရေအတွက်မက မွေးဖွားစေ하였다။ «ဟရိဝံသ» ကို ရွတ်ဖတ်သူသည် ဆန္ဒပြည့်စုံပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဟရီထံသို့ ရောက်ရှိသည်။
It legitimizes Kṛṣṇa’s avatāra through lineage mapping and then demonstrates dharma-restoration through a compressed sequence of Vraja, Mathurā, and Dvārakā episodes, ending with a recitation phala that frames the narrative as sādhanā.
The chapter articulates Hari–Śaṅkara abheda: Viṣṇu and Śiva are declared non-different, and sectarian distinction-making is condemned as spiritually harmful.
It links bhakti (Kṛṣṇa-līlā remembrance), dharma (tyrant-slaying and protection of society), and mantra-like practice (tri-sandhyā recitation of Devī names) with a phalaśruti promising both desired aims (bhukti) and attainment of Hari (mokṣa-oriented culmination).