Adhyaya 11
Avatara-lilaAdhyaya 1113 Verses

Adhyaya 11

Śrīrāmāvatāra-varṇana (Description of the Incarnation of Sri Rama)

ဤအধ্যာယသည် ယုဒ္ဓကာဏ္ဍ၏ဇာတ်ကြောင်းမှ ရှေ့ဆက်ကာ၊ သီရိရာမ၏ စစ်ပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဓမ္မအကျိုးရလဒ်များကို အဗတာရလီလာအဖြစ် ချုပ်ချုပ်တင်ပြသည်။ နာရဒမုနိသည် အဂස්တျနှင့် အခြားရိရှီများနှင့်အတူ ရာမ၏ တည်မြဲသော နိုင်ငံတော်သို့ လာရောက်ကာ အိန္ဒြဇိတ်ကျဆုံးခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုသော သာသနာတော်အောင်ပွဲကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် ရက္ခသဝంశကို ပုလတ်စျမှ ဝိශ්ရဝသ၊ ကုဗေရ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဗြဟ္မာ၏ အာနုဂြဟာကြောင့် ရာဝဏ၏ တက်လှမ်းမှုအထိ ချုပ်ဆိုပြီး၊ အိန္ဒြဇိတ်၏ အတ္တလက္ခဏာနှင့် ဒေဝတাদের လုံခြုံရေးအတွက် လက္ရှမဏက အနိုင်ယူသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ရိရှီများ ပြန်သွားပြီးနောက် နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးသို့ ပြောင်းကာ၊ ဒေဝတাদের တောင်းဆိုချက်အရ သတ်ရုဃ္ဏကို လဝဏကို သတ်ရန် စေလွှတ်သည်။ ဘရတသည် ရှိုင်လူဿနှင့် ဆက်နွယ်သော ရန်သူအင်အားကြီးများကို ဖျက်ဆီးပြီး တက္ရှနှင့် ပုရှ္ကရကို ဒေသအုပ်ချုပ်သူအဖြစ် တင်မြှောက်ကာ၊ မကောင်းသူများကို ဖယ်ရှားပြီး စည်းကမ်းရှိသူများကို ကာကွယ်ခြင်းဟူသော ရာဇဓမ္မကို မော်ဒယ်အဖြစ် ပြသသည်။ ဝါလ္မီကိ အာရှရမ၌ ကုရှနှင့် လဝ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် နောက်ပိုင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်းကိုလည်း ဆိုထားသည်။ ထို့နောက် ‘ငါသည် ဗြဟ္မန်’ ဟူသော အတွေးအခေါ်ကို ရှည်လျားစွာ ဆင်ခြင်ခြင်းနှင့် အဘိသေကရాజত্বကို တွဲဖက်ကာ ကယ်တင်ရေးသဘောသို့ လှည့်သည်။ နိဂုံးတွင် ရာမ၏ ယဇ္ဉာတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်မှုနှင့် အစုလိုက် အတူတကွ တက်ရောက်ခြင်းကို ဖော်ပြပြီး၊ အဂ္နိက နာရဒ၏ အကြောင်းအရာမှ ဝါလ္မီကိက ရာမာယဏကို ရေးသားခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုကာ၊ ကြားနာသူသည် ကောင်းကင်သို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे युद्धकाण्डवर्णनं नाम दशमो ऽध्यायः अथ एकादशो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नारद उवाच राज्यस्थं राघवं जग्मुर् अगस्त्याद्याः सुपूजिताः धन्यस्त्वं विजयी यस्माद् इन्द्रजिद्विनिपातितः

ဤသို့ အာဒိမဟာပုရာဏ အဂ္နိပုရာဏ၏ ရာမာယဏ အပိုင်း၌ «ယုဒ္ဓကာဏ္ဍ ဖော်ပြချက်» ဟူသော ဒသမအခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု တစ်ဆယ့်တစ်မအခန်း «သီရိရာမ အဝတာရ ဖော်ပြချက်» စတင်၏။ နာရဒက မိန့်ကြားသည်– «ရာဃဝ (ရာမ) သည် နိုင်ငံတော်၌ တည်ရှိစဉ် အဂஸ္တျ စသည့် ရှင်ရဟန်းတို့သည် ကောင်းစွာ ပူဇော်ခံရပြီး သူ့ထံသို့ လာရောက်ကြ၏။ အင်ဒြဇစ် ပျက်စီးသဖြင့် သင်သည် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ၊ အောင်မြင်သူ ဖြစ်၏»။

Verse 2

ब्रह्मात्मजः पुलस्त्योभूत् विश्रवास्तस्य नैकषी पुष्पोत्कटाभूत् प्रथमा तत्पुत्रोभूद्धनेश्वरः

ဗြဟ္မာ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သားတော် ပုလස්တျတွင် ဝိශ්ရဝါ သမည်ရှိသော သားတစ်ဦး ရှိ၏။ ဝိශ්ရဝါ၌ နိုက်ကာရှီ အမည်ရှိသော မယားရှိပြီး၊ ပထမမယား/အဖော်သည် ပုෂ္ပုတ်ကဋာ ဖြစ်၏။ ထိုမိန်းမမှ ဓနေශ්ဝရ (ကူဗေရ) ဟူသော ဥစ္စာ၏ အရှင် မွေးဖွားလာ၏။

Verse 3

नैकष्यां रावणो जज्ञे विंशद्बाहुर्दशाननः स्वर्गमार्गेण वै गत इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तपसा ब्रह्मदत्तेन वरेण जितदैवतः

နိုက်ကသာ (Naikaṣā) မြို့၌ ရာဝဏ (Rāvaṇa) မွေးဖွားလာ၍ လက်နှစ်ဆယ်၊ မျက်နှာဆယ် ရှိသူဖြစ်သည်။ (မှတ်သားထားသော စာမူတစ်စောင်တွင် «သူသည် ကောင်းကင်သို့ သွားရာလမ်းဖြင့် သွားခဲ့သည်» ဟု ထပ်တိုးဖတ်ချက်ရှိသည်။) တပဿာဖြင့် ဗြဟ္မာ (Brahmā) ပေးသနားသော အပေးအယူ (vara) ကြောင့် သူသည် ဒေဝတားတို့ကို အနိုင်ယူသူ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 4

कुम्भकर्णः सनिद्रो ऽभूद् धर्मिष्ठो ऽभूद्विभीषणः स्वसा शूर्पणखा तेषां रावणान्मेघनादकः

ကುಂಬ္ဘကရဏ (Kumbhakarṇa) သည် အမြဲတမ်း အိပ်ငိုက်နေသူဖြစ်၍၊ ဝိဘီရှဏ (Vibhīṣaṇa) သည် ဓမ္မတရားကို လိုက်နာသူ ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ အစ်မ/ညီမမှာ ရှူရ္ပဏခါ (Śūrpaṇakhā) ဖြစ်ပြီး၊ ရာဝဏမှ မေဃနာဒ (Meghanāda) မွေးဖွား하였다။

Verse 5

इन्द्रं जित्वेन्द्रजिच्चाभूद् रावणादधिको बली हतस्त्वया लक्ष्मणेन देवादेः क्षेममिच्छता

အင်ဒြ (Indra) ကို အနိုင်ယူပြီးနောက် သူသည် အင်ဒြဂျစ် (Indrajit) ဟု ခေါ်ခံရသော မဟာဗလဝန် ဖြစ်လာ၍ ရာဝဏထက်ပင် အင်အားကြီးသည်။ သို့သော် ဒေဝတို့အထွဋ်အမြတ်၏ ကောင်းကျိုးနှင့် လုံခြုံရေးကို လိုလားသူ သင်—လက္ခမဏ (Lakṣmaṇa)—၏ လက်ဖြင့် သူသည် သတ်ဖြတ်ခံရ하였다။

Verse 6

इत्युक्त्वा ते गता विप्रा अगस्त्याद्या नमस्कृताः देवप्रार्थितरामोक्तः शत्रुघ्नो लवणार्दनः

ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် အဂஸ္တျ (Agastya) စသော ဗြာဟ္မဏ-ရိရှိများသည် သင့်တော်စွာ ဂါရဝပြုခံပြီး ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတို့၏ တောင်းပန်ချက်အရ ရာမ၏ အမိန့်တော်ကို လိုက်နာ၍ လဝဏကို သတ်သူ ရှတြုဃ္န (Śatrughna) သည် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 7

अभूत् पूर्मथुरा काचित् रामोक्तो भरतो ऽवधीत् कोटित्रयञ्च शैलूष- पुत्राणां निशितैः शरैः

ယခင်က မဿုရာ (Mathurā) ဟု ခေါ်သော မြို့တစ်မြို့ ရှိခဲ့သည်။ ရာမ၏ အမိန့်တော်အရ ဘရတ (Bharata) သည် ရှိုင်လူးရှ (Śailūṣa) ၏ သားများ သုံးကုဋိကို ချွန်ထက်သော မြားများဖြင့် သတ်ဖြတ်하였다။

Verse 8

शैलूषं दुष्टगन्धर्वं सिन्धुतीरनिवासिनम् तक्षञ्च पुष्करं पुत्रं स्थापयित्वाथ देशयोः

သိန္ဓုမြစ်ကမ်းတွင် နေထိုင်သော မကောင်းသော ဂန္ဓဗ္ဗ “ရှိုင်လူဿ” ကိုလည်းကောင်း၊ ထက္ဆ နှင့် ပုဿကရ ကိုလည်းကောင်း မိမိ၏ သားများအဖြစ် သက်ဆိုင်ရာ ဒေသများတွင် တည်ထောင်အပ်နှံပြီးနောက် ဆက်လက် ခရီးဆက်하였다။

Verse 9

भरतोगात्सशत्रुघ्नो राघवं पूजयन् स्थितः रामो दुष्टान्निहत्याजौ शिष्टान् सम्पाल्य मानवः

ဘရတ သည် သတ္တရုဃ္န နှင့်အတူ ထွက်ခွာ၍ ရာဃဝ (ရာမ) ကို ပူဇော်ကာ တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်하였다။ ရာမ သည် မြင့်မြတ်သော လူသားအဖြစ် စစ်မြေပြင်တွင် မကောင်းသူတို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီး သီလရှိ၍ စည်းကမ်းတကျသော သူတော်ကောင်းတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်하였다။

Verse 10

पुत्रौ कुशलवौ जातौ वाल्मीकेराश्रमे वरौ लोकापवादात्त्यक्तायां ज्ञातौ सुचरितश्रवात्

ဗာလ္မီကိ၏ အာရှရမ၌ ကုရှ နှင့် လဝ ဟူသော ထူးမြတ်သော သားနှစ်ဦး မွေးဖွား하였다။ လူထု၏ အပြစ်တင်ပြောဆိုမှုကြောင့် သူမကို စွန့်ပစ်ခဲ့သော်လည်း နောက်တစ်ခါတွင် သူမ၏ ကောင်းမွန်သော အကျင့်သီလကို ကြားသိခြင်းအားဖြင့် သူတို့ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။

Verse 11

राज्येभिषिच्य ब्रह्माहम् अस्मीति ध्यानतत्परः दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च

ရာဇဘိသိက် ခံယူပြီးနောက် “ငါသည် ဘြဟ္မန် ဖြစ်သည်” ဟူသော အတွေးကို အခြေခံ၍ သမาธိ၌ အလေးထားကာ နှစ်တစ်သောင်းနှင့် ထပ်မံ၍ နှစ်တစ်ထောင် (တစ်ရာဆယ်) ကြာအောင် တရားထိုင်သင့်သည်။

Verse 12

राज्यं कृत्वा क्रतून् कृत्वा स्वर्गं देवार्चितो ययौ सपौरः सानुजः सीता- पुत्रो जनपदान्वितः

နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ပြီး ယဇ္ဉကရတုများကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ နတ်တို့က ပူဇော်ဂုဏ်ပြုသော သူသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ထွက်ခွာ하였다။ ထိုခရီးတွင် မြို့သူမြို့သားများနှင့်အတူ၊ ညီအစ်ကိုငယ်များနှင့်အတူ၊ စီတာ၏ သားများနှင့်အတူ၊ မိမိပြည်သူပြည်သားအားလုံးနှင့်အတူ လိုက်ပါသွား하였다။

Verse 13

अग्निर् उवाच वाल्मीकिर् नारदाच्छ्रुत्वा रामायणमकारयत् सविस्तरं यदेतच्च शृणुयात्स दिवं व्रजेत्

အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်။ နာရဒထံမှ ကြားနာပြီးနောက် ဝါလ္မီကိသည် ရာမယဏကို အသေးစိတ်ပြည့်စုံစွာ စီရင်ရေးသား하였다။ ဤရာမယဏကို နားထောင်သူသည် ကောင်းကင်လောကသို့ ရောက်သည်။

Frequently Asked Questions

It summarizes Rāma’s incarnation through post-war kingship, the defeat of Indrajit, the dharmic stabilization of the realm via Śatrughna and Bharata, and concludes with the Ramāyaṇa’s origin and its hearing-fruit (phalāśruti).

It presents the king’s duty as eliminating disruptive forces, installing orderly governance in regions, and protecting the śiṣṭa (disciplined/virtuous), while integrating royal action with inner discipline and contemplation.

It provides etiological context for the conflict—linking boons, austerity, and power—so the victory over Indrajit is framed as restoration of cosmic and divine security rather than mere battlefield success.

After consecration, it emphasizes sustained contemplation on the realization ‘I am Brahman,’ indicating that righteous rule can be paired with inner liberation-oriented discipline.