Adhyaya 42

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पातालयोगकथनं नाम एकचत्वारिंशो ऽध्यायः अथ द्वाचत्वारिंशो ऽध्यायः प्रासादलक्षणकथनं हयग्रीव उवाच प्रासादं सम्प्रवक्ष्यामि सर्वसाधारणं शृणु चतुरस्रीकृतं क्षेत्रं भजेत् षोडशधा बुधः

ဤသို့ဖြင့် အာဂ္နိပုရာဏ—မူလ မဟာပုရာဏ—တွင် «ပာတာလာယောဂ အကြောင်းဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်း ၄၁ ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၄၂ «ပရာသာဒ (ဘုရားကျောင်း/နန်းတော်ပုံ) ၏ လက္ခဏာဖော်ပြခြင်း» စတင်၏။ ဟယဂ္ရီဝက ပြောသည်– «ယခု ပရာသာဒကို အထွေထွေသုံးနိုင်သကဲ့သို့ ရှင်းပြမည်၊ နားထောင်လော့။ ပညာရှိသည် စတုရန်းမြေကွက်ကို ယူ၍ ၁၆ ပိုင်း ခွဲရမည်»။

Verse 2

मध्ये तस्य चतुर्भिस्तु कुर्यादायसमन्वितं समप्रासादमानत इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वदशैव तु भागानि भित्त्यर्थं परिकल्पयेत्

၎င်း၏အလယ်ဗဟိုတွင် လေးပိုင်းဖြင့် သံဖြင့်အားဖြည့်ထားသော အစိတ်အပိုင်းကို ပြုလုပ်၍ သာယာတော်(ပရာသာဒ)၏ အတိုင်းအတာကို တညီတညွတ် ထိန်းထားရမည်။ ထို့ပြင် နံရံအတွက် အပိုင်း ၁၂ ပိုင်းကို တိတိကျကျ ချမှတ်ရမည်။

Verse 3

जङ्घोच्छ्रायन्तु कर्तव्यं चतुर्भागेण चायतं जङ्घायां द्विगुणोच्छ्रायं मञ्जर्याः कल्पयेद् बुधः

«ဇင်္ဃာ» (အောက်ခြေတိုင်/ခြေထောက်အောက်ပိုင်း) ၏ အမြင့်ကို သတ်မှတ်ယူနစ်၏ လေးပုံတစ်ပုံအတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုဇင်္ဃာပေါ်တွင် ပညာရှိလက်ရာရှင်သည် «မဉ္ဇရီ» (အရွက်ပန်းအစုအလှ) ကို ထိုမတ်တပ်၏ နှစ်ဆအမြင့်ဖြင့် ခန့်မှန်းတည်ဆောက်ရမည်။

Verse 4

तुर्यभागेन मञ्जर्याः कार्यः सम्यक् प्रदक्षिणः तन्माननिर्गमं कार्यमुभयोः पार्श्वयोः समं

မဉ္ဇရီ အစိတ်အပိုင်းကို ပတ်လည် ညာဘက်သို့ လှည့်သည့် ပရဒက္ခိဏကို တစ်ပုံလေးပုံ မာနဖြင့် မှန်ကန်စွာ ချမှတ်ရမည်၊ ထိုမာန၏ ထွက်ပေါ်မှုကိုလည်း ဘေးနှစ်ဖက်လုံး တူညီစွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 5

शिखरेण समं कार्यमग्रे जगति विस्तरं द्विगुणेनापि कर्तव्यं यथाशोभानुरूपतः

ရှေ့ဘက် ဂျဂတီ (ပလက်ဖောင်း) ၏ အနံကို ရှိခရ၏ မာနနှင့် တူညီအောင် ပြုလုပ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် လှပမှုနှင့် အချိုးအစားအလိုက် သင့်တော်သကဲ့သို့ နှစ်ဆအနံဖြင့်လည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။

Verse 6

विस्तारान्मण्डपस्याग्रे गर्भसूत्रद्वयेन तु दैर्घ्यात्पादाधिकं कुर्यान्मध्यस्तम्भैर् विभूषितं

