Varaha Purana 57.5: Adhyaya 57, Shloka 5

The Observance for Attaining Radiance: The Soma Kānti-Vrata

Devanagari script

परस्वरूपं सोमाख्यं द्विकलं तद्दिने हि यत् । तस्यार्घं दापयेद्धीमान् मन्त्रेण परमेष्ठिनः ॥ ५७.५ ॥

Recitation with translationVaraha Purana 57.5

Transliteration

parasvarūpaṃ somākhyaṃ dvikalaṃ taddine hi yat | tasyārghaṃ dāpayeddhīmān mantreṇa parameṣṭhinaḥ || 57.5 ||

Translation

Pada hari itu, yang disebut Soma—berwujud parasvarūpa dan terdiri daripada dua bahagian (dvikala)—hendaklah orang bijaksana mengatur persembahan arghya baginya dengan mantra yang ditujukan kepada Parameṣṭhin.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• परस्वरूपम्: the supreme form/nature
• परस्वरूपम्: कर्म (Karma/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परस्वरूप (प्रातिपदिक: पर + स्वरूप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; समासः परस्य स्वरूपम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सोमाख्यम्: named Soma
• सोमाख्यम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सोमाख्य (प्रातिपदिक: सोम + आख्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः सोम इति आख्या यस्य (नामधारक; उपपद-तत्पुरुष)

• द्विकलम्: two-part/two-phased
• द्विकलम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्विकल (प्रातिपदिक: द्वि + कल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (two parts/कलाः)

• तत्: that
• तत्: कर्ता/विषय (Topic/विषय)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य सहसंबन्धि (correlative)

• दिने: on the day
• दिने: अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• यत्: which
• यत्: कर्ता/विषय (Relative subject/topic)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• तस्य: of him/of that
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• अर्घम्: arghya offering
• अर्घम्: कर्म (Karma/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• दापयेत्: should cause (someone) to give
• दापयेत्: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) (णिच् causative: दापय)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः (causative: ‘cause to give’)

• धीमान्: the wise person
• धीमान्: कर्ता (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धीमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• मन्त्रेण: with a mantra
• मन्त्रेण: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• परमेष्ठिनः: of Parameṣṭhin
• परमेष्ठिनः: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: परमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; ‘परमेष्ठिन्’ (Brahmā/Highest Lord)

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Ritual Studies
• Vaiṣṇavism

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects Purāṇic ritual standardization: calendar-linked observances and prescribed offerings (arghya) paired with specific mantras, illustrating how later Sanskrit compendia systematized earlier Vedic/Smārta ritual vocabulary.

Which geographic location is identified?

No specific geographic toponym is named in this verse fragment; the instruction is calendrical and ritual rather than site-specific.

What is the primary ethical instruction?

The verse emphasizes disciplined, knowledgeable performance of offerings—acting with understanding (dhīmān) and procedural correctness (mantra-guided arghya), framed as a cultural-philosophical practice of reverence and order.