မဏ္ဍပ၏ ရှေ့ဘက်တွင် ဂರ್ಭသုတ်ရ (အလယ်ညှိကြိုး) နှစ်ချောင်းကို အသုံးပြု၍ အလျားကို အနံထက် ပာဒ (pāda) တစ်ခု ပိုအောင် ပြုလုပ်ရမည်၊ ထို့နောက် အလယ်တိုင်များဖြင့် အလှဆင်ရမည်။

Verse 7

प्रासादगर्भमानं वा कुर्वीत मुखमण्डपं एकाशीतिपदैर् व्यास्तुं पश्चात् मण्डपमारभेत्

ဘုရားဂర్భ (garbha) ၏ မာနနှင့် ကိုက်ညီအောင် မုခမဏ္ဍပ (ရှေ့ခန်း) ကို ဆောက်လုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ၈၁-ပဒ (81-pada) စတုရန်းကွက်ဖြင့် အစီအစဉ်ကို ချမှတ်ပြီးမှ မဏ္ဍပ (အဓိကခန်း) ဆောက်လုပ်ခြင်းကို စတင်ရမည်။

Verse 8

शुकान् प्राग्द्वारविन्यासे पादान्तःस्थान् यजेत् सुरान् तथा प्राकारविन्यासे यजेद् द्वात्रिंशदन्तगान्

အရှေ့တံခါး၏ ဗိညာသ (vinyāsa) ချထားမှုတွင် သုက (Śuka) နတ်များနှင့် ဒిశာအဆုံးများတွင် တည်ရှိသော နတ်များကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့အတူ ပရကာရ (prākāra) ပတ်လည်တံတိုင်း ချထားမှုတွင် အတွင်းဘက်၌ တည်ရှိသော နတ် ၃၂ ပါးကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 9

सर्वसाधारणं चैतत् प्रासादस्य च लक्षणं मानेन प्रतिमाया वा प्रासादमपरं शृणु

ဤသည်မှာ ပရသာဒ (prāsāda) ဘုရားကျောင်း၏ အထွေထွေသက်ဆိုင်သော လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ ယခု မာန (အတိုင်းအတာ) အရ၊ ပရတိမာ (pratimā) ၏ အချိုးအစား သို့မဟုတ် သတ်မှတ်မော်ဂျူးအရ သတ်မှတ်သော အခြားပရသာဒ အမျိုးအစားကို နားထောင်ပါ။

Verse 10

प्रतिमायाः प्रमाणन कर्तव्या पिण्डिका शुभा गर्भस्तु पिण्डिकार्धेन गर्भमानास्तु भित्तयः

ပရတိမာ (pratimā) ၏ အတိုင်းအတာကို အချိုးအစားမှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ရမည်။ မင်္ဂလာရှိသော ပိဏ္ဍိကာ (piṇḍikā) အခြေခံပလက်ဖောင်းကို ပြုလုပ်ရမည်။ ဂರ್ಭ (garbha) အတွင်းခန်း၏ အရွယ်ကို ပိဏ္ဍိကာ အတိုင်းအတာ၏ တစ်ဝက်ဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး၊ နံရံများကိုလည်း ဂರ್ಭအတိုင်းအတာနှင့် အချိုးညီစွာ တိုင်းတာရမည်။

Verse 11

भित्तेरायाममानेन उत्सेधन्तु प्रकल्पयेत् भित्त्युच्छ्रायात्तु द्विगुणं शिखरं कल्पयेद् बुधः

နံရံ၏ အလျားကို မာနအဖြစ်ယူ၍ အမြင့် (elevation) ကို ထိုအတိုင်း သတ်မှတ်ရမည်။ ထို့နောက် နံရံအမြင့်မှ စ၍ ပညာရှိသော ဆောက်လုပ်ရေးပညာရှင်သည် ရှိခရ (śikhara) အထက်တည်ဆောက်မှုကို ထိုမာန၏ နှစ်ဆဖြစ်အောင် ပုံဖော်ရမည်။

Verse 12

शिखरस्य तु तुर्येण भ्रमणं परिकल्पयेत् शिखरस्य चतुर्थेन व्यग्रतो मुखमण्डपं

ရှိခရ (śikhara) ၏ တစ်စိတ်လေးပုံတစ်ပုံဖြင့် ဘ္ရမဏ (bhramaṇa) ပတ်လမ်းကို သတ်မှတ်ရမည်။ ထို့အပြင် ရှိခရ၏ တစ်စိတ်လေးပုံတစ်ပုံအတိုင်း မုခမဏ္ဍပ (mukhamaṇḍapa) မျက်နှာဖက်မဏ္ဍပကို ရှေ့ဘက်သို့ ထွက်လျက် စီမံတည်ဆောက်ရမည်။

Verse 13

चत्युर्भागेण वा युतमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुर्भागेण संयुतमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सम्यक् कुर्यात् प्रदक्षिणमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वात्रिंशदन्तरे इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अष्टमांसेन गर्भस्य रथकानान्तु निर्गमः परिधेर्गुणभागेन रथकांस्तत्र कल्पयेत्

«လေးပုံတစ်ပုံနှင့် ပေါင်းစည်းသည်» ဟု အမှတ်အသားပြု စာမူတစ်စောင်တွင် ဖတ်ရသည်; «လေးပုံတစ်ပုံဖြင့် ပေါင်းစည်းသည်» ဟု အခြားစာမူတစ်စောင်တွင် ဖတ်ရသည်; «ပတ်လည်လှည့်ခြင်းကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရမည်» ဟု အမှတ်အသားပြု စာမူတစ်စောင်တွင် ဖတ်ရသည်; နှင့် «သုံးဆယ်နှစ် အကွာအဝေးတွင်» ဟုလည်း စာမူတစ်စောင်တွင် ဖတ်ရသည်။ ဂರ್ಭ (garbha) အလယ်ခန်းမှ ရထက (rathaka) အစိတ်အပိုင်းများ ထွက်ပေါ်လာသော အော့ဖ်ဆက်ကို အရှစ်ပုံတစ်ပုံ မာနဖြင့် သတ်မှတ်ရမည်။ ထိုနေရာတွင် ပတ်လည်အဝိုင်း (circumference) အတိုင်းအတာ၏ သင့်လျော်သော အပိုင်းကိန်းအမြှောက်အရ ရထက အစိတ်အပိုင်းများကို အချိုးညီစွာ စီမံတည်ဆောက်ရမည်။

Verse 14

तत्तृतीयेण वा कुर्याद्रथकानान्तु निर्गमं वामत्रयं स्थापनीयं रथकत्रितये सदा

သို့မဟုတ် တတိယအပိုင်းအတိုင်းအတာကို သုံး၍ ရထကာတို့၏ အပြင်သို့ထွက်ပေါ်ရာကို စီမံရမည်။ ထို့ပြင် ဘယ်ဘက်တွင် ရထကာသုံးစုံအတွက် သုံးခုတစ်စုကို အမြဲတမ်း တည်ထားရမည်။

Verse 15

शिखरार्थं हि सूत्राणि चत्वारि विनिपातयेत् शुकनाशोर्ध्वतः सूत्रं तिर्यग्भूतं निपातयेत्

ရှိခရ (śikhara) ကို သတ်မှတ်ရန် တိုင်းတာကြိုး (ပလမ်လိုင်း) လေးချောင်းကို ချထားရမည်။ śukanāsa အပေါ်ဘက်တွင် အလျားလိုက်ဖြစ်သော ကြိုးတစ်ချောင်းကို ချထားရမည်။

Verse 16

शिखरस्यार्धभागस्थं सिंहं तत्र तु कारयेत् शुकनासां स्थिरीकृत्य मध्यसन्धौ निधापयेत्

ရှိခရ (śikhara) ၏ အလယ်ပိုင်းတွင် စင်္ဟ (siṃha) အလှဆင်ကို ထိုနေရာ၌ ပြုလုပ်ရမည်။ śukanāsā ကို ခိုင်မြဲစွာ တည်စေပြီးနောက် အလယ်ဆက် (madhya-sandhi) တွင် ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ရမည်။

Verse 17

अपरे च तथा पार्श्वं तद्वत् सूत्रं निधापयेत् तदूर्ध्वन्तु भवेद्वेदी सकण्टा मनसारकं

ထိုနည်းတူ အခြားဘက်တွင်လည်း တိုင်းတာကြိုးကို အတူတူပုံစံဖြင့် ထားရမည်။ ထို့အပေါ်တွင် ကဏ္ဍ (kaṇṭa) ထွက်ပေါ်သည့် ဝေဒီ (vedī) ရှိပြီး manasāra ပုံစံအတိုင်း စီမံထားရမည်။

Verse 18

स्कन्धभग्नं न कर्तव्यं विकरालं तथैव च ऊर्ध्वं च वेदिकामानात् कलशं परिकल्पयेत्

skandha (လည်ပင်း/ပခုံး) ပျက်ကျိုးသကဲ့သို့ မပြုလုပ်ရ၊ ထို့အပြင် ကြောက်မက်ဖွယ် သို့မဟုတ် ပုံပျက်ပန်းပျက်လည်း မဖြစ်စေရ။ vedī ၏ တိုင်းတာချက်အတိုင်း အပေါ်သို့ kalaśa ကို အချိုးအစားညီစွာ စီမံရမည်။

Verse 19

विस्ताराद्द्विगुणं द्वारं कर्तव्यं तु सुशोभनं उदुम्बरौ तदूर्ध्वञ्च न्यसेच्छाखां सुमङ्गलैः

တံခါးကို လှပသေသပ်စွာ ပြုလုပ်ရမည်၊ အမြင့်သည် အကျယ်၏ နှစ်ဆ ဖြစ်ရမည်။ တံခါးတိုင်များကို ဥဒုမ္ဗရ (udumbara) သစ်ဖြင့် ပြုလုပ်၍ အပေါ်တွင် မင်္ဂလာရှိသော ကိုင်းခက်တစ်ခက်ကို သင်္ကေတအဖြစ် တင်ထားရမည်။

Verse 20

द्वारस्य तु चतुर्थांशे कार्यौ चण्डप्रचण्दकौ विश्वक्सेनवत्सदण्डौ शिखोर्ध्वोडुम्बरे श्रियं

တံခါး၏ လေးပုံတစ်ပုံနေရာတွင် ကြမ်းတမ်းသော ကာကွယ်သူများဖြစ်သည့် ခဏ္ဍ (Caṇḍa) နှင့် ပရခဏ္ဍ (Pracaṇḍa) ကို ထားရမည်။ ထို့အပြင် ဝိශ්ဝက္စೇန (Viśvaksena) နှင့် ဝတ္စ-ဒဏ္ဍ (Vatsa-daṇḍa) လည်း ပါရမည်။ အပေါ်ဘက် တံခါးခေါင်း (śikhara) ၏ ဥဒုမ္ဗရတန်းပေါ်တွင် သုခမင်္ဂလာ၏ အုပ်စိုးသူအဖြစ် သရီ (Śrī/လက္ခ္မီ) ကို တင်ထားရမည်။

Verse 21

दिग्गजैः स्नाप्यमानान्तां घटेः साब्जां सुरूपिकां प्रासादस्य चतुर्थांशैः प्राकारस्योच्छ्रयो भवेत्

အလှဆင်အစီအစဉ်၏ အဆုံးတွင် ဒిశဂဇ (တိ方向ဆင်များ) က ရေချိုးပေးသကဲ့သို့ မြင်ရသော ကြည့်ကောင်းသေသပ်သော ကြာပန်းပါ ကလသ (kalaśa) တစ်လုံး ရှိရမည်။ ထို့ပြင် ပရাকার (prākāra) ကာရံတံတိုင်း၏ အမြင့်သည် ပရာသာဒ (prāsāda) ၏ လေးပုံတစ်ပုံ ဖြစ်ရမည်။

Verse 22

प्रासादात् पादहीनस्तु गोपुरस्योच्छ्रयो भवेत् पञ्चहस्तस्य देवस्य एकहस्ता तु पीठिका

ဂိုပုရ (gopura) တံခါးတော်တိုင်၏ အမြင့်သည် ပရာသာဒ (prāsāda) ထက် ပာဒ (pāda) တစ်ခု၊ ဆိုလိုသည်မှာ လေးပုံတစ်ပုံ တစ်ခု လျော့နည်းရမည်။ ဟတ်စတ (hasta) ငါးခုအရွယ်ရှိသော ဒေဝရုပ်အတွက် ပီဋ္ဌိကာ (pīṭhikā) အမြင့်သည် ဟတ်စတ တစ်ခု ဖြစ်ရမည်။

Verse 23

गारुडं मण्डपञ्चाग्रे एकं भौमादिधाम च कुर्याद्धि प्रतिमायान्तु दिक्षु चाष्टमासु चोपरि

မဏ္ဍပ (maṇḍapa) ၏ ရှေ့ဘက် ငါးပိုင်းဆိုင်ရာ အရှေ့တန်းတွင် ဂရုဍ (Garuḍa) သင်္ကေတ/ရုပ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် မြေပြင်ဆိုင်ရာ (bhūma) နှင့် အခြားသော ဦးတည်ရာ အနေအထားများကိုလည်း စီစဉ်ရမည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ရုပ်ပုံများကို အရှစ်မျက်နှာတိ方向များတွင် ထားရပြီး အပေါ်ဘက်တွင်လည်း ထားရမည်။

Verse 24

पूर्वे वराहं दक्षे च नृसिंहं श्रीधरं जले उत्तरे तु हयग्रीवनाग्नेय्यां जामदग्न्यकं

အရှေ့ဘက်တွင် ဝရာဟ (Varāha) ကို ထား/စိတ်ကူးရမည်။ တောင်ဘက်တွင် နရစിംဟ (Narasiṃha)။ ရေဦးတည်ရာ (အနောက်) တွင် သြီဓရ (Śrīdhara)။ မြောက်ဘက်တွင် ဟယဂြီဝ (Hayagrīva)။ အရှေ့တောင် (အဂ္နိ၏ အရပ်) တွင် ဇာမဒဂ္နျ (Jāmadagnya—ပရရှုရာမ) ကို ထားရမည်။

Verse 25

तत्तुरीयेणेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः नैरृत्यां रामकं वायौ वामनं वासुदेवकं ईशे प्रासादरचना देया वस्वर्ककादिभिः द्वारस्य चाष्टमाद्यंशं त्यत्का बेधो न दोषभाक्

«စတုတ္ထအပိုင်းဖြင့်» ဟူသော စာသားသည် အမှတ်အသားပြုထားသော လက်ရေးမူကွဲတွင် တွေ့ရသည်။ နိုင်ရృతယ (အနောက်တောင်) တွင် ရာမက (Rāmaka) ဟုခေါ်သော အမျိုးအစား/ပုံစံကို သတ်မှတ်ရမည်။ ဝါယု (အနောက်မြောက်) တွင် ဝါမန (Vāmana) အမျိုးအစားကို၊ ထို့ပြင် ဝါသုဒေဝက (Vāsudevaka) အမျိုးအစားကိုလည်း သတ်မှတ်ရမည်။ ဣရှာန (အရှေ့မြောက်) တွင် ဝသု၊ အာရက စသည့် မော်ဂျူး/တိုင်းတာချက်များဖြင့် ဘုရားကျောင်းဖွဲ့စည်းပုံကို ချမှတ်ရမည်။ တံခါး၏ ပထမ ၁/၈ အပိုင်းကို ချန်ထားပြီး ဖောက်ထွင်း/အပေါက် (bedha) ပြုလုပ်လျှင် ၎င်းသည် दोषभाक् မဟုတ်၊ အပြစ်/ချို့ယွင်းမှု မဖြစ်စေ